Ν.Α. Ευρώπη και Ανατολική Μεσόγειος | Προκλήσεις και προοπτικές

Γράφει: H Έφη Βαλίλα

 Blog: proklisinews.wordpress.com

Αθήνα. Ένα συνέδριο με βαθύ νόημα και πολλά σοβαρά θέματα,  διερευνήθηκαν και φυσικά  απαντήθηκαν πολλά  από τα ερωτήματα, από πολλούς και αξιόλογους εισηγητές (πολιτικούς και ακαδημαϊκούς) με φορείς διοργάνωσης του Συνεδρίου: Το Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, το Ινστιτούτο Επιχειρηματικότητας & Αειφόρου Ανάπτυξης, καθώς και η SGT S.A. στο Ξενοδοχείο King George, (Αθήνα) την Παρασκευή, 13 Νοεμβρίου 2015. Τα υπό διερεύνηση ερωτήματα: η σταθερότητα έναντι της αστάθειας, οι προοπτικές και τρόποι εκτόνωσης της έντασης στα δυτικά βαλκάνια, η γενικότερη ρευστότητα στην ανατολική Μεσόγειο και η κατάσταση στην περιοχή. Μετρώντας τις πολύ ενδιαφέρουσες εισηγήσεις όλων των προσκεκλημένων, καταλήξαμε    στο αυτονόητο ότι, όλες, οι ελληνικές πολιτικές δυνάμεις θα πρέπει να μελετήσουν σοβαρά όλες τις σημερινές διαμορφούμενες καταστάσεις, αναλύοντας σε βάθος το γεωστρατηγικό παιχνίδι που παίζεται σήμερα, στην Ανατολική Μεσόγειο, και φυσικά απαιτεί νηφάλιο, συστηματικό και σφαιρικό τρόπο αντιμετώπισης με μια αποδοτική εθνική εξωτερική πολιτική. Οι παίκτες  είναι πολλοί και γνωστοί, γι αυτό και το παιχνίδι γίνεται ακόμα πιο πολύπλοκο, σύνθετο, και μάλιστα   για εξαιρετικά οξυδερκείς παίχτες για την «επίλυσή» του. Το προς τα πού θα οδηγήσουν οι διασταυρώσεις όλων αυτών των σχεδίων, είναι δύσκολο να προβλεφθεί. Πάντως ομιλεί κανείς για ένα «ενδιαφέρον» παιχνίδι με το μέλλον αβέβαιο! Οι πρώτες εισηγήσεις των πολιτικών χαρακτήρισαν τη χώρα  προνομιακή για το ελληνικό εμπόριο και το ελληνικό επιχειρείν, με ειδικές αναφορές στο ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στον ενεργειακό τομέα. Ειδική μνεία έγινε για τη συνεργασία σε προγράμματα χρηματοδοτούμενα από κοινοτικά κονδύλια και διεθνείς οργανισμούς, που παρουσιάζουν μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης, κυρίως στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία, και την ευκαιρία συμμετοχής του ελληνικού κατασκευαστικού κλάδου. Επίσης εμφατική ήταν και η επισήμανση της   συνεργασίας με το Ισραήλ κυρίως στον κλάδο των νέων τεχνολογιών και στον τομέα της ενέργειας. Επίσης με την Αίγυπτο στα μεγάλα έργα υποδομής και στη συνεργασία μεταξύ των λιμένων των δύο χωρών.

