ΠΟΛΙΤΙΚΑ
Σε θολά νερά για το χρέος με την πρόταση Σόιμπλε και τα τρία σενάρια του ESM
Ένα βήμα πίσω φαίνεται να κάνει η ελληνική κυβέρνηση στο θέμα του χρέους ή τουλάχιστον να το σκέφτεται…
Το τοπίο είναι εξαιρετικά θολό από χθες καθώς δεν είναι ξεκάθαρο αν ο Αλέξης Τσίπρας είναι έτοιμος να βάλει «νερό στο κρασί του» για το ζήτημα του χρέους ή επιμένει ότι δεν θα δεχθεί λύση που περιλαμβάνει τα σκληρά μέτρα μέχρι το 2022 χωρίς την δέσμευση των πιστωτών ότι θα ελαφρύνουν το ελληνικό χρέος.
Το πρωί της Τετάρτης ο πρωθυπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να δεχθεί την πρόταση του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε που απέρριψε στο Eurogroup της 22ας Μαϊου ενώ το απόγευμα της ίδιας ημέρας επιτέθηκε στο ΔΝΤ και στους Ευρωπαίους που θέλουν και «την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο».
Το απόγευμα πάντως μιλώντας ενώπιον των μελών του Συνδέσμου Βιομηχανιών Βορείου Ελλάδος, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας τόνισε: «Από τη δική μας μεριά κάναμε μια μεγάλη υποχώρηση. Δεχτήκαμε να νομοθετήσουμε την αλλαγή του δημοσιονομικού μείγματος για το 2019-2020 ώστε να καλυφθεί η μια από τις δύο προϋποθέσεις που θέτει το ΔΝΤ για τη συμμετοχή στο ελληνικό πρόγραμμα».
Και συμπλήρωσε ο κ. Τσίπρας: «Και ξέρετε βεβαίως ποια είναι η δεύτερη προϋπόθεση. Η ρύθμιση του ελληνικού χρέους. Ο προσδιορισμός των μεσοπρόθεσμων μέτρων που θα υλοποιηθούν μετά τη λήξη του προγράμματος. Και τώρα είναι καθήκον της Ευρώπης να ικανοποιήσει αυτή τη συνθήκη. Διότι ήταν η ίδια η Ευρώπη, ή μάλλον κάποιοι από τους εταίρους μας, που απαιτούν τη συμμετοχή του Ταμείου. Και αυτή η συμμετοχή δεν μπορεί να είναι a’ la carte. Δεν μπορεί να λέμε δηλαδή ναι στις μεταρρυθμίσεις και στα μέτρα και όχι στο χρέος. Δεν γίνεται να θέλουμε και την πίτα ολόκληρη και το σκύλο χορτάτο».
Το σενάριο που προκρίνουν Βερολίνο και ΔΝΤ για το ελληνικό ζήτημα και το οποίο φέρεται να απέρριψε η ελληνική πλευρά το βράδυ της Δευτέρας προβλέπει τα εξής: Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Σόιμπλε δέχεται τη μερική εξειδίκευση πιθανών μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος -όπως την παράταση της ωρίμανσης των δανείων του EFSF κατά 15 χρόνια- με τη γνωστή στο μεταξύ επισήμανση ότι αυτά θα υλοποιηθούν το καλοκαίρι του 2018 και εφόσον κριθεί όντως αναγκαίο. Σε αντάλλαγμα το ΔΝΤ ανακοινώνει τη συμμετοχή του στο ελληνικό πρόγραμμα, ικανοποιώντας έτσι το πάγιο αίτημα του Βερολίνου.
Το ΔΝΤ δέχεται μεν να συμμετάσχει, αλλά με τεχνική και όχι οικονομική υποστήριξη. Βάσει της προωθούμενης συμφωνίας (stand-by-arrangement) θα εκταμιεύσει χρήματα μόνον όταν θα έχει αποσαφηνιστεί το ζήτημα της βιωσιμότητας του χρέους.
Τα τρία σενάρια και το μνημόνιο έως το 2060
Η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί ελάφρυνση χρέους από τις χώρες της Eυρωζώνης, εάν διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα άνω του 3% για 20 χρόνια, σύμφωνα με εμπιστευτικό έγγραφο του ESM, το οποίο περιήλθε στην κατοχή του πρακτορείου Reuters.
Όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του το πρακτορείο, το έγγραφο ετοιμάστηκε για το Eurogroup της περασμένης Δευτέρας, το οποίο ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία λόγω των αποκλίσεων μεταξύ Ευρωζώνης και ΔΝΤ, στις υποθέσεις για τη μελλοντική ανάπτυξη και τα πλεονάσματα στην Ελλάδα.
Στο έγγραφο γίνεται λόγος για τρία σενάρια. Στο πρώτο σενάριο, η μελέτη του ESM υποθέτει ότι δεν θα χρειαστεί ελάφρυνση χρέους, εάν η Αθήνα διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα τουλάχιστον 3,5% έως το 2032 και πάνω από το 3% μέχρι το 2038.
Η ΕΚΤ, σύμφωνα με το Reuters, σημειώνει ότι μεγάλες περίοδοι υψηλών πλεονασμάτων δεν είναι πρωτοφανείς: Η Φινλανδία είχε πρωτογενές πλεόνασμα 5,7% την περίοδο 1998-2008 και η Δανία 5,3% από το 1983 έως το 2008.
Μια δεύτερη επιλογή, στο πλαίσιο του σεναρίου Α, θέλει την Ελλάδα να διασφαλίζει την ανώτατη δυνατή ελάφρυνση χρέους με βάση τη συμφωνία του Μαΐου του 2016.
Η Ελλάδα, συνεχίζει το Reuters, θα έπρεπε σε αυτήν την περίπτωση να διατηρήσει πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% έως το 2022, αλλά μετά θα μπορούσε να το μειώσει περίπου στο 2% μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2030 και στο 1,5% έως το 2048, με το μέσο πλεόνασμα της περιόδου 2023-2060 να διαμορφώνεται στο 2,2%.
Το έγγραφο του ESM αναφέρει ότι η ανώτατη δυνατή ελάφρυνση χρέους η οποία εξετάζεται, είναι μια επέκταση της μέσης σταθμισμένης ωρίμανσης των δανείων κατά 17,5 χρόνια από τα τρέχοντα 32,5 χρόνια, με τα τελευταία δάνεια να λήγουν το 2080.
Ο ESM θα μπορούσε επίσης να περιορίσει τις αποπληρωμές δανείων από την Αθήνα στο 0,4% του ελληνικού ΑΕΠ εώς το 2050, βάζοντας μέχρι την ίδια χρονιά ανώτατο όριο 1% στο επιτόκιο των δανείων.
Επιπλέον, ο ESM θα αγόραζε το 2019 τα 13 δισ. ευρώ που οφείλει η Ελλάδα στο ΔΝΤ, καθώς τα συγκεκριμένα δάνεια είναι πολύ ακριβότερα από εκείνα της Ευρωζώνης.
Βάσει του εγγράφου, οι παρεμβάσεις αυτές θα περιόριζαν τις ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας στο 13% έως το 2060, μειώνοντας τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ στο 65,4% το 2060, από περίπου 180% σήμερα.
Το δεύτερο σενάριο βασίζεται στις προβλέψεις του ΔΝΤ για μέση ανάπτυξη 1% και πρωτογενή πλεονάσματα 1,5% από το 2023, μετά από πέντε χρόνια με πλεονάσματα 3,5%. Το σενάριο αυτό προβλέπει ότι το ελληνικό χρέος θα αυξάνεται από το 2022 και έπειτα, αγγίζοντας το 226% το 2060.
Οι ελληνικές τράπεζες θα έπρεπε σε αυτή την περίπτωση να ανακεφαλαιοποιηθούν και οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας θα διαμορφώνονταν, στα τέλη της δεκαετίας του 2020, πάνω από το «ταβάνι» του 15% του ΑΕΠ, -που έχουν υποσχεθεί οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης-, φθάνοντας άνω του 50% του ΑΕΠ το 2060.
Για να καταστεί βιώσιμο το ελληνικό χρέος με βάση τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ θα πρέπει η ευρωζώνη να δώσει στην Ελλάδα ελάφρυνση χρέους μεγαλύτερη από αυτή που προσφέρθηκε το 2016, κάτι όμως που απορρίπτουν οι υπουργοί οικονομικών της ευρωζώνης.
Τον Μάιο του 2016 η ευρωζώνη υποσχέθηκε στην Ελλάδα να επεκτείνει τις λήξεις των δανείων και την περίοδο χάριτος ώστε οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας να μην ξεπερνούν το 15% του ΑΕΠ μετά το 2018 για μεσοπρόθεσμο διάστημα και κάτω από 20% του ΑΕΠ από εκεί και έπειτα.
Δεσμεύτηκε επίσης ότι θα εξέταζε την αγορά των υπολειπόμενων δανείων του ΔΝΤ από τον ESM και την επιστροφή των κερδών των κεντρικών τραπεζών από την διακράτηση ελληνικών ομολόγων.
Αλλά όλα αυτά θα μπορούσαν να συμβούν μόνο αν η Ελλάδα εφάρμοζε τις μεταρρυθμίσεις ως τα μέσα του 2018 και μόνο αν η ανάλυση χρέους έδειχνε πως είναι αναγκαία μια ελάφρυνση χρέους για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά του.
Ένα τρίτο σενάριο, είναι αυτό ενός συμβιβασμού ανάμεσα στο πρώτο και το δεύτερο, προβλέποντας μέση οικονομική ανάπτυξη 1,25% και πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% έως το 2022, το οποίο θα υποχωρήσει στη συνέχεια στο 1,8%, αντί για 2,2%, την περίοδο 2023-2060.
Βάσει του τρίτου σεναρίου, το ελληνικό χρέος μπορεί να γίνει βιώσιμο με επέκταση των μέσων ωριμάνσεων των ευρωπαϊκών δανείων κατά 15 έτη, με τα τελευταία δάνεια να λήγουν το 2080, ταυτόχρονο «κλείδωμα» του επιτοκίου στο 1% ως το 2050, και ταβάνι αποπληρωμής στο 0,4% του ΑΕΠ.
ΠΟΛΙΤΙΚΑ
Γεωργιάδης για Τσίπρα: «Rebranding του αιώνα» με την ΕΛ.Α.Σ.
Με αιχμηρό τρόπο σχολίασε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, την πολιτική επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα και τη σύνδεσή του με την ΕΛ.Α.Σ., κάνοντας λόγο για το «rebranding του αιώνα».
Μιλώντας στα Παραπολιτικά 90,1, ο κ. Γεωργιάδης υποστήριξε ότι ο πρώην πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει την πολιτική του εικόνα και να συγκρίνεται πλέον με μια νέα αφετηρία, αντί με τα προηγούμενα ποσοστά του ΣΥΡΙΖΑ.
Όπως ανέφερε, ενώ το 17,5% που είχε λάβει ο ΣΥΡΙΖΑ το 2023 θεωρήθηκε αποτυχία, σήμερα ένα ποσοστό 15,5% για το νέο πολιτικό εγχείρημα παρουσιάζεται από ορισμένους ως επιτυχία.
Ο υπουργός Υγείας σχολίασε ειρωνικά ότι αυτό αποτελεί ουσιαστικά την επιτυχία του Αλέξη Τσίπρα να αλλάξει το μέτρο σύγκρισης και να ξεκινήσει πολιτικά από το μηδέν.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι η επιλογή αυτή ήταν μέρος ενός ευρύτερου σχεδιασμού του πρώην πρωθυπουργού, με στόχο να αναδιαμορφώσει τον χώρο του και να επιλέξει ποια στελέχη θα τον ακολουθήσουν στη νέα πορεία.
Ο κ. Γεωργιάδης χαρακτήρισε τον Αλέξη Τσίπρα πολιτικά ικανό και στρατηγικό, σημειώνοντας ότι αναμένει με ενδιαφέρον ποιους θα συμπεριλάβει τελικά στο νέο του σχήμα από τον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ.
ΠΟΛΙΤΙΚΑ
Ανδρουλάκης: Το ΠΑΣΟΚ έχει πολιτική αυτονομία και ενιαία γραμμή
Μήνυμα ενότητας και πολιτικής αυτονομίας του ΠΑΣΟΚ έστειλε ο πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Ανδρουλάκης, απαντώντας στις πρόσφατες δημόσιες τοποθετήσεις στελεχών του κόμματος και απορρίπτοντας τα σενάρια εσωστρέφειας.
Σε τηλεοπτική του συνέντευξη, ο κ. Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι όλα τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ κινούνται στην ίδια πολιτική κατεύθυνση, τονίζοντας πως το κόμμα λειτουργεί συλλογικά και όχι ως προσωποπαγής πολιτικός σχηματισμός.
Αναφερόμενος στις συζητήσεις που προκάλεσαν οι δηλώσεις της Άννας Διαμαντοπούλου και του Χάρη Δούκα, απέφυγε να δώσει συνέχεια στη δημόσια αντιπαράθεση, επισημαίνοντας ότι η ουσία βρίσκεται στην αξιοπιστία των πολιτικών θέσεων και όχι στις ερμηνείες που δίνονται στις δηλώσεις στελεχών.
Σχετικά με τα σενάρια συνεργασιών στον χώρο της Κεντροαριστεράς, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ξεκαθάρισε ότι το κόμμα διατηρεί την πολιτική του αυτονομία, αφήνοντας παράλληλα να εννοηθεί ότι οι τοποθετήσεις του Χάρη Δούκα παρερμηνεύτηκαν από μέρος του δημόσιου διαλόγου.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης τόνισε ότι το ΠΑΣΟΚ διαθέτει πολιτικό προσωπικό, ολοκληρωμένο πρόγραμμα διακυβέρνησης, ανεξαρτησία από οικονομικά συμφέροντα και πολιτικό ήθος, στοιχεία που -όπως υποστήριξε- το διαφοροποιούν τόσο από τη Νέα Δημοκρατία όσο και από τον ΣΥΡΙΖΑ.
Παράλληλα, εξαπέλυσε επίθεση στην κυβέρνηση, κάνοντας λόγο για «σύστημα Μαξίμου», ενώ άσκησε κριτική και στην περίοδο διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, υποστηρίζοντας ότι το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί διαφορετική πολιτική κουλτούρα και επιλέγει τον πολιτικό διάλογο αντί της πόλωσης.
Αναφορά έκανε και στις δημοσκοπήσεις, σημειώνοντας ότι το ΠΑΣΟΚ δεν επιτέθηκε στις εταιρείες δημοσκοπήσεων, αλλά βρέθηκε στο επίκεντρο αντιδράσεων λόγω των δημόσιων τοποθετήσεών του για τα αποτελέσματα των μετρήσεων.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ διαφορετικών δημοσκοπήσεων και εξέφρασε προβληματισμό για τις διαφορές που καταγράφονται μεταξύ των κομμάτων της αντιπολίτευσης σε διαδοχικές μετρήσεις.
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Κ. Πιερρακάκης: Το gov.gr απέδειξε ότι η Ελλάδα μπορεί να αλλάξει
Στην πορεία των έξι χρόνων του gov.gr και στη σημασία της ψηφιακής μεταρρύθμισης για τη σχέση πολίτη και κράτους αναφέρθηκε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Ο κ. Πιερρακάκης μίλησε στην εκδήλωση του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης με θέμα «6 χρόνια gov.gr: Κλικ και έγινε! Πιο φιλικά, πιο αποτελεσματικά με το CRM».
Στην ομιλία του, τόνισε ότι η ιστορία του gov.gr είναι, πάνω απ’ όλα, η ιστορία μιας χώρας που αποφάσισε να αλλάξει.
Όπως ανέφερε, η δημιουργία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης δεν είχε από μόνη της σημασία ως διοικητική δομή, αλλά ως εργαλείο παραγωγής αποτελέσματος, με στόχο να δημιουργηθούν υπηρεσίες, να λυθούν καθημερινά προβλήματα και να αποδειχθεί ότι το κράτος μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά.
Ο κ. Πιερρακάκης έκανε ειδική αναφορά στις πρώτες μεγάλες ψηφιακές παρεμβάσεις, όπως το 112 και η άυλη συνταγογράφηση, σημειώνοντας ότι η τεχνολογία μπορεί να προστατεύει ανθρώπινες ζωές και να διευκολύνει την καθημερινότητα.
Αναφερόμενος στην περίοδο της πανδημίας, υπογράμμισε ότι το gov.gr λειτούργησε σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία, όταν οι κοινωνίες έκλειναν, οι οικονομίες πάγωναν και η αβεβαιότητα κυριαρχούσε.
Όπως είπε, μέσα σε εκείνη τη συγκυρία γεννήθηκε κάτι που άλλαξε τη σχέση των πολιτών με το κράτος, καθώς για πρώτη φορά το κράτος άρχισε να προσαρμόζεται στις ανάγκες του πολίτη και όχι το αντίστροφο.
Ο Υπουργός σημείωσε ότι το gov.gr στήριξε πολίτες, επιχειρήσεις και υπηρεσίες, ενώ συνέβαλε καθοριστικά και στην υλοποίηση του εθνικού προγράμματος εμβολιασμού.
Σήμερα, όπως ανέφερε, οι ψηφιακές υπηρεσίες της πλατφόρμας έχουν φτάσει τις 2.257, ενώ η χώρα έχει περάσει από την υπεύθυνη δήλωση στα ψηφιακά πιστοποιητικά, στο Wallet και στη δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής υποδομής του ελληνικού κράτους.
Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι το σημαντικότερο αποτέλεσμα δεν αποτυπώνεται μόνο στους αριθμούς, αλλά στις νέες προσδοκίες των πολιτών, οι οποίοι πλέον θεωρούν αυτονόητο ότι μια δημόσια υπηρεσία μπορεί να ξεκινήσει και να ολοκληρωθεί από το κινητό τους τηλέφωνο.
«Το gov.gr είναι κάτι περισσότερο από μια επιτυχημένη ψηφιακή μεταρρύθμιση. Είναι η απόδειξη ότι η Ελλάδα δεν είναι καταδικασμένη να αναπαράγει τις αδυναμίες της, αλλά να τις μετατρέπει σε πλεονεκτήματα», σημείωσε ο Κυριάκος Πιερρακάκης.
Παράλληλα, τόνισε ότι η Ελλάδα εισέρχεται στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης από διαφορετική αφετηρία, έχοντας ήδη δημιουργήσει τα θεμέλια, την ψηφιακή αρχιτεκτονική και την εμπειρία που απαιτεί η επόμενη μεγάλη μετάβαση.
Κλείνοντας, ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι το gov.gr έκανε τους πολίτες να πιστέψουν ξανά πως η Ελλάδα μπορεί να αλλάξει, τονίζοντας ότι «όταν μια χώρα το πιστέψει αυτό, τότε πολύ λίγα πράγματα είναι αδύνατα».
Ακολουθεί η ομιλία:
Κυρίες και κύριοι,
Φίλες και φίλοι,
Όταν φτάνει αυτή η επέτειος, το μυαλό μου πηγαίνει σε μια αίθουσα συσκέψεων αρκετούς μήνες πριν από τις εκλογές του 2019 και σε μια μικρή ομάδα ανθρώπων που προσπαθούσε να απαντήσει σε ένα απλό ερώτημα:
Μπορεί η Ελλάδα να αποκτήσει ένα κράτος που να λειτουργεί αλλιώς; Ερώτημα το οποίο τότε μας είχε τεθεί από τον τότε αρχηγό της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και μετέπειτα Πρωθυπουργό, που κάθεται στην πρώτη σειρά.
Έτσι ξεκίνησαν όλα. Η ιστορία του gov.gr είναι, πάνω απ’ όλα, η ιστορία μιας χώρας που αποφάσισε να αλλάξει.
Θυμάμαι ακόμη τις πρώτες εβδομάδες στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η δημιουργία αυτής της νέας διοικητικής δομής, προφανώς, δεν άλλαξε, όπως και γενικά μια νέα διοικητική δομή δεν αλλάζει τη ζωή κανενός. Εκείνο που είχε σημασία ήταν το να παραχθεί αποτέλεσμα. Να δημιουργηθούν υπηρεσίες. Να λυθούν προβλήματα, απλά και καθημερινά. Να αποδείξουμε ότι το κράτος μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά. Υλοποιούσαμε μια κεντρική πολιτική επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη που ήταν να μετατραπεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός από σύνθημα σε καθημερινή πραγματικότητα για κάθε πολίτη.
Έχω στο μυαλό μου την πρώτη ημέρα, την πρώτη αγωνία: «Να δούμε τι γίνεται με το 112».
Είχαν προηγηθεί το Μάτι και η Μάνδρα. Είχαν χαθεί ζωές. Και ήταν σαφές ότι η τεχνολογία ήταν ένα εργαλείο που μπορούσε να προστατεύσει τους ανθρώπους.
Ακολούθησε η άυλη συνταγογράφηση.
Δεν γνωρίζαμε τότε ότι λίγους μήνες αργότερα θα γινόταν μία από τις σημαντικότερες ψηφιακές υπηρεσίες της πανδημίας. Ούτε ότι θα αποτελούσε ένα από τα θεμέλια πάνω στα οποία θα χτιζόταν όλο το ψηφιακό οικοσύστημα της χώρας.
Αυτό είναι συχνά το χαρακτηριστικό των μεγάλων αλλαγών. Όταν ξεκινούν, μοιάζουν μικρές. Όταν πετυχαίνουν, μοιάζουν αυτονόητες.
Θυμάμαι επίσης τις τελευταίες ημέρες πριν από το λανσάρισμα του gov.gr, το οποίο συνέπεσε με την πανδημία όπως πολύ εύγλωττα είπε και ένας πολίτης στο βίντεο που έπαιξε πριν. Θυμάμαι ανθρώπους του Υπουργείου, της ΕΔΥΤΕ, της Κοινωνίας της Πληροφορίας και δεκάδων άλλων φορέων, συνολικά από το ελληνικό Δημόσιο. Κάποιοι δεν είχαν κοιμηθεί για δύο και τρεις ημέρες και παραπάνω εγώ θα πω. Γιατί προσπαθούσαμε όχι απλώς να ανεβάσουμε μια νέα πλατφόρμα. Θέλαμε να αποδείξουμε ότι το ελληνικό κράτος μπορεί να αλλάξει.
Όταν το gov.gr τέθηκε τελικά σε λειτουργία, στις 7.30 το πρωί ενός Σαββάτου, ο κόσμος βρισκόταν στο επίκεντρο της μεγαλύτερης υγειονομικής κρίσης των τελευταίων δεκαετιών. Οι κοινωνίες έκλειναν, οι οικονομίες πάγωναν και η αβεβαιότητα κυριαρχούσε παντού.
Και όμως, μέσα σε εκείνη τη συγκυρία γεννιόταν κάτι που έμελλε να αλλάξει τη σχέση των πολιτών με το κράτος.
Για δεκαετίες ο πολίτης έπρεπε να προσαρμόζει τη ζωή του στις ανάγκες του κράτους. Να γνωρίζει τις διαδικασίες του, να αναζητά τις αρμοδιότητές του και να μετακινείται σύμφωνα με το δικό του πρόγραμμα.
Το gov.gr γεννήθηκε από μια διαφορετική ιδέα: ότι, επιτέλους, το κράτος πρέπει να προσαρμόζεται εκείνο στον πολίτη. Αυτό ήταν το πραγματικό στοίχημα. Και το στοίχημα αυτό κερδήθηκε.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, το gov.gr κράτησε την Ελλάδα όρθια. Στήριξε πολίτες, επιχειρήσεις, υπηρεσίες, και συνέβαλε καθοριστικά στην υλοποίηση του εθνικού προγράμματος εμβολιασμού αποδεικνύοντας ότι όταν η τεχνολογία συνδυάζεται με σχέδιο, γνώση και πολιτική βούληση, η οποία εκπορεύεται από την κορυφή τότε μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής εθνικής ισχύος.
