ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Πλήρης έξοδος στις αγορές αλλιώς… 4ο μνημόνιο ή και «κάτι χειρότερο»

Μπορεί χωρίς ρύθμιση του χρέους και χωρίς «κανονική» συμμετοχή του ΔΝΤ στο πρόγραμμα να είναι πλήρης η έξοδος της Ελλάδας στις αγορές; Αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα που καθορίζει το μέλλον του ελληνικού προγράμματος. Το αμέσως επόμενο σε σημασία, αλλά απολύτως σχετιζόμενο, ερώτημα είναι: μπορούν οι τράπεζες να αποφύγουν άλλη μία, την τέταρτη, ανακεφαλαίωση;

Η απάντηση στα δύο ερωτήματα δεν είναι ταυτόσημη, και αυτό δεν έχει να κάνει με κάποια οικονομική αναγκαιότητα αλλά με καθαρά πολιτικές σκοπιμότητες, οι οποίες «κατοικούν» στο σύνολό τους στην ευρωπαϊκή ήπειρο.

Εξηγούμαι καταρχήν και στη συνέχεια πιο αναλυτικά.

Όλοι οι παράγοντες που εμπλέκονται στη διαχείριση του ελληνικού προγράμματος στην Ευρώπη (ελληνικές τράπεζες, ελληνική κυβέρνηση, ΕΚΤ, Βρυξέλλες), έχουν λόγους, καθένας τους δικούς του, να θέλουν να αποφύγουν μια νέα ανακεφαλαίωση των ελληνικών συστημικών τραπεζών. Το ΔΝΤ όμως δεν έχει! Και η πρόσφατη απόφαση-ανακοίνωση του Εκτελεστικού του Συμβουλίου αναδεικνύει σε κεντρικό το ζήτημα της κεφαλαιακής επάρκειας των ελληνικών τραπεζών.
Πρέπει να πάρουμε στα σοβαρά υπόψη μας ότι ειδικά αυτή η απόφαση-ανακοίνωση του ΔΝΤ αποτελεί δεσμευτικό για τις μελλοντικές αποφάσεις κείμενο, και σίγουρα θα πρέπει να ελέγχθηκε δεκάδες φορές ακόμη και για τις… άνω τελείες, πολύ περισσότερο για θέματα όπως η ανακεφαλαίωση των τραπεζών – δεν είναι σαν τις δηλώσεις του Ντάισελμπλουμ, που μπορεί τη μια μέρα να γίνονται και την άλλη να ξεχνιούνται ή και να αναιρούνται. Το ΔΝΤ, λοιπόν, θέτει ένα νέο ζήτημα από το οποίο δεν πρόκειται να κάνει πίσω. Αυτό θα το φέρει σε τροχιά ρήξης με όλους τους ευρωπαϊκούς συντελεστές του ελληνικού προγράμματος.

Τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα όσον αφορά την αναδιάρθρωση του χρέους. Αν στο ζήτημα αυτό δεν υπάρξει γερμανική υποχώρηση, το ΔΝΤ δεν πρόκειται να μείνει στο πρόγραμμα.

Συνεκτιμώντας τις δύο αυτές παραμέτρους, πόσες είναι οι πιθανότητες παραμονής του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα; Κατά τη γνώμη μου, μικρές!

Πλήρης έξοδος χωρίς το ΔΝΤ;

Έγραψα πρόσφατα ότι οι ανακοινώσεις του ΔΝΤ απέπνεαν ισχυρή αυτοπεποίθηση. Και δικαίως: χωρίς το ΔΝΤ δεν υπάρχει πλήρης έξοδος στις αγορές! Οι αγορές γνωρίζουν και εμπιστεύονται έναν «εγγυητή» όσον αφορά τις πραγματικές προοπτικές του ελληνικού προγράμματος, όσον αφορά το αξιόχρεο του ελληνικού Δημοσίου: το ΔΝΤ. Γνωρίζουν καλύτερα από μας ότι οι διαβεβαιώσεις της ελληνικής κυβέρνησης, των Βρυξελλών και του Βερολίνου έχουν σχετική αξία διότι βαρύνονται, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό κατά περίπτωση, από πολιτικές (κυρίως) ή άλλες σκοπιμότητες, ισορροπίες κ.λπ.

