ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Ασφαλισμένοι | Με ποιους τρόπους αυξάνονται οι συντάξιμες αποδοχές
Παράταση του εργασιακού βίου έως τα 40 έτη, μεγάλες συντάξιμες αποδοχές, καθώς και πλασματικά έτη δίνουν αυξημένες συντάξεις.
Οσοι ασφαλισμένοι παρατείνουν τον εργασιακό τους βίο θα έχουν μεγαλύτερη σύνταξη από 26,2 ευρώ έως 254 ευρώ. Οι πλέον κερδισμένοι του νέου συστήματος συνταξιοδότησης, συγκριτικά με τον νόμο Κατρούγκαλου, είναι όσοι αποχωρούν με 40ετία ασφάλισης και πληρωμένων εισφορών.
Ειδικότερα, από τις 12/5/2016 με τον νόμο Κατρούγκαλου (Νόμος 4387/2016) και εφεξής, η κύρια σύνταξη απαρτίζεται από δύο μέρη:
α) την εθνική σύνταξη που χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό και
β) την ανταποδοτική σύνταξη που χρηματοδοτείται από τις εισφορές των ασφαλισμένων.
Η ανταποδοτική σύνταξη τελεί σε σχέση αναλογίας με το ύψος των ασφαλιστικών εισφορών που έχει καταβάλει ο ασφαλισμένος και με τα έτη ασφάλισης που έχει διανύσει, ενώ εξαρτάται από τα κατ’ έτος ποσοστά αναπλήρωσης τα οποία αυξήθηκαν με τον νόμο Βρούτση σε όσους ασφαλισμένους έχουν πάνω από 30 συντάξιμα έτη.
Η εθνική σύνταξη καταβάλλεται από τον ΕΦΚΑ σε όλους όσοι θεμελιώνουν δικαίωμα σύνταξης εξ ιδίου δικαιώματος ή ανικανότητας ή κατά μεταβίβαση, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις. Ειδικά, στις περιπτώσεις συνταξιοδότησης εξ ιδίου δικαιώματος, η εθνική σύνταξη καταβάλλεται στους δικαιούχους εφόσον διαμένουν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα για τουλάχιστον 15 έτη, μεταξύ του 15ου έτους ηλικίας και του έτους κατά το οποίο συμπληρώνουν το προβλεπόμενο όριο ηλικίας καταβολής της σύνταξης.
Η εθνική σύνταξη ορίζεται σε 384 ευρώ μηνιαίως και καταβάλλεται ακέραια εφόσον έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης.
Το ποσό της εθνικής σύνταξης βαίνει μειούμενο κατά 2% για κάθε έτος ασφάλισης που υπολείπεται των 20 ετών, εφόσον έχουν συμπληρωθεί τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης.
Το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης υπολογίζεται με βάση τις συντάξιμες αποδοχές, τον χρόνο ασφάλισης από το 2002 και μετά και ετήσια ποσοστά αναπλήρωσης. Οι συντάξιμες αποδοχές είναι το πηλίκο της διαίρεσης του συνόλου των αποδοχών ή του εισοδήματος του ασφαλισμένου για τα οποία καταβλήθηκαν εισφορές κλάδου σύνταξης από 1/1/2002 μέχρι και την παραμονή της αίτησης συνταξιοδότησης διά του συνολικού χρόνου ασφάλισης της ίδιας περιόδου.
Σημειώνεται πως με τον νόμο Βρούτση, αυξήθηκαν τα ποσοστά αναπλήρωσης για όσους έχουν πάνω από 30 έτη ασφάλισης. Αυτό οδηγεί σε ονομαστικές-πραγματικές αυξήσεις κυρίως στις «νέες» κύριες συντάξεις (όσων έχουν πάνω από 30 έτη ασφάλισης), δηλαδή για εκείνες τις οποίες αιτήθηκαν οι συνταξιούχοι μετά τη 12η Μαΐου 2016.
Επίσης, οδηγεί σε λογιστική αύξηση «παλιές» συντάξεις (όσων έχουν πάνω από 30 έτη ασφάλισης), αλλά όχι σε ονομαστική, καθώς οι καταβαλλόμενες αυτές συντάξεις παραμένουν σε υψηλότερο επίπεδο σε σχέση με τις επανυπολογισθείσες με βάση τον νόμο Βρούτση.
