Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς των συντάξεων χηρείας προβλέπουν οι νέες διατάξεις που εισάγονται προς ψήφιση στη σημερινή συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής, με βασικό στόχο την ενίσχυση των δικαιούχων και την άρση περικοπών που είχαν θεσπιστεί με τον νόμο 4387/2016.

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της μείωσης των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας. Μέχρι σήμερα, ο νόμος προέβλεπε ότι η κύρια σύνταξη λόγω θανάτου μειωνόταν από το 70% στο 35% σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Με τη νέα ρύθμιση, η περικοπή καταργείται οριστικά και η σύνταξη θα συνεχίσει να καταβάλλεται μόνιμα με το αρχικό ποσοστό δικαιώματος.

Οι συνταξιούχοι που είχαν ήδη υποστεί τη μείωση θα δουν άμεσα τη σύνταξή τους να επανέρχεται στο 70%, γεγονός που στην πράξη σημαίνει διπλασιασμό του ποσού που λάμβαναν μετά την εφαρμογή της περικοπής.

Παράλληλα, περισσότεροι από 75.000 δικαιούχοι, στους οποίους οι προβλεπόμενες μειώσεις δεν είχαν ακόμη εφαρμοστεί, απαλλάσσονται οριστικά από αυτές, καθώς οι σχετικές διατάξεις καταργούνται. Επιπλέον, το Δημόσιο παραιτείται από οποιαδήποτε αναζήτηση αναδρομικών ποσών που θα μπορούσαν να προκύψουν από τις συγκεκριμένες περικοπές.

Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά τους συνταξιούχους που λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και σύνταξη λόγω θανάτου από διαφορετικό ασφαλιστικό δικαίωμα.

Με τη νέα διάταξη διασφαλίζεται ότι οι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν και τις δύο εθνικές συντάξεις που αντιστοιχούν στα δικαιώματά τους, χωρίς να περικόπτεται η μία από αυτές, όπως προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς.

Η αλλαγή αυτή αφορά περίπου 122.000 συνταξιούχους, οι οποίοι προστατεύονται τόσο από τη μείωση της δεύτερης εθνικής σύνταξης όσο και από την αναζήτηση αναδρομικών ποσών.

Η νέα νομοθετική παρέμβαση προβλέπει επίσης σημαντική βελτίωση για τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.

Στο εξής, οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν το προβλεπόμενο ποσοστό της εθνικής σύνταξης από κάθε γονέα ξεχωριστά, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Έτσι, αντί να λαμβάνουν το ήμισυ της εθνικής σύνταξης, θα δικαιούνται ολόκληρη την εθνική σύνταξη, γεγονός που οδηγεί σε ουσιαστικό διπλασιασμό του σχετικού ποσού.

Οι νέες ρυθμίσεις συνοψίζονται στα εξής:

Καταργείται η περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την τριετία και διατηρείται μόνιμα το αρχικό ποσοστό του 70%.

Επαναφέρονται στο 70% οι συντάξεις όσων είχαν ήδη υποστεί τη μείωση.

Διατηρούνται και οι δύο εθνικές συντάξεις για όσους λαμβάνουν σύνταξη από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα.

Αυξάνεται η εθνική σύνταξη που λαμβάνουν τα παιδιά τα οποία έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.

Με τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις, η κυβέρνηση επιχειρεί να διορθώσει στρεβλώσεις του προηγούμενου ασφαλιστικού πλαισίου, ενισχύοντας το εισόδημα εκατοντάδων χιλιάδων δικαιούχων και καταργώντας οριστικά προβλεπόμενες περικοπές που δεν θα εφαρμοστούν πλέον.

Το σχέδιο χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης παρουσίασε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, κατά την εκδήλωση για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, που πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών.

Στην εκδήλωση παρέστησαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μέλη της κυβέρνησης, βουλευτές, περιφερειάρχες και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιμελητηρίων και φορέων.

Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ανέρχεται σε 17,1 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030, ενώ μαζί με 5,8 δισ. ευρώ που αφορούν την ολοκλήρωση έργων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, οι συνολικοί εθνικοί πόροι διαμορφώνονται στα 23 δισ. ευρώ.

Όπως ανέφερε, οι πόροι αυτοί θα χρηματοδοτήσουν έργα υποδομών, σχολεία, νοσοκομεία, έργα ύδρευσης, ψηφιακές υπηρεσίες, επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την καινοτομία, καθώς και δράσεις για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, της βιομηχανίας, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, της πράσινης μετάβασης, της ενεργειακής ανθεκτικότητας και της στεγαστικής πολιτικής.

