Στην παλιά πόλη της Ελευθερούπολης, εκεί όπου η φύση χαρίζει απλόχερα πράσινο, δροσιά και ηρεμία, το Κτήμα Δροσιά αποτελεί έναν από τους πιο ξεχωριστούς προορισμούς φιλοξενίας, γεύσης και εκδηλώσεων στην περιοχή της Καβάλας.

Σε μια έκταση 1,5 στρέμματος, το ξύλο, ο σχιστόλιθος Παγγαίου, τα δέντρα και τα στοιχεία του νερού δημιουργούν ένα σκηνικό που σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή. Ένας χώρος φυσικός, φιλόξενος και προσεγμένος, που προσφέρει στον επισκέπτη αυτό ακριβώς που υπόσχεται το όνομά του: δροσιά, χαλάρωση και αληθινή απόλαυση.

Pure moments, Perfect Place.
Όνειρα που παίρνουν σχήμα και στιγμές που αξίζουν το καλύτερο.

Ένας χώρος που ανανεώθηκε και ξανασυστήθηκε

Στο σημείο όπου για περίπου σαράντα χρόνια λειτουργούσε η αγαπημένη εξοχική ταβέρνα της «Μπουζίνας», δημιουργήθηκε σήμερα ένας ολοκληρωμένος πολυχώρος με σύγχρονη αισθητική και ζεστή ταυτότητα.

Ο χώρος ανανεώθηκε και ανακαινίστηκε εκ βάθρων, αποκτώντας μια νέα εικόνα που συνδυάζει το γνώριμο παρελθόν με τη φρεσκάδα του σήμερα. Οι φυσικές υφές, οι χρωματισμοί, οι τέντες, η πέτρα, το ξύλο και το πράσινο συνθέτουν ένα περιβάλλον κομψό, άνετο και λειτουργικό.

Πίσω από το concept βρίσκονται τέσσερις νέοι επιχειρηματίες με εμπειρία στην εστίαση και το επιχειρείν: ο Λεωνίδας Κοζάεβ, ο Χρήστος Κλειτσιώτης και ο Στράτος Καρακίτσος . Με γνώση, μεράκι και ξεκάθαρη φιλοσοφία φιλοξενίας, δημιούργησαν έναν χώρο που ξέρει να υποδέχεται, να οργανώνει και να προσφέρει εμπειρίες.

Ένας πολυχώρος για κάθε στιγμή

Το Κτήμα Δροσιά δεν είναι απλώς ένας χώρος εκδηλώσεων. Είναι ένας ζωντανός προορισμός που συνδυάζει:

Γάμους | Βαφτίσεις | Εκδηλώσεις | Εστιατόριο | Café – Bar | Cocktail Bar | Παιδική χαρά

Ένας πολυχώρος που ενώνει την κομψότητα με τη χαρά, το φαγητό με τη διασκέδαση και τις πιο προσωπικές σας στιγμές με τις πιο δυνατές αναμνήσεις.

Είτε πρόκειται για έναν γάμο, μια βάφτιση, ένα πάρτι, μια εταιρική ή πολιτιστική εκδήλωση, είτε απλώς για μια όμορφη έξοδο για φαγητό, καφέ ή ποτό, το Κτήμα Δροσιά προσφέρει το κατάλληλο σκηνικό.

Γάμοι

Εκεί που το «για πάντα» βρίσκει τον χώρο του

Η δεξίωση ενός γάμου είναι μία από τις σημαντικότερες επιλογές για την επιτυχία της μεγάλης ημέρας. Στο Κτήμα Δροσιά, κάθε γάμος σχεδιάζεται με ρομαντισμό, κομψότητα και προσοχή στη λεπτομέρεια.

Η ύπαρξη εκκλησίας μέσα στο κτήμα, η δυνατότητα φιλοξενίας περισσότερων από 1.000 ατόμων, το φυσικό περιβάλλον, η άνεση των εγκαταστάσεων και η ποιοτική κουζίνα δημιουργούν τις ιδανικές προϋποθέσεις για μια δεξίωση που μένει αξέχαστη.

Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η φροντίδα στις λεπτομέρειες. Μετά το μυστήριο, οι νεόνυμφοι μπορούν να ξεκουραστούν και να αλλάξουν σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο πριν εμφανιστούν στη δεξίωση, ενώ για οικογένειες με μικρά παιδιά υπάρχει δυνατότητα φιλοξενίας στον ξενώνα του κτήματος, με παρουσία βρεφονηπιοκόμου.

Στο Κτήμα Δροσιά, το ζευγάρι απολαμβάνει την ημέρα του χωρίς άγχος, μέσα σε ένα μαγευτικό σκηνικό φύσης, με ανθρώπους που φροντίζουν ώστε όλα να κυλήσουν όπως πρέπει.

The beginning of a beautiful story.

Βαφτίσεις

Η πρώτη του γιορτή, με χαμόγελα

Η βάφτιση ενός παιδιού είναι μια ημέρα γεμάτη συγκίνηση, χαρά και οικογενειακή ζεστασιά. Στο Κτήμα Δροσιά, η ημέρα αυτή αποκτά παραμυθένια ατμόσφαιρα μέσα σε ένα φυσικό και ασφαλές περιβάλλον.

Η ύπαρξη εκκλησίας μέσα στο κτήμα, η άνεση του χώρου, η φροντισμένη φιλοξενία, η παιδική χαρά και η δυνατότητα προσαρμογής κάθε λεπτομέρειας δημιουργούν ένα ιδανικό σκηνικό για μικρούς και μεγάλους.

Το μυστήριο και η γιορτή μπορούν να συνδυαστούν στον ίδιο χώρο, προσφέροντας μεγαλύτερη ευκολία στην οικογένεια και στους καλεσμένους.

Από τον στολισμό μέχρι το φαγητό και από την υποδοχή μέχρι τη διασκέδαση, όλα οργανώνονται με φροντίδα, ώστε η γιορτή να κυλήσει όμορφα, άνετα και ξέγνοιαστα.

Παιδική χαρά για τους μικρούς επισκέπτες

Περισσότερη άνεση για γονείς, περισσότερη χαρά για παιδιά

Ένα από τα στοιχεία που κάνουν το Κτήμα Δροσιά να ξεχωρίζει είναι η φιλική του ταυτότητα προς τις οικογένειες. Η ύπαρξη παιδικής χαράς μέσα στον χώρο προσφέρει μια σημαντική ευκολία για γονείς και παιδιά, είτε πρόκειται για γάμο, βάφτιση, οικογενειακό τραπέζι ή απλή έξοδο για φαγητό και καφέ.

Ακόμη, κάθε Δευτέρα, Τετάρτη και Σάββατο απόγευμα, οι μικροί επισκέπτες έχουν έναν επιπλέον λόγο να χαρούν τον χώρο, καθώς πραγματοποιούνται ξεχωριστά παιδικά events με την Μπουρμπουλήθρα και κουκλοθέατρο με την Οθέλια.

Τα παιδιά έχουν τον δικό τους χώρο για παιχνίδι και χαρά, ενώ οι γονείς μπορούν να απολαύσουν πιο ξέγνοιαστα τη στιγμή, γνωρίζοντας ότι οι μικροί καλεσμένοι έχουν κάτι όμορφο και ευχάριστο να κάνουν.

Η παιδική χαρά ενισχύει τον οικογενειακό χαρακτήρα του Κτήματος Δροσιά και κάνει τον χώρο ακόμη πιο ολοκληρωμένο. Γιατί μια πραγματικά επιτυχημένη εκδήλωση είναι εκείνη που φροντίζει όλους τους καλεσμένους — μικρούς και μεγάλους.

Εκδηλώσεις

Εδώ οι στιγμές αποκτούν χαρακτήρα

Πάρτι, γενέθλια, επετειακές συγκεντρώσεις, πολιτιστικές βραδιές ή εταιρικές εκδηλώσεις βρίσκουν στο Κτήμα Δροσιά τον ιδανικό χώρο για να ξεχωρίσουν.

Η φυσική ομορφιά του περιβάλλοντος, η άνετη διαρρύθμιση, η φιλοξενία και η δυνατότητα προσαρμογής στις ανάγκες κάθε περίστασης κάνουν κάθε εκδήλωση ξεχωριστή.

Στο Κτήμα Δροσιά, κάθε στιγμή γίνεται γιορτή. Με μουσική, χαμόγελα, γεύσεις, χρώμα και θετική ενέργεια, οι εκδηλώσεις αποκτούν ζωντάνια και προσωπικότητα.

Γεύση με ελληνική ταυτότητα
Η ελληνική κουζίνα στα καλύτερά της

Η γαστρονομία αποτελεί ένα από τα δυνατά στοιχεία του Κτήματος Δροσιά. Στην κουζίνα ηγείται ο σεφ Παντελής Κατρακάρης, με εμπειρία σε εστιατόρια της Αθήνας, της Καρδίτσας και της Καβάλας.

Σε συνεργασία με τους ιδιοκτήτες, έχει δημιουργήσει ένα μικρό, ευέλικτο και ελληνικό μενού, βασισμένο σε ποιοτικές πρώτες ύλες από τοπικούς παραγωγούς. Η φιλοσοφία είναι απλή και ουσιαστική: λιγότερα πιάτα, καλύτερη εκτέλεση, καθαρές γεύσεις και σταθερή ποιότητα.

Στο εστιατόριο του Κτήματος Δροσιά, η παράδοση συναντά τη σύγχρονη κουζίνα. Ένα καλοφτιαγμένο μπιφτέκι από μοσχαρίσιο κιμά, ριζότο μανιταριών, χειροποίητες μακαρονάδες με σάλτσες του σεφ και η εντυπωσιακή πανσετομπριζόλα είναι μερικές από τις επιλογές που κάνουν την εμπειρία αξέχαστη.

Τα Παρασκευοσαββατοκύριακα, η κουζίνα ετοιμάζει επιπλέον πιάτα ημέρας με άρωμα ελληνικής παράδοσης, όπως μοσχαράκι στο πήλινο, τζιγεροσαρμάδες, γίγαντες με χωριάτικο λουκάνικο στον φούρνο και κότσι με καραμελωμένη σάλτσα.

Κρασί από τον τόπο μας

Η λίστα κρασιών του Κτήματος Δροσιά δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον Παγγαιορείτικο και Δραμινό αμπελώνα, τιμώντας την οινική παράδοση της περιοχής.

Ετικέτες από κορυφαίους τοπικούς οινοποιούς, όπως ο Θανάσης Πρωτόπαπας, ο Πολυχρόνης Συμεωνίδης και ο Μπάκης Τσάλκος, συνοδεύουν ιδανικά τόσο τις εκδηλώσεις όσο και τις γαστρονομικές επιλογές του εστιατορίου.

Η εμπειρία ολοκληρώνεται με κρασιά που συνδυάζουν ποιότητα, τοπικό χαρακτήρα και λογικές τιμές.

Café – Bar

Cocktails & moments

Το Café – Bar του Κτήματος Δροσιά είναι το σημείο όπου η χαλάρωση συναντά τη διασκέδαση.

Την ημέρα, ένας αρωματικός καφές μέσα στη φύση γίνεται η ιδανική αφορμή για μια ανάσα δροσιάς. Το βράδυ, τα cocktails, τα ποτά και η ατμόσφαιρα μεταμορφώνουν τον χώρο σε ένα όμορφο σημείο συνάντησης για παρέες, ζευγάρια και επισκέπτες που αναζητούν κάτι ξεχωριστό.

Με άνετη ατμόσφαιρα, προσεγμένη εξυπηρέτηση και φυσικό σκηνικό, κάθε στιγμή στο Café – Bar γίνεται αφορμή για απόλαυση.

Γιατί να επιλέξετε το Κτήμα Δροσιά

Φυσικό περιβάλλον με πράσινο και δροσιά
Ένας χώρος που ξεχωρίζει για την ηρεμία, την ατμόσφαιρα και την αισθητική του.

Μεγάλη χωρητικότητα για εκδηλώσεις
Ιδανικό για γάμους, βαφτίσεις και μεγάλες κοινωνικές ή επαγγελματικές διοργανώσεις.

Εκκλησία εντός του κτήματος
Μια σημαντική ευκολία για γάμους και βαφτίσεις, καθώς το μυστήριο και η δεξίωση ή η γιορτή μπορούν να συνδυαστούν στον ίδιο χώρο.

Ποιοτική ελληνική κουζίνα
Μενού βασισμένο σε φρέσκα υλικά, τοπικούς παραγωγούς, αυθεντικές γεύσεις και λαχταριστές σούβλες.

Café – Bar και cocktail εμπειρία
Για στιγμές χαλάρωσης, διασκέδασης και απόλαυσης.

Παιδική χαρά και οικογενειακή άνεση
Ένας χώρος φιλικός για οικογένειες και παιδιά.

Ένας χώρος για τις στιγμές που αξίζουν το καλύτερο

Στο Κτήμα Δροσιά, κάθε επίσκεψη έχει τη δική της ιστορία.

Μπορεί να είναι ένας γάμος που ξεκινά ένα νέο κεφάλαιο ζωής. Μια βάφτιση γεμάτη χαμόγελα. Ένα οικογενειακό τραπέζι. Ένα cocktail με φίλους. Μια εκδήλωση που γίνεται ανάμνηση.

Όποια κι αν είναι η αφορμή, ο χώρος, οι άνθρωποι και η φιλοξενία δημιουργούν μια εμπειρία που μένει.

Στην Ελευθερούπολη Καβάλας, το Κτήμα Δροσιά είναι κάτι περισσότερο από ένας χώρος εκδηλώσεων. Είναι ένας προορισμός εμπειριών. Ένας πολυχώρος που συνδυάζει την κομψότητα με τη ζεστασιά, τη γεύση με τη φιλοξενία και τη φύση με τη διασκέδαση.

Εδώ, κάθε ιστορία βρίσκει τον χώρο της.

Στοιχεία επικοινωνίας

Κτήμα Δροσιά
Ελευθερούπολη Καβάλας

Τηλέφωνα:
+30 694 2206060
+30 2592 023850

Email:
info@ktimadrosia.gr

Website:
www.ktimadrosia.gr

Στις Κρηνίδες, το Κρεατοφαγείο «Μαϊντανός» έχει καταφέρει να ξεχωρίσει, προσφέροντας αυτό ακριβώς που αναζητά κάθε φίλος του καλού φαγητού: ποιοτικό κρέας, σωστό ψήσιμο, καθαρές γεύσεις και ζεστή φιλοξενία.

Χωρίς περιττές υπερβολές, αλλά με έμφαση στην ουσία, ο «Μαϊντανός» έγινε γρήγορα αγαπημένη επιλογή για οικογένειες, παρέες και επισκέπτες που θέλουν να απολαύσουν αυθεντική κρεατοφαγία σε έναν άνετο και φιλόξενο χώρο.

Ένας χώρος φτιαγμένος για όμορφες εξόδους

Φιλόξενος και άνετος χώρος για κάθε περίσταση.

Ο ευρύχωρος και φιλόξενος χώρος του «Μαϊντανού» δημιουργεί από την πρώτη στιγμή μια αίσθηση οικειότητας. Είναι το ιδανικό σημείο για ένα οικογενειακό τραπέζι, μια έξοδο με φίλους ή ένα γεύμα που θέλεις να απολαύσεις χωρίς βιασύνη.

Η εύκολη πρόσβαση και ο άνετος χώρος στάθμευσης κάνουν την επίσκεψη ακόμη πιο ευχάριστη, ενώ η φιλική εξυπηρέτηση συμπληρώνει την εμπειρία.

Το κρέας όπως πρέπει να είναι

Η ποιότητα και η απλότητα της πρώτης ύλης κρύβουν όλη τη νοστιμιά.

Στον «Μαϊντανό», το κρέας έχει τον πρώτο λόγο. Από το σωστό ψήσιμο μέχρι την επιλογή της πρώτης ύλης, κάθε πιάτο βασίζεται σε μια ξεκάθαρη φιλοσοφία: γεύση χωρίς υπερβολές, με ουσία, μεράκι και σεβασμό στον πελάτη.

Παϊδάκια προβατίνας, χειροποίητα λουκάνικα, σουτζουκάκια, αρνίσια γλυκάδια, μοσχαρίσιες μπριζόλες και εκλεκτές επιλογές της σχάρας συνθέτουν έναν κατάλογο που τιμά την αυθεντική κρεατοφαγία.

Εδώ η νοστιμιά δεν χρειάζεται πολλά λόγια. Φαίνεται στο ψήσιμο, στο άρωμα και στην πρώτη μπουκιά.

Από Πέμπτη έως Κυριακή, οι σούβλες έχουν την τιμητική τους

Από Πέμπτη έως Κυριακή, οι σούβλες στον «Μαϊντανό» γίνονται πραγματικός πειρασμός. Με αρώματα που γεμίζουν τον χώρο και γεύσεις που θυμίζουν αυθεντικό ελληνικό τραπέζι, οι σπεσιαλιτέ της σούβλας έχουν ήδη αποκτήσει το δικό τους κοινό.

Ξεχωριστή θέση έχει και το αρνί στη γάστρα με χωριάτικες πατάτες, μια πρόταση γεμάτη νοστιμιά, θαλπωρή και παραδοσιακό χαρακτήρα.

Μια γευστική εμπειρία που αξίζει να επαναλάβεις

Κάθε επίσκεψη στον «Μαϊντανό» γίνεται αφορμή για καλό φαγητό και όμορφες στιγμές.

Ο «Μαϊντανός» δεν είναι απλώς ένα κρεατοφαγείο. Είναι ένας γευστικός προορισμός στις Κρηνίδες, όπου η ποιότητα, η απλότητα και η φιλοξενία συναντιούνται σε κάθε τραπέζι.

Με σταθερή αγάπη από τον κόσμο και διάθεση για συνεχή ανανέωση, συνεχίζει να προσφέρει προτάσεις που κάνουν την κάθε έξοδο ξεχωριστή.

Κρεατοφαγείο «Μαϊντανός»

Διεύθυνση: 28ης Οκτωβρίου 88, Κρηνίδες
Τηλέφωνο κρατήσεων: 6979 33 00 98

Στην καρδιά της Ξάνθης, στην οδό Τρ. Μιχαηλίδη 22, μια νέα εποχή στον χώρο των εργαλείων, των οικοδομικών υλικών και των ειδών σπιτιού και κήπου έχει ήδη ξεκινήσει. Η G STORE αποτελεί το πρώτο Τεχνικό Πολυκατάστημα στην πόλη της Ξάνθης, προσφέροντας ολοκληρωμένες λύσεις τόσο για τον ιδιώτη όσο και για τον επαγγελματία.

Από το 1978 μέχρι σήμερα – Μια ιστορία εμπειρίας και εξέλιξης!

Η διαδρομή ξεκινά το 1978, όταν η πρώτη γενιά της οικογένειας δραστηριοποιήθηκε στον χώρο των οικοδομικών υλικών στην Ξάνθη. Το 2019, ο Γούλας Δημήτρης, εκπροσωπώντας τη δεύτερη γενιά, δημιούργησε το G STORE, ακολουθώντας τη δική του ανεξάρτητη πορεία στον κλάδο.

Με όραμα την κάλυψη των σύγχρονων αναγκών της αγοράς, η G STORE στεγάζεται σε χώρο 310 τ.μ. με υπαίθριο εκθεσιακό χώρο 1.500 τ.μ., συγκεντρώνοντας σε ένα σημείο ό,τι χρειάζεται κάποιος για να κατασκευάσει, να επισκευάσει, να ανακαινίσει ή να διακοσμήσει.

Do It Yourself – «Φτιάξ’ το Μόνος Σου»

Το σλόγκαν της επιχείρησης δεν είναι απλώς μια φράση. Είναι φιλοσοφία.

Η G STORE δίνει τη δυνατότητα σε:

• Επαγγελματίες να βρουν αξιόπιστα εργαλεία και υλικά για κάθε εργασία.