Μεγάλο ρόλο για την τελική ανταποδοτική σύνταξη (εκτός από το ύψος των συντάξιμων αποδοχών) παίζουν και τα χρόνια για τα οποία έχει συνεισφέρει. Αυτό έρχεται να αποτυπώσει το λεγόμενο «ποσοστό αναπλήρωσης».
Το ποσοστό αναπλήρωσης με τον ισχύοντα νόμο 4670/2020 ξεκινάει από 11,55% για 15 έτη ασφάλισης (δηλαδή 4.500 ημερομίσθια), φτάνει το 50% για 40 έτη ασφάλισης (12.000 ημερομίσθια) και αυξάνεται κατά 0,5% για κάθε επιπλέον έτος. Με αυτόν τον τρόπο «πριμοδοτείται» όποιος έχει μείνει για πολλά χρόνια στην αγορά εργασίας και έχει δώσει τα περισσότερα χρήματα συνολικά.
Στα 40 χρόνια κορυφώνονται τα «κέρδη» συγκριτικά με τους σημερινούς συντελεστές. Οσο περισσότερα χρόνια εξασφαλίζει κανείς μέσα στη δεκαετία 30,1-40 έτη ασφάλισης τόσο μεγαλύτερη σύνταξη θα λάβει.
Δυνατότητα πρόωρης σύνταξης – με την εξαγορά ή την αναγνώριση πλασματικών ετών – έχουν χιλιάδες ασφαλισμένοι σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, ώστε να συνταξιοδοτηθούν έως και 7 χρόνια νωρίτερα από τα γενικά όρια ηλικίας.
Οι περισσότεροι ασφαλισμένοι χρησιμοποιούν τα πλασματικά έτη για τη γρηγορότερη συνταξιοδότησή τους. Μάλιστα όσοι επιλέξουν την εξαγορά πλασματικών ετών μπορούν να εξασφαλίσουν έξτρα αυξήσεις στις συντάξεις τους, που μπορεί να φτάσουν και τα 100 ευρώ τον μήνα, υπό την προϋπόθεση μιας «ακριβής» εξαγοράς με τις «τρέχουσες» εισφορές (20% για κλάδο σύνταξης) ή με τις υψηλές κατηγορίες που έχουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες.
Οι χρόνοι που μπορούν να αξιοποιήσουν όλοι οι ασφαλισμένοι είναι της στρατιωτικής θητείας, των διαστημάτων επιδοτούμενης ανεργίας ή επιδοτούμενης ασθένειας και του χρόνου κύησης και λοχείας (συνολικά 119 ημέρες) για τις μητέρες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ. Η στρατιωτική θητεία και η ανεργία-ασθένεια αξιοποιούνται για σύνταξη γήρατος στο 67ο έτος με τον ελάχιστο απαιτούμενο χρόνο των 15 ετών ασφάλισης ή της 25ετίας αν πρόκειται για Tαμεία ΔΕΚΟ – τραπεζών.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Καβάλα: Γιατί η εστίαση ψάχνει συνεχώς προσωπικό
Καβάλα: Γιατί η εστίαση ψάχνει συνεχώς προσωπικό
Σοβαρό πρόβλημα με την εύρεση εργαζομένων αντιμετωπίζουν τα καταστήματα εστίασης στην Καβάλα, τη Νέα Ηρακλείτσα, τη Θάσο και γενικότερα στις τουριστικές περιοχές του νομού. Οι επαγγελματίες αναζητούν συνεχώς προσωπικό, χωρίς όμως να καταφέρνουν πάντα να καλύψουν τις ανάγκες τους, με αποτέλεσμα αρκετές επιχειρήσεις να περιορίζουν ημέρες και ώρες λειτουργίας.
Το ζήτημα συνδέεται, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου Λογιστών Καβάλας, Δημήτρη Καρατσιώρα, με την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η οποία έχει αλλάξει στην πράξη τον τρόπο οργάνωσης των βαρδιών στην εστίαση.
Η ψηφιακή κάρτα άλλαξε τα δεδομένα
Όπως εξηγεί ο κ. Καρατσιώρας, οι επιχειρηματίες δεν μπορούν πλέον να στηρίζονται σε πολύωρη απασχόληση του ίδιου εργαζομένου, όπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια.
Με την ψηφιακή κάρτα εργασίας, οι ώρες απασχόλησης καταγράφονται με ακρίβεια και οι επαγγελματίες αποφεύγουν να ρισκάρουν παραβάσεις.
Έτσι, όταν ένας εργαζόμενος ολοκληρώνει το ωράριό του, η επιχείρηση χρειάζεται δεύτερο άτομο για να καλύψει την επόμενη βάρδια. Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το προσωπικό συχνά δεν υπάρχει διαθέσιμο.
Λιγότερες ημέρες και ώρες λειτουργίας
Η έλλειψη προσωπικού οδηγεί αρκετά καταστήματα σε αναγκαστικές αλλαγές στο πρόγραμμά τους.
Επιχειρήσεις που στο παρελθόν λειτουργούσαν επτά ημέρες την εβδομάδα, πλέον εξετάζουν ή εφαρμόζουν πενθήμερη λειτουργία, ώστε να μπορούν οι εργαζόμενοι να παίρνουν τα απαραίτητα ρεπό.
Στη Νέα Ηρακλείτσα, σύμφωνα με όσα μεταφέρει ο κ. Καρατσιώρας, επαγγελματίες της εστίασης σκέφτονται να μη λειτουργούν τη Δευτέρα, κρατώντας ανοιχτά τα καταστήματά τους κυρίως τα Σαββατοκύριακα και τις ημέρες μεγαλύτερης κίνησης.
Περιορίζεται και το ωράριο της κουζίνας
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επιχειρήσεις προσαρμόζουν και το ημερήσιο ωράριο λειτουργίας.
Καταστήματα που άνοιγαν από το πρωί έως αργά το βράδυ, πλέον εξετάζουν λειτουργία από το μεσημέρι, με την κουζίνα να κλείνει νωρίτερα, ακόμη και στις 20:00 ή στις 21:00.
Η πρακτική αυτή αποτελεί προσπάθεια προσαρμογής στη νέα πραγματικότητα, όπου οι εργαζόμενοι πρέπει να καλύπτονται νόμιμα και η επιχείρηση να μη μένει εκτεθειμένη σε ελέγχους.
Μεγαλύτερο πρόβλημα στις τουριστικές περιοχές
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο σε περιοχές με αυξημένη εποχική κίνηση, όπως η Θάσος και τα παραλιακά σημεία του νομού Καβάλας.
Εκεί οι ανάγκες προσωπικού είναι μεγαλύτερες, καθώς η τουριστική περίοδος αυξάνει απότομα τον όγκο εργασίας.
Όταν όμως δεν υπάρχουν διαθέσιμοι εργαζόμενοι για δεύτερες βάρδιες, οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να εξυπηρετήσουν την αυξημένη ζήτηση.
Ένα πρόβλημα που παραμένει άλυτο
Παρότι τα ζητήματα είχαν εντοπιστεί ήδη από την προηγούμενη χρονιά, επαγγελματίες και λογιστές εκτιμούν ότι δεν υπήρξαν ουσιαστικές διορθώσεις στο πλαίσιο εφαρμογής.
Η ψηφιακή κάρτα εργασίας έχει φέρει μεγαλύτερη διαφάνεια στην απασχόληση, όμως στην πράξη αναδεικνύει και το μεγάλο κενό προσωπικού στην εστίαση.
Για τους επαγγελματίες της Καβάλας, το ζητούμενο πλέον είναι να βρεθεί ισορροπία ανάμεσα στη νόμιμη λειτουργία των επιχειρήσεων, την προστασία των εργαζομένων και την κάλυψη των πραγματικών αναγκών της αγοράς.
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Κρήτη: Αυξημένη η παραγωγή ελαιολάδου, πιέζονται οι τιμές
Κρήτη: Αυξημένη η παραγωγή ελαιολάδου, πιέζονται οι τιμές
Η Κρήτη αναμένεται να παρουσιάσει σημαντική ανάκαμψη στην παραγωγή ελαιολάδου κατά την ελαιοκομική περίοδο 2026-2027, μετά την ιδιαίτερα δύσκολη περσινή χρονιά που επηρεάστηκε από την παρατεταμένη ανομβρία. Οι αυξημένες βροχοπτώσεις του χειμώνα και της άνοιξης βοήθησαν την ανάπτυξη των ελαιόδεντρων, ωστόσο οι παραγωγοί εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχοι για τις χαμηλές τιμές και τη μειωμένη εμπορική δραστηριότητα στην αγορά.
Βελτιωμένες οι προοπτικές της παραγωγής
Οι καλές καιρικές συνθήκες που επικράτησαν μετά τον χειμώνα επέτρεψαν στα ελαιόδεντρα να ανακάμψουν, δημιουργώντας αισιοδοξία για καλύτερη σοδειά σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Ωστόσο, οι βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν κατά την περίοδο της ανθοφορίας επηρέασαν την καρπόδεση σε αρκετές περιοχές του νησιού, με αποτέλεσμα να υπάρχουν διαφοροποιήσεις στις αποδόσεις ανάλογα με την τοποθεσία.
Παρά τις τοπικές απώλειες, οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι η φετινή παραγωγή θα κινηθεί από μέτρια έως καλή επίπεδα, πολύ υψηλότερα από τα περσινά ιστορικά χαμηλά.
Οι τιμές παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα
Αντίθετα με τις προσδοκίες για την παραγωγή, η εικόνα της αγοράς δεν είναι ενθαρρυντική.
Η τιμή παραγωγού στην Κρήτη για το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο τριών γραμμών κινείται περίπου στα 3,80 ευρώ το κιλό, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις έχουν πραγματοποιηθεί πράξεις κοντά στα 4 ευρώ το κιλό.
Παράγοντες της αγοράς κάνουν λόγο για περιορισμένο εμπορικό ενδιαφέρον, με αποτέλεσμα αρκετοί παραγωγοί και συνεταιρισμοί να δυσκολεύονται να διαθέσουν τα αποθέματά τους.
Η ποιότητα αποτελεί το μεγάλο στοίχημα
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η φετινή χρονιά θα κριθεί κυρίως στην ποιότητα του παραγόμενου ελαιολάδου.
Οι πρώτοι ψεκασμοί για την αντιμετώπιση του δάκου έχουν ήδη ξεκινήσει από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ενώ οι παραγωγοί καλούνται να ακολουθήσουν πιστά τις καλλιεργητικές οδηγίες, ώστε να περιοριστούν οι προσβολές και να διατηρηθούν υψηλά ποιοτικά χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην αποφυγή υπολειμμάτων φυτοπροστατευτικών προϊόντων και ορυκτελαίων, καθώς η ποιότητα παραμένει βασικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στις διεθνείς αγορές.
Προβληματισμός για τις εισαγωγές και τις ελληνοποιήσεις
Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί τον κλάδο είναι ο αυξανόμενος ανταγωνισμός από εισαγόμενα ελαιόλαδα τρίτων χωρών.
Οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι η απουσία δασμών στις εισαγωγές δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, καθώς το κόστος παραγωγής σε χώρες όπως η Τυνησία είναι σημαντικά χαμηλότερο σε σχέση με την Ελλάδα.
Παράλληλα, ζητούν εντατικοποίηση των ελέγχων για την αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων, επισημαίνοντας ότι η πιστοποίηση προϊόντων με σήμανση ΠΓΕ συμβάλλει στην προστασία της αυθεντικότητας και της ιχνηλασιμότητας του κρητικού ελαιολάδου.
Συνεταιρισμοί: Μέτρια παραγωγή αλλά αβέβαιη αγορά
Παρόμοια εικόνα μεταφέρουν και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί της Κρήτης.
Στην περιοχή του Μοχού εκτιμάται ότι η φετινή παραγωγή θα είναι σαφώς καλύτερη από την περσινή, χωρίς όμως να φτάσει στα επίπεδα μιας ιδιαίτερα παραγωγικής χρονιάς. Παράλληλα, οι αυξημένοι πληθυσμοί του δάκου δημιουργούν ανησυχία, παρά την έναρξη του προγράμματος δακοκτονίας.
