Quantcast
Connect with us

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

«Το χαμένο Νόμπελ» και οι μικρότητες λογοτεχνών κατά Καζαντζάκη

image_print

Ένα νέο βιβλίο ρίχνει φως σε ανταγωνισμούς, αντιζηλίες και αντιπάθειες.

«Χάρη στις άοκνες προσπάθειες της ελληνικής πολιτείας, των κυβερνήσεων και των φορέων της, ο Καζαντζάκης δεν πήρε το βραβείο Νόμπελ», καταλήγει ο Κώστας Αρκουδέας στο βιβλίο του «Το χαμένο Νόμπελ-μια αληθινή ιστορία», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Στις 567 σελίδες, εμπλουτισμένες με παραπομπές, παραθέματα και εξαντλητική βιβλιογραφία, ο μυθιστοριογράφος κρατά αδιάπτωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη, εξιστορώντας τεκμηριωμένα τον επί έντεκα χρόνια αγώνα του μεγάλου συγγραφέα να αποσπάσει το κορυφαίο βραβείο. Και – από την άλλη πλευρά – τον καταχθόνιο συνασπισμό των αντίζηλων συγγραφέων του κατεστημένου της περιόδου 1946-1957, να τον διαβάλουν στη σουηδική επιτροπή με την κατηγορία του άθεου, του κομμουνιστή, του διαφθορέα της νεολαίας.

Ο συγγραφέας ξεκινάει το βιβλίο σκιαγραφώντας τον ιδρυτή των βραβείων, τον Άλφρεντ Νόμπελ (1833-1896) ο οποίος, ως πειραματικός χημικός, εφηύρε την δυναμίτιδα και έχοντας τύψεις -αυτός ο λάτρης της λογοτεχνίας, αλλά μέτριος ποιητής και ο ίδιος- κληροδότησε την περιουσία του στη σουηδική Ακαδημία θεσπίζοντας ετήσια βραβεία για τις επιστήμες, τη λογοτεχνία και την ειρήνη.

Ακολουθούν συναρπαστικές λεπτομέρειες με τα ονόματα ξεχωριστών δημιουργών του κόσμου, που όμως υποσκελίστηκαν από… κορυφαίες μετριότητες, προκειμένου η επιτροπή να εξυπηρετήσει πολιτικές σκοπιμότητες. Το παρασκήνιο από τη μελέτη των πρακτικών, που είχαν κρατηθεί απόρρητα και δόθηκαν στην δημοσιότητα το 2014, δείχνει ότι τα μέλη της σουηδικής Ακαδημίας δείχνουν εξοργιστική μονομέρεια.

Αυτός που πρωτοστάτησε για να μην τιμηθεί ο τιμώμενος από τους κριτικούς λογοτεχνίας και από το ευρωπαϊκό αναγνωστικό κοινό, Καζαντζάκης, ήταν – όπως είναι γνωστό- ο ακαδημαϊκός Σπύρος Μελάς, ο άνθρωπος που δεν είχε πρόβλημα να αρθρογραφήσει και υπέρ του αντιφασιστικού αγώνα κατά του Μουσολίνι αλλά και υπέρ του γερμανόφιλου κατοχικού Πρωθυπουργού στρατηγού Τσολάκογλου.

Στο βιβλίο παρατίθενται πολλά αποσπάσματα για την πολεμική του Μελά στην εφημερίδα Εστία: «Ο προφητάναξ του ΕΑΜ συναγωνιστής Καζαντζάκης, αφού δεν επέτυχεν ως Ρώσος συγγραφέας Νικολάι Καζάν, έγινε τώρα… Σουηδός».

Και όμως, παρά τον λίβελο, ο Καζαντζάκης, που έβλεπε να μεταφράζονται στα σουηδικά τα έργα του «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», «Ο Καπετάν Μιχάλης» και «Ο τελευταίος πειρασμός», όταν η σύντροφός του Ελένη, βρήκε μια γκραβούρα του Κολοκοτρώνη της ζήτησε να την στείλει στον Σπύρο Μελά! Στην απορία της «Μα, Νίκο μου, αυτός σε βρίζει κάθε μέρα από τις εφημερίδες», της απάντησε: «Ναι, αλλά εκείνος έγραψε τον “Γέρο του Μοριά” και όχι εγώ».