• Ιδιώτες να ανανεώσουν το σπίτι ή τον κήπο τους.

• Ερασιτέχνες να δημιουργήσουν μόνοι τους, με ποιότητα και οικονομία.

• Φοιτητές να βρουν έξυπνες και πρακτικές λύσεις για το φοιτητικό τους σπίτι.

Η ικανοποίηση της δημιουργίας και η εξοικονόμηση χρημάτων συναντούν την ποιότητα και την τεχνογνωσία.

Σύγχρονο Χρωματοπωλείο με Τεχνολογία Αιχμής

Η G STORE διαθέτει πλήρως εξοπλισμένο χρωματοπωλείο με:

• Σύγχρονη μηχανή χρωματισμού και ανάδευσης

• Φασματογράφο για ακριβή ταυτοποίηση χρώματος από δείγμα

Με ένα απλό κομμάτι από τον παλιό σας τοίχο, μπορείτε να βρείτε ακριβώς την ίδια απόχρωση, γρήγορα και με απόλυτη ακρίβεια.

Τεράστια Ποικιλία Προϊόντων – Όλα σε Ένα Σημείο

Η G STORE ανανεώνει συνεχώς τις κατηγορίες της, καλύπτοντας πλήρως τις απαιτήσεις της αγοράς. Στο κατάστημα και στο e-shop www.gstorediy.gr θα βρείτε:

• Εργαλεία χειρός, ηλεκτρικά & μπαταρίας

• Υλικά δόμησης, στεγάνωσης & επισκευής

• Υδραυλικά & ηλεκτρολογικά

• Είδη κιγκαλερίας & επιπλοποιίας

• Ταπετσαρίες & διακοσμητικές λύσεις τοίχου

• Κουρτινόξυλα & πόμολα

• Είδη σπιτιού & οικιακής χρήσης

• Κήπο & αγρόκτημα

• Έπιπλα κήπου & είδη παραλίας

• BBQ & είδη κάμπινγκ

• Είδη ατομικής προστασίας

• Όργανα μέτρησης & επαγγελματικό εξοπλισμό

Και εκατοντάδες ακόμα επιλογές, τόσο για μικρές επισκευές όσο και για μεγάλες κατασκευές.

Υπηρεσίες Μεταφορών & Ανυψώσεων με Γερανοφόρο 28 Μέτρων

Η G STORE δεν σταματά στην πώληση. Παρέχει ολοκληρωμένες υπηρεσίες με γερανοφόρο όχημα 28 μέτρων:

✔ Υπηρεσίες γερανού
✔ Μεταφορές εμπορευμάτων
✔ Ανυψώσεις εμπορευμάτων
✔ Εργασίες με καλάθι
✔ Μεταφορές μηχανημάτων

Με απόλυτη προτεραιότητα:

• Την ασφάλεια

• Την ακρίβεια

• Την έγκαιρη παράδοση

• Την σωστή εξυπηρέτηση

Γιατί να Επιλέξετε την G STORE;

• Πολυετής εμπειρία στον χώρο της οικοδομής

• Εξειδικευμένη τεχνική γνώση

• Μεγάλη ποικιλία προϊόντων σε ανταγωνιστικές τιμές

• Σύγχρονος εξοπλισμός

• Προσωπική εξυπηρέτηση & εξατομικευμένες λύσεις

• Φυσικό κατάστημα & πλήρως οργανωμένο e-shop

Η G STORE δεν είναι απλώς ένα κατάστημα. Είναι ο συνεργάτης σας σε κάθε μικρό ή μεγάλο έργο.

Επικοινωνία

Διεύθυνση: Τρ. Μιχαηλίδη 22, 67131, Ξάνθη
Τηλέφωνο: 25411 81277
Email: sales@gstorediy.gr

Website: www.gstorediy.gr

Ώρες λειτουργίας:
Δευτέρα – Παρασκευή: 07:30 – 17:00
Σάββατο: 07:30 – 15:00

Την ανάγκη δημιουργίας μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής για το ραδιοφάσμα αναδεικνύει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε άρθρο γνώμης του στους Financial Times.

Ο κ. Πιερρακάκης υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην ανακατανομή των υφιστάμενων πόρων, αλλά να αξιοποιήσει στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία, όπως το ραδιοφάσμα, προκειμένου να δημιουργήσει νέο πλούτο, να ενισχύσει τις επενδύσεις και να επιταχύνει την ανάπτυξη των δικτύων 6G.

Παράλληλα, προτείνει τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος Συχνοτήτων, με κοινά χρονοδιαγράμματα, εναρμονισμένους όρους αδειοδότησης και αξιοποίηση μέρους των μελλοντικών εσόδων για τον προϋπολογισμό της ΕΕ και τη χρηματοδότηση έργων συνδεσιμότητας και τεχνολογίας.

Ακολουθεί το άρθρο γνώμης του Κυριάκου Πιερρακάκη στους Financial Times:

«Για να δημιουργήσει νέο πλούτο, η Ευρώπη πρέπει να αξιοποιήσει τις δυνατότητες του ραδιοφάσματος»

«Η ΕΕ δεν μπορεί να ζητά από τις εταιρίες τηλεπικοινωνιών της να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ εξακολουθεί να οργανώνει έναν από τους πιο στρατηγικούς τομείς της σε εθνική βάση»

Καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση συζητά τον επόμενο κοινό της προϋπολογισμό, μία παραδοχή παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιαμφισβήτητη: ότι, παρά τις ολοένα αυξανόμενες φιλοδοξίες της, οι διαθέσιμοι πόροι της Ευρώπης είναι πεπερασμένοι. Η άμυνα, η τεχνητή νοημοσύνη και η πράσινη μετάβαση απαιτούν περισσότερες επενδύσεις. Έτσι, η συζήτηση επικεντρώνεται συνήθως στο πώς θα ανακατανεμηθούν οι υφιστάμενοι πόροι μεταξύ ανταγωνιστικών προτεραιοτήτων. Όμως αυτό είναι το λάθος ερώτημα.

Τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της Ευρώπης σπάνια προήλθαν από την αναδιανομή του πλούτου. Προήλθαν από τη δημιουργία του. Η ενιαία αγορά διεύρυνε την ευρωπαϊκή οικονομία, ενώ το ευρώ εμβάθυνε τη χρηματοπιστωτική ολοκλήρωση. Στις κρίσιμες καμπές της Ευρωπαϊκής ιστορίας, η εμβάθυνση της ενοποίησης ενίσχυσε πρωτίστως την παραγωγική δυναμική της Ευρώπης προτού αυξήσει τη δημοσιονομική της ισχύ. Αντί, λοιπόν, να αναρωτιόμαστε μόνο για το πού μπορεί η Ευρώπη να βρει νέα έσοδα, θα πρέπει επίσης να αναρωτηθούμε αν ήδη διαθέτει στρατηγικά περιουσιακά στοιχεία των οποίων η αξία θα μπορούσε να πολλαπλασιαστεί μέσα από βαθύτερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Ένα τέτοιο περιουσιακό στοιχείο είναι το ραδιοφάσμα. Κάθε εφαρμογή τεχνητής νοημοσύνης, κάθε συνδεδεμένο εργοστάσιο και κάθε ψηφιακή δημόσια υπηρεσία εξαρτώνται τελικά από αυτό. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δημιουργήσει μια ενιαία αγορά για αγαθά, υπηρεσίες, κεφάλαια και ανθρώπους, εξακολουθεί να διαχειρίζεται έναν από τους πλέον στρατηγικούς της πόρους μέσω 27 διαφορετικών καθεστώτων αδειοδότησης. Η Ευρώπη δεν μπορεί να αξιώνει από τις τηλεπικοινωνιακές της εταιρείες να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο, όταν εξακολουθεί να οργανώνει έναν τόσο κρίσιμο τομέα σε εθνική βάση.

Ο κατακερματισμός αυτός έχει ολοένα και μεγαλύτερο οικονομικό κόστος. Οι τηλεπικοινωνίες δεν αποτελούν πλέον απλώς έναν ακόμη τομέα υποδομών, συνιστούν τη βάση πάνω στην οποία οικοδομείται η ψηφιακή οικονομία. Η τεχνητή νοημοσύνη, το cloud computing, οι αμυντικές επικοινωνίες και η βιομηχανική αυτοματοποίηση προϋποθέτουν ανθεκτικά δίκτυα υψηλής χωρητικότητας.

Ωστόσο, οι πάροχοι συνεχίζουν να επενδύουν με βάση 27 διαφορετικά χρονοδιαγράμματα δημοπρασιών, διάρκειες αδειών, πλαίσια ανανέωσης και κανονιστικές προϋποθέσεις. Ο κατακερματισμός αυτός εντείνει τη ρυθμιστική αβεβαιότητα, αυξάνει το κόστος κεφαλαίου, περιπλέκει τον μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχεδιασμό και επιβραδύνει την ανάπτυξη των δικτύων.

Η μετάβαση από το 5G στο 6G προσφέρει μια σπάνια ευκαιρία να διορθωθεί αυτή η στρέβλωση. Τα επόμενα χρόνια, οι βασικές ζώνες συχνοτήτων του 5G θα χρειαστεί σταδιακά να ανανεωθούν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ταυτόχρονα, η ανώτερη ζώνη των 6 GHz (6425–7125 MHz) δεν έχει ακόμη κατανεμηθεί. Αντί η διαδικασία να εξελιχθεί μέσα από 27 ξεχωριστές εθνικές αδειοδοτήσεις, η Ευρώπη θα μπορούσε να προχωρήσει στη δημιουργία μιας κοινής Ευρωπαϊκής  Ένωσης Φάσματος Συχνοτήτων (European Spectrum Union). Το φάσμα θα παραμείνει στην κυριότητα των κρατών-μελών και οι υφιστάμενες άδειες θα διατηρηθούν σε ισχύ μέχρι τη λήξη τους. Ωστόσο, η διάθεση του μελλοντικού στρατηγικού φάσματος θα πραγματοποιείται στο πλαίσιο ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος, με συντονισμένα χρονοδιαγράμματα ανανέωσης, εναρμονισμένους όρους αδειοδότησης και κοινά τεχνικά και πρότυπα ασφάλειας.

Τα οικονομικά οφέλη από ένα τέτοιο εγχείρημα θα ήταν σημαντικά: μεγαλύτερη κανονιστική σταθερότητα, καλύτερος μακροπρόθεσμος επενδυτικός σχεδιασμός, χαμηλότερο κόστος χρηματοδότησης και ταχύτερη ανάπτυξη δικτύων 6G. Μια πιο συνεκτική πολιτική για το ραδιοφάσμα, θα ενίσχυε το ευρωπαϊκό οικοσύστημα τηλεπικοινωνιών και την τεχνολογική του βάση. Μια πιο αποτελεσματική πολιτική για το ραδιοφάσμα είναι με αυτή την έννοια και μια πιο αποτελεσματική βιομηχανική πολιτική.

Υπάρχει και ένα δεύτερο όφελος. Η εκχώρηση δικαιωμάτων χρήσης του ραδιοφάσματος αποφέρει σημαντικά δημόσια έσοδα, τα οποία σήμερα κατευθύνονται σχεδόν εξ ολοκλήρου στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Σε μια Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος Συχνοτήτων, παρότι τα κράτη-μέλη θα μπορούσαν να αποφασίσουν να διατηρήσουν μέρος των εσόδων, ο στόχος θα πρέπει να είναι η διοχέτευση έως και του 75% των μελλοντικών εσόδων στον προϋπολογισμό της ΕΕ ως νέο ίδιο πόρο, ενώ το υπόλοιπο 25% θα κατευθύνεται στην κεφαλαιοποίηση ενός ειδικού χρηματοδοτικού μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για έργα συνδεσιμότητας και τεχνολογίας.

Χάρη στη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων να μοχλεύει τα κεφάλαιά της μέσω δανεισμού από τις αγορές, αυτό το 25% των εσόδων θα μπορούσε να κινητοποιήσει επενδύσεις πολλαπλάσιες της αρχικής του αξίας, χρηματοδοτώντας υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, κβαντικές τεχνολογίες και δίκτυα νέας γενιάς. Αντί να αναδιανέμει μια σταθερή δεξαμενή πόρων, η πρόταση θα διεύρυνε την επενδυτική δυναμική της Ευρώπης και θα δημιουργούσε νέα αναπτυξιακή δυναμική. Είναι επίσης ευθυγραμμισμένη με το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρώπης. Δεδομένου ότι τα έσοδα από το ραδιοφάσμα δεν θεωρούνται ενεργητικά μέτρα εσόδων στο πλαίσιο των κανόνων της ΕΕ, τα κράτη-μέλη έχουν σήμερα λιγότερα κίνητρα να διατηρούν εξ ολοκλήρου αυτά τα εφάπαξ έσοδα. Αυτό δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία ώστε μεγάλο μέρος της αξίας τους να κατευθυνθεί στη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών, διατηρώντας παράλληλα τη δυνατότητα των κρατών-μελών να κρατήσουν ένα μέρος των εσόδων.

