ΓΥΝΑΙΚΑ
Σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία και πώς να την αντιμετωπίσετε
Γράφει η Μαρία Κοτσίδη*
Η σεξουαλική παρενόχληση αποτελεί μια μορφή έμφυλης βίας και ο ορισμός της σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία είναι ο εξής: «σεξουαλική παρενόχληση είναι οποιαδήποτε ανεπιθύμητη λεκτική, μη λεκτική ή σωματική συμπεριφορά σεξουαλικού χαρακτήρα που αποσκοπεί ή έχει ως αποτέλεσμα την προσβολή της αξιοπρέπειας ενός προσώπου, ιδίως με τη δημιουργία εκφοβιστικού, εχθρικού, εξευτελιστικού, ταπεινωτικού ή επιθετικού περιβάλλοντος» (άρθρο 2 περ. δ του ν. 3896/2010).
Σύμφωνα με έρευνες που έχουν διεξαχθεί σε Ευρωπαϊκό επίπεδο το 40-50% των εργαζόμενων γυναικών και το 10% των εργαζόμενων αντρών έχουν υποστεί τουλάχιστον μια φορά στη ζωή τους σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο της εργασίας. Ο θύτης μπορεί να είναι συνάδελφος, προϊστάμενος, διευθυντής ή εργοδότης, που ως σκοπό έχει την επιβολή και την επίδειξη της ισχύος και της εξουσίας του απέναντι στο θύμα μέσω ανεπιθύμητης σωματικής επαφής, όπως είναι το άγγιγμα, τα χάδια, τα φιλιά, μέσω υπονοούμενων και σχολίων με σεξουαλικό περιεχόμενο, αδιάκριτες ερωτήσεις για την προσωπική ζωή του ατόμου, ερωτικές προτάσεις, επιμονή για ραντεβού, επίδειξη άσεμνου σεξουαλικού περιεχομένου ακόμα και μέσω τηλεφώνου ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email). Έτσι λοιπόν, η σεξουαλική παρενόχληση αυτομάτως παραβιάζει και προσβάλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την αρχή περί ίσης μεταχείρισης στον χώρο της εργασίας.
Διαφορές φλερτ και σεξουαλικής παρενόχλησης
Είναι σημαντικό να γίνει διάκριση μεταξύ του φλερτ και της σεξουαλικής παρενόχλησης. Το πρώτο θέτει ως βάση την ισότητα και αποσκοπεί στην εκδήλωση ενδιαφέροντος προς το άλλο άτομο, κάνοντάς το να νιώθει επιθυμητό, δημιουργώντας θετικά συναισθήματα που σέβονται τα προσωπικά όρια του αποδέκτη και σε περίπτωση μη ανταπόκρισης το άτομο σταματάει το φλερτ. Αντίθετα, η σεξουαλική παρενόχληση γίνεται παρά τη θέληση του ατόμου, δημιουργεί αρνητικά συναισθήματα και παραβιάζει τα προσωπικά όρια με σκοπό την έκφραση και την επιβολή εξουσίας. Σε αρκετές περιπτώσεις ο θύτης ύστερα από την απόρριψη της παρενοχλητικής συμπεριφοράς από την πλευρά του θύματος δεν σταματάει και συνεχίζει να εκφράζει την ίδια συμπεριφορά με πιο έντονο τρόπο.
Συνέπειες της σεξουαλικής παρενόχλησης
Η σεξουαλική παρενόχληση έχει αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική υγεία, στην εργασιακή επίδοση και στο οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον. Κυρίαρχο συναίσθημα είναι ο φόβος, καθώς το θύμα έχει την πεποίθηση ότι δε θα ακουστεί, θα γελοιοποιηθεί, θα στιγματιστεί και ότι δεν θα το πιστέψει ο περίγυρος του. Επίσης πολύ συχνά το θύμα φοβάται μια πιθανή εκδικητική συμπεριφορά που θα έχει σοβαρό αντίκτυπο στη ζωή του. Στην συντήρηση και αύξηση αυτού του συναισθήματος συντελεί η απουσία μαρτύρων, καθώς η προσέγγιση του θύματος γίνεται σε στιγμές που δεν υπάρχουν άλλοι εργαζόμενοι στον χώρο.
Επιπλέον, προστίθεται και ο φόβος της απόλυσης καθώς η παρενόχληση γίνεται συνήθως από άτομα που βρίσκονται σε υψηλότερη ιεραρχική θέση και είναι ένας από τους βασικούς λόγους που το θύμα δεν προβαίνει σε καταγγελία και δεν αναφέρει το γεγονός. Ένα ακόμα συναίσθημα είναι το άγχος για το πώς θα αντιμετωπίσει το θύμα μια εκ νέου παρενόχληση από τον θύτη στη περίπτωση που ο δεύτερος προσπαθήσει να απομονώσει ξανά το θύμα στο χώρο εργασίας.
Από τα παραπάνω φαίνεται ότι ο φόβος και το στρες που βιώνει το άτομο αναπόφευκτα επηρεάζει το άτομο τόσο συναισθηματικά όσο και σε επίπεδο συμπεριφοράς, καθώς βιώνει αρνητικά συναισθήματα όπως η ανασφάλεια, οι ενοχές και κλονίζεται η εμπιστοσύνη του προς τους ανθρώπους. Επιπλέον, παρουσιάζει νευρικότητα, ευερεθιστότητα, αϋπνία, έλλειψη συγκέντρωσης και μειωμένη απόδοση στην εργασία. Το άτομο συχνά κλείνεται στον εαυτό του, με αποτέλεσμα να εντείνεται το αίσθημα της αβοηθησίας.
Τρόποι αντιμετώπισης της σεξουαλικής παρενόχλησης
Υπάρχουν τρόποι που μπορεί το θύμα να προστατευθεί και να αποτρέψει οποιαδήποτε μορφή σεξουαλικής παρενόχλησης.
- Αρχικά, είναι σημαντικό να κατανοήσετε ότι δεν είστε υπεύθυνοι για την παρενόχληση που γίνεται προς το πρόσωπό σας. Ο μόνος υπαίτιος είναι ο ίδιος ο θύτης.
- Όταν αντιληφθείτε τα πρώτα σημάδια κάποιου είδους σεξουαλικής παρενόχλησης, θέστε από νωρίς τα προσωπικά σας όρια και εκφράστε το με σαφή, ευθύ και αποφασιστικό τρόπο.
- Ανοιχτείτε και μιλήστε στο φιλικό και οικογενειακό σας περιβάλλον, αλλά και σε άτομα του εργασιακού σας χώρου που εμπιστεύεστε και μπορούν να σας βοηθήσουν.
- Κρατήστε ημερολόγιο για το πότε και με ποιον τρόπο γίνεται η παρενόχληση. Επίσης είναι σημαντικό να κρατήσετε οποιοδήποτε αποδεικτικό στοιχείο έχετε στα χέρια σας.
- Μπορείτε να καλέσετε την γραμμή υποστήριξης 15900 και να απευθυνθείτε στα συμβουλευτικά κέντρα της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των φύλων όπου θα σας παρέχουν συμβουλευτική υποστήριξη και θα σας καθοδηγήσουν.
- Μπορείτε να προβείτε σε καταγγελία στο Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας, στον Συνήγορο του Πολίτη ή να ζητήσετε νομικές συμβουλές από έναν δικηγόρο.
- Αν νιώθετε ότι χρειάζεστε ψυχολογική υποστήριξη, είναι πολύ βοηθητικό να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας (ψυχολόγο, ψυχίατρο), προκειμένου να διαχειριστείτε αποτελεσματικά τις συναισθηματικές δυσκολίες που ίσως να βιώνετε.
- Να θυμάστε ότι δεν είστε μόνοι σας. Υπάρχουν άνθρωποι που μπορούν να σας βοηθήσουν, αρκεί να μιλήσετε. Μην αφήσετε τον φόβο και τον θυμό να σας αποδυναμώσει και να θυμάστε ότι κάθε άνθρωπος έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να προστατέψει τον εαυτό του και να μην γίνεται αποδέκτης οποιασδήποτε μορφής βίας.
