Tοποθέτηση του Προέδρου της ΓΣΕΒΕΕ στην Διαρκή Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου κατά τη συνεδρίασή της σήμερα Τρίτη 10 Νοεμβρίου 2020 σχετικά με το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων:

«Λήψη συμπληρωματικών μέτρων για την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1150 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ης Ιουνίου 2019 για την προώθηση της δίκαιης μεταχείρισης και της διαφάνειας για τους επιχειρηματικούς χρήστες επιγραμμικών υπηρεσιών διαμεσολάβησης (L 186), ρυθμίσεις για τη Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς, την Επιτροπή Ανταγωνισμού, τη λειτουργία της αγοράς και λοιπές διατάξεις».

Ο κανονισμός αποτελεί μια πρώτη προσπάθεια ρύθμισης των υπηρεσιών διαμεσολάβησης στο ηλεκτρονικό εμπόριο το οποίο τα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα στην συγκυρία της πανδημίας, γνωρίζει αλματώδη ανάπτυξη. Ως τέτοια, η πρωτοβουλία της Επιτροπής είναι χρήσιμο να στηριχθεί.

Άρθρο 4: Η ΔΙ.ΜΕ.Α. συστήθηκε προσφάτως με το ν.4712/ ΦΕΚ Α’ 146/29.07.2020 και αποτελεί αυτοτελή μονάδα που υπάγεται απευθείας στον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων. Η ΔΙ.Μ.Ε.Α. ορίστηκε ως Αρχή Εφαρμογής Εποπτείας και Διαχείρισης για το πεδίο εποπτείας «Προστασία καταναλωτή και σύννομη (ή προσήκουσα) παροχή υπηρεσιών», με συγκεκριμένη αποστολή και επιχειρησιακούς στόχους. Αποτελείται από τρείς διευθύνσεις μεταξύ των οποίων η Διεύθυνση Διαχείρισης Δεδομένων, Στατιστικής Επεξεργασίας και Εποπτείας Ηλεκτρονικού Εμπορίου, της οποίας ο έλεγχος που διενεργεί είναι εστιασμένος σε αυτόν του ελέγχου του παράνομου εμπορίου και του παράνομου ηλεκτρονικού εμπορίου, τηρούμενων των διατάξεων περί προστασίας προσωπικών δεδομένων στην οποία πιθανολογείται να μεταβιβαστεί η αρμοδιότητα. Τίθεται λοιπόν το ερώτημα κατά πόσο η νεοσυσταθείσα μονάδα διαθέτει την εμπειρία, τεχνογνωσία, το εξειδικευμένο και άρτια καταρτισμένο προσωπικό, ούτως ώστε να διενεργεί τους εξειδικευμένους ελέγχους συμμόρφωσης των παρόχων επιγραμμικών υπηρεσιών με τον Κανονισμό 2019/1150. Ειδικά αφού ο νόμος θα ισχύει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Προκαλεί επίσης εντύπωση η έλλειψη οποιασδήποτε αναφοράς στο σχέδιο νόμου και  ανάθεσης αρμοδιοτήτων στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία διαθέτει τεχνογνωσία στον έλεγχο αθέμιτων πρακτικών που στρεβλώνουν τον υγιή ανταγωνισμό καθώς και εξειδικευμένο προσωπικό σε ζητήματα τεχνολογίας πληροφοριών (ΙΤ).

Άρθρο 5 «Εξουσίες και κυρώσεις»: Οι διευρυμένες εξουσίες και η απόκτηση πρόσβασης σε κάθε πληροφορία, δεδομένο ή και έγγραφο προϋποθέτουν πολύ καλή γνώση του αντικειμένου που ελέγχεται, προκειμένου να διασφαλίζονται τα δικαιώματα τόσο των ελεγχόμενων όσο και των επιχειρηματικών χρηστών, αλλά και προκειμένου να υφίσταται προστασία των ίδιων των ελεγκτών. Εν προκειμένω τίθεται ξανά το ερώτημα του ποια θα είναι τα ελάχιστα απαιτούμενα προσόντα των ατόμων που θα στελεχώσουν τη ΔΙ.Μ.Ε.Α.

Επιπλέον, ως προς το ύψος των κυρώσεων με δεδομένο ότι το εύρος τους είναι πολύ μεγάλο (1.500-2.000.000 €) τα κριτήρια δεν θα έπρεπε να είναι ενδεικτικά αλλά συγκεκριμένα και περιοριστικά προκειμένου να υπάρχει ασφάλεια δικαίου. Δε θα πρέπει να υπάρχει κανένα περιθώριο άνισης μεταχείρισης των ελεγχόμενων, ωστόσο με την εν λόγω διάταξη και αφού το ύψος του προστίμου θα είναι αποτέλεσμα της ελεγκτικής κρίσης του εκάστοτε ελεγκτή δε διασφαλίζεται αυτό, οδηγώντας σε πιθανή νόθευση του υγιούς ανταγωνισμού απόρροια πράξεως ή παραλείψεως του και όχι  απαραιτήτως δόλιας πράξης.

Με ποια κριτήρια καθορίστηκε το ύψος των προστίμων; Χρησιμοποιήθηκαν κριτήρια όπως ο αριθμός των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδο; Ο τζίρος τους; Το είδος τους; Πραγματοποιήθηκε έλεγχος οικονομικών επιπτώσεων για τις επιχειρήσεις με επισήμανση εάν αυτές αναμένονται να είναι σημαντικές και δυσανάλογα βαρύτερες για τις Μικρομεσαίες και κυρίως για τις πολύ Μικρές ή και Μικρές επιχειρήσεις;

Είναι θεμιτό να υπάρχει διάκριση, ή κατηγοριοποίηση των προστίμων και με βάση το είδος και το τζίρο της επιχείρησης. Φανταστείτε να επιβληθεί πρόστιμο 2.000.000 € σε μία μικρή επιχείρηση που ασκεί υπηρεσία επιγραμμικής διαμεσολάβησης. Στόχος των προστίμων είναι η συμμόρφωση με τους κανόνες και η αποτροπή αποκλίνουσας συμπεριφοράς και όχι η οικονομική εξόντωση των επιχειρήσεων. Έτσι, η επιβολή δυσανάλογων προστίμων σε σχέση  με τις δυνατότητες των επιχειρήσεων θα επιφέρουν δυσμενείς οικονομικές συνέπειες και στο παραγόμενο προϊόν της χώρας μας.

Άρθρο 14: Υπάρχει το νομοθετικό πλαίσιο που ρυθμίζει τα ζητήματα κινητικότητας των υπαλλήλων, τις μετατάξεις και τις αποσπάσεις και εδώ η Κυβέρνηση εισάγει κατ’ εξακολούθηση διατάξεις κατά παρέκκλιση του νόμου της κινητικότητας καθώς και κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης. Το πλαίσιο που ρυθμίζει τα ζητήματα κινητικότητας οφείλει να είναι ενιαίο και σαφές ούτως ώστε να δημιουργεί ασφάλεια στους ενδιαφερόμενους ως προς τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους. Οι παρεκκλίσεις διαιωνίζουν παθογένειες της δημόσιας διοίκησης και δεν οδηγούν στη βέλτιστη λειτουργία της.

Άρθρο 16: Είναι θεμιτή η ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Επιτροπής Ανταγωνισμού ως προς τον τρόπο  με τον οποίο θα δαπανά τα κονδύλια από τον προϋπολογισμό της. Ωστόσο, με δεδομένο ότι σύμφωνα με τη διάταξη, μέρος των εσόδων της ενδέχεται να επιχορηγούνται και κατευθείαν από τον κρατικό προϋπολογισμό ίσως θα έπρεπε να υπάρχει ένας βαθμός εποπτείας κατά το μέρος που αφορά τα συγκεκριμένα έσοδα.

Άρθρα 18-19:  Η εισαγωγή διατάξεων που επιτρέπουν έστω και προαιρετικά τη λειτουργία καταστημάτων και λαϊκών αγορών τις Κυριακές καταστρατηγεί για τους πάσης φύσεως εργαζομένους και απασχολούμενους, το δικαίωμα του ελεύθερου χρόνου και της απόλαυσης του ατομικού και του από κοινού με την οικογένεια τους, ως τακτικό διάλειμμα της εβδομαδιαίας εργασίας. Το γεγονός ότι το  Υπουργείο επιλέγει να επεκτείνει το καθεστώς λειτουργίας των καταστημάτων της Κυριακές, εν μέσω πανδημίας και χωρίς προηγούμενη δημόσια διαβούλευση (η διάταξη δεν συμπεριλαμβανόταν στο αναρτημένο σχέδιο νόμου) είναι εξόχως προβληματικό. Σε κάθε περίπτωση η ΓΣΕΒΕΕ είναι αντίθετη σε μια οριζόντια και γενική απελευθέρωση του ωραρίου λειτουργίας των καταστημάτων τις Κυριακές. 

Άλλωστε σύμφωνα με το άρθρο 16 του Ν. 4177/2013 όπως τροποποιήθηκε από την παρ.2 του άρθρου 49 του Ν. 4472/2017, η αγορά τις Κυριακές έχει αυτορυθμιστεί μέσα από διαβούλευση με τους τοπικούς συλλογικούς φορείς, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες και ιδιαιτερότητες, διασφαλίζοντας τα συμφέροντα τόσο της τοπικής οικονομίας, όσο και των καταναλωτών. Κάθε προσπάθεια διεύρυνσης της Κυριακάτικης λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων με πρόσχημα το όφελος των μικρών και πολύ μικρών επιχειρήσεων θα λειτουργήσει αν υιοθετηθεί ως κερκόπορτα προς όφελος των μεγάλων επιχειρήσεων που έχουν δεσπόζουσα θέση στην αγορά.