Αντίστοιχα, στην περιοχή Καντάνου – Σελίνου οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για παραγωγή που μπορεί να φτάσει περίπου στο 80% μιας πλήρους βεντέμας, με προοπτικές για ιδιαίτερα ποιοτικό ελαιόλαδο.
Ανάγκη για επενδύσεις και στήριξη του κλάδου
Οι εκπρόσωποι του πρωτογενούς τομέα επισημαίνουν ότι η ελαιοκαλλιέργεια στην Κρήτη χρειάζεται ουσιαστικές παρεμβάσεις σε επίπεδο υποδομών.
Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται έργα διαχείρισης υδάτινων πόρων, νέα αρδευτικά δίκτυα και φράγματα, αλλά και μεγαλύτερη οικονομική στήριξη μέσω της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής.
Παράλληλα, ζητούν περισσότερα χρηματοδοτικά εργαλεία για την τυποποίηση, την προβολή και την εξωστρέφεια του ελληνικού ελαιολάδου, ώστε η αυξημένη παραγωγή να συνοδευτεί και από καλύτερες αποδόσεις για τους παραγωγούς.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Αγορές: Νέο sell off μετά την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή
Η αισιοδοξία που είχε δημιουργηθεί στις αγορές μετά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν υποχώρησε απότομα, καθώς η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ επανέφεραν την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.
Η στρατιωτική ένταση, η ανάκληση της αμερικανικής άδειας για τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και οι νέες εμπορικές απειλές του Αμερικανού προέδρου προς την Ισπανία προκάλεσαν μαζικές ρευστοποιήσεις στα χρηματιστήρια, ενώ οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν εκ νέου ανοδικά.
Το βράδυ της Τρίτης οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν αεροπορικά πλήγματα κατά στόχων στο Ιράν, ως απάντηση στις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ανακάλεσε την άδεια που επέτρεπε στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές.
Από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η εκεχειρία με το Ιράν έχει πλέον τερματιστεί, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα κατά της ιρανικής ηγεσίας. Παράλληλα, επιτέθηκε και στην Ισπανία, ζητώντας τη διακοπή των εμπορικών σχέσεων με τη χώρα.
Οι εξελίξεις αυτές προκάλεσαν ισχυρές πιέσεις στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 υποχωρούσε περίπου 1,6%, ενώ σημαντικές απώλειες κατέγραφαν ο DAX, ο CAC 40, ο FTSE 100 και ο FTSE MIB.
Ιδιαίτερα έντονες ήταν οι πιέσεις στη Μαδρίτη, με τον IBEX 35 να χάνει σχεδόν 2,5%, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τις επιπτώσεις των εμπορικών απειλών των ΗΠΑ. Μεγάλες απώλειες σημείωσαν και ισπανικές τράπεζες, όπως η Banco Santander και η BBVA.
Αρνητικό ήταν το κλίμα και στο Χρηματιστήριο Αθηνών, όπου ο Γενικός Δείκτης υποχωρούσε σχεδόν 3%, ενώ πιέσεις δέχθηκαν οι τραπεζικές μετοχές και αρκετοί τίτλοι υψηλής κεφαλαιοποίησης, όπως η ΔΕΗ, η Metlen, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και ο ΟΤΕ.
Πτωτικά κινούνταν και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης της Wall Street, προμηνύοντας δύσκολο άνοιγμα για τους βασικούς αμερικανικούς δείκτες.
Στην αγορά ενέργειας, οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν ισχυρή άνοδο. Το Brent πλησίασε εκ νέου τα 80 δολάρια το βαρέλι, ενώ και το αμερικανικό WTI κατέγραψε κέρδη άνω του 5%, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για τον εφοδιασμό λόγω των εξελίξεων στα Στενά του Ορμούζ.
Αντίθετα, ο χρυσός, το ασήμι, ο χαλκός και τα κρυπτονομίσματα κινήθηκαν πτωτικά, καθώς οι επενδυτές επανεκτιμούν τις προοπτικές των επιτοκίων στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη στάση της Federal Reserve.
Την ίδια στιγμή, ανοδικά κινήθηκαν και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, καθώς η νέα γεωπολιτική ένταση και η άνοδος του πετρελαίου ενίσχυσαν τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και τη μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