Ο στόχος δεν είναι ο καλύτερος συντονισμός του ραδιοφάσματος μόνο και μόνο επειδή η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερους ίδιους πόρους. Είναι η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς συνδεσιμότητας, ώστε να ενισχυθούν οι επενδύσεις, να καταστούν πιο ανταγωνιστικές οι ευρωπαϊκές τηλεπικοινωνιακές αγορές και να αποκτήσει η Ευρώπη την τεχνολογική κλίμακα που απαιτεί ο παγκόσμιος ανταγωνισμός.

Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι το ραδιοφάσμα αποτελεί εθνική αρμοδιότητα. Έχουν δίκιο. Όμως πολλές από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της ΕΕ ξεκίνησαν ως εθνικές αρμοδιότητες, πριν η οικονομική πραγματικότητα καταστήσει τη βαθύτερη ολοκλήρωση πιο αποτελεσματική επιλογή. Το ερώτημα δεν είναι αν τα κράτη μπορούν να διαχειριστούν το φάσμα συχνοτήτων μεμονωμένα, αλλά αν ο κατακερματισμός αποτελεί τον αποτελεσματικότερο τρόπο οργάνωσης ενός στρατηγικού περιουσιακού στοιχείου σε μια ψηφιακή οικονομία ηπειρωτικής κλίμακας.

Η απάντηση είναι όχι.

Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση προχώρησε διαχρονικά μέσα από την από κοινού αξιοποίηση στρατηγικών πόρων. Ο άνθρακας και ο χάλυβας αποτέλεσαν τα θεμέλια της βιομηχανικής εποχής. Σήμερα, η συνδεσιμότητα αποτελεί τη θεμελιώδη υποδομή της ψηφιακής οικονομίας. Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός δεν θα πρέπει να περιορίζεται στο να αποφασίζει πώς θα διανεμηθούν οι πόροι της Ευρώπης. Θα πρέπει επίσης να καθορίζει πώς θα δημιουργηθούν.

Στην  Χρυσούπολη πραγματοποιήθηκε η ενημερωτική ημερίδα που διοργάνωσε η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Καβάλας με αντικείμενο τις προκλήσεις και τις προοπτικές της ελληνικής κτηνοτροφίας. Η εκδήλωση απευθυνόταν στους κτηνοτρόφους της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας, αλλά και της ευρύτερης Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τον κλάδο, καθώς τα τελευταία χρόνια η κτηνοτροφία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές ζωονόσους, όπως η πανώλη και η ευλογιά των αιγοπροβάτων, οι οποίες προκάλεσαν σημαντικές απώλειες ζωικού κεφαλαίου, ιδιαίτερα στις Περιφερειακές Ενότητες Καβάλας και Ξάνθης.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης αναπτύχθηκαν θέματα που αφορούν την ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας, την προστασία των εκτροφών και τις προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον συνεργατισμό, ο οποίος αναδείχθηκε ως βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.

Εισηγήσεις πραγματοποίησαν ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ και του Γαλακτοκομικού Συνεταιρισμού Καλαβρύτων, Παύλος Σατολιάς, με θέμα «Κτηνοτροφία και Συνεργατισμός», ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Αγελαδοτρόφων – Προβατοτρόφων Δυτικής Θεσσαλίας, Γιώργος Βαϊόπουλος, με θέμα «Το παρόν και το μέλλον της Κτηνοτροφίας», καθώς και ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Ελασσόνας «Γάλα Ελάςς», Γιώργος Μηλιώνης, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Εργαλεία και κίνητρα της Κτηνοτροφίας μέσα από τον Συνεργατισμό».

Οι ομιλητές ανέλυσαν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κτηνοτροφικός τομέας, παρουσιάζοντας παράλληλα καλές πρακτικές και τις δυνατότητες που προσφέρει ο συνεργατισμός για την ενίσχυση των παραγωγών, την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και τη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου μέλλοντος για την ελληνική κτηνοτροφία.

Τις θέσεις της κυβέρνησης για τη συνταγματική αναθεώρηση στους τομείς της δημοσιονομικής ευθύνης, της Τεχνητής Νοημοσύνης και της ανώτατης εκπαίδευσης παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την ομιλία του στη Βουλή.

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η αναθεώρηση του άρθρου 79 αποσκοπεί στη διασφάλιση της βιώσιμης δημοσιονομικής λειτουργίας της χώρας, διευκρινίζοντας ότι δεν προτείνεται ένας «άκαμπτος δημοσιονομικός κόφτης», αλλά ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει την αναγκαία ευελιξία σε περιόδους κρίσεων, χωρίς να οδηγεί σε δημοσιονομική ανευθυνότητα.

Παράλληλα, τόνισε ότι στόχος είναι να διασφαλιστεί πως «καμία κυβέρνηση δεν θα μπορεί να εξαγοράζει το πολιτικό της παρόν υποθηκεύοντας το οικονομικό μέλλον της χώρας», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με συνθήκες που οδήγησαν στα μνημόνια.

Τεχνητή Νοημοσύνη και συνταγματική κατοχύρωση

Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε και στην πρόταση για το νέο άρθρο 5Β, το οποίο αφορά την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Όπως ανέφερε, το Σύνταγμα δεν μπορεί να προβλέψει τις τεχνολογικές εξελίξεις των επόμενων δεκαετιών, μπορεί όμως να κατοχυρώσει την αρχή ότι η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο, με σεβασμό στην ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας.

Η αναθεώρηση του άρθρου 16

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην αναθεώρηση του άρθρου 16, υπερασπιζόμενος το νομοθετικό πλαίσιο για τα μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια.

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η μεταρρύθμιση έχει ήδη εφαρμοστεί και έχει κριθεί συνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ άσκησε κριτική στα κόμματα της αντιπολίτευσης για τη στάση τους απέναντι στο ζήτημα.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η αντίφαση για το άρθρο 16 είναι πια εκκωφαντική», υποστηρίζοντας ότι η αντιπολίτευση βρίσκεται σε αντίθεση με προηγούμενες θέσεις της και με τις σημερινές εξελίξεις.

Επικαλέστηκε επίσης μελέτη της Deloitte, σύμφωνα με την οποία η μεταρρύθμιση θα μπορούσε να προσθέσει, μέσα σε πέντε χρόνια, 10,2 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία, 1,9 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα και περίπου 73.500 θέσεις εργασίας.

Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η συνταγματική αναθεώρηση αποσκοπεί στην προετοιμασία της χώρας για τις προκλήσεις του μέλλοντος και κάλεσε τα κόμματα να αναλάβουν την ευθύνη των επιλογών τους απέναντι στις επόμενες γενιές.

Ακολουθεί η ομιλία του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη:

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Κάθε γενιά παραδίδει κάτι στην επόμενη.

Μπορεί να της παραδώσει περισσότερες δυνατότητες ή περισσότερα βάρη. Ένα κράτος ισχυρότερο ή ένα κράτος εγκλωβισμένο στις αδυναμίες του. Μπορεί να της παραδώσει χρέη, τα οποία η ίδια δημιούργησε, θεσμούς που αρνήθηκε να αλλάξει, ευκαιρίες που φοβήθηκε να εκμεταλλευτεί.

Εμείς έχουμε μία ευθύνη. Να μην παραδώσουμε στα παιδιά μας τον λογαριασμό της δικής μας αδράνειας. Αυτό είναι, για μένα, το βαθύτερο νόημα της Συνταγματικής Αναθεώρησης. 

Σήμερα, αποφασίζουμε τι χώρα θέλουμε να κληροδοτήσουμε σε όσους έρχονται μετά από εμάς. Και αν υπάρχει ένα πεδίο στο οποίο γνωρίζουμε πόσο βαριές μπορεί να είναι οι επιλογές μιας γενιάς για την επόμενη, αυτό δεν είναι άλλο από την οικονομία.

Η δική μου γενιά γνωρίζει πολύ καλά τι συμβαίνει όταν μια χώρα μεταφέρει για χρόνια το κόστος των επιλογών της στο μέλλον. Η Ελλάδα αυτό το έζησε με τον πιο επώδυνο τρόπο. Διανύσαμε μια δεκαετία κατά την οποία χάσαμε πάρα πολύ σημαντικό μέρος της οικονομικής μας κυριαρχίας, όπου η κοινωνία κλήθηκε να πληρώσει μέσα σε ελάχιστο χρόνο συσσωρευμένα λάθη, λάθη δεκαετιών, και εκατοντάδες χιλιάδες νέοι άνθρωποι αναζήτησαν στο εξωτερικό τις ευκαιρίες που δεν μπορούσε τότε να τους προσφέρει η χώρα μας.

Έχοντας βιώσει αυτήν τη δραματική εμπειρία, η δημοσιονομική υπευθυνότητα είναι ζήτημα εθνικής αυτονομίας, δημοκρατικής ευθύνης και, πάνω απ’ όλα, Δικαιοσύνης ανάμεσα στις γενιές. Η κατεύθυνση που δίνουμε με το άρθρο 79, ώστε ο προϋπολογισμός να διασφαλίζει τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία της χώρας, υπηρετεί ακριβώς αυτή την αρχή. 

Εδώ, όμως, θα ήθελα να είμαι απολύτως σαφής. Δεν προτείνουμε έναν σκληρό και μηχανιστικό δημοσιονομικό κόφτη, αντίστοιχο π.χ., με εκείνον που γνωρίζουμε από τη Γερμανία. Και προσωπικά θα διαφωνήσω με έναν τέτοιο άκαμπτο κανόνα. Μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αντιδρά όταν η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ύφεση, με μια πανδημία, με μια φυσική καταστροφή, με μια μεγάλη γεωπολιτική κρίση. Η οικονομική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί με αυτόματο πιλότο. Αλλά, άλλο η αναγκαία ευελιξία, άλλο η δημοσιονομική ανευθυνότητα.

Αυτό που θέλουμε εδώ να διασφαλίσουμε είναι ότι καμία κυβέρνηση δεν θα μπορεί να εξαγοράζει το πολιτικό της παρόν υποθηκεύοντας το οικονομικό μέλλον της χώρας. Η Ελλάδα δεν πρέπει ποτέ ξανά να οδηγηθεί σε μνημόνια και τα παιδιά μας δεν πρέπει ποτέ ξανά να κληθούν να πληρώσουν τον λογαριασμό που παρέλαβαν από τους προηγούμενους. Αυτή δεν είναι μια ιδεολογία λιτότητας. Είναι μια αντίληψη ελευθερίας, γιατί μια χώρα που χάνει τη δημοσιονομική της αξιοπιστία, αργά ή γρήγορα χάνει και μέρος της δυνατότητας του να αποφασίζει μόνη της.

Στην ίδια φιλοσοφία ευθύνης εντάσσονται το άρθρο 78, με τη δυνατότητα σταθερού φορολογικού καθεστώτος για στρατηγικές επενδύσεις, το άρθρο 82, με την ετήσια έγκριση και δημόσια συζήτηση του Ενιαίου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής, αλλά και το άρθρο 21 που εισάγει τη Διαγενεακή Δικαιοσύνη και Αλληλεγγύη στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών. Οι αποφάσεις μιας κυβέρνησης μπορεί να έχουν ορίζοντα τετραετίας, οι συνέπειές τους, όμως, πολύ συχνά διαρκούν δεκαετίες. Η ευθύνη της πολιτικής είναι να βλέπει πέρα από τον εκλογικό κύκλο και να διασφαλίζει ότι οι επιλογές του σήμερα δεν θα περιορίσουν τις δυνατότητες του αύριο.

Στον ορίζοντα του μέλλοντος βρίσκεται και μια δεύτερη μεγάλη πρόκληση της εποχής μας: η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Έχω χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν μια εικόνα που θεωρώ ότι αποδίδει τη διττή φύση της. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, με όρους 20ου αιώνα, μοιάζει ταυτόχρονα με την κούρσα για την κατάκτηση της Σελήνης, αλλά και με τον ανταγωνισμό των πυρηνικών εξοπλισμών. Ενσωματώνει, δηλαδή, την υπόσχεση μιας τεράστιας προόδου στην ιατρική, στην εκπαίδευση, στην έρευνα, στην παραγωγικότητα, στη δημόσια διοίκηση. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί και κινδύνους που αγγίζουν την εργασία, την ασφάλεια, την πληροφορία, τη δημοκρατία, ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ίδια την αλήθεια.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, ούτε ο άκριτος τεχνολογικός ενθουσιασμός, ούτε ο φόβος αποτελούν απάντηση. Χρειάζονται κανόνες. Χρειάζεται συνεργασία μεταξύ των κρατών -σαφώς-  γιατί καμία χώρα, όσο μεγάλη και ισχυρή και αν είναι, δεν μπορεί μόνη της να ρυθμίσει αποτελεσματικά μια τεχνολογία που από τη φύση της δεν γνωρίζει σύνορα. Χρειαζόμαστε, λοιπόν, κοινές αρχές και διεθνή συνεργασία, ώστε η καινοτομία να προχωρά χωρίς ο άνθρωπος να μένει απροστάτευτος.

Αυτό ακριβώς αποτυπώνει το νέο άρθρο 5Β, ορίζοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας, ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει. Το Σύνταγμα προφανώς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα είναι η τεχνολογία το 2040 ή το 2050 -αλίμονο. Μπορεί, όμως, να καθορίσει κάτι πολύ σημαντικότερο: να ιεραρχήσει τις αξίες μας, να κατοχυρώσει ότι η τεχνολογία θα υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι το ανάποδο, όχι ο άνθρωπος την τεχνολογία.

