Για τις σχεδιαζόμενες αλλαγές στο νομικό πλαίσιο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μίλησε ο Υπουργός Εσωτερικών, Πάνος Σκουρλέτης, απαντώντας στην υπ’ αριθ. 578/10-3-2017 επίκαιρη ερώτηση, σήμερα 16 Μαρτίου 2017, ημέρα Πέμπτη, στην ολομέλεια της Βουλής.

Ακολουθεί η απάντηση του κ. Σκουρλέτη.

«Ειλικρινά χαίρομαι για τη σημερινή επίκαιρη ερώτηση, διότι έρχεται και αυτή να προστεθεί με τη σειρά της σε έναν διάλογο που ούτως ή αλλιώς έχει ξεκινήσει και θα συνεχιστεί. Αυτός ο διάλογος, όπως πολύ σωστά είπατε, αφορά τις αλλαγές στο σημερινό θεσμικό πλαίσιο της αυτοδιοίκησης.
Με πρωτοβουλία του Υπουργείου Εσωτερικών, από τα μέσα της προηγούμενης χρονιάς συστάθηκε μία πολυμελής Επιτροπή, στην οποία συμμετείχαν πέρα από διορισμένους εκ μέρους της Κυβέρνησης και υπαλλήλους του Υπουργείου Εσωτερικών, εκπρόσωποι της ΕΝΠΕ, της ΚΕΔΕ, άνθρωποι οι οποίοι έχουν ασχοληθεί κατά καιρούς με τα θέματα της αυτοδιοίκησης. Η Επιτροπή κατέληξε σε ένα συγκεκριμένο πολυσέλιδο πόρισμα άνω των τετρακοσίων σελίδων.

Έχω πει σε όλους τους τόνους -και θέλω να το επαναλάβω και να το ξεκαθαρίσω- ότι αυτό το πόρισμα δεν αποτελεί τις τελικές θέσεις της Κυβέρνησης, τις οποίες θα φέρει στο Κοινοβούλιο για να ψηφιστούν. Αποτελεί, όμως, ένα σημαντικό υλικό, πάνω στο οποίο οφείλουμε να δουλέψουμε και να αξιοποιήσουμε πλευρές του.

Μ’ αυτήν την έννοια, ο διάλογος έχει ολοκληρωθεί στην πρώτη φάση, αλλά μπαίνει στην πιο ουσιαστική που είναι η δεύτερη φάση. Περιμένουμε, λοιπόν, από όλους αναλυτικές πια προτάσεις οι οποίες τροφοδοτούνται, αν θέλετε, με τα πορίσματα της Επιτροπής πάνω στην πολύ μεγάλη θεματολογία που περιλαμβάνεται μέσα σ’ αυτό το πόρισμα, διότι όπως γνωρίζετε, τα θέματα των θεσμικών αλλαγών δεν επιδέχονται προσεγγίσεων «fast track».

Θέλουμε να εξασφαλίσουμε τη μέγιστη δυνατή συναίνεση. Θέλουμε να καταγράψουμε εμπειρίες απ’ αυτές που έχουμε σε σχέση με την εφαρμογή του «Καλλικράτη» από το 2010 και μετά. Είναι πολύτιμες οι εμπειρίες. Είναι διαφορετικές οι εμπειρίες του μικρού ορεινού νησιωτικού δήμου απ’ ότι του Δήμου Β΄ Αθηνών, του Δήμου Αττικής ή ενός αγροτικού δήμου. Νομίζω ότι όλα αυτά οφείλουμε με έναν συστηματικό τρόπο να τα συζητήσουμε και να τα καταγράψουμε.

Είναι εντελώς ακατανόητη η στάση του Προέδρου της ΚΕΔΕ, ο οποίος ενώ συμμετείχε στο 95% αυτής της διαδικασίας, στο παρά πέντε, για λόγους που ίσως εσείς γνωρίζετε καλύτερα –μια και αυτές τις δηλώσεις τις έκανε μαζί σας σε σχέση με τον διάλογο- αποχώρησε.
Εμείς είμαστε φανατικά υπέρ του διαλόγου και θα συζητήσουμε αυτά τα πράγματα και με την ΚΕΔΕ και με την ΕΝΠΕ και απευθείας με κάθε δήμο ξεχωριστά. Το κάνουμε ήδη. Εγώ έχω δει προσωπικά πάνω από πενήντα-εξήντα δημάρχους, σε αυτούς δεν συμπεριλαμβάνονται αυτοί που έχουν δει ήδη οι σύμβουλοί μου.

Δεν μπορούμε, λοιπόν, να συρρικνώσουμε τον διάλογο, τη διαβούλευση, στα μέτρα και τις επιθυμίες του κ. Πατούλη ή τις δικές σας. Μάλιστα, τελευταία φορά σας άκουσα από κοινού να μιλάτε για μία προσπάθεια άλωσης, εκ μέρους της Κυβέρνησης, της Αυτοδιοίκησης στο όνομα της αλλαγής του εκλογικού νόμου. Από πού και ως πού, η αυθεντική έκφραση της λαϊκής βούλησης στη σύνθεση των δημοτικών συμβουλίων αποτελεί προσπάθεια άλωσης και δεν αποτελεί προσπάθεια αλλοίωσης της ψήφου των πολιτών, όταν το 18%, το 20%, το 25% της πρώτης Κυριακής λαμβάνει μία θηριώδη τελικά πλειοψηφία στη δεύτερη Κυριακή της τάξεως των 3/5;
Τι είναι αυτό, δηλαδή; Αυτό είναι προστασία της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας; Είναι ύμνος στη συμμετοχή των πολιτών; Τι είδους αντίληψη είναι αυτός ο παραμορφωτικός εκλογικός νόμος τον οποίο υπερασπίζεστε;

Θα ήθελα να πω και κάτι ακόμα. Πείτε μου, ειλικρινά, εσείς ως Νέα Δημοκρατία με ποιες από τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις στην Αυτοδιοίκηση συνδέσατε το όνομά σας; Με την αιρετή νομαρχία; Ήσασταν απέναντι. Με τον «Καποδίστρια»; Απέναντι ήσασταν. Με τον «Καλλικράτη»; Απέναντι ήσασταν. Είστε η προσωποποίηση της συντήρησης σε σχέση με την αυτοδιοίκηση. Δεν θέλετε να αλλάξει τίποτα. Πάντοτε ήσασταν η οπισθοφυλακή οποιασδήποτε αλλαγής, λαθεμένης ή όχι.
Εν πάση περιπτώσει, προτείνω να συμμετάσχετε κι εσείς και αυτοί οι άνθρωποι τους οποίους επηρεάζετε, με όλον τον πλούτο των επιχειρημάτων και των απόψεών σας. Καλό θα κάνει, κακό δεν θα κάνει.»

Ακολουθεί η δευτερολογία του υπουργού Εσωτερικών.
«Ειλικρινά, κύριε Βορίδη, δεν με κάνατε σοφότερο σε σχέση με τις απόψεις σας και τις θέσεις σας. Δεν προσπαθήσατε καθόλου, τουλάχιστον να μπείτε στον κόπο να σχολιάσετε κάποια πράγματα. Παραμένετε αμετακίνητοι σε μια λογική που χαρακτηρίζεται από βαθύ συντηρητισμό στα ζητήματα της Αυτοδιοίκησης.

Θέλω να σας πω το εξής: Δεν κατάλαβα, ειλικρινά, τι λέτε για τον διάλογο και τι συστήνετε στον φίλο σας, τον Πρόεδρο της ΚΕΔΕ; Του συστήνετε να αποδράσει, όπως έκανε; Συμφωνείτε; Διότι στον διάλογο αυτόν ο οποίος ήταν θεσμοθετημένος, επαναλαμβάνω, η ΚΕΔΕ συμμετείχε στο 95% των συνεδριάσεων.

Έχουμε πει σε όλους τους τόνους: Πρώτη φάση διαλόγου, δεύτερη φάση διαλόγου, στη βάση αυτού του υλικού και όχι μόνο -δεν αποτελεί αυτό τελική πρόταση της Κυβέρνησης-, και μέσα από τη δεύτερη φάση του διαλόγου και φιλοδοξώντας, όπως έχω πει κατ’ επανάληψη σε δημόσιες τοποθετήσεις μου, περί τα μέσα της χρονιάς να έχει διαμορφωθεί ένα τελικό κείμενο -όπου και σε αυτό πάλι θα κληθεί να τοποθετηθεί και να το σχολιάσει η ΚΕΔΕ, εσείς, η ΕΝΠΕ και οποιοσδήποτε άλλος θέλει- θα προχωρήσουμε σε κάποιες βασικές μεταρρυθμίσεις που ουσιαστικά θα μας ανοίξουν τον δρόμο να πάμε σε μια νέα εποχή, να μπούμε σε μια νέα μεταρρυθμιστική περίοδο.

Η Αυτοδιοίκηση μπορεί να παίξει σημαντικότατο ρόλο στην υπόθεση της ανάπτυξης. Όμως, πρέπει πρώτα να ξανασυζητήσουμε για τις αρμοδιότητες, για τις επικαλύψεις αρμοδιοτήτων ανάμεσα στους βαθμούς, για τις σχέσεις με την κεντρική εξουσία, για τις σχέσεις με την αποκεντρωμένη διοίκηση, για τους πόρους, για την αξιοποίηση των αναπτυξιακών εργαλείων.

Τα προβλήματα σήμερα είναι άλλα και όχι αυτά τα οποία είπατε ή δεν είπατε ή δεν αναφέρατε καθόλου στη σύντομή παρέμβασή σας. Υπάρχει πρόβλημα υποστελέχωσης. Υπάρχουν προβλήματα από το γεγονός ότι δεν υπάρχουν οι κατάλληλες τεχνικές υπηρεσίες, οι μηχανικοί σε μια σειρά δήμους για να μπορέσουν να αξιοποιήσουν χρηματοδοτικά εργαλεία, πόρους από το ΕΣΠΑ, να ωριμάσουν μελέτες, να υποβάλλουν προτάσεις.

Ξέρετε γιατί έχουμε φτάσει ως εδώ; Διότι είναι τα αποτελέσματα της δικιάς σας πολιτικής που αποψίλωσαν την Αυτοδιοίκηση. Η μείωση των πόρων, πάνω από 65%, έγινε επί των ημερών σας. Σήμερα, λοιπόν, μέσα σε όλα τα άλλα που μας κληροδοτήσατε, μας κληροδοτήσατε και αυτά τα πολύ μεγάλα προβλήματα και προσπαθούμε με χαμηλούς τόνους, με διάθεση ευρύτερης συνεννόησης να τα αντιμετωπίσουμε.

Γιατί σας ενοχλεί η έννοια της ευρύτερης συναίνεσης και συνεννόησης στην Αυτοδιοίκηση; Καλά, για τα άλλα εσείς έχετε τις γραμμές σας, έχετε τις απόψεις σας! Είστε φανατικά στον άξονα του ΔΝΤ και του κ. Σόιμπλε. Χαρακτηρίζεστε από ρεβανσισμό, από εκδικητικότητα. Τα είπε χθες ο Πρόεδρός σας, ο Αντιπρόεδρός σας. Τα είπατε όλοι. Εντάξει! Το καταλάβαμε αυτό. Ξέρουμε τι περιμένει τους εργαζόμενους στην Αυτοδιοίκηση, αν επανέλθετε στα πράγματα. Δεν θα επανέλθετε. Αυτό το γνωρίζουμε. Όμως, όσον αφορά στην Αυτοδιοίκηση δεν καταλαβαίνω, το αν θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε με τον έναν ή τον άλλο τρόπο τα απόβλητα, το αν θα πρέπει να αναπλάσουμε μια πλατεία, το αν θα πρέπει να επεκτείνουμε έτσι ή αλλιώς ένα πολεοδομικό σχέδιο, σε αυτά πάνω είναι τόσο μεγάλες οι διαφορές; Εκεί δεν μπορεί να υπάρχουν ευρύτερες συνεννοήσεις;

Γιατί στις διάφορες επιτροπές που ασκούν εκτελεστικό έργο εντός της Αυτοδιοίκησης οι περισσότερες αποφάσεις, το 90% με 95%, είναι σχεδόν ομόφωνες και όταν φτάνουμε στο επίπεδο των δημοτικών συμβουλίων εκεί πια ανακαλύπτουμε τις μεγάλες διαχωριστικές γραμμές; Γιατί, λοιπόν, η απλή αναλογική δεν συμβάλλει σε μια λογική ευρύτερων συνθέσεων; Η τοπικότητα των προβλημάτων διευκολύνει μια τέτοια αντιμετώπιση.

Εκτός αν θέλετε να έχετε ενεργούμενα ενός κεντρικού καθοδηγητικού κέντρου, εκτός αν θέλετε τους δημάρχους να τους αντιμετωπίζετε σαν τον μεγάλο βραχίονα μιας κεντρικής «γαλάζιας» εξουσίας και να αναπαράγετε αυτό το πολιτικό σύστημα που οδήγησε και στην απαξίωση της Αυτοδιοίκησης τα προηγούμενα χρόνια. Αν έχετε μια τέτοια αντίληψη με γειά σας, με χαρά σας. Εκεί θα είμαστε απέναντι.
Ευχαριστώ.»