Η συμφωνία-μνημόνιο κατανόησης (MoU) μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών για τη χαλάρωση των κυρώσεων στον πετρελαϊκό και πετροχημικό τομέα δημιουργεί νέες οικονομικές προοπτικές για την Τεχεράνη, σύμφωνα με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν.

Όπως μετέδωσαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν, ο Πεζεσκιάν ανακοίνωσε ότι θα αποδεσμευθούν 6 δισεκατομμύρια δολάρια από τα συνολικά 12 δισεκατομμύρια ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα στο Κατάρ, τα οποία θα επιστραφούν στη χώρα.

Νέος γύρος συνομιλιών στην Ντόχα

Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, τεχνικά κλιμάκια από το Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες αναμένεται να συναντηθούν τις επόμενες ημέρες στην Ντόχα, προκειμένου να εξετάσουν τις λεπτομέρειες εφαρμογής του μνημονίου κατανόησης.

Πηγές με γνώση των διαπραγματεύσεων αναφέρουν ότι έχουν δημιουργηθεί δίαυλοι επικοινωνίας για την αποφυγή νέων εντάσεων, ενώ οι δύο πλευρές φέρονται να συμφώνησαν στην προσωρινή παύση επιθέσεων και στη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Συνεργασία Ιράν – Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ

Παράλληλα, στην πρωτεύουσα του Ομάν, Μουσκάτ, πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρίαση της κοινής επιτροπής Ιράν – Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ.

Ο Ιρανός υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί γνωστοποίησε ότι οι δύο χώρες αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών του Περσικού Κόλπου και τη μελλοντική διαχείριση της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.

Το μνημόνιο που υπεγράφη στις 18 Ιουνίου προβλέπει ότι τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοικτά για 60 ημέρες, χωρίς περιορισμούς ή τέλη, διάστημα κατά το οποίο θα συνεχιστούν οι διαβουλεύσεις για το καθεστώς διαχείρισής τους.

Οι διαφωνίες παραμένουν

Παρά τις συνομιλίες, δεν έχει επιτευχθεί ακόμη οριστική συμφωνία, καθώς τα κράτη του Κόλπου εξακολουθούν να αντιτίθενται σε οποιαδήποτε επιβολή διοδίων ή περιορισμών στη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Το διεθνές δίκαιο κατοχυρώνει το δικαίωμα της ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ, παρότι το Ιράν δεν έχει επικυρώσει τη σχετική Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Διαφωνία για τις θαλάσσιες διαδρομές

Η Τεχεράνη επιμένει ότι η ναυσιπλοΐα πρέπει να πραγματοποιείται μέσω της βόρειας διαδρομής, εντός των ιρανικών χωρικών υδάτων, ενώ η Ουάσιγκτον προωθεί τη νοτιότερη διαδρομή κατά μήκος των ακτών του Ομάν.

Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί υποστήριξε ότι η αποκλειστική ευθύνη διαχείρισης των Στενών ανήκει στο Ιράν, χωρίς τη συμμετοχή τρίτων κρατών. Σύμφωνα με το Reuters, η Τεχεράνη επιδιώκει μακροπρόθεσμα να αποκτήσει τη δυνατότητα επιβολής τελών διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν ξεκαθάρισε ότι η Μόσχα θα συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις έως ότου αποκτήσει πλήρη έλεγχο των τεσσάρων ουκρανικών περιφερειών που έχει προσαρτήσει, απορρίπτοντας την πρόταση του Κιέβου για μερική αποκλιμάκωση της σύγκρουσης.

Σε συνέντευξή του στη ρωσική κρατική τηλεόραση, ο Πούτιν ανέφερε ότι η ουκρανική πλευρά πρότεινε την αμοιβαία αναστολή επιθέσεων μεγάλου βεληνεκούς, υποστηρίζοντας όμως ότι στόχος της πρότασης είναι να μειωθεί η πίεση που δέχονται οι ουκρανικές δυνάμεις στο μέτωπο.

Όπως δήλωσε, τα ρωσικά πλήγματα βαθιά στην ουκρανική επικράτεια έχουν μεγαλύτερο επιχειρησιακό αντίκτυπο, ενώ υποστήριξε ότι μια εκεχειρία θα έδινε χρόνο στην Ουκρανία να ανασυνταχθεί. Παράλληλα, έκανε λόγο για σοβαρές ελλείψεις ανθρώπινου δυναμικού στις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις.