Αυτή η λογική ενός σύγχρονου κράτους διατρέχει και τις υπόλοιπες αλλαγές που συζητούμε. Από την προστασία της περιουσίας και την αξιοποίηση των εγκαταλελειμμένων κτιρίων για κοινωνικούς σκοπούς στο άρθρο 17, μέχρι τον ισχυρότερο συνταγματικό έλεγχο στο άρθρο 100, τη χρηστή διοίκηση, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, την αξιοκρατία, τη στήριξη της Περιφέρειας στο άρθρο 101, καθώς και την ουσιαστικότερη αποκέντρωση στο άρθρο 102. Η κατεύθυνση είναι ενιαία: ένα κράτος που σχεδιάζει καλύτερα, λογοδοτεί περισσότερο και προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της εποχής του.

Και αυτό με φέρνει και στο άρθρο 16. Σε μια διάταξη που, ίσως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη σε αυτή την Αναθεώρηση, συμπυκνώνει τη διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα που κληρονομήσαμε και στην Ελλάδα που θέλουμε να παραδώσουμε.

Για εμένα αυτή η συζήτηση έχει και μια ιδιαίτερη προσωπική διάσταση, γιατί ως Υπουργός Παιδείας είχα την τιμή να εισηγηθώ τον νόμο που επέτρεψε τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Θυμάμαι πολύ καλά τη συζήτηση εκείνης της περιόδου, τις αντιδράσεις, τις βεβαιότητες ότι αυτό δεν θα μπορούσε και δεν έπρεπε να γίνει, τις προειδοποιήσεις ότι μια τέτοια μεταρρύθμιση θα υπονόμευε το δημόσιο πανεπιστήμιο.

Ο νόμος ψηφίστηκε. Η μεταρρύθμιση προχώρησε. Το Συμβούλιο της Επικρατείας την έκρινε ως Συνταγματική. Και σήμερα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να παρατηρεί κανείς πώς εκείνοι που την καταψήφισαν, προσπαθούν πλέον να τοποθετηθούν απέναντι σε μια πραγματικότητα που έχει αλλάξει, όχι μόνο πλέον διεθνή αλλά και εθνική.

Η ΕΛ.Α.Σ., για παράδειγμα, μας λέει από τη μία πλευρά, ότι δεν πρόκειται να καταργήσει το νέο πλαίσιο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια αλλά και, από την άλλη, ότι δεν θα ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16. Το ΠΑΣΟΚ, όμως, λέει το ανάποδο. Μας λέει ότι θα ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16, αλλά ότι ταυτόχρονα εξακολουθεί να απορρίπτει τον νόμο που άλλαξε τον δρόμο προς αυτή την αλλαγή, και με δεδομένο ότι το συνταγματικό αυτό πλαίσιο υποστηρίχθηκε από έγκριτους συνταγματολόγους της εν λόγω παράταξης.

Η αντίφαση είναι πια εκκωφαντική. Η αντιπολίτευση δεν αναμετράται εδώ με την κυβέρνηση, αλλά με τις ίδιες της τις θέσεις και με την απόσταση που χωρίζει αυτές τις θέσεις από την πραγματικότητα του 2026.

Σήμερα δεν μιλάμε πια με υποθέσεις. Μιλάμε με το μέγεθος μιας ευκαιρίας που εδώ και χρόνια χάσαμε. Η μελέτη της Deloitte εκτιμά ότι η μεταρρύθμιση αυτή μπορεί μέσα σε πέντε χρόνια να προσθέσει 10,2 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία, 1,9 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα και περίπου 73.500 θέσεις εργασίας. Γιατί στον 21ο αιώνα η γνώση είναι εθνικό κεφάλαιο, παραγωγική δύναμη και συγκριτικό πλεονέκτημα.

Έχουμε τη δυνατότητα να κρατήσουμε περισσότερους νέους εδώ, να φέρουμε φοιτητές και επιστήμονες από το εξωτερικό και να μετατρέψουμε την Ελλάδα από χώρα εξαγωγής ανθρώπινου κεφαλαίου σε διεθνή προορισμό γνώσης και εκπαίδευσης.

Προφανώς αυτό δεν αποδυναμώνει το δημόσιο πανεπιστήμιο. Το απελευθερώνει από μια συζήτηση δεκαετιών που μετρούσε τη δύναμή του με βάση το τι απαγορεύεται γύρω του. Ένα ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο δεν χρειάζεται τείχη για να προστατευθεί. Χρειάζεται πόρους -ναι-, ποιότητα, έρευνα, εξωστρέφεια. Βασικά χρειάζεται αυτοπεποίθηση για να ανταγωνιστεί τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου.

Η αναθεώρηση του άρθρου 16 έρχεται να ολοκληρώσει αυτή τη μετάβαση, με ελευθερία αλλά και αυστηρούς κανόνες, με κρατική εποπτεία, με αξιολόγηση, με υψηλές ακαδημαϊκές απαιτήσεις. Και ναι διορθώσει και μια βαθιά κοινωνική στρέβλωση, γιατί η απαγόρευση όπως ίσχυε, δεν εμπόδισε ποτέ τον εύπορο Έλληνα να επιλέξει μη κρατικό πανεπιστήμιο. Απλώς τον υποχρέωνε να το επιλέξει στο εξωτερικό. Εκείνον που περιόριζε πραγματικά ήταν αυτόν που δεν μπορούσε να πληρώσει το κόστος της φυγής, εφόσον το επιθυμούσε.

Το άρθρο 16 είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια συζήτηση για μη κρατικά πανεπιστήμια. Είναι η στιγμή που η Ελλάδα κλείνει έναν κύκλο δεκαετιών και που αποφασίζει ότι η γνώση δεν θα έχει πλέον σύνορα που φτιάξαμε μόνοι μας, που εμείς οι ίδιοι υψώσαμε ως τείχη. Πριν από λίγα χρόνια συζητούσαμε για το αν αυτή η αλλαγή μπορεί να γίνει. Ξεκίνησε να γίνεται. Σήμερα συζητούμε πόσο μακριά μπορεί πλέον να μας πάει.

Κυρίες και κύριοι, 

Η Συνταγματική Αναθεώρηση δεν γίνεται για να προστατεύσουμε το χθες, αλλά για να προετοιμάσουμε τη χώρα για όσα έρχονται μπροστά μας.

Κάθε γενιά έχει μια στιγμή που αποφασίζει τι θα παραδώσει στην επόμενη: εκκρεμότητες του παρελθόντος ή δυνατότητες του μέλλοντος;

Αυτή είναι η δική μας στιγμή. Αυτή είναι η κοινή ευθύνη μας απέναντι στην Ιστορία.

Σας ευχαριστώ πολύ