ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Συντάξεις | Αυξήσεις για 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους
Έρχονται αυξήσεις συντάξεων για 2,5 εκατ. συνταξιούχους από όλα τα Tαμεία του ΕΦΚΑ.
Εκτός από τους μισθωτούς η άλλη μια κατηγορία συμπολιτών μας που έχει χάσει πολλά χρήματα από περικοπές αλλά και από τα μνημόνια του παρελθόντος, είναι οι συνταξιούχοι.
Οι «απόμαχοι» της εργασίας έχουν «ματώσει» τη τελευταία δεκαετία καθώς στηρίζουν οικονομικά τα παιδιά τους και τις οικογένειές τους που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Όπως φαίνεται όμως, ήρθε η ώρα να πάρουν κάποια μικρή ανάσα καθώς σύμφωνα με το ρεπορτάζ του «Ελεύθερου Τύπου» έρχονται αυξήσεις συντάξεων από το 2023 για 2,5 εκατ. συνταξιούχους από όλα τα Tαμεία του ΕΦΚΑ, ανεξάρτητα από το αν έχουν πάνω ή κάτω από 30 χρόνια ασφάλισης.
Η αύξηση των συντάξεων είχε «παγώσει» με τα Mνημόνια ως και το 2022, ενώ από 1ης/1/2023 «ξεπαγώνει» και όπως έχει προβλεφθεί από το νόμο (ν. 4387/2016 και ν. 4670/2020) το ποσοστό αύξησης θα καθοριστεί κατά 50% από τη μεταβολή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, δηλαδή του πληθωρισμού, για το 2022 και κατά 50% από τη μεταβολή που θα έχει ο ρυθμός ανάπτυξης (ΑΕΠ) για το 2022.
Η συνολική αύξηση που θα προκύψει όμως δεν θα πρέπει να είναι μεγαλύτερη από τον πληθωρισμό.
Από τους νόμους είναι σαφές ότι οι αυξήσεις θα αφορούν στις κύριες συντάξεις του ΕΦΚΑ, ενώ για τις επικουρικές εμπλέκονται και άλλοι παράμετροι που έχουν να κάνουν με το αν θεωρείται ελλειμματικό ή όχι το ΕΤΕΑΕΠ (βλ. σελ. 4-5).
Πρακτικά, αν το 2022 (σε ετήσια βάση) ο πληθωρισμός κλείσει στο 6% και η ανάπτυξη στο 4%, τότε οι συντάξεις θα πρέπει να αυξηθούν το 2023 κατά 5% (3% από τον πληθωρισμό και 2% από την ανάπτυξη). Αν ο πληθωρισμός είναι 5% και η ανάπτυξη 3,5%, η αύξηση θα είναι 4,25%. Ολα τα σενάρια είναι ρευστά πάντως, καθώς ρυθμιστής των εξελίξεων και των αυξήσεων θα είναι οι επιπτώσεις από τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας. Ηδη οι τιμές έχουν πάρει την ανηφόρα. Αν ο πληθωρισμός πάει στο 7%-8%, τότε ανεβαίνει και ο συντελεστής των αυξήσεων στις συντάξεις. Το μηδενικό σενάριο πάντως, δηλαδή να ανασταλούν οι αυξήσεις, είναι εκτός συζήτησης, γιατί θα ήταν σαν να καταργούνταν οι διατάξεις που προβλέπουν αύξηση συντάξεων και επιπλέον η μη αύξηση θα σήμαινε σε πραγματικούς όρους μείωση λόγω του πληθωρισμού.
Μια εκτίμηση για το πού μπορεί να διαμορφωθούν οι αυξήσεις είναι μεταξύ του 4% και 4,5%.
Οι αυξήσεις μπορεί να είναι οριζόντιες με ενιαίο ποσοστό (π.χ. 4%) για όλους τους συνταξιούχους, ανεξαρτήτως ποσού σύνταξης, ή και κλιμακωτές, ώστε να δοθεί μεγαλύτερο μερίδιο στους χαμηλοσυνταξιούχους.
Μια οριζόντια αύξηση 4,5% για τις κύριες συντάξεις σημαίνει μια μέση αύξηση της τάξης των 30 – 35 ευρώ το μήνα και περίπου στα 400 ευρώ ετησίως.
Αν, όμως, επιλεγεί να δοθεί κλιμακωτή αύξηση, που είναι πολύ πιθανό ώστε να ενισχυθούν οι χαμηλοσυνταξιούχοι, δηλ. οι δικαιούχοι συντάξεων ΟΓΑ όπου τα ποσά δεν υπερβαίνουν τα 600 ευρώ το μήνα, τότε μπορεί να αποφασιστεί αύξηση 5% ή 6% στις χαμηλές συντάξεις ως τα 700 ευρώ και 3,5% πάνω από τα 700 ευρώ.
Αλλη μια εκδοχή των αυξήσεων είναι να αποκλειστούν οι συντάξεις άνω των 2.000 ευρώ ή των 2.500 ευρώ, ώστε να ενισχυθούν οι μεσαίες συντάξεις.
Ανάλογα με το μίγμα της αύξησης, το κόστος εκτιμάται:
- Περίπου στο 1 δισ. ευρώ αν οι αυξήσεις είναι 4,5% για όλους.
- Περίπου στα 950 εκατ. ευρώ με αυξήσεις 4% για όλους.
- Περίπου στα 870 εκατ. ευρώ με κλιμακωτές αυξήσεις 6% για μέσο ποσό συντάξεων ως 650-700 ευρώ και 3,5% για συντάξεις πάνω από τα 700 ευρώ.
- Περίπου στα 820 εκατ. ευρώ με κλιμακωτές αυξήσεις 5% για συντάξεις ως 650-700 ευρώ και 3,5% για συντάξεις πάνω από τα 700 ευρώ.
Οι αυξήσεις ανά Ταμείο και έτη ασφάλισης
Σύμφωνα με τους αναλυτικούς πίνακες που δημοσιεύει το ένθετο «Ασφάλιση και Συντάξεις», οι κύριες συντάξεις με σενάριο αυξήσεων 4,5% για το 2023 διαμορφώνονται κατά μέσο όρο ανά Ταμείο ως εξής:
- Δημόσιο-γήρατος: Μέση σύνταξη 2023 στα 791 ευρώ από 757 ευρώ που είναι τώρα, με 25 ως 30 έτη ασφάλισης, και στα 1.132 ευρώ από 1ης.1.083 ευρώ με 30 και άνω έτη ασφάλισης.
- ΙΚΑ-γήρατος: Μέση σύνταξη 2023 στα 509 ευρώ από 487 ευρώ που είναι τώρα, με 20 χρόνια ασφάλισης, στα 749 ευρώ από 717 ευρώ για 25 ως 30 έτη και στα 1.119 ευρώ από 1.071 ευρώ με 30 και άνω έτη ασφάλισης.
Ταμεία ΔΕΚΟ-τραπεζών: Μέση σύνταξη 2023 στα 739 ευρώ από 707 ευρώ που είναι τώρα, για συνταξιούχους γήρατος Ταμείων ΔΕΚΟ και τραπεζών, με 20 χρόνια ασφάλισης, στα 1.101 ευρώ από 1.054 ευρώ για 25 ως 30 έτη και στα 2.399 ευρώ από 2.296 ευρώ με 30 και άνω έτη ασφάλισης. - ΟΑΕΕ-γήρατος: Μέση σύνταξη στα 636 ευρώ από 609 ευρώ που είναι τώρα, με 20 ως 25 χρόνια ασφάλισης, στα 722 ευρώ από 691 ευρώ για 25 ως 30 έτη και στα 1.012 ευρώ από 968 με 30 και άνω έτη ασφάλισης.
- ΟΓΑ-γήρατος: Μέση σύνταξη 2023 στα 384 ευρώ από 367 ευρώ που είναι τώρα, με 15 ως 20 χρόνια ασφάλισης, στα 545 ευρώ από 522 ευρώ για 25 ως 30 έτη και στα 593 ευρώ από 567 ευρώ με 30 και άνω έτη ασφάλισης.
- ΕΤΑΑ: Μέση σύνταξη 2023 στα 852 ευρώ από 815 ευρώ που είναι τώρα, με 20 ως 25 έτη ασφάλισης, και στα 1.411 ευρώ από 1.359 ευρώ με 30 και άνω έτη ασφάλισης.
πηγή: eleftherostypos.gr
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Σύνταξη πριν τα 62: Ποιοι ασφαλισμένοι μπορούν ακόμη να αποχωρήσουν με ευνοϊκές διατάξεις
Παρά τα γενικά όρια ηλικίας που προβλέπουν πλήρη σύνταξη στα 67 έτη ή στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης, χιλιάδες ασφαλισμένοι που είχαν ασφαλιστεί έστω και για μία ημέρα πριν από την 1η Ιανουαρίου 1993 εξακολουθούν να μπορούν να αποχωρήσουν νωρίτερα, αξιοποιώντας τις μεταβατικές διατάξεις.
Οι ευνοϊκές ρυθμίσεις αφορούν όσους έχουν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως το 2012 και συμπληρώνουν τα απαιτούμενα ηλικιακά όρια που προβλέπει η νομοθεσία.
Οι βασικές κατηγορίες που ευνοούνται
Οι μεταβατικές διατάξεις εξακολουθούν να καλύπτουν συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων, μεταξύ των οποίων:
Μητέρες ασφαλισμένες στο πρώην ΙΚΑ
Μητέρες που είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης και είχαν ανήλικο παιδί έως το 2010, το 2011 ή το 2012 μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να λάβουν μειωμένη σύνταξη ακόμη και από τα 58,5 έτη ή να αποχωρήσουν κοντά στα 60. Όσες δεν κατοχύρωσαν δικαίωμα έως το 2012 υπάγονται πλέον στα γενικά όρια ηλικίας
.
Δημόσιοι υπάλληλοι
Υπάλληλοι του Δημοσίου που είχαν συμπληρώσει 25ετία έως το 2012 και διαθέτουν συνολικά 35 ή 37 έτη ασφάλισης μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με ευνοϊκότερα ηλικιακά όρια, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις διαμορφώνονται στα 58,5 ή 61,5 έτη.
Εργαζόμενοι στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα
Οι ασφαλισμένοι με 7.500 ημέρες ασφάλισης στα ΒΑΕ, εκ των οποίων οι 1.000 μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, εξακολουθούν να απολαμβάνουν χαμηλότερα όρια ηλικίας, τα οποία για ορισμένους παλαιούς ασφαλισμένους μπορεί να ξεκινούν ακόμη και από τα 55 ή 57 έτη.
Ασφαλισμένοι σε ΔΕΚΟ και τράπεζες
Οι μεταβατικές διατάξεις εξακολουθούν να ισχύουν για ασφαλισμένους στα πρώην ειδικά ταμεία των ΔΕΚΟ και των τραπεζών, κυρίως για μητέρες με ανήλικο παιδί και 25ετία, τρίτεκνους, καθώς και ασφαλισμένους πριν από το 1983 που είχαν συμπληρώσει 35ετία έως το 2021.
Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι
Ευνοϊκό καθεστώς εξακολουθεί να ισχύει και για τρίτεκνους ή πολύτεκνους δημοσίους υπαλλήλους, καθώς και για ορισμένες κατηγορίες ασφαλισμένων στα ειδικά ταμεία.
Τι ισχύει για όσους δεν καλύπτονται από τις εξαιρέσεις
Για τους ασφαλισμένους που δεν εμπίπτουν στις παραπάνω κατηγορίες, η βασική δυνατότητα πρόωρης εξόδου παραμένει η μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη, με τη συμπλήρωση τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης (4.500 ημερών).
Εναλλακτικά, πλήρης σύνταξη χορηγείται στα 62 έτη μόνο εφόσον έχουν συμπληρωθεί 40 έτη ασφάλισης.
Ο ρόλος των πλασματικών ετών
Η αναγνώριση πλασματικών χρόνων αποτελεί σημαντικό εργαλείο για όσους επιδιώκουν να θεμελιώσουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα νωρίτερα ή να συμπληρώσουν τα απαιτούμενα 40 έτη ασφάλισης.
Συνήθως αξιοποιείται τόσο από εργαζομένους στο Δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ιδιαίτερα από όσους διαθέτουν ήδη 33 έως 34 χρόνια πραγματικής ασφάλισης και χρειάζονται επιπλέον χρόνο για να συμπληρώσουν τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης στα 62.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά πλασματικού χρόνου
Το κόστος εξαρτάται από την ασφαλιστική ιδιότητα και τις αποδοχές του ασφαλισμένου.