Τυχόν αποχώρηση του ΔΝΤ θα κλείσει το δρόμο για πλήρη έξοδο της Ελλάδας στις αγορές! Αυτό μας δίνει έναν οδηγό για να καταλάβουμε τι συμβαίνει και τι είναι πιθανόν να συμβεί. Αρκεί να θυμόμαστε ότι για τις αγορές, περισσότερο από τα οικονομικά δεδομένα καθαυτά, μετράει το «σύστημα εγγυήσεων» και η αξιοπιστία των «εγγυητών»…

Γιατί τόση βιασύνη;

Το γεγονός αυτό εξηγεί τη βιασύνη της κυβέρνησης να βγει στις αγορές, αλλά και το εκ πρώτης όψεως παράδοξο να είναι ακόμη πιο βιαστικοί ο κ. Σόιμπλε, ο κ. Ρέγκλινγκ και ο κ. Μοσκοβισί. Μια ματιά στο διάγραμμα, μας εξηγεί το λόγο: Τα χρεολύσια του 2018 καλύπτονται από τις δόσεις του τρέχοντος προγράμματος, αλλά τα χρεολύσια του 2019 δεν καλύπτονται και -φευ- είναι σχεδόν τριπλάσια σε ύψος, περίπου 13 δισ. ευρώ. Το περιβόητο «μαξιλαράκι» για το οποίο γίνεται λόγος, δεν είναι τίποτε άλλο παρά απόθεμα ρευστότητας για τα χρεολύσια του 2019. Η κυβέρνηση «έβαλε στην άκρη» με την πρώτη έκδοση 3 δισ. ευρώ. Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος υποσχέθηκε άλλες δύο εκδόσεις τον επόμενο χρόνο – είναι το πιο αισιόδοξο σενάριο. Ας υποθέσουμε ότι έτσι εξασφαλίζονται άλλα 6 δισ. ευρώ. Θα απομένουν άλλα τουλάχιστον 5 δισ. ευρώ για τα χρεολύσια του 2019 συν ολόκληρη τη δαπάνη για τόκους, συν χρεολύσια και δαπάνη για τόκους των μηνών του 2018 ύστερα από τη λήξη του τρέχοντος προγράμματος τον Αύγουστο του 2018. Συνολικά, περίπου 12 δισ. ευρώ.

Ένα τέτοιο ποσό, για διάστημα 16 μηνών ύστερα από τη λήξη του τρέχοντος προγράμματος, απαιτεί πλήρη έξοδο της Ελλάδας στις αγορές, αλλιώς δεν εξασφαλίζεται! Επιστρέφουμε λοιπόν σε αυτό που είπα πριν: χωρίς το ΔΝΤ, οι χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας ύστερα από τη λήξη του τρέχοντος προγράμματος δεν θα μπορούν να καλυφθούν.

Η βιασύνη προετοιμάζει… τα χειρότερα!

Αν, όπως εκτιμώ, η βιασύνη για εξακολουθητική έξοδο στις αγορές πριν μπούμε στην «καυτή» χρονική ζώνη των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ευρωπαίων και ΔΝΤ για αναδιάρθρωση χρέους κ.λπ. σχετίζεται με την έλλειψη διάθεσης για συμφωνία με το ΔΝΤ, τότε προετοιμάζει τη ρήξη με το ΔΝΤ. Πώς όμως; Υπάρχουν δύο εκδοχές: Είτε 4ο πρόγραμμα (ένα «κανονικό» 4ο πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει κάπως αντισταθμιστικά στην έλλειψη εγγυήσεων από το ΔΝΤ) είτε σκληρή εκδοχή πιστωτικής γραμμής-ECCL (μια εγγύηση έναντι της χρεοκοπίας ή έναντι πιστωτικού γεγονότος, αλλά όχι και έναντι των νέων εκδόσεων ομολόγων). Σε αυτή την περίπτωση, το 4ο πρόγραμμα θα είναι η καλύτερη λύση! Διότι θα αποτελεί διπλή εγγύηση, τόσο χρηματοδοτική όσο και γενικότερη. Αντίθετα, η λύση της «σκληρής» ECCL* θα είναι και μεσοβέζικη και επικίνδυνη: συνεχίζοντας να εκτίθεται με μειωμένες εγγυήσεις στις αγορές, η Ελλάδα μπορεί να υποστεί αργά ή γρήγορα πανωλεθρία, τα επιτόκια δανεισμού να αυξηθούν, να κλείσει ο δρόμος προς τις αγορές και να προκύψει ένα νέο δραματικό αδιέξοδο. Τότε, μπορεί να εξεταστούν σενάρια πολύ πιο επικίνδυνα και από ένα 4ο πρόγραμμα…

Η βιαστική έξοδος στις αγορές και οι ανάγκες της κυβέρνησης να χτιστεί πολιτική αφήγηση εξόδου από τα μνημόνια, μπορεί να αποδειχτούν το «όπιο του λαού» αλλά και «η δεύτερη ευκαιρία του… Γερμανού» να εκπληρώσει τις βαθύτερες επιθυμίες του…

*Υπάρχουν δύο εκδοχές προληπτικής πιστωτικής γραμμής: η ήπια και η σκληρή, η οποία συνδέεται με δεσμεύσεις που ελάχιστα διαφέρουν από τις αντίστοιχες κανονικού προγράμματος.

Υ.Γ. Εννοείται πως μια έστω και μεσαίου βεληνεκούς αναταραχή στις παγκόσμιες ή ευρωπαϊκές αγορές μπορεί να κλείσει την πρόσβαση στις αγορές οποιαδήποτε στιγμή και ασχέτως λοιπών προϋποθέσεων και εξελίξεων…

graph

Γράφει ο Ceteris Paribus

ΑπάντησηΑκύρωση απάντησης

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αγορές: Νέο sell off μετά την κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή

Η αισιοδοξία που είχε δημιουργηθεί στις αγορές μετά τη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν υποχώρησε απότομα, καθώς η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ επανέφεραν την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές.

Η στρατιωτική ένταση, η ανάκληση της αμερικανικής άδειας για τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και οι νέες εμπορικές απειλές του Αμερικανού προέδρου προς την Ισπανία προκάλεσαν μαζικές ρευστοποιήσεις στα χρηματιστήρια, ενώ οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν εκ νέου ανοδικά.

Το βράδυ της Τρίτης οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν αεροπορικά πλήγματα κατά στόχων στο Ιράν, ως απάντηση στις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ανακάλεσε την άδεια που επέτρεπε στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο στις διεθνείς αγορές.

Από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η εκεχειρία με το Ιράν έχει πλέον τερματιστεί, χρησιμοποιώντας ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα κατά της ιρανικής ηγεσίας. Παράλληλα, επιτέθηκε και στην Ισπανία, ζητώντας τη διακοπή των εμπορικών σχέσεων με τη χώρα.

Οι εξελίξεις αυτές προκάλεσαν ισχυρές πιέσεις στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 υποχωρούσε περίπου 1,6%, ενώ σημαντικές απώλειες κατέγραφαν ο DAX, ο CAC 40, ο FTSE 100 και ο FTSE MIB.

Ιδιαίτερα έντονες ήταν οι πιέσεις στη Μαδρίτη, με τον IBEX 35 να χάνει σχεδόν 2,5%, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τις επιπτώσεις των εμπορικών απειλών των ΗΠΑ. Μεγάλες απώλειες σημείωσαν και ισπανικές τράπεζες, όπως η Banco Santander και η BBVA.

Αρνητικό ήταν το κλίμα και στο Χρηματιστήριο Αθηνών, όπου ο Γενικός Δείκτης υποχωρούσε σχεδόν 3%, ενώ πιέσεις δέχθηκαν οι τραπεζικές μετοχές και αρκετοί τίτλοι υψηλής κεφαλαιοποίησης, όπως η ΔΕΗ, η Metlen, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και ο ΟΤΕ.

Πτωτικά κινούνταν και τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης της Wall Street, προμηνύοντας δύσκολο άνοιγμα για τους βασικούς αμερικανικούς δείκτες.

Στην αγορά ενέργειας, οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν ισχυρή άνοδο. Το Brent πλησίασε εκ νέου τα 80 δολάρια το βαρέλι, ενώ και το αμερικανικό WTI κατέγραψε κέρδη άνω του 5%, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για τον εφοδιασμό λόγω των εξελίξεων στα Στενά του Ορμούζ.

Αντίθετα, ο χρυσός, το ασήμι, ο χαλκός και τα κρυπτονομίσματα κινήθηκαν πτωτικά, καθώς οι επενδυτές επανεκτιμούν τις προοπτικές των επιτοκίων στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη στάση της Federal Reserve.

Την ίδια στιγμή, ανοδικά κινήθηκαν και οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, καθώς η νέα γεωπολιτική ένταση και η άνοδος του πετρελαίου ενίσχυσαν τις ανησυχίες για τον πληθωρισμό και τη μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Το βλέμμα στη ΔΕΘ – Προσδοκίες για μέτρα στήριξης νοικοκυριών και συνταξιούχων

Καθώς πλησιάζει η έναρξη της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, εντείνεται η συζήτηση γύρω από το πακέτο μέτρων που αναμένεται να παρουσιάσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με νοικοκυριά και συνταξιούχους να προσδοκούν ουσιαστικές παρεμβάσεις για την ενίσχυση του εισοδήματός τους.

Στο επίκεντρο των σεναρίων βρίσκονται φορολογικές ελαφρύνσεις, παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, ενίσχυση των οικογενειών, αλλά και μέτρα που θα αφορούν τους συνταξιούχους και τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Παράλληλα, η κυβέρνηση εξετάζει τις δημοσιονομικές δυνατότητες της οικονομίας, ώστε οι εξαγγελίες της ΔΕΘ να συνδυάζουν τη στήριξη των πολιτών με τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να «κλειδώσουν» τις επόμενες εβδομάδες, ενώ η ομιλία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ θεωρείται για ακόμη μία χρονιά το βασικό βήμα για την παρουσίαση της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης για το επόμενο διάστημα.

Μέχρι τότε, οι προσδοκίες παραμένουν υψηλές, καθώς χιλιάδες νοικοκυριά και συνταξιούχοι αναμένουν να ακούσουν μέτρα που θα προσφέρουν ουσιαστική ανακούφιση απέναντι στις αυξημένες οικονομικές πιέσεις της καθημερινότητας.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Αναστάτωση με το επίδομα των 150 ευρώ ανά παιδί – Δικαιούχοι δεν είδαν τα χρήματα στους λογαριασμούς τους

Αναστάτωση έχει προκαλέσει η καταβολή του επιδόματος των 150 ευρώ ανά τέκνο, καθώς αρκετές οικογένειες που ανέμεναν την πληρωμή διαπίστωσαν ότι το ποσό δεν πιστώθηκε στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς.

Σύμφωνα με πληροφορίες, σε αρκετές περιπτώσεις το πρόβλημα οφείλεται σε λάθη ή ελλείψεις στα στοιχεία που είχαν δηλωθεί στις αιτήσεις, όπως λανθασμένος ή μη επικαιροποιημένος τραπεζικός λογαριασμός (IBAN), ασυμφωνίες στα προσωπικά στοιχεία ή άλλες εκκρεμότητες που δεν επέτρεψαν την ολοκλήρωση της πληρωμής.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες καλούν τους δικαιούχους που δεν έχουν λάβει το επίδομα να ελέγξουν τα στοιχεία της αίτησής τους και, εφόσον διαπιστώσουν κάποιο σφάλμα, να προχωρήσουν στις απαραίτητες διορθώσεις σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Υπενθυμίζεται ότι το επίδομα των 150 ευρώ ανά παιδί καταβλήθηκε σε χιλιάδες οικογένειες στο πλαίσιο του σχετικού προγράμματος οικονομικής ενίσχυσης, ωστόσο οι περιπτώσεις με λανθασμένα στοιχεία έχουν ως αποτέλεσμα ορισμένοι δικαιούχοι να παραμένουν προσωρινά εκτός πληρωμής μέχρι να τακτοποιηθούν οι εκκρεμότητες.