Ο αναπληρωτής υπουργός υποστήριξε ακόμη ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η ανάπτυξη να φτάνει σε κάθε περιφέρεια και κάθε δήμο, σημειώνοντας πως, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η ανάπτυξη αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν το μέρισμά της φτάνει στην κοινωνία».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στους στόχους για την επόμενη τετραετία, μεταξύ των οποίων η περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων, η ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, η ενδυνάμωση των εξαγωγών και η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού του κράτους.

Μετά την παρουσίαση του προγράμματος, πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του ΕΠΑ 2026-2030, με αντικείμενο την εξειδίκευση των στόχων του νέου προγράμματος.

Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 23 δισ. ευρώ, παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, τονίζοντας ότι η αύξηση των εθνικών πόρων για επενδύσεις αποτελεί αποτέλεσμα της βελτίωσης των δημοσιονομικών και οικονομικών μεγεθών της χώρας.

Στην ομιλία του, ο υπουργός ανέφερε ότι οι εθνικοί πόροι για το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνονται από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 σε 3,3 δισ. ευρώ το 2026, ενώ προβλέπεται να φτάσουν τα 4,2 δισ. ευρώ το 2030, σημειώνοντας ότι μέσα σε έντεκα χρόνια υπερδιπλασιάζονται οι διαθέσιμοι εθνικοί πόροι για την ανάπτυξη.

Όπως υποστήριξε, το νέο πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει έργα σε ολόκληρη τη χώρα, μέσω 20 τομεακών προγραμμάτων υπουργείων, 13 περιφερειακών και 4 ειδικών προγραμμάτων, με έμφαση στις υποδομές, την κοινωνική συνοχή, τις μεταφορές, την πολιτική προστασία, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την καινοτομία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την τεχνητή νοημοσύνη και την πράσινη ανάπτυξη.

Παράλληλα, ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η πορεία της ελληνικής οικονομίας επιτρέπει στη χώρα να διαθέτει περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις, επισημαίνοντας ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα λειτουργήσει συμπληρωματικά με τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ακολουθεί η ομιλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη:

Κύριε Πρόεδρε,

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Κυρίες και κύριοι,

Νομίζω ότι δύσκολα θα μπορούσε ο Νίκος Παπαθανάσης, ο Αναπληρωτής Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και αρχιτέκτονας του νέου ΕΠΑ, να έχει διαλέξει έναν πιο συμβολικό χώρο από το Ωδείο Αθηνών για να μιλήσουμε για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της επόμενης πενταετίας.

Το ίδιο το κτίριο στο οποίο βρισκόμαστε, αποτυπώνει στην πράξη τη φιλοσοφία του ΕΠΑ και δείχνει πώς μια δημόσια επένδυση μπορεί να δώσει νέα ζωή σε ένα εμβληματικό έργο και να αφήσει ένα διαρκές αποτύπωμα για τις επόμενες γενιές.

Αυτό το ξεχωριστό δείγμα του ελληνικού μοντερνισμού, σχεδιασμένο από τον Ιωάννη Δεσποτόπουλο, εκσυγχρονίζεται με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους. Η ενεργειακή του αναβάθμιση και η ενσωμάτωση αρχών βιοκλιματικού σχεδιασμού θα το μετατρέψουν σε μια σύγχρονη υποδομή, έτοιμη να υπηρετήσει τον πολιτισμό, την πόλη και τους ανθρώπους της για τις επόμενες δεκαετίες.

Αυτό, κατά μία έννοια, είναι και το ευρύτερο νόημα της ανάπτυξης. Να χτίζεις πάνω σε όσα έχεις ήδη κατακτήσει και να επενδύεις σήμερα σε όσα θα χρειαστεί η χώρα αύριο.

Με αυτή τη φιλοσοφία παρουσιάζουμε σήμερα το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030.

Ένα πρόγραμμα περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ για την επόμενη πενταετία, με σημασία, όμως, που υπερβαίνει το ύψος των πόρων του. Εκφράζει τη δυνατότητα της Ελλάδας να σχεδιάζει το μέλλον της με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να χρηματοδοτεί η ίδια τις προτεραιότητές της.

Αυτή η δυνατότητα είναι το αποτέλεσμα της προόδου που έχει συντελεστεί στην ελληνική οικονομία υπό την Πρωθυπουργία του Κυριάκου Μητσοτάκη τα τελευταία χρόνια.

Η Ελλάδα, συνεχίζει να αναπτύσσεται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 12,1% το πρώτο τρίμηνο του έτους, ξεπερνώντας σημαντικά την αρχική εκτίμηση η οποία ήταν 7%.

Η ανεργία έχει υποχωρήσει κοντά στο 8%, οδεύει στο ιστορικό χαμηλό της, ενώ οι εξαγωγές έχουν υπερδιπλασιάσει το μερίδιό τους στο ΑΕΠ σε σχέση με το 2010, σε σχέση με την Ελλάδα που έμπαινε στην κρίση, είναι σήμερα κάπου κοντά στο 42%, και η χώρα έχει πλέον ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και τη διεθνή αξιοπιστία της.

Την ίδια στιγμή, το δημόσιο χρέος ακολουθεί την πιο πτωτική πορεία σε ολόκληρο τον κόσμο και προβλέπεται να είναι κάτω από το 120% του ΑΕΠ, στο 119%, πριν το τέλος της δεκαετίας.

Όλα αυτά μαζί, συνθέτουν μια οικονομία πιο ισχυρή και πιο ανθεκτική. Και, κυρίως, μας δίνουν μεγαλύτερη δυνατότητα επιλογών: να διαθέτουμε περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις και να τους κατευθύνουμε στις προτεραιότητες εκείνες οι οποίες θα καθορίσουν την Ελλάδα των επόμενων ετών.

Και αυτή η πρόοδος αποτυπώνεται καθαρά:

• Το 2019, οι εθνικοί πόροι του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ήταν 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ.
• Το 2026 είναι 3,3 δισεκατομμύρια.
• Και το 2030 θα φτάσουν τα 4,2 δισεκατομμύρια ευρώ.

Δηλαδή, μέσα σε έντεκα χρόνια, υπερδιπλασιάζουμε τους εθνικούς πόρους που διαθέτουμε για την ανάπτυξη.

Μια οικονομία που γίνεται ισχυρότερη μπορεί να επενδύει περισσότερο. Και μια χώρα που επενδύει περισσότερο, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να γίνει ακόμη ισχυρότερη.

Αυτός είναι ο κύκλος της προόδου που θέλουμε για την Ελλάδα.

Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία για να επιταχύνουμε το σχέδιό μας.

Με συνολικούς πόρους, όπως ανέφερα, περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ, στους οποίους περιλαμβάνονται και περίπου 5,8 δισεκατομμύρια για την ομαλή ολοκλήρωση των έργων της προηγούμενης Προγραμματικής Περιόδου, αποκτούμε τη δυνατότητα να υλοποιήσουμε ένα μεγάλο επενδυτικό πρόγραμμα σε ολόκληρη τη χώρα.

Και θα ήθελα να σταθώ ειδικά σε αυτό. Σε ολόκληρη τη χώρα. Γιατί η ανάπτυξη πρέπει να φτάνει παντού.

• Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
• Στις μεγάλες πόλεις και στα μικρότερα αστικά κέντρα.
• Στα νησιά και στις ορεινές περιοχές.
• Σε κάθε Περιφέρεια και σε κάθε τοπική κοινωνία.

Η Ελλάδα διαθέτει διαφορετικές παραγωγικές δυνατότητες, συγκριτικά πλεονεκτήματα και ανάγκες σε κάθε γωνία της. Η μεγάλη πρόκληση της επόμενης περιόδου είναι να απελευθερώσουμε ακριβώς αυτή τη δυναμική.

Γι’ αυτό και το ΕΠΑ συνδέεται άμεσα με την Εθνική Στρατηγική για την Τοπική και Περιφερειακή Ανάπτυξη.

• Μέσα από 20 Τομεακά Προγράμματα των Υπουργείων,
• 13 Περιφερειακά Προγράμματα και
• 4 Ειδικά Προγράμματα,

Και δημιουργούμε, έτσι, ένα συνεκτικό πλαίσιο που κατευθύνει τους διαθέσιμους πόρους εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές ανάγκες, αλλά και σημαντικές αναπτυξιακές ευκαιρίες: στην κοινωνική συνοχή, στις υποδομές, στις μεταφορές, στην πολιτική προστασία και στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Στην καινοτομία, στην εξωστρέφεια, στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στην πράσινη ανάπτυξη.

Και όλο αυτό θα λειτουργήσει συμπληρωματικά, με τα συγχρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα και το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς η Ελλάδα σήμερα έχει ένα πάρα πολύ ισχυρό πλέγμα επενδυτικών εργαλείων, που συνδυάζει τους εθνικούς με τους ευρωπαϊκούς πόρους, και βέβαια, συμπεριλαμβάνει -όπως ειπώθηκε πριν- και τις συμπράξεις του Δημοσίου με τον Ιδιωτικό Τομέα. Η μεγάλη μας ευκαιρία, λοιπόν, είναι να τα εντάξουμε όλα αυτά σε μια ενιαία αναπτυξιακή στρατηγική, να κινητοποιήσουμε μέσω αυτής περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια και να πολλαπλασιάσουμε, στο τέλος, την αξία του κάθε ευρώ.

Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς πλησιάζουμε στο τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Η σταθερή αύξηση των πόρων του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων είναι κρίσιμη και απαντά στο ερώτημα «μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι;», σε συνδυασμό και με τα νέα ευρωπαϊκά κονδύλια, γιατί δείχνει – και το δείχνει και η πρόβλεψη αυτό, για την ανάπτυξη του χρόνου – ποια είναι πραγματικά η δυναμική της ελληνικής οικονομίας για τα επόμενα χρόνια.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συμμετέχει ενεργά σε αυτή την προσπάθεια και μέσα από το δικό του Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.

Από την ανάπλαση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και το Πολυκαναλικό Σύστημα Ενημέρωσης και Εξυπηρέτησης Πολιτών του Υπουργείου, μέχρι την καλύτερη αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας και την κατασκευή της Ευρωπαϊκής Δορυφορικής Υποδομής GOVSATCOM Hub. Έργα διαφορετικού χαρακτήρα και κλίμακας, που ενισχύουν τις υποδομές της χώρας και εκσυγχρονίζουν τη λειτουργία του κράτους.

Κυρίες και κύριοι,

Αν έπρεπε να συνοψίσω σε μία φράση τη φιλοσοφία του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030, θα έλεγα ότι είναι η μετάβαση από την πρόοδο στην προοπτική.

Η Ελλάδα των τελευταίων ετών, υπό την ηγεσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, απέδειξε ότι μπορεί να αλλάξει την οικονομική της πορεία. Η πρόκληση τώρα, η πρόκληση για την επόμενη τετραετία, είναι να δείξουμε ότι μπορούμε να αξιοποιήσουμε αυτή την πρόοδο για να αλλάξουμε ακόμη βαθύτερα το παραγωγικό μας μοντέλο.

Κυρίες και κύριοι, κλείνοντας.

Ο κόσμος γύρω μας αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα. Θα προχωρήσουν πιο γρήγορα οι χώρες που μπορούν να προβλέπουν τις αλλαγές, να σχεδιάζουν σε βάθος χρόνου και να επενδύουν εγκαίρως στις υποδομές, στην τεχνολογία και στους ανθρώπους τους.

Είναι ένα στοίχημα για ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι και ένα στοίχημα και για την Ελλάδα. Να κοιτάζουμε δέκα και είκοσι χρόνια μπροστά και να παίρνουμε σήμερα τις αποφάσεις που θα μας κάνουν ισχυρότερους τότε. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 είναι, λοιπόν, ένα από τα βασικά εργαλεία που θα έχουμε στα χέρια μας.

Η καλή πορεία της οικονομίας μάς δίνει περισσότερους πόρους και, μαζί με αυτούς, μεγαλύτερη ευθύνη: να αξιοποιήσουμε σωστά κάθε διαθέσιμο ευρώ και να δημιουργήσουμε αξία η οποία θα διαρκέσει στον χρόνο.

Και κλείνω όπως άρχισα, με το Ωδείο Αθηνών.

Κοιτάξτε γύρω μας. Βρισκόμαστε σε έναν χώρο που μας θυμίζει ότι κάθε σημαντικό έργο ξεκινά πρώτα ως σχέδιο. Η απόσταση ανάμεσα στο σχέδιο και στο αποτέλεσμα, καλύπτεται με φαντασία, με πόρους, με επιμονή και με αποτελεσματικότητα.

Η ευθύνη μας για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 είναι, λοιπόν, να καλύψουμε την ίδια απόσταση. Να μετατρέψουμε 23 δισεκατομμύρια ευρώ σε χιλιάδες έργα σε ολόκληρη τη χώρα. Σε υποδομές που θα μείνουν. Σε ευκαιρίες που θα δημιουργηθούν. Σε δυνατότητες που σήμερα ίσως ακόμη δεν μπορούμε να φανταστούμε.

Και όταν σε λίγα χρόνια από σήμερα θα κάνουμε, κύριε Πρόεδρε, τον απολογισμό αυτού του Προγράμματος, η επιτυχία του θα κριθεί από το πόσο διαφορετική θα είναι η Ελλάδα χάρη σε όσα αποφασίζουμε και σχεδιάζουμε σήμερα.

Με το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, βάζουμε τον πήχη πιο ψηλά.

Για την Ελλάδα που θέλουμε.

Για την Ελλάδα που μπορούμε.

Για την Ελλάδα που αξίζουμε.

Σας ευχαριστώ πολύ.