- Για τους μισθωτούς, η εξαγορά αντιστοιχεί στο 20% των μηνιαίων αποδοχών κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Με κατώτατο μισθό 920 ευρώ, το κόστος διαμορφώνεται σε περίπου 184 ευρώ τον μήνα ή 2.208 ευρώ ανά έτος αναγνώρισης.
- Στο Δημόσιο, για αιτήσεις που υποβάλλονται από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, εφαρμόζεται επίσης εισφορά 20% επί των αποδοχών.
- Για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, το κόστος ισοδυναμεί με τη μηνιαία ασφαλιστική εισφορά του κλάδου σύνταξης και διαμορφώνεται, ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία, περίπου από 244 έως 659 ευρώ τον μήνα.
Η αίτηση για αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να κατατεθεί οποτεδήποτε, ακόμη και αρκετά χρόνια πριν από τη συνταξιοδότηση, με το κόστος να «κλειδώνει» κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης. Η εξόφληση μπορεί να γίνει είτε εφάπαξ είτε μέσω παρακράτησης από τη μελλοντική σύνταξη.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Παραμένουν σε δύσκολη κατάσταση οι κτηνοτρόφοι
Έντονη ανησυχία και αγανάκτηση επικρατεί στους κτηνοτρόφους, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχουν καταβληθεί οι ενισχύσεις για τις ζωοτροφές, παρά το γεγονός ότι η οικονομική πίεση στον κλάδο παραμένει ιδιαίτερα έντονη.
Οι συνεχείς αυξήσεις στο κόστος παραγωγής, οι υψηλές τιμές των ζωοτροφών, της ενέργειας και των καυσίμων έχουν εξαντλήσει τις οικονομικές αντοχές πολλών εκμεταλλεύσεων. Για αρκετούς παραγωγούς, η συγκεκριμένη ενίσχυση αποτελεί απαραίτητη «ανάσα» για να μπορέσουν να καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους και να συνεχίσουν απρόσκοπτα τη λειτουργία των μονάδων τους.
ΕΠΙΚΑΙΡΑ
Άνοιξε η νέα ρύθμιση της ΑΑΔΕ για παλαιές οφειλές έως και σε 72 δόσεις
Σε λειτουργία τέθηκε η νέα ηλεκτρονική πλατφόρμα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), μέσω της οποίας φορολογούμενοι και επιχειρήσεις μπορούν να ρυθμίσουν παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο σε έως και 72 μηνιαίες δόσεις, δίνοντας μια σημαντική «ανάσα» σε όσους δυσκολεύονται να εξοφλήσουν τα χρέη τους.
Η νέα ρύθμιση αφορά οφειλές που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, ενώ οι νεότερες οφειλές, από το 2024 και μετά, δεν μπορούν να ενταχθούν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα και εξακολουθούν να ρυθμίζονται μέσω των πάγιων ρυθμίσεων.
Η αίτηση υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας myAADE, με την προθεσμία να λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το ελάχιστο ποσό κάθε μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ ο αριθμός των δόσεων μπορεί να φτάσει έως τις 72, ανάλογα με το ύψος της οφειλής και τους όρους της ρύθμισης.
Βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι οι συγκεκριμένες οφειλές να μην βρίσκονται ήδη σε ενεργή ρύθμιση. Παράλληλα, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να παραμένουν συνεπείς στην καταβολή των δόσεων, καθώς η μη εμπρόθεσμη πληρωμή μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της ρύθμισης και στην επαναφορά των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης.
Η ενεργοποίηση της νέας ρύθμισης αποτελεί μέρος των μέτρων για τη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, με στόχο να δοθεί δεύτερη ευκαιρία σε χιλιάδες οφειλέτες να τακτοποιήσουν τις υποχρεώσεις τους προς το Δημόσιο, διευκολύνοντας παράλληλα την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν για τις προϋποθέσεις και να υποβάλουν την αίτησή τους μέσω της ειδικής εφαρμογής της ΑΑΔΕ στο myAADE.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