Ο Γ. Τσάλτας, Πρύτανης Παντείου Πανεπιστημίου, τόνισε εμφατικά μεταξύ άλλων, την επιβεβλημένη ενότητα δυνάμεων, ανάμεσα στην Ελλάδα και τις χώρες που έχουμε κοινά συμφέροντα. Αφέθηκε να εννοηθεί ότι με την Κύπρο στον ενεργειακό τομέα, έχουμε ενιαίο ενεργειακό δόγμα, κι αν αυτό δεν συνεχιστεί (έτσι όπως έχει διαμορφωθεί τα τελευταία 3 χρόνια), θα είναι σε βάρος των εθνικών μας συμφερόντων. Ελλάδα και Κύπρος οφείλουν να συνεχίσουν να συνεργάζονται στενότατα. Είναι ανάγκη η πολιτεία να στραφεί στο ρεαλισμό, αναφορικά με το μεγάλο ζήτημα της Ενεργειακής Ασφάλειας της Ευρώπης με επικέντρωση στην Ενεργειακή Ένωση. Υποστηρίχτηκε η ενότητα των δυνάμεων όλων των Κρατών – Μελών, με ωφελημένους κυρίως τους λαούς των μικρομεσαίων χωρών, για τη στήριξη των ελλειπουσών διασυνδέσεων ανάμεσα στα δίκτυα φυσικού αερίου και με την καταπολέμηση της Ενεργειακής Φτώχειας και τη στήριξη της Ενεργειακής Δημοκρατίας, μέσα από την Κοινοτική Αλληλεγγύη. Αυτό όμως που έκανε εντύπωση σε όλους εισηγητές και στους ακροατές, ήταν, η διαπίστωση ότι: η Ελλάδα κρατά σήμερα στα χέρια της, ένα από το πολυτιμότερα  διαπραγματευτικά εργαλεία όσο ποτέ, στον τομέα της ενέργειας.

Εξαιρετικές ήταν και οι θέσεις του Κ. Φίλη, Διευθυντή Ερευνών του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων, όπου υπερτονίστηκε το γεγονός των ανακαλύψεων σημαντικών ποσοτήτων φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο, πράγμα που δημιουργεί ευκαιρίες και προκλήσεις. Η γενικότερη ρευστότητα όμως της κατάστασης στην περιοχή, οι εκκρεμότητες γύρω από την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών ή σε κάποιες περιπτώσεις και η μη επικύρωση συμφωνιών, η Αραβική Άνοιξη και οι δυναμικές που γέννησε, η παγίωση παραδοσιακών εχθροτήτων ειδικότερα στη Μέση Ανατολή, είναι και τα πρώτα προβλήματα συνεργασιών. Στη συνέχεια υπερτονίστηκα η σημερινή αστάθεια στη Συρία και η επέκταση αυτής στους γείτονες της, η εσωστρέφεια της Αιγύπτου και η ενδεχόμενη αναθεώρηση της θέσης της στην περιοχή στον απόηχο της επικράτησης της Μουσουλμανικής Αδελφότητας,  αποτελούν επίσης ζητήματα που δημιουργούν αρκετές και σημαντικές αβεβαιότητες. Και φυσικά σήμερα δεν μπορούμε να περιμένουμε να εκλείψουν συνολικά ή οριστικά παγιωμένες έχθρες, και να προχωρήσουμε στην υλοποίηση των  ενεργειακών projects.

Είναι αλήθεια ότι σήμερα όσο ποτέ άλλοτε χρειαζόμαστε, ν’ αρχίσουν  οι συστηματικές περιφερειακές διεργασίες με διεθνή υποστήριξη για τη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων σταθερότητας και ανάπτυξης, ούτως ώστε να βγει η Α. Μεσόγειος από αυτόν τον φαύλο κύκλο το δυνατόν συντομότερα.  Το Ισραήλ και η Κύπρος, οι οποίες διαθέτουν τον πρώτο λόγο στις ενεργειακές εξελίξεις της περιοχής καθότι οι πλέον ώριμες χώρες με ευρήματα ικανά να οδηγήσουν σε εξαγωγές, κατέχουν σημαντικό πολιτικό, οικονομικό και ευρύτερα στρατηγικό όφελος να προσανατολιστούν προς την ευρωπαϊκή αγορά, διαχέοντας τον γκρίζο χρυσό τους στη βέλτιστη περίπτωση από κοινού μέσω υποθαλάσσιου αγωγού που να διέρχεται από την Ελλάδα.

Ακροτελεύτια και κατόπιν ωρίμου σκέψεως, είναι καιρός να πιστέψουμε σοβαρά, ως πολιτεία, ότι ήρθε η ώρα ν’ αρχίσουμε την αποκαθήλωση διάφορων ιερών “αγαλμάτων”, προσώπων, μύθων, και ψεύτικων συμβόλων, μα πