Μια πρόχειρη κοστολόγηση, μόνον για το πρώτο και το τρίτο πρόγραμμα (τα F-16 και τους S-300), είναι κοντά, αν όχι πάνω από δυο δισεκατομμύρια ευρώ. Το δεύτερο πρόγραμμα, αυτό δηλαδή του ακριβότερου μαχητικού αεροσκάφους στον κόσμο, του F-35, που ακόμα και ο ίδιος ο Τραμπ έχει διαμαρτυρηθεί για το τεράστιο κόστος του, έχει να κάνει με αίτημα για να δοθούν τιμές στην Ελλάδα. Αν, όμως, στα δυο πρώτα προγράμματα, προστεθεί και το κόστος για 20 F-35 που λέγεται ότι θα ήθελε να πάρει ο υπουργός Άμυνας, τότε το συνολικό κόστος του “εξοπλιστικού Καμμένου” θα ξεπεράσει τα πέντε δισ. ευρώ (!).

Η ανακοίνωση του προγράμματος στη σημερινή συγκυρία δεν θεωρείται τυχαία. Συμπίπτει με το θολό σκηνικό που στήνεται, με το “πάμε δεν πάμε σε εκλογές”, “βγαίνουμε δεν βγαίνουμε από το ευρώ”, “κλείνει τώρα η αξιολόγηση, αλλά δεν τρέχει τίποτα κι αν δεν κλείσει”, κ.ο.κ. Επιπλέον, συμπίπτει με τις προσπάθειες της Τουρκίας να εξάγει την κρίση της στο Αιγαίο με παλικαρισμούς, αλλά και με τους ιδιαίτερα υψηλούς τόνους που χρησιμοποιεί ο Πάνος Καμμένος στις επιθέσεις του απέναντι στην Άγκυρα.

Αυτό το πινγκ – πονγκ Τουρκίας – Καμμένου, για το ποιος θα πλειοδοτήσει σε βαρύτερες κατηγορίες, ο ένας εναντίον του άλλου, δεν είναι τωρινό. Διαρκεί εδώ και πάρα πολλούς μήνες. Σε τέτοιο σημείο, πια, που ήδη έχει μετατραπεί σε “επικοινωνιακή βεντέτα”, με συχνά προσβλητικούς χαρακτηρισμούς εκατέρωθεν. Είναι, εξάλλου, γνωστές και οι επανειλημμένες ανακοινώσεις του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών κατά του Έλληνα υπουργού Άμυνας, αλλά και οι επιθέσεις – ενίοτε προσωπικά κατά του Ερντογάν – από τον Πάνο Καμμένο. Μέσα σε αυτές τις συνθήκες τουρκικής επιθετικότητας και κορώνων Καμμένου, ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα μπορεί να λανσαριστεί ως ώριμο φρούτο, φαίνεται να πιστεύουν στην κυβέρνηση.

Το “εξοπλιστικό πρόγραμμα Καμμένου” δεν έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία, παρ’ ότι η “διαρροή” του είναι τόσο γενική και αόριστη που ο υπουργός Άμυνας θα πρέπει να δώσει πολλές διευκρινίσεις, και βέβαια να ξεκαθαρίσει τι από όλα αυτά (και πόσα ακόμα που δεν έχει γράψει στη “διαρροή”) είναι άμεσης προτεραιότητας και πρέπει να γίνουν και ποια είναι ευσεβείς πόθοι. Τους τελευταίους μήνες, εξάλλου, το περιβάλλον του διοχέτευε συστηματικά ότι κάνει επαφές με τις ΗΠΑ γι’ αυτά τα θέματα. Μάλιστα, τον τελευταίο ενάμιση μήνα είχε συναντήσει δυο φορές τον αμερικανό πρέσβη στην Αθήνα, Τζέφρι Πάγιατ. Τόσο η αναβάθμιση των F-16, όσο και η ανανέωση των πυραύλων των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-300, που έχουν “λήξει”, θεωρούνται προγράμματα που έπρεπε να υλοποιηθούν. Αυτά περιλαμβάνονταν και στους στόχους της προηγούμενης κυβέρνησης. Μάλιστα, ενώ οι S-300 που τοποθετήθηκαν στην Κρήτη, μετά την “άδοξη” περιπέτειά τους στην Κύπρο, και ουσιαστικά ήταν παροπλισμένοι για αρκετά χρόνια, το 2013 δοκιμάστηκαν για πρώτη φορά στους ελληνικούς ουρανούς. Ήταν η πρώτη επιτυχημένη δοκιμή, την οποία πραγματοποίησαν Ρώσοι ειδικοί.

Να σημειωθεί πως, εκτός των προγραμμάτων που “διέρρευσε” ο κ. Καμμένος, σε εξέλιξη υπάρχει ένα ακόμη. Είναι ο εκσυγχρονισμός των αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας, P3 Orion, ύψους μισού δισ. Ήταν μάλιστα, η πρώτη απόφαση της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ, το 2015, να εγκρίνει την προκαταβολή για να προχωρήσει το “αμερικανικό πρόγραμμα”, αν και ως αντιπολίτευση ο ΣΥΡΙΖΑ το κατήγγειλε.

Πάντως,σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, οι Αμερικανοί είχαν προτείνει στον Αλέξη Τσίπρα, όταν ακόμα ήταν στην αντιπολίτευση, και είχε επισκεφτεί τις ΗΠΑ, να μπει η Ελλάδα στο πρόγραμμα του F-35. Ο τότε αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, φέρεται ότι απέφυγε να τοποθετηθεί επί του θέματος, αλλά ο κ. Καμμένος, ειδικά το 2016, διέρρεε συστηματικά τα περί ανάγκης να μπει η Ελλάδα στο πρόγραμμα.

Το “επιχείρημα” που φέρεται να επικαλείται ο κ. Καμμένος είναι ότι η Τουρκία μετέχει στην κοινοπραξία των χωρών που θα παράγει το F-35, και, ως εκ τούτου, εφόσον τα αποκτήσει, θα ανατραπεί η αεροπορική ισορροπία στο Αιγαίο. Το ερώτημα που μπαίνει όμως, είναι: Εδώ αδυνατούμε να υλοποιήσουμε τον εκσυγχρονισμό των F-16, που είναι η ραχοκοκαλιά της Πολεμικής Αεροπορίας, και θα μπορέσει η χώρα να αποκτήσει F-35; Να σημειωθεί ότι εσχάτως, κατά την επίσκεψη της Βρετανίδας πρωθυπουργού, Τερέζα Μέι στην Τουρκία, η Άγκυρα υπέγραψε πρωτόκολλο συμφωνίας 100 εκατ. λιρών για τη μελλοντική κατασκευή τουρκικών μαχητικών νέας γενιάς. Επιπλέον, ο ίδιος ο νέος αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, επανειλημμένως έχει επικρίνει την εξαιρετικά τσουχτερή τιμή του F-35. Οι κακές γλώσσες τον φέρουν να στηρίζει το F-18 (κατασκευάζεται από την Boeing στην τιμή των 70 εκ. δολαρίων, ενώ το F-35 από τη Lockheed Martin, στα 85 εκατ.).

Ένα επιπλέον ερώτημα είναι, ποια πολιτική θα ακολουθήσει στο εξής η Ουάσιγκτον στην περιοχή μας; Θα συνεχίσει στην πρακτική της “διατήρησης της ισορροπίας” στο Αιγαίο; Ίδωμεν. Προφανώς, η Τουρκία έχει πολύ φιλόδοξους εξοπλιστικούς στόχους για τα επόμενα χρόνια και δεκαετίες. Η Ελλάδα, ωστόσο, πρέπει να απαντήσει με βάση τις οικονομικές δυνατότητές της, αλλά και τις πολιτικές, διπλωματικές και στρατιωτικές συμμαχίες που μπορεί να οικοδομήσει τόσο εντός της Δύσης, όσο και στην εγγύς περιοχή μας.

Τώρα, λοιπόν, έρχεται το ελληνικό υπουργείο Άμυνας και ζητάει από τις ΗΠΑ να του κοινοποιήσουν σε τι τιμές μπορεί να αγοράσει το αεροσκάφος. Και μάλιστα, το υπουργείο αναφέρει ότι αυτό έγινε, κατόπιν εισήγησης του αρμόδιου επιτελείου, δηλαδή του ΓΕΑ. Εάν ισχύει ότι το ΓΕΑ θέλει ένα τέτοιο αεροσκάφος, εδράζει την πρότασή του σε ρεαλιστικά οικονομικά δεδομένα και σαφείς στρατηγικούς σχεδιασμούς που το καθιστούν απόλυτη ανάγκη για την ΠΑ ή πρόκειται για μια θεωρητική επιθυμία του; Διότι, οποιοσδήποτε θα’ θελε να’ χει μια “Ρολς Ρόυς” (όπως χαρακτηρίζεται το F-35 στα μαχητικά), αλλά το πορτοφόλι του τον φτάνει για κάτι πιο… μετριοπαθές. Υπάρχει αιτιολογική έκθεση του ΓΕΑ, όπως ισχυρίζεται ο κ. Καμμένος στη “διαρροή” του ή ο ίδιος την εφηύρε; Αυτά θα πρέπει να τα απαιτήσει εδώ και τώρα η αντιπολίτευση στη Βουλή. Άλλωστε, άπαντες εδώ και χρόνια κόπτονται για τη διαφάνεια στους εξοπλισμούς. Ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα, λοιπόν. Επιπλέον, δεν αρκεί στο υπουργείο και στο ΓΕΑ ο – ούτως ή άλλως – ακριβός εκσυγχρονισμός των F-16; Άραγε, η αναβάθμισή τους δεν δίνει εξαιρετικά σημαντική δύναμη στην Πολεμική Αεροπορία μας;

Για τον ριζικό (!) εκσυγχρονισμό των F-16, υπολογίζεται ότι απαιτείται κονδύλι ύψους έως και 1,7 δισ. Σύμφωνα με πληροφορίες, ένα από τα σενάρια που εξεταζόταν να πουληθούν 38 παλιότερου τύπου F-16 στη Βουλγαρία, προκειμένου να εξοικονομηθούν χρήματα για τον εκσυγχρονισμό των υπολοίπων, δεν θα γίνει. Έτσι, θα αναβαθμιστούν και τα 155 υπάρχοντα Block 50 και 52.

Όσον αφορά τους S-300, κάθε πύραυλος εκτιμάται ότι κοστίζει περί το ένα εκατ. δολάρια, ενώ το κόστος γι’ αυτά δεν αποκλείεται να ξεπερνά τα 100 εκατομμύρια. Πάντως, φημολογείται ότι με τη Μόσχα συζητιούνται και κάποιες άλλες προτάσεις – πακέτο ακόμα και για προμήθεια πιο προηγμένων αντιαεροπορικών συστημάτων. Κάτι που θα ανεβάσει, όμως, το κόστος. Φημολογία υπάρχει, τέλος, και για σχέδιο εκσυγχρονισμού – συντήρησης των επίσης ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων, TOR-M1 και OSA.