Quantcast
Connect with us

ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Τα ήθη και τα έθιμα των Θεοφανείων

Η κατάδυση του Σταυρού κατά τη λαϊκή πίστη δίνει στο νερό καθαρτικές και εξυγιαντικές ικανότητες

Τα Θεοφάνεια είναι μια μεγάλη εορτή του Χριστιανισμού, σε ανάμνηση της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο (ή Βαπτιστή).

Γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 6 Ιανουαρίου και είναι η τρίτη και τελευταία εορτή του Δωδεκαημέρου, που ξεκινά με τα Χριστούγεννα. Λέγεται, επίσης, Επιφάνεια και Φώτα.

Το όνομα της εορτής προκύπτει από τη φανέρωση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας, που σύμφωνα με τις Γραφές συνέβη κατά τη Βάπτιση του Ιησού. Στις Δυτικές Εκκλησίες, τα Θεοφάνια είναι περισσότερο συνδεδεμένα με την προσέλευση και την προσκύνηση των Τριών Μάγων στη Φάτνη της Γέννησης του Ιησού.

Ιστορικό

Όταν ο Ιησούς έγινε 30 ετών βαπτίστηκε στον Ιορδάνη Ποταμό από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο, που ήταν έξι μήνες μεγαλύτερός του και ασκήτευε στην έρημο, κηρύσσοντας το βάπτισμα της μετανοίας.

Τη στιγμή της Βάπτισης, κατέβηκε από τον ουρανό το Άγιο Πνεύμα υπό μορφή περιστεράς στον Ιησού και ταυτόχρονα ακούσθηκε φωνή εξ ουρανού που έλεγε: «Ούτος εστί ο Υιός του Θεού ο αγαπητός, δια του οποίου ευδόκησε ο Θεός να σώσει τους αμαρτωλούς».

Το γεγονός αυτό έχουν καταγράψει οι τρεις από τους τέσσερις Ευαγγελιστές, ο Μάρκος, ο Ματθαίος και ο Λουκάς. Αυτή δε είναι η πρώτη και μοναδική εμφάνιση στη Γη της Αγίας Τριάδας, σύμφωνα με τις Γραφές.

Το πότε καθιερώθηκε να εορτάζονται τα Θεοφάνεια δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα. Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς αναφέρει ότι κάποιοι αιρετικοί Γνωστικοί γιόρταζαν από τις αρχές του δεύτερου αιώνα τη Βάπτιση του Ιησού, κατ’ άλλους μεν στις 6 Ιανουαρίου, κατ’ άλλους στις 10 Ιανουαρίου.

Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος παραδέχεται και περιγράφει την εορτή ως αρχαία πανήγυρη στην Αντιόχεια τη Μεγάλη και ότι από εκεί την παρέλαβαν οι Γνωστικοί. Κατά τον τέταρτο αιώνα, η εορτή των Θεοφανίων γιορτάζεται πλέον με λαμπρότητα σε όλη την Εκκλησία ως εορτή του φωτισμού της ανθρωπότητας δια του Αγίου Βαπτίσματος, απ’ όπου και το όνομα «Τα Φώτα», εορτή «των Φώτων».

Τελετές

Δύο είναι οι κυριότερες τελετές των Θεοφανίων:

  • Ο Μέγας Αγιασμός, που λαμβάνει χώρα εντός των Εκκλησιών.
  • Η Κατάδυση του Τιμίου Σταυρού, που ακολουθεί τον Μεγάλο Αγιασμό.

Η Ανέλκυση του Σταυρού

Ο Σταυρός καταδύεται σε θαλάσσιο χώρο εντός λιμένων, σε όχθες ποταμών ή λιμνών και στην ανάγκη σε δεξαμενές νερού, όπως στην Αθήνα, κατά μίμηση της Βάπτισης του Θεανθρώπου.

Η εκδήλωση αυτή στη χώρα μας έχει και πολιτικό χαρακτήρα, καθώς παρίστανται οι Αρχές της κάθε περιοχής. Στην πρωτεύουσα, η επίσημη κατάδυση ορίστηκε να γίνεται από το 1900 στον Πειραιά έναντι της παλαιάς βασιλικής αποβάθρας ή του παλιού Δημαρχείου, σήμερα μπροστά από τον Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα. Παρόμοιες τελετές γίνονται σε όλους τους νομούς της χώρας.

