Με ερώτηση που κατέθεσε ο Δημήτρης Εμμανουηλίδης προς το υπουργείο Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την οποία συνυπογράφουν ο Ηλίας Ιωαννίδης, η Αλεξάνδρα Τσανάκα και οκτώ ακόμη βουλευτές, τίθεται το ζήτημα της εγκατάλειψης του δενδροκομικού σταθμού Χρυσούπολης. Ο σταθμός έκλεισε το 2013 και έκτοτε τόσο οι σημαντικότατες μητρικές φυτείες, όσο και τα μηχανήματα και οι κτιριακές εγκαταστάσεις του παραμένουν σε πλήρη εγκατάλειψη.

Στην ερώτηση τονίζεται η μεγάλη συμβολή του σταθμού στην παραγωγική και αγροτική ανάπτυξη της περιοχής εξαιτίας κυρίως των μητρικών φυτειών αμπέλου, οι οποίες αποτελούσαν σημαντική πηγή τροφοδότησης μοσχευμάτων αμπέλου στην περιοχή όσο ο σταθμός λειτουργούσε. Οι υπογράφοντες βουλευτές ρωτούν τον αρμόδιο υπουργό εάν θα επαναλειτουργήσει ο σταθμός, καθώς και με ποιους τρόπους σκοπεύει το υπουργείο να ενισχύσει την έρευνα στην καλλιέργεια δένδρων και των ποικιλιών αμπέλου.

ΕΡΩΤΗΣΗ

Αθήνα 25-6-2015

Προς τον κ. Υπουργό

Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Θέμα: Εγκατάλειψη του δενδροκομικού σταθμού Χρυσούπολης Καβάλας.

Ο Δενδροκομικός Σταθμός Χρυσούπολης Καβάλας, μία δημόσια παραγωγική δομή με μεγάλη συμβολή στην παραγωγική και αγροτική ανάπτυξη της περιοχής, έπεσε θύμα των μνημονιακών κυβερνήσεων και έπαψε να λειτουργεί από το 2013. Παρόμοια ήταν και η τύχη του δενδροκομικού σταθμού Λαγκαδά και του Αμπελουργικού φυτώριου Κομοτηνής. 

Ειδικά για τον σταθμό Χρυσούπολης, μία έκταση 305 στρεμμάτων, διαθέτει σημαντικές υποδομές, όπως μητρικές φυτείες υποκειμένων αμπέλου (107 στρέμματα, κυρίως τύπους R110 και 41Β) και άλλες, κτιριακές εγκαταστάσεις και σημαντικό μηχανολογικό εξοπλισμό. Ειδικά οι μητρικές φυτείες αμπέλου θεωρούνται εξαιρετικής σημασίας καθώς είναι πλήρως εγκλιματισμένες στο περιβάλλον της βορείου Ελλάδας και αποτελούσαν – όσο ο σταθμός λειτουργούσε – σημαντικότατη πηγή τροφοδότησης μοσχευμάτων αμπέλου στην βόρεια Ελλάδα.

 Ο σταθμός δημιουργήθηκε το 1927 ως ‘Πρότυπο Κρατικό Κτήμα Χρυσούπολης’. Στη διάρκεια όλων αυτών των χρόνων διετέλεσε πολλούς ρόλους, όσον αφορά την προώθηση της γεωπονικής γνώσης στους παραγωγούς και τον εφοδιασμό τους με πολλαπλασιαστικό υλικό αρίστου επιπέδου από γενετικής και φυτοϋγειονομικής πλευράς, ενώ παράλληλα κατά το παρελθόν λειτούργησε στις εγκαταστάσεις του μονάδα βελτίωσης ζώων. Σε περιόδους πλήρους παραγωγικότητας παρήγαγε περίπου 1.000.000 μοσχεύματα (βέργες) απλά ή εμβολιάσιμα και απασχολούσε κοντά στους 50-60 εποχικούς εργάτες 3μήνης διάρκειας και 10-15 εποχικούς εργάτες 8μήνης διάρκειας. Λογω των διαδικασιών πρόσληψης μέσω ΑΣΕΠ και την λήψη κοινωνικών κριτηρίων, πολλά άτομα που απασχολούνταν ανήκαν σε ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, όπως πολύτεκνοι, τέκνα πολυτέκνων, άτομα κοντά στη συνταξιοδότηση, μονογονεϊκές οικογένειες, κλπ.

Ακομα και κατά τα τελευταία έτη λειτουργίας η ζήτηση απο τους φυτωριούχους ήταν ιδιαιτερα αυξημένη (δεν καλύπτονταν), τόσο λόγω των αυξημένων αναγκών σε πολλαπλασιαστικό υλικό, όσο και των ανταγωνιστικών τιμών στις οποίες τα προϊόντα διαθέτονταν. Οι χαμηλές τιμές αντανακλώνταν και στην μετέπειτα πώληση στον έλληνα Αμπελουργό.

Εν κατακλειδι, η παύση της λειτουργίας του σταθμού ήταν αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης και όχι λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος απο τους φυτωριούχους. Αποτέλεσμα πλέον, οι εγχωριες ανάγκες να καλύπτονται από εισαγωγές, ενώ η απασχόληση ενός σεβαστού αριθμού εργατών με ιδιαίτερες κοινωνικές ανάγκες να έχει σταματήσει.

Οι δενδροκομικοί σταθμοί θα μπορούσαν να επαναλειτουργήσουν, δεδομένης της ύπαρξης των εκτάσεων, των κτιριακών υποδομών και του μηχανολογικού εξοπλισμού. Αυτό που θα χρειαζόταν είναι η απασχόληση εξειδικευμένου επιστημονικού και εργατοτεχνικού προσωπικού σε σταθερή βάση, καθώς και η συντήρηση του υπάρχοντος μηχανολογικού εξοπλισμού. Προϋπόθεση επαναλειτουργίας τους είναι ακόμη η κατ’ αρχήν φροντίδα των υπαρχουσών φυτειών και η άμεση εκ νέου εγκατάσταση μητρικών φυτειών οι οποίες έχουν καταστεί μη παραγωγικές εξαιτίας της εγκατάλειψης. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να υπάρξει σχεδιασμός με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, συνδυασμένος με τη μελέτη των αναγκών της χώρας σε πολλαπλασιαστικό υλικό. Η όποια δραστηριότητα πρέπει να αναπτυχθεί σε βάθος εικοσαετίας τουλάχιστον, ώστε να μην επιτρέπονται ενδιάμεσες διακοπές στην ανάπτυξη των πολυετών φυτών.

Εναλλακτική πολιτική, θα αποτελούσε η απεμπλοκή του Υπουργείου από την δραστηριότητα της παραγωγής φυτωριακού πολλαπλασιαστικού υλικού, παραχωρώντας τα κτήματα σε φορείς, οργανώσεις παραγωγών, είτε δημοπρατώντας τα.

Σε κάθε περίπτωση όμως, το Υπουργείο πρέπει να δρομολογήσει άμεσα την επόμενη μέρα των φυτωρίων, καθώς η όποια καθυστέρηση απομειώνει την περιουσία τους, η οποία ήδη υφίσταται από την εγκατάλειψη κτημάτων, κτηρίων και μηχανημάτων τα τελευταία χρόνια. Επιπλέον, η παρούσα εγκατάλειψη δημιουργεί προβλήματα σε όμορους ιδιοκτήτες, αφού το αρδευτικό δίκτυο που διέρχεται του σταθμού Χρυσούπολης δεν είναι δυνατόν να συντηρηθεί υπό την υπάρχουσα κατάσταση.

Για τους παραπάνω λόγους, και κυρίως εξαιτίας του γεγονότος ότι οι δενδροκομικοί σταθμοί, όπως αυτός της Χρυσούπολης Καβάλας, μπορούν να αποτελέσουν πυλώνα ανάπτυξης και να δώσουν έμφαση σε πειραματικές έρευνες καλλιέργειας δένδρων, ενώ η παρούσα εγκατάλειψή τους απομειώνει διαρκώς την δημόσια περιουσία,

Ερωτάται ο αρμόδιος υπουργός:

Εντάσσεται στο σχεδιασμό του Υπουργείου η ανάπτυξη δραστηριοτήτων που άπτονται της παραγωγής άνοσων υποκειμένων δενδρωδών και αμπέλου;

Θα επαναλειτουργήσουν οι δενδροκομικοί σταθμοί Χρυσούπολης, Κομοτηνής και Λαγκαδά, και υπό ποιο καθεστώς;

Με ποιους τρόπους σκοπεύει το υπουργείο να ενισχύσει την έρευνα στην καλλιέργεια δένδρων, και κυρίως ποικιλιών αμπέλου που συμβάλλουν στην ανάπτυξη της τοπικής αγροτικής παραγωγής;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Εμμανουηλίδης Δημήτρης

Αμμανατίδου-Πασχαλίδου Λίτσα

Γκαρά Αναστασία

Ιωαννίδης Ηλίας

Καρά Γιουσούφ Αϊχάν

Κατσαβριά-Σιωροπούλου Χρυσούλα

Μιχελογιαννάκης Ιωάννης Δ.

Ουρσουζίδης Γεώργιος

Παπαδόπουλος Αθανάσιος

Σταθάς Γιάννης

Τσανάκα Αλεξάνδρα