Σκωτσέζικο ντους… υπομένει η ελληνική κυβέρνηση από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους και τους δανειστές. Λίγες ώρες πριν από το κρίσιμο Eurogroup και ενώ μέχρι πριν λίγες ημέρες όλα έβαιναν καλώς-σύμφωνα με δηλώσεις και τοποθετήσεις-τώρα οι Ευρωπαίοι ηγέτες κάνουν στροφή 180 μοιρών και δυναμιτίζουν το κλίμα κάνουν λόγο πάλι για αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Γερμανού υπουργού Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος είπε οτι προσέρχεται στο Eurogroup με μικρές προσδοκίες. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση προσδοκά ότι στο σημερινό Eurogroup θα ανοίξει η στρόφιγγα της ρευστότητας, με τους Ευρωπαίους υπουργούς να αναγνωρίζουν την ικανοποιητιοκή πρόοδο των διαπραγματεύσεων. Παρόλα αυτά, η κυβέρνηση δεν εθελοτυφλεί. Έχει το γνώθι σ’ αυτόν ότι οι διπαραγματεύσεις βρίσκονται σε τεντωμένο σχοινί και το μέλλον είναι δυσοίωνο. Γι αυτό το Plan b περιέχει και το δημοψήφισμα. Πλέον, πολλά στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ μιλούν γι αυτό το θέμα γκρεμίζοντας τα «ταμπού». Στα πηδαδάκια της Βουλής μεταξύ υπουργών και στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ ακούγεται ότι πιθανή ημερομηνία διεξαγωγής του δημοψηφίσματος είναι η 7η Ιουνίου. 

Της Νικολέτας Κλάδη 

Η συγκεκριμένη ημερομηνία είναι σε 4 εβδομάδες ακριβώς, οπότε και χρονικά ταιριάζει, αφού ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κάρολος Παπούλιας προκηρύσσει με διάταγμα δημοψήφισμα για κρίσιμα εθνικά θέματα μέσα σε ένα μήνα από τη λήψη της σχετικής απόφασης της Βουλής.

Η 7η Ιουνίου είναι Κυριακή και όπως προβλέπει το Σύνταγμα ως ημέρα διεξαγωγής ορίζεται η Κυριακή, ενώ η ψηφοφορία αρχίζει στις 7.00 το πρωί και ολοκληρώνεται στις 19.00 το απόγευμα της ίδιας ημέρας.

Το θέμα του δημοψηφίσματος φέρεται να έριξε στο τραπέζι των συζητήσεων ο πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας στη σύσκεψη του οικονομικού επιτελείου, όπως επίσης και στο κυβερνητικό συμβούλιο που συγκάλεσε και το οποίο διήρκησε 7μιση ώρες. Το μήνυμα στη χθεσινή συνεδρίαση του κυβερνητικού συμβουλίου δεν ήταν άλλο από το «ή το Eurogroup κάνει τη θετική κίνηση και έτσι δίνει σήμα στην ΕΚΤ να αποκαταστήσει την ομαλή ρευστότητα προς την ελληνική οικονομία –έστω και με ημίμετρα– ή η Αθήνα δεν θα καταβάλει αύριο την δόση προς το ΔΝΤ, ύψους περίπου 780 εκατ. ευρώ».

Ποιοι δηλώνουν υπέρ και ποιοι κατά

Το δημοψήφισμα σε περίπτωση που η κυβέρνηση δεν καταφέρει να πετύχει μια «αμοιβαία και επωφελή συμφωνία», χωρίζει σε δύο στρατόπεδα των ΣΥΡΙΖΑ: Ως υπέρμαχοι του δημοψηφίσματος εμφανίζονται οι Αλέκος Φλαμπουράρης, Παναγιώτης Λαφαζάνης, Πάνος Σκουρλέτης, Αλέξης Μητρόπουλος και Νίκος Φίλης. «Όχι» λέεν οι Γιώργος Σταθάκης, Παναγιώτης Κουρουμπλής, Πάνος Καμμένος και Δημήτρης Παπαδημούλης. 

Ποιο θα είναι το ερώτημα

Δύο περιπτώσεις υπάρχουν για το ερώτημα που μπορεί να τεθεί σε περίπτωση που η κυβέρνηση αποφασίσει να ακολουθήσει την επιλογή του δημοψηφίσματος:  «Ευρώ ή δραχμή» ή «οι εταίροι ζητούν νέα μέτρα. Συμφωνείτε;». Και στις δύο περιπτώσεις οι πολίτες θα κληθούν να απαντήσουν με ένα «ναι» ή ένα «όχι».

Τι προβλέπει το Σύνταγμα

Μέχρι σήμερα στην Ελλάδα, έχουν διεξαχθεί επτά δημοψηφίσματα σε μια χρονική περίοδο 54 ετών. Το 1974 έγινε το τελευταίο δημοψήφισμα. Μετά την πτώση της δικτατορίας, η κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή διενεργεί δημοψήφισμα με ερώτημα τη μορφή του πολιτεύματος. Το δημοψήφισμα διενεργήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου. Το 69,2% των ψηφοφόρων ψηφίζει κατά της βασιλευόμενης δημοκρατίας, έναντι 30,82% που είναι υπέρ της επαναφοράς του θεσμού της βασιλείας.

Στο Σύνταγμα προβλέπονται δύο ειδών δημοψηφίσματα:

-Δημοψήφισμα για «κρίσιμα εθνικά θέματα»: προκηρύσσεται για ένα θέμα που η κυβέρνηση θεωρεί κρίσιμο και εθνικής σημασίας, με τη σύμφωνη γνώμη 151 βουλευτών.

-Νομοθετικό δημοψήφισμα: προκηρύσσεται για ήδη ψηφισμένο νομοσχέδιο, που απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη της αυξημένης πλειοψηφίας των 180 βουλευτών.

Ειδικότερα, στο άρθρο 44 του Συντάγματος προβλέπονται τα εξής:

-O Πρόεδρος της Δημοκρατίας προκηρύσσει με διάταγμα δημοψήφισμα για κρίσιμα εθνικά θέματα, ύστερα από απόφαση της απόλυτης πλειοψηφίας του όλου αριθμού των βουλευτών, που λαμβάνεται με πρόταση του υπουργικού Συμβουλίου.

-Δημοψήφισμα προκηρύσσεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με διάταγμα και για ψηφισμένα νομοσχέδια που ρυθμίζουν σοβαρό κοινωνικό ζήτημα, εκτός από τα δημοσιονομικά, εφόσον αυτό αποφασιστεί από τα τρία πέμπτα του συνόλου των βουλευτών, ύστερα από πρόταση των δύο πέμπτων του συνόλου (σ.σ.: 180 βουλευτές) και όπως ορίζουν ο Kανονισμός της Bουλής και νόμος για την εφαρμογή της παραγράφου αυτής. Δεν εισάγονται κατά την ίδια περίοδο της Bουλής περισσότερες από δύο προτάσεις δημοψηφίσματος για νομοσχέδιο.