Και τι έκανε ο Μελάς; Ταξίδεψε ως εκπρόσωπος της Ακαδημίας και της Εταιρίας Ελλήνων Συγγραφέων μέχρι την Στοκχόλμη διαβάλλοντας τον Έλληνα υποψήφιο όχι μόνο στην επιτροπή απονομής αλλά και στον Σουηδό βασιλέα ο οποίος απονέμει τα βραβεία, προειδοποιώντας τους ότι τυχόν βράβευση του κομμουνιστή θα ξεσήκωνε θύελλα στην Ελλάδα.

Όπως γράφει το Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων, ακόμη και η τότε βασίλισσα Φρειδερίκη είχε γράψει επιστολή στον βασιλιά της Σουηδίας, συμβουλεύοντάς τον να μην δοθεί το Νόμπελ « σε ριζοσπαστικούς Έλληνες, γιατί κάτι τέτοιο θα είναι βλαβερό για την ειρηνική πολιτική των Αγγλοσαξόνων».

Ο Κώστας Αρκουδέας φωτίζει και την πολεμική της επίσημης Εκκλησίας κατά του Καζαντζάκη με την κατηγορία του άθεου, ενώ μια απροκάλυπτη ανάγνωση των έργων του από κάποιο μη εμπαθή ιερωμένο θα έπειθε ότι ο Καζαντζάκης, που στο ξεκίνημα του μαζί με τον Σικελιανό ήθελαν να ιδρύσουν μια δια-θρησκεία, περισσότερο υπέφερε αναζητώντας τον Θεό παρά τον αρνιόταν. Στις 17 Φεβρουαρίου 1954 η Ιερά Σύνοδος έστειλε στο Υπουργείο Δικαιοσύνης έγγραφο κατηγορώντας τον ως ιερόσυλο και ζήτησε να απαγορευτούν τα παραπάνω βιβλία του αναθεματίζοντας τον.

«Το ανάθεμα είναι πάντα εδώ. Η κατάρα που έριξαν οι παπάδες στον Καζαντζάκη, όλο αυτό το συμπυκνωμένο μίσος που οδήγησαν η άγνοια και ο φανατισμός, παραμένει εν ισχύ» σημειώνει ο συγγραφέας στην κατακλείδα του πονήματος του απευθυνόμενος στην ιεραρχία της ελληνικής Εκκλησίας: «Αν υπάρχει ένα αίτημα που ξεπηδά μέσα από τις σελίδες αυτoύ του βιβλίου είναι τούτο: «Σβήστε, διαγράψτε αυτό το ηλίθιο ανάθεμα».

Ο συγγραφέας αντιμετωπίζει τον Καζαντζάκη, καζαντζακικά. Δηλαδή χωρίς θεοποίηση. Επισημαίνει τις μεταλλάξεις του από υπερπατριώτη, φιλοκομμουνιστή, αντικομμουνιστή και απολίτικο στα γεράματά του, εξηγώντας πως υπήρξε κόκκινο πανί για τους ανθρώπους που τα πάντα στη ζωή τους ήταν άσπρο-μαύρο.

Στη πορεία της εξιστόρησης αναφέρονται και αθέατες πτυχές από τη συμπεριφορά των αντίζηλων ομότεχνων, όπως η μαρτυρία του Ίνγκερ Ρέντιν, φιλόλογου και μετραφραστή του Ελύτη στα σουηδικά, ο οποίος έφθασε στην Αθήνα το 1979 απεσταλμένος της Ακαδημίας για να βολιδοσκοπήσει τον Γιάννη Ρίτσο και τον Οδυσσέα Ελύτη αν δέχονται να μοιραστούν το βραβείο ως συμβολική συμφιλίωση. Και οι δύο αρνήθηκαν, οπότε οι Ακαδημαϊκοί πλειοψήφησαν υπέρ του δεύτερου.

Πρόκειται για μια ερευνητική αφήγηση που σηκώνει το πέπλο του μύθου, ο οποίος περιβάλει το χώρο των ανθρώπων της λογοτεχνίας, ρίχνοντας φως σε ανταγωνισμούς, αντιζηλίες, εμπάθειες, ευτέλειες, φθόνους και μίση εκεί που νομίζουμε πως όλα είναι καθαγιασμένα…

DNews Widget
Click to comment

Απάντηση

ΕΠΙΚΑΙΡΑ

Γιάννης Ανδριανός: Με απόφαση του Υπουργού Μαργαρίτη Σχοινά συστήνεται Επιστημονική Ομάδα Εργασίας για το Ελληνικό Μέλι και τα Μελισσοκομικά Προϊόντα

image_print

Επιστημονική Ομάδα Εργασίας με αντικείμενο το ελληνικό μέλι και τα μελισσοκομικά προϊόντα συγκροτήθηκε με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτη Σχοινά, έπειτα από εισήγηση του Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννη Ανδριανού.

Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η κατάρτιση τεκμηριωμένων προτάσεων για την ενίσχυση της ελληνικής μελισσοκομίας, την προστασία των παραγωγών και τη θωράκιση του ελληνικού μελιού απέναντι σε φαινόμενα νοθείας, παράνομων «ελληνοποιήσεων» και παραπλάνησης των καταναλωτών.

Στη νέα Ομάδα Εργασίας συμμετέχουν στελέχη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, του ΕΦΕΤ και της ΑΑΔΕ, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, καθώς και εκπρόσωποι παραγωγικών και συνεταιριστικών φορέων του κλάδου.

Μεταξύ των βασικών ζητημάτων που θα εξεταστούν είναι η προστασία του εισοδήματος των Ελλήνων μελισσοκόμων και η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της νοθείας και των «ελληνοποιήσεων». Παράλληλα, θα καταρτιστούν προτάσεις για την προστασία και ανάδειξη του εγχώριου γενετικού υλικού των μελισσών, αλλά και για την πιστοποίηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του ελληνικού μελιού και των υπόλοιπων μελισσοκομικών προϊόντων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο την ενίσχυση της ιχνηλασιμότητας των προϊόντων και τη διενέργεια αποτελεσματικότερων ελέγχων στην αγορά.

Στις αρμοδιότητες της Ομάδας περιλαμβάνονται ακόμη η ενίσχυση της βιοποικιλότητας και η προστασία των επικονιαστών, καθώς και η επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου που διέπει τον τομέα της μελισσοκομίας.

Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Γιάννης Ανδριανός χαρακτήρισε την ελληνική μελισσοκομία έναν ιδιαίτερα σημαντικό και δυναμικό κλάδο της πρωτογενούς παραγωγής, επισημαίνοντας τη συμβολή της τόσο στην αγροτική οικονομία όσο και στη διατήρηση της βιοποικιλότητας.

Όπως τόνισε, η συγκρότηση της Επιστημονικής Ομάδας αποτελεί ουσιαστικό βήμα για τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής που θα στηρίζει τους Έλληνες μελισσοκόμους, θα προστατεύει το ελληνικό μέλι από αθέμιτες πρακτικές και θα ενισχύει την ποιότητα, την αξιοπιστία και την εξωστρέφεια των ελληνικών μελισσοκομικών προϊόντων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη Χαλκιδική, χαρακτηρίζοντάς την «εθνικό πρωταθλητή της μελισσοκομίας», υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η συνεργασία της επιστημονικής κοινότητας, των δημόσιων φορέων και των ανθρώπων της παραγωγής μπορεί να οδηγήσει σε λύσεις απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις του κλάδου.

Continue Reading

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Οι Έλληνες δεν κόβουν τα ταξίδια, αλλά περιορίζουν τις ημέρες των διακοπών

image_print

Η ακρίβεια αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο κάνουν διακοπές οι Έλληνες, χωρίς όμως να εξαφανίζει την ανάγκη για ταξίδια. Οι πολυήμερες καλοκαιρινές διακοπές φαίνεται να δίνουν σταδιακά τη θέση τους σε μικρότερες αποδράσεις, καθώς τα νοικοκυριά επιχειρούν να προσαρμόσουν τις επιλογές τους στο αυξημένο κόστος μετακίνησης, διαμονής και εστίασης.

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και του ΙΝΣΕΤΕ αποτυπώνουν χαρακτηριστικά τη νέα πραγματικότητα. Το 2025 περίπου 5,4 εκατομμύρια κάτοικοι της Ελλάδας πραγματοποίησαν τουλάχιστον ένα ταξίδι για προσωπικούς ή επαγγελματικούς λόγους, αριθμός αυξημένος κατά 7,2% σε σχέση με το 2024.

Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 9,6 εκατομμύρια ταξίδια, παρουσιάζοντας αύξηση 11%, ενώ οι συνολικές ταξιδιωτικές δαπάνες έφτασαν τα 4,12 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 11,3%.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η αύξηση στα ταξίδια για προσωπικούς λόγους, τα οποία ανήλθαν σε 7,93 εκατομμύρια, σημειώνοντας άνοδο 13,7% μέσα σε έναν χρόνο. Οι σχετικές δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 3,68 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, πίσω από την αύξηση των ταξιδιών κρύβεται μια σημαντική αλλαγή στις συνήθειες των Ελλήνων. Οι αποδράσεις διάρκειας από μία έως τρεις διανυκτερεύσεις αυξήθηκαν κατά 26,7%, γεγονός που δείχνει ότι αρκετοί επιλέγουν να «σπάνε» τις διακοπές τους σε μικρότερα ταξίδια αντί για μία μεγάλη περίοδο διακοπών.

DNews Widget
Continue Reading

ΕΠΙΚΑΙΡΑ

Ράλι τιμών στα καύσιμα – Πάνω από τα 2 ευρώ βενζίνη και ντίζελ

image_print

Νέα ανοδική πορεία καταγράφουν οι τιμές των καυσίμων, με τη διεθνή άνοδο του πετρελαίου να περνά πλέον στις αντλίες και να προκαλεί έντονη ανησυχία σε καταναλωτές και επαγγελματίες, εν μέσω της αυξημένης ζήτησης της θερινής περιόδου.

Η αμόλυβδη βενζίνη έχει ήδη ξεπεράσει το όριο των 2 ευρώ ανά λίτρο σε αρκετές περιοχές της χώρας, κυρίως σε νησιωτικούς και τουριστικούς προορισμούς, ενώ ανάλογη πορεία ακολουθεί και το πετρέλαιο κίνησης.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της αγοράς, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης κινείται κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ το ντίζελ έχει επίσης πλησιάσει σημαντικά το συγκεκριμένο επίπεδο. Σε ορισμένες περιοχές, ωστόσο, οι τιμές στην αντλία έχουν ήδη περάσει το «φράγμα» των 2 ευρώ.

Βασικός παράγοντας πίσω από τις νέες ανατιμήσεις είναι η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου, με το Brent να κινείται σε υψηλά επίπεδα. Η διεθνής γεωπολιτική αστάθεια, σε συνδυασμό με την αυξημένη καλοκαιρινή ζήτηση και τις πιέσεις στην προσφορά, μεταφέρεται σταδιακά στην ελληνική αγορά καυσίμων.

Οι αυξήσεις έρχονται μάλιστα λίγες ημέρες μετά την εφαρμογή της συμφωνίας κυβέρνησης και διυλιστηρίων για τη συγκράτηση των τιμών. Από τα μέσα Ιουλίου είχε προβλεφθεί έκπτωση περίπου 10 λεπτών ανά λίτρο στην αμόλυβδη 95 οκτανίων και 5 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης, μέσω συνολικής συνεισφοράς 40 εκατ. ευρώ από τα δύο διυλιστήρια.

Ωστόσο, η νέα άνοδος των διεθνών τιμών περιορίζει σημαντικά το όφελος της παρέμβασης, με τις τιμές να επιστρέφουν γρήγορα σε υψηλά επίπεδα.

Η κατάσταση προκαλεί προβληματισμό στην κυβέρνηση, καθώς το αυξημένο κόστος των καυσίμων επιβαρύνει όχι μόνο τις μετακινήσεις των νοικοκυριών αλλά και το λειτουργικό κόστος επιχειρήσεων και επαγγελματιών, με τον κίνδυνο οι ανατιμήσεις να περάσουν ευρύτερα στην αγορά.

Ιδιαίτερα αυξημένο είναι το κόστος για όσους πραγματοποιούν μεγάλες αποστάσεις μέσα στο καλοκαίρι, αλλά και για επαγγελματικούς κλάδους που εξαρτώνται άμεσα από τα καύσιμα.

Continue Reading
Green logo ENA Club with text ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

Κατοικία

a house with a green roof and road signs left and right
text about elections

newsletter



Καιρος

Πρωτοσέλιδα

Χρήσιμα

Δρομολόγια Πλοίων από και προς Καβάλα

Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ

espa logo

espa_logo_en