* Μαρία Κοτσίδη, Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια, Απόφοιτη του τμήματος Ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, με ειδίκευση στη Γνωσιακή – Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία (CBT) και στη Ψυχολογία της Εργασίας.
ΓΥΝΑΙΚΑ
Βερνίκια νυχιών: Αποσύρονται λόγω απαγορευμένης ουσίας
Συναγερμός έχει σημάνει στην ευρωπαϊκή αγορά καλλυντικών μετά τον εντοπισμό απαγορευμένης χημικής ουσίας σε γνωστά gel βερνίκια νυχιών, τα οποία αποσύρονται από την κυκλοφορία.
Σύμφωνα με ειδοποιήσεις του ευρωπαϊκού συστήματος Safety Gate, σε δύο βερνίκια νυχιών της OPI εντοπίστηκε η ουσία TPO, δηλαδή Diphenyl(2,4,6-trimethylbenzoyl) phosphine oxide, η οποία δεν επιτρέπεται σε καλλυντικά προϊόντα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι αρμόδιες αρχές επισημαίνουν ότι η συγκεκριμένη ουσία μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές δερματικές αντιδράσεις, ενώ αναφέρονται και πιθανοί κίνδυνοι για την αναπαραγωγική υγεία και το έμβρυο.
Για τον λόγο αυτό έχει διαταχθεί η απόσυρση των προϊόντων από την αγορά, καθώς και η απαγόρευση περαιτέρω διάθεσής τους σε επίπεδο λιανικής. Η σχετική κοινοποίηση έγινε από τις ιταλικές αρχές.
Τα μέτρα ισχύουν σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Παρόλα αυτά, δεν αποκλείεται ορισμένα προϊόντα να εξακολουθούν να υπάρχουν στην αγορά μέσω παλαιών αποθεμάτων ή ανεπίσημων καναλιών διανομής.
Οι καταναλωτές καλούνται να ελέγχουν προσεκτικά τις ετικέτες, τους αριθμούς παρτίδας και τα στοιχεία των προϊόντων που έχουν στην κατοχή τους, αποφεύγοντας τη χρήση προϊόντων που περιλαμβάνονται στις σχετικές ειδοποιήσεις.
Στα επίμαχα προϊόντα που απαγορεύθηκε η πώλησή τους περιλαμβάνεται βερνίκι νυχιών με την ένδειξη Passion 205 F730E.
ΓΥΝΑΙΚΑ
Οι γυναίκες κερδίζουν μόνο το 77% του εισοδήματος των ανδρών
Το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων παραμένει μια σκληρή πραγματικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι γυναίκες κερδίζουν κατά μέσο όρο μόλις το 77% του ετήσιου εισοδήματος των ανδρών. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να εργαστούν 15 μήνες και 18 ημέρες για να φτάσουν το ετήσιο εισόδημα που ένας άνδρας κερδίζει σε 12 μήνες.
Τα στοιχεία προέρχονται από τον Δείκτη Ισότητας των Φύλων 2025 του EIGE, ο οποίος εισάγει νέους δείκτες και ανανεωμένο ρυθμό μέτρησης των αλλαγών.
Η συνολική βαθμολογία της ΕΕ στον Δείκτη Ισότητας των Φύλων είναι 63,4/100. Από το 2010 η βαθμολογία έχει βελτιωθεί κατά 10,5 μονάδες, ωστόσο, με τον τρέχοντα ρυθμό, η πλήρης ισότητα των φύλων εκτιμάται ότι βρίσκεται τουλάχιστον 50 χρόνια μακριά.
Η διευθύντρια του EIGE, Carlien Scheele, σχολιάζει χαρακτηριστικά:
«Με απλά λόγια, οι γυναίκες εργάζονται δωρεάν για ένα ολόκληρο “φανταστικό τρίμηνο”. Αυτοί οι τρεις μήνες και 18 ημέρες που χάνονται κάθε χρόνο λόγω του μισθολογικού χάσματος είναι άδικοι. Αποτελούν εμπόδιο για την ισότητα και την ανταγωνιστικότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη».
Ένα «χαμένο τρίμηνο» με κόστος σε όλη τη ζωή
Η έννοια του «φανταστικού τριμήνου» δεν αφορά μόνο τους μισθούς, αλλά έχει σοβαρές επιπτώσεις:
-
στις συντάξεις,
-
στο συνολικό εισόδημα ζωής των γυναικών,
-
στην οικονομική τους ασφάλεια σε βάθος χρόνου.
Ο Δείκτης παρακολουθεί την πρόοδο σε έξι βασικούς τομείς:
1. Εργασία
Η απασχόληση των γυναικών αυξάνεται, αλλά:
-
λίγες φτάνουν σε διευθυντικές θέσεις,
-
υποεκπροσωπούνται σε ΤΠΕ και επαγγέλματα με υψηλές αποδοχές,
-
η γονεϊκότητα βελτιώνει τις προοπτικές καριέρας των ανδρών, αλλά περιορίζει αυτές των γυναικών.
2. Χρήματα
-
Οι γυναίκες κερδίζουν το 77% των ετήσιων αποδοχών των ανδρών (από 69% το 2015).
-
Οι γυναίκες που ζουν σε ζευγάρια κερδίζουν κατά μέσο όρο 30% λιγότερα από τους συντρόφους τους.
3. Γνώση
Οι νέες γυναίκες υπερτερούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά:
-
κατευθύνονται κυρίως σε επαγγέλματα φροντίδας (εκπαίδευση, υγεία, κοινωνική εργασία),
-
αυτά τα επαγγέλματα είναι συνήθως υποτιμημένα και χαμηλότερα αμειβόμενα,
-
με αποτέλεσμα λιγότερες ευκαιρίες για ηγετικές θέσεις και υψηλές αμοιβές.
4. Χρόνος
Οι γυναίκες εξακολουθούν να επωμίζονται:
-
το μεγαλύτερο μέρος της μη αμειβόμενης φροντίδας (παιδιά, ηλικιωμένοι κ.λπ.),
-
τις οικιακές εργασίες,
κάτι που περιορίζει τη συμμετοχή τους στον ελεύθερο χρόνο και στη δημόσια ζωή.
5. Εξουσία
Ο τομέας που αφορά τη λήψη αποφάσεων σε:
-
πολιτική,
-
οικονομία,
-
κοινωνία,
αποτελεί τον κύριο μοχλό προόδου από το 2020, ωστόσο παραμένει ο τομέας με τη χαμηλότερη βαθμολογία (40,5/100), λόγω επίμονων ανισοτήτων.
6. Υγεία
Ο τομέας με τη υψηλότερη βαθμολογία (86,2/100), αλλά:
-
η πρόοδος έχει σταματήσει,
-
παραμένουν ανισότητες στις συμπεριφορές υγείας και στα έτη υγιούς ζωής, ιδίως για γυναίκες με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο,
-
οι άνδρες υστερούν στην υιοθέτηση υγιεινών συμπεριφορών (κάπνισμα, αλκοόλ κ.λπ.).
Βία κατά των γυναικών: Σοκαριστικά στοιχεία
Ο Δείκτης καταγράφει ότι η βία κατά των γυναικών παραμένει:
-
διαδεδομένη,
-
υποδηλωμένη,
με 31% των γυναικών να έχουν υποστεί σωματική και/ή σεξουαλική βία στην ενήλικη ζωή τους, με τη μεγαλύτερη έκθεση στις ηλικίες κάτω των 45 ετών.
ΓΥΝΑΙΚΑ
Ποιοι γονείς δικαιούνται το νέο μηνιαίο voucher 800 ευρώ
Ένα νέο επίδομα μέχρι 800 ευρώ αναμένεται να δοθεί τις επόμενες μέρες σε δικαιούχους γονείς προσφέροντας μια «ανάσα» στα μηνιαία εξόδά τους για προγράμματα και θεραπείες παρέμβασης για τα παιδιά με αναπηρία ή αναπτυξιακές διαταραχές.
Η εν λόγω παροχή εντάσσεται στο πιλοτικό πρόγραμμα Πρώιμης Οικογενειοκεντρικής Παιδικής Παρέμβασης (ΠΠΠ) του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και απευθύνεται αποκλειστικά και μόνο σε γονείς παιδιών ηλικίας έως 6 ετών που παρουσιάζουν αναπηρία ή αναπτυξιακές διαταραχές ή βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο εμφάνισής τους. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και προβλέπει τη χορήγηση vouchers συνολικού ύψους 12 εκατομμυρίων ευρώ, τα οποία θα καλύψουν τουλάχιστον 2.500 παιδιά πανελλαδικά.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι για το επίδομα μέχρι 800 ευρώ
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν γονείς παιδιών:
- Ηλικίας από 0 έως 6 ετών.
- Με αναπηρία ή αναπτυξιακή διαταραχή (όπως Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος, νοητική αναπηρία, γενετικά σύνδρομα, κινητικές ή αισθητηριακές δυσκολίες, διαταραχές λόγου και ομιλίας).
- Ή με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης αναπτυξιακών δυσκολιών, βάσει ιατρικής ή ψυχοκοινωνικής αξιολόγησης.
Το ποσό του voucher διαφοροποιείται ανάλογα με τον αριθμό των μηνιαίων συνεδριών:
- Ηλικίας από 0 έως 6 ετών.
- Με αναπηρία ή αναπτυξιακή διαταραχή (όπως Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος, νοητική αναπηρία, γενετικά σύνδρομα, κινητικές ή αισθητηριακές δυσκολίες, διαταραχές λόγου και ομιλίας).
- Ή με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης αναπτυξιακών δυσκολιών, βάσει ιατρικής ή ψυχοκοινωνικής αξιολόγησης.
Το ποσό του voucher διαφοροποιείται ανάλογα με τον αριθμό των μηνιαίων συνεδριών:
800 € / μήνα για τουλάχιστον 20 συνεδρίες,
600 € / μήνα για τουλάχιστον 15 συνεδρίες,
400 € / μήνα για τουλάχιστον 10 συνεδρίες.
Τι καλύπτει το voucher
Κάθε voucher αφορά τη χρηματοδότηση συνεδριών πρώιμης παιδικής παρέμβασης που περιλαμβάνουν συμβουλευτική και καθοδήγηση γονέων, ειδικές θεραπείες (λογοθεραπεία, εργοθεραπεία, φυσικοθεραπεία κ.ά.), υποστηρικτική τεχνολογία, εκπαίδευση στη νοηματική γλώσσα, κινητικότητα και προσαρμογή του παιδιού στο φυσικό και κοινωνικό περιβάλλον.
Οι υπηρεσίες παρέχονται από πιστοποιημένους παρόχους που θα εγγραφούν στο Μητρώο Παρόχων Υπηρεσιών Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης, το οποίο δημιουργεί η ΕΕΤΑΑ Α.Ε.Ουσιαστικά, οι δικαιούχοι γονείς θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν το voucher και το αντίστοιχο χρηματικό αντίτιμο σε πιστοποιημένους μη κερδοσκοπικοί φορείς που παρέχουν υπηρεσίες σε παιδιά και σε άτομα με αναπηρία, σε Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας, σε Δημοτικές Δομές, σε Μονάδες Ψυχικής Υγείας και σε Κέντρα Ειδικών Θεραπειών.
Σύμφωνα με τον σχετικό προγραμματισμό από πλευράς Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, οι αιτήσεις εγγραφής παρόχων στο Μητρώο θα ανοίξουν το τρίτο δεκαήμερο του Οκτωβρίου 2025 και θα παραμείνουν ανοιχτές για 15 ημέρες. Μόλις ολοκληρωθούν θα δοθεί η σκυτάλη στις αιτήσεις των γονέων – ωφελούμενων που αναμένεται να ξεκινήσουν στις αρχές Νοεμβρίου 2025. Τα αποτελέσματα και η μοριοδότηση θα ανακοινωθούν έως το τέλος του 2025, μετά από αξιολόγηση των αιτήσεων από την ΕΕΤΑΑ.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