Από εκεί και πέρα δεν σταματήσαμε και δεν σταματάμε ακόμα.
Όπως είπε πριν και ο Δημήτρης Παπαστεργίου: 2.255 υπηρεσίες έχουν ήδη γίνει 2.257.
Από τότε, όμως, που ξεκινάγαμε, από την υπεύθυνη δήλωση περάσαμε στα ψηφιακά πιστοποιητικά, από τα ψηφιακά πιστοποιητικά στο Wallet και από το Wallet στη δημιουργία της πρώτης πραγματικά ενιαίας ψηφιακής υποδομής του ελληνικού κράτους.
Ακόμη και σήμερα όμως θα έλεγα ότι πιστεύω ότι το αποτέλεσμα δεν κρύβεται πίσω από έναν αριθμό, στην πραγματικότητα κρύβεται πίσω από προσδοκίες.
Οι πολίτες άρχισαν να θεωρούν αυτονόητο ότι μια δημόσια υπηρεσία μπορεί να ξεκινήσει και να ολοκληρωθεί από το κινητό τους τηλέφωνο. Άρχισαν να θεωρούν δεδομένο ότι το κράτος είναι γρήγορο, αποτελεσματικό και σέβεται τον χρόνο τους.
Και όταν αλλάζουν οι προσδοκίες μιας κοινωνίας, αλλάζουν και οι δυνατότητές της.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο που κερδήθηκε. Μια νέα συλλογική αυτοπεποίθηση.
Το gov.gr είναι κάτι περισσότερο από μια επιτυχημένη ψηφιακή μεταρρύθμιση. Είναι η απόδειξη ότι η Ελλάδα δεν είναι καταδικασμένη να αναπαράγει τις αδυναμίες της, αλλά να τις μετατρέπει σε πλεονεκτήματα.
Και αυτό είναι και για εμάς, θα έλεγα, το μεγαλύτερο μάθημα των τελευταίων ετών. Ποτέ δεν μας έλειπαν οι άνθρωποι ή οι ιδέες (είστε πολλοί εδώ και ήσασταν και πριν δημιουργηθεί το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, τα στελέχη που πρωταγωνίστησαν σε αυτή την αλλαγή). Αυτό το οποίο μας έλειπε ήταν το σχέδιο αλλά πρωτίστως η πεποίθηση ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Σήμερα, έξι χρόνια μετά, ξέρουμε ότι μπορούμε.
Άρα, η μεγαλύτερη επιτυχία είναι ότι το gov.gr καθιστά όλα αυτά πλέον εφικτά.
Η Ελλάδα μπαίνει στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης από άλλη αφετηρία. Έχει ήδη οικοδομήσει τα θεμέλια, έχει δημιουργήσει μια ενιαία ψηφιακή αρχιτεκτονική και διαθέτει πλέον την εμπειρία που απαιτεί η επόμενη μεγάλη μετάβαση.
Αν τα πρώτα έξι χρόνια του gov.gr απέδειξαν ότι η Ελλάδα μπορεί να ψηφιοποιήσει το κράτος της, τα επόμενα χρόνια θα αποδείξουν ότι μπορεί να αξιοποιήσει την τεχνολογία για να γίνει μια χώρα πιο αποτελεσματική, πιο δίκαιη και πιο παραγωγική.
Το gov.gr μας έκανε να πιστέψουμε ξανά πως η Ελλάδα μπορεί να αλλάξει.
Και όταν μια χώρα το πιστέψει αυτό, τότε πολύ λίγα πράγματα είναι αδύνατα.
Τότε από το «δεν γίνεται» με το οποίο μια ολόκληρη γενιά μεγάλωσε, μπορείς κάλλιστα να σβήνεις το «δεν».
Χρόνια πολλά gov.gr. Η προσπάθεια συνεχίζεται.
Σας ευχαριστώ.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