Στόχος η πλήρης κατάληψη των προσαρτημένων περιοχών

Ο Ρώσος πρόεδρος επανέλαβε ότι βασικός στόχος της Μόσχας παραμένει η «πλήρης απελευθέρωση» του Ντονμπάς και της λεγόμενης Νοβορωσίας, αναφερόμενος στις περιφέρειες Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα, τις οποίες η Ρωσία ανακοίνωσε ότι προσάρτησε το 2022.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ουκρανικές επιθέσεις αποσκοπούν στην απόσπαση ρωσικών δυνάμεων από τα κύρια μέτωπα των επιχειρήσεων.

Παραδοχή για τις επιθέσεις με drones

Ο Πούτιν αναγνώρισε ότι οι ουκρανικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη προκαλούν προβλήματα, κυρίως σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, οδηγώντας ακόμη και σε τοπικές ελλείψεις καυσίμων.

Τόνισε, ωστόσο, ότι η κατάσταση βρίσκεται υπό έλεγχο και ανακοίνωσε την επιτάχυνση της παραγωγής συστημάτων αντιαεροπορικής άμυνας, με στόχο την καλύτερη προστασία των κρίσιμων υποδομών της χώρας.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι τα ουκρανικά πλήγματα δεν επηρεάζουν την εξέλιξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο μέτωπο.

Ανοιχτό παράθυρο για διπλωματία

Αναφερόμενος στις διπλωματικές εξελίξεις, ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε ότι η Μόσχα αναμένει πιθανή επανεκκίνηση των αμερικανικών πρωτοβουλιών μετά την αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων επαφών με Αμερικανούς απεσταλμένους, σημειώνοντας ότι στο παρελθόν είχαν εξεταστεί διάφορες προτάσεις για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς όμως να υπάρξει τελική συμφωνία.

Νέα απόρριψη προς τον Ζελένσκι

Ο Πούτιν απέρριψε για ακόμη μία φορά το αίτημα του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι για απευθείας συνάντηση, επαναλαμβάνοντας ότι θεωρεί μια τέτοια συνομιλία χωρίς ουσιαστικό νόημα.

Ο Ζελένσκι έχει ζητήσει επανειλημμένα προσωπική συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο, τόσο μέσω ανοικτής επιστολής όσο και στο περιθώριο διεθνών συνόδων, επιδιώκοντας την έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.

Νέο πλαίσιο για την αποκατάσταση της ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου διαμορφώνει η συμφωνία που υπεγράφη στην Ουάσινγκτον με τη συμμετοχή των Ηνωμένων Πολιτειών, θέτοντας τις βάσεις για σταδιακή αποκλιμάκωση της έντασης και ενίσχυση της περιφερειακής σταθερότητας.

Σύμφωνα με το κείμενο της συμφωνίας, Ισραήλ και Λίβανος επαναβεβαιώνουν τον κοινό τους στόχο για μια διαρκή ειρήνη και ασφάλεια, εκφράζοντας τη βούλησή τους να τερματίσουν τη μακροχρόνια σύγκρουση και να αναπτύξουν σχέσεις καλής γειτονίας.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι οι διαφορές τους θα επιλύονται μέσω απευθείας διαπραγματεύσεων, με τη διαμεσολάβηση και την υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Παράλληλα, δημιουργείται κοινή ομάδα στρατιωτικού συντονισμού με τη συμμετοχή των τριών χωρών, η οποία θα παρακολουθεί την εφαρμογή της συμφωνίας.

Αφοπλισμός και αποχώρηση στρατευμάτων

Η συμφωνία προβλέπει ότι ο λιβανικός στρατός θα αναλάβει σταδιακά τον πλήρη έλεγχο της επικράτειας, αφού προηγηθεί ο επαληθευμένος αφοπλισμός των μη κρατικών ένοπλων οργανώσεων και η διάλυση των στρατιωτικών τους υποδομών, αναφορά που αφορά ουσιαστικά τη Χεζμπολάχ, χωρίς να κατονομάζεται.

Η διαδικασία θα ξεκινήσει πιλοτικά σε δύο περιοχές, οι οποίες θα παραδίδονται σταδιακά από τον ισραηλινό στρατό στις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου. Αντίστοιχες ζώνες θα ακολουθήσουν σε επόμενη φάση, με κοινή συμφωνία των δύο πλευρών.

Με την αποκατάσταση του κρατικού ελέγχου, θα ξεκινήσουν τα έργα ανοικοδόμησης με τη στήριξη της διεθνούς κοινότητας, ενώ οι κάτοικοι θα μπορούν να επιστρέψουν με ασφάλεια στις περιοχές αυτές.