Ο εκκλησιαστικός ύμνος που κυριαρχεί την ημέρα και βρίσκεται στα χείλη κάθε πιστού είναι το Απολυτίκιο των Θεοφανίων:

«Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε
η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνησις
του γαρ Γεννήτορος η φωνή προσεμαρτύρει Σοι
αγαπητόν Σε Υιόν ονομάζουσα
και το Πνεύμα εν είδει περιστεράς
εβεβαίου του λόγου το ασφαλές
Ο επιφανής Χριστέ ο Θεός
Και τον κόσμον φωτίσας δόξα Σοι».

Έθιμα

Κάλαντα των Φώτων. Ψάλλονται από τα παιδιά την παραμονή της εορτή σε πολλές παραλλαγές. Οι περισσότερες αρχίζουν με τους στίχους:
«Σήμερα είν’ τα Φώτα και ο φωτισμός / και χαρά μεγάλη και αγιασμός…»

Ανέλκυση του Σταυρού (το «πιάσιμο του Σταυρού») από κολυμβητές, τους λεγόμενους Βουτηχτάδες, κατά την τελετή της Κατάδυσης του Τιμίου Σταυρού. Νεαρά, κυρίως, άτομα βουτούν στα παγωμένα νερά για να πιάσουν πρώτα τον Σταυρό και να λάβουν την ευλογία του ιερωμένου, αλλά και να δεχθούν τις τιμές και τις ευχές των συντοπιτών τους.

Στον Πειραιά απαγορεύτηκε από τα προπολεμικά χρόνια η ανέλκυση του Σταυρού από βουτηχτές, έπειτα από μια θανάσιμη συμπλοκή μεταξύ τους. Στις μέρες μας, η ανέλκυση γίνεται από τον Επίσκοπο με την κορδέλα που φέρει ο Σταυρός.

Αγιασμός των οικιών από τους ιερείς. Στην Ελλάδα ο αγιασμός γίνεται για πρώτη φορά την παραμονή των Θεοφανίων και λέγεται «Μικρός Αγιασμός» ή «Πρωτάγιαση» ή «Φώτιση».

Με την Πρωτάγιαση, ο ιερέας γυρίζει όλα τα σπίτια και με το Σταυρό και ένα κλωνί βασιλικό «αγιάζει» ή «φωτίζει» (ραντίζει) τους χώρους των σπιτιών για να φύγει μακριά κάθε κακό. Παλαιότερα, οι λαϊκές δοξασίες συνέδεαν τον φωτισμό των σπιτιών με την εξαφάνιση των καλικάντζαρων, τους οποίους φαντάζονταν να φεύγουν περίτρομοι με την έλευση του ιερέα, κραυγάζοντας: «Φύγετε να φύγουμε κι έφτασε ο τρουλόπαπας με την αγιαστούρα του και με τη βρεχτούρα του!»

Η εορτή των Θεοφανίων περικλείει άλλωστε και πολλές εκδηλώσεις που αποτελούν διαιώνιση αρχαίων ελληνικών εθίμων. Ο Αγιασμός στη χώρα μας έχει και την έννοια του καθαρμού, του εξαγνισμού των ανθρώπων, καθώς και της απαλλαγής του από την επήρεια των δαιμονίων. Η τελευταία αυτή έννοια δεν είναι αυστηρά χριστιανική, αλλά έχει τις ρίζες της στην αρχαία λατρεία.

Η κατάδυση του Σταυρού, κατά τη λαϊκή πίστη, δίνει στο νερό καθαρτικές και εξυγιαντικές ικανότητες. Οι κάτοικοι πολλών περιοχών μετά τη κατάδυση τρέχουν στις παραλίες ή στις όχθες ποταμών και λιμνών για να πλύνουν τα αγροτικά τους εργαλεία, ακόμη και εικονίσματα. Κατά τη λαϊκή δοξασία, ακόμη και τα εικονίσματα με το πέρασμα του χρόνου χάνουν την αρχική δύναμη και αξία τους, που την αποκτούν όμως εκ νέου από το αγιασμένο νερό.

Αυτή ακριβώς η διαδικασία δεν αποτελεί παρά επιβίωση της αρχαίας αθηναϊκής γιορτής των «Πλυντηρίων».

Click to comment

Απάντηση

ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Λήμνος: Πήρε φωτιά η Ανάσταση στον Άγιο Δημήτριο από βεγγαλικά και κροτίδες

Αρκετοί έβαλαν τις φωνές σε όσους πέταξαν τα βεγγαλικά

Αμέσως μετά το «Χριστός Ανέστη», έπεσαν βροχή τα βεγγαλικά και οι κροτίδες στο προαύλιο της εκκλησίας με αποτέλεσμα να αρπάξει φωτιά κορμός δέντρου έξω από τον ιερό ναό.

Παρά τις προσπάθειες να σβήσει η φωτιά με το λάστιχο της εκκλησίας, αυτό δεν κατέστη εφικτό κι έτσι για να αποφευχθούν τα χειρότερα, ειδοποιήθηκε η Πυροσβεστική Υπηρεσία, όχημα της οποίας κατέφθασε μετά από λίγα λεπτά και έθεσε υπό έλεγχο την κατάσταση. 

Δείτε βίντεο:

www.limnosfm100.gr

Continue Reading

ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Πλήθος κόσμου στα Ιεροσόλυμα για την τελετή αφής του Αγίου Φωτός – Live μετάδοση

Δείτε live εικόνα από τον Πανάγιο Τάφο

Χιλιάδες πιστοί προσήλθαν και φέτος στον Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα για την τελετή της αφής του Αγίου Φωτός, το οποίο από το Ισραήλ θα μεταφερθεί σε κάθε ορθόδοξη γωνιά του πλανήτη για να πιστοποιήσει το μεγάλο θαύμα του Χριστιανισμού, που δεν είναι άλλο από την Ανάσταση του Κυρίου.

Δείτε live εικόνα από τον Πανάγιο Τάφο

Το απόγευμα η άφιξή του στην Αθήνα

Η ώρα της Ανάσταση πλησιάζει, με τον Άγιο Φως να αναμένεται να φτάσει στην Αθήνα στις 19:30. Η ελληνική διπλωματική αποστολή θα το παραλάβει από τον Ιερό Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα και μετά την άφιξή της στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» θα ξεκινήσει η μεταφορά του σε κάθε γωνιά της χώρας με έκτακτα δρομολόγια.

Η ειδική πτήση της AEGEAN, χωρίς κόστος για το ελληνικό δημόσιο, αναχώρησε το πρωί από την Αθήνα για να φέρει το Άγιο Φως από τα Ιεροσόλυμα στην Ελλάδα, στέλνοντας μήνυμα ελπίδας και αγάπης. Το αεροσκάφος επιβαίνει ο υφυπουργός Εξωτερικών, Ανδρέας Κατσανιώτης, προκειμένου να παραστεί στην Τελετή Αφής του Αγίου Φωτός στον Πανίερο Ναό της Αναστάσεως.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών θα παραλάβει το Άγιο Φως από τον Μακαριώτατο Πατριάρχη Ιεροσολύμων, κ.κ. Θεόφιλο Γ’, με τον οποίο θα έχει, επίσης, συνάντηση, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών.

Μόλις φτάσει το Άγιο Φως στην Αθήνα, αεροσκάφη της AEGEAN και της Olympic Air θα το μεταφέρουν σε οκτώ προορισμούς, εντός της ελληνικής επικράτειας.

Το πρόγραμμα των πτήσεων της AEGEAN και της Olympic Air διαμορφώνεται ως εξής:

-Αθήνα – Αλεξανδρούπολη (Α3 146) – Αναχώρηση 20:05 – Άφιξη 21:05

-Αθήνα – Χανιά (A3 344) – Αναχώρηση 22:35 – Άφιξη 23:25

-Αθήνα – Σάμος (OA 3004) (έκτακτη) – Αναχώρηση 18:30 – Άφιξη 19:30

-Σάμος – Λάρισα (OA 3005) (έκτακτη) – Αναχώρηση 19:40 – Άφιξη 20:55

-Λάρισα – Λήμνος (OA 3006) (έκτακτη) – Αναχώρηση 21:05 – Άφιξη 21:55

-Αθήνα – Ιωάννινα (OA 3000) (έκτακτη) – Αναχώρηση 18:30 – Άφιξη 19:45

-Ιωάννινα – Κέρκυρα (OA 3001) (έκτακτη) – Αναχώρηση 19:55 – Άφιξη 20:15

-Κέρκυρα – Κεφαλονιά (OA 3002) (έκτακτη) – Αναχώρηση 20:25 – Άφιξη 21:05

Η μεταλαμπάδευση του Φωτός σε διάφορα μέρη της Ελλάδας θα γίνει και με αεροσκάφη της SKY Express.

Το πρόγραμμα των δρομολογίων διαμορφώνεται ως εξής:

-Αθήνα – Θεσσαλονίκη (GQ388) – Αναχώρηση 20:20 – Άφιξη 21:15

-Αθήνα – Ηράκλειο (GQ216) – Αναχώρηση 20:20 – Άφιξη 21:10

-Αθήνα – Ρόδος (GQ282) – Αναχώρηση 19:15 – Άφιξη 20:15

-Αθήνα – Κως (GQ224) – Αναχώρηση 20:45 – Άφιξη 21:45

-Αθήνα – Μύκονος (GQ234) – Αναχώρηση 20:35 – Άφιξη 21:20

-Αθήνα – Μυτιλήνη (GQ304) – Αναχώρηση 20:15 – Άφιξη 21:20

-Αθήνα – Σαντορίνη (GQ356) – Αναχώρηση 20:55 – Άφιξη 21:50

-Αθήνα – Χίος (GQ244) – Αναχώρηση 20:35 – Άφιξη 21:25

Στην αποστολή για την τελετή αφής και μεταφοράς του Αγίου Φωτός, εκτός από τον υφυπουργό Εξωτερικών, μετέχουν ο Έξαρχος του Πανάγιου Τάφου στην Ελλάδα Αρχιμανδρίτης Ραφαήλ, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Μάξιμος Χαρακόπουλος, πρόεδρος της Διακοινοβουλευτικής Συνόδου Ορθοδοξίας και τα μέλη της Συνόδου: Θανάσης Δαβάκης βουλευτής της ΝΔ και Γιάννης Σαρακιώτης βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.

Ακόμη, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Σάββας Αναστασιάδης, πρόεδρος της επιτροπής απόδημου ελληνισμού της Βουλής και ο εκπρόσωπος Ιεράς Συνόδου Θεόκλητος Μητροπολίτης Σταγών και Μετεώρων.

Continue Reading

ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Το απόγευμα θα φτάσει στην Αθήνα το “Άγιο Φως” με ειδική πτήση της AEGEAN

Αναλυτικά τα δρομολόγια για τη διανομή του σ’ όλη τη χώρα

Η ώρα της Ανάσταση πλησιάζει, με τον Άγιο Φως να αναμένεται να φτάσει στην Αθήνα στις 19:30. Η ελληνική διπλωματική αποστολή θα το παραλάβει από τον Ιερό Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα και μετά την άφιξή της στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» θα ξεκινήσει η μεταφορά του σε κάθε γωνιά της χώρας με έκτακτα δρομολόγια.

Η ειδική πτήση της AEGEAN, χωρίς κόστος για το ελληνικό δημόσιο, αναχώρησε το πρωί από την Αθήνα για να φέρει το Άγιο Φως από τα Ιεροσόλυμα στην Ελλάδα, στέλνοντας μήνυμα ελπίδας και αγάπης. Το αεροσκάφος επιβαίνει ο υφυπουργός Εξωτερικών, Ανδρέας Κατσανιώτης, προκειμένου να παραστεί στην Τελετή Αφής του Αγίου Φωτός στον Πανίερο Ναό της Αναστάσεως που θα πραγματοποιηθεί γύρω στις 16:30.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών θα παραλάβει το Άγιο Φως από τον Μακαριώτατο Πατριάρχη Ιεροσολύμων, κ.κ. Θεόφιλο Γ’, με τον οποίο θα έχει, επίσης, συνάντηση, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών.

Μόλις φτάσει το Άγιο Φως στην Αθήνα, αεροσκάφη της AEGEAN και της Olympic Air θα το μεταφέρουν σε οκτώ προορισμούς, εντός της ελληνικής επικράτειας.

Το πρόγραμμα των πτήσεων της AEGEAN και της Olympic Air διαμορφώνεται ως εξής:

-Αθήνα – Αλεξανδρούπολη (Α3 146) – Αναχώρηση 20:05 – Άφιξη 21:05

-Αθήνα – Χανιά (A3 344) – Αναχώρηση 22:35 – Άφιξη 23:25

-Αθήνα – Σάμος (OA 3004) (έκτακτη) – Αναχώρηση 18:30 – Άφιξη 19:30

-Σάμος – Λάρισα (OA 3005) (έκτακτη) – Αναχώρηση 19:40 – Άφιξη 20:55

-Λάρισα – Λήμνος (OA 3006) (έκτακτη) – Αναχώρηση 21:05 – Άφιξη 21:55

-Αθήνα – Ιωάννινα (OA 3000) (έκτακτη) – Αναχώρηση 18:30 – Άφιξη 19:45

-Ιωάννινα – Κέρκυρα (OA 3001) (έκτακτη) – Αναχώρηση 19:55 – Άφιξη 20:15

-Κέρκυρα – Κεφαλονιά (OA 3002) (έκτακτη) – Αναχώρηση 20:25 – Άφιξη 21:05

Η μεταλαμπάδευση του Φωτός σε διάφορα μέρη της Ελλάδας θα γίνει και με αεροσκάφη της SKY Express.

Το πρόγραμμα των δρομολογίων διαμορφώνεται ως εξής:

-Αθήνα – Θεσσαλονίκη (GQ388) – Αναχώρηση 20:20 – Άφιξη 21:15

-Αθήνα – Ηράκλειο (GQ216) – Αναχώρηση 20:20 – Άφιξη 21:10

-Αθήνα – Ρόδος (GQ282) – Αναχώρηση 19:15 – Άφιξη 20:15

-Αθήνα – Κως (GQ224) – Αναχώρηση 20:45 – Άφιξη 21:45

-Αθήνα – Μύκονος (GQ234) – Αναχώρηση 20:35 – Άφιξη 21:20

-Αθήνα – Μυτιλήνη (GQ304) – Αναχώρηση 20:15 – Άφιξη 21:20

-Αθήνα – Σαντορίνη (GQ356) – Αναχώρηση 20:55 – Άφιξη 21:50

-Αθήνα – Χίος (GQ244) – Αναχώρηση 20:35 – Άφιξη 21:25

Στην αποστολή για την τελετή αφής και μεταφοράς του Αγίου Φωτός, εκτός από τον υφυπουργό Εξωτερικών, μετέχουν ο Έξαρχος του Πανάγιου Τάφου στην Ελλάδα Αρχιμανδρίτης Ραφαήλ, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Μάξιμος Χαρακόπουλος, πρόεδρος της Διακοινοβουλευτικής Συνόδου Ορθοδοξίας και τα μέλη της Συνόδου: Θανάσης Δαβάκης βουλευτής της ΝΔ και Γιάννης Σαρακιώτης βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ.

Ακόμη, ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας Σάββας Αναστασιάδης, πρόεδρος της επιτροπής απόδημου ελληνισμού της Βουλής και ο εκπρόσωπος Ιεράς Συνόδου Θεόκλητος Μητροπολίτης Σταγών και Μετεώρων.

Continue Reading
Green logo ENA Club with text ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟΣ ΟΔΗΓΟΣ

Κατοικία

a house with a green roof and road signs left and right
worker and red cross as logo
text about elections
blue circle with steel construction
arrows as a circle symbol of recycling
paint cans
letters AG as logo
gear and tool as logo pavlidis
timetable

newsletter



Καιρος

Πρωτοσέλιδα

Χρήσιμα

Δρομολόγια Πλοίων από και προς Καβάλα

Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ

espa logo

espa_logo_en