Δεσμεύσεις Ισραήλ και ΗΠΑ

Το Ισραήλ δηλώνει ότι δεν διατηρεί εδαφικές διεκδικήσεις στον Λίβανο και υποστηρίζει πως η στρατιωτική του παρουσία συνδέεται αποκλειστικά με την αντιμετώπιση της απειλής που, όπως αναφέρει, προέρχεται από τη Χεζμπολάχ και άλλες ένοπλες οργανώσεις.

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να κινητοποιήσουν διεθνείς εταίρους για τη χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης του Λιβάνου, την αποκατάσταση των υποδομών και την ενίσχυση της οικονομικής ανάκαμψης της χώρας.

Παράλληλα, η λιβανική κυβέρνηση αναλαμβάνει την υποχρέωση να διασφαλίσει ότι τα κονδύλια ανοικοδόμησης δεν θα καταλήξουν σε μη κρατικές ένοπλες οργανώσεις ή σε φορείς που συνδέονται με αυτές, ενισχύοντας έτσι τον κρατικό έλεγχο και τη διαφάνεια στη διαχείριση των διεθνών πόρων.

Προειδοποίηση του ΠΟΥ για τον καύσωνα στην Ευρώπη

Σοβαρή προειδοποίηση για τις επιπτώσεις του καύσωνα στην Ευρώπη απηύθυνε ο γενικός διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε, περισσότεροι από 1.300 επιπλέον θάνατοι που έχουν καταγραφεί από τις 21 Ιουνίου συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες που πλήττουν τη Γηραιά Ήπειρο.

«Η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα»

Ο επικεφαλής του ΠΟΥ τόνισε ότι η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στον πλανήτη, με ρυθμό διπλάσιο από τον παγκόσμιο μέσο όρο.

Όπως σημείωσε, περίπου 150 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν αυτή την περίοδο υπό συνθήκες ακραίας ζέστης, ενώ σχολεία κλείνουν, τα δίκτυα ηλεκτροδότησης πιέζονται και τα συστήματα υγείας βρίσκονται αντιμέτωπα με αυξημένες ανάγκες.

Ρεκόρ θερμοκρασιών σε πολλές χώρες

Την περασμένη εβδομάδα και το Σαββατοκύριακο καταγράφηκαν νέα ρεκόρ ζέστης σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών η Γερμανία, η Πολωνία και η Τσεχία.

Σε πολλές περιοχές οι θερμοκρασίες πλησίασαν ή και ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου, δημιουργώντας επικίνδυνες συνθήκες για ευάλωτες ομάδες, εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους, ηλικιωμένους και παιδιά.

Ο «σιωπηλός δολοφόνος»

Ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους χαρακτήρισε τη θερμική καταπόνηση «σιωπηλό δολοφόνο», επισημαίνοντας ότι τα περισσότερα σπίτια, σχολεία και εργασιακοί χώροι στην Ευρώπη δεν έχουν σχεδιαστεί για τόσο ακραίες θερμοκρασίες.

Η κλιματική αλλαγή, όπως ανέφερε, μετατρέπει τους καύσωνες που κάποτε θεωρούνταν σπάνιοι σε φαινόμενα που πλέον εμφανίζονται σχεδόν κάθε χρόνο.

Χιλιάδες θάνατοι κάθε χρόνο από τη ζέστη

Ο ΠΟΥ έχει προειδοποιήσει ότι περίπου 500.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από αίτια που συνδέονται με τη ζέστη.

Πολλοί από αυτούς τους θανάτους θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί με καλύτερη πρόληψη, έγκαιρη ενημέρωση, προστασία των ευάλωτων ομάδων και προσαρμογή των υποδομών στις νέες κλιματικές συνθήκες.

Οι ειδικοί καλούν τους πολίτες να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο τις θερμές ώρες της ημέρας, να παραμένουν ενυδατωμένοι και να αναζητούν βοήθεια σε περίπτωση συμπτωμάτων θερμικής εξάντλησης.

Ένα σπάνιο εύρημα ξανανοίγει το μυστήριο

Ένας νεαρός μεγάλος λευκός καρχαρίας που πιάστηκε κατά λάθος στα ανοικτά της Ισπανίας φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα θαλάσσιο μυστήριο που κρατά περισσότερα από 160 χρόνια.

Για δεκαετίες, η παρουσία των μεγάλων λευκών καρχαριών στη Μεσόγειο θεωρούνταν εξαιρετικά σπάνια, ενώ αρκετοί πίστευαν ότι το είδος είχε ουσιαστικά εξαφανιστεί από την περιοχή. Το νέο εύρημα, όμως, δείχνει ότι ένας μικρός και δυσδιάκριτος πληθυσμός μπορεί να εξακολουθεί να κινείται στα νερά της Μεσογείου.

Ο νεαρός καρχαρίας που εντοπίστηκε στην Ισπανία

Στις 20 Απριλίου 2023, ψαράδες έπιασαν τυχαία έναν νεαρό μεγάλο λευκό καρχαρία κοντά στις ακτές της ανατολικής Ισπανίας.

Το ζώο είχε μήκος περίπου 2,10 μέτρα και βάρος από 80 έως 90 κιλά. Αν και οι μεγάλοι λευκοί καρχαρίες είναι από τα πιο αναγνωρίσιμα θαλάσσια είδη στον κόσμο, η εμφάνισή τους σε αυτό το τμήμα της Μεσογείου είναι εξαιρετικά σπάνια.

Η ανακάλυψη ώθησε τους ερευνητές να επανεξετάσουν ιστορικά αρχεία από το 1862 έως το 2023, προκειμένου να διαπιστώσουν αν οι καταγραφές επιβεβαιώνουν τη συνεχή παρουσία του είδους στην περιοχή.

Ο πληθυσμός-«φάντασμα» της Μεσογείου

Συνδυάζοντας το πρόσφατο περιστατικό με παλαιότερες καταγεγραμμένες θεάσεις, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι μεγάλοι λευκοί καρχαρίες δεν έχουν εξαφανιστεί από τη Μεσόγειο.

Ο πληθυσμός χαρακτηρίζεται ως «φάντασμα», επειδή οι συναντήσεις με το είδος είναι ελάχιστες και η παρουσία του δύσκολα καταγράφεται.

Το γεγονός ότι πρόκειται για νεαρό άτομο έχει ιδιαίτερη επιστημονική αξία, καθώς δημιουργεί το ερώτημα αν οι μεγάλοι λευκοί εξακολουθούν να αναπαράγονται σε περιοχές της Μεσογείου.

Γιατί έχει σημασία η παρουσία τους

Οι μεγάλοι λευκοί καρχαρίες είναι κορυφαίοι θηρευτές και παίζουν σημαντικό ρόλο στην ισορροπία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Ως μεταναστευτικά πελαγικά είδη, διανύουν μεγάλες αποστάσεις και συμβάλλουν στη μεταφορά ενέργειας και θρεπτικών στοιχείων μέσα στο θαλάσσιο περιβάλλον.

Παράλληλα, λειτουργούν και ως φυσικοί «καθαριστές» των θαλασσών, καθώς καταναλώνουν νεκρά θαλάσσια ζώα, συμβάλλοντας στη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας.

Η επιστήμη απέναντι στους μύθους

Ο μεγάλος λευκός καρχαρίας έχει συνδεθεί με φόβο, κυρίως λόγω της εικόνας που έχει δημιουργηθεί μέσα από την ποπ κουλτούρα.

Οι επιστήμονες, ωστόσο, τονίζουν ότι η γνώση και η έρευνα μπορούν να αντικαταστήσουν τους μύθους με πραγματική κατανόηση της βιολογίας και της συμπεριφοράς του είδους.

Η μελέτη της παρουσίας του στη Μεσόγειο θεωρείται κρίσιμη, καθώς το είδος χαρακτηρίζεται διεθνώς ως «τρωτό» και οι πληθυσμοί του εμφανίζουν τάσεις μείωσης.

Ανάγκη για συστηματική παρακολούθηση

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται μακροχρόνια προγράμματα παρακολούθησης για να γίνει καλύτερα κατανοητή η παρουσία των μεγάλων λευκών καρχαριών στη Μεσόγειο.

Η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, όπως η δορυφορική παρακολούθηση, μπορεί να δώσει πολύτιμες πληροφορίες για τις μετακινήσεις, τη συμπεριφορά και τις ανάγκες προστασίας τους.

Το πρόσφατο εύρημα στην Ισπανία δεν λύνει οριστικά το μυστήριο, αλλά αποδεικνύει ότι οι «καρχαρίες-φαντάσματα» της Μεσογείου ίσως συνεχίζουν να περιπολούν αθόρυβα στα βαθιά νερά της περιοχής.

Ο Ζόραν Στοϊνοβιτς είναι ο νέος προπονητής του Α.Ο. Καβάλα, με τη διοίκηση των «Αργοναυτών» να ανακοινώνει την έναρξη της συνεργασίας με τον έμπειρο Σέρβο τεχνικό ενόψει της νέας αγωνιστικής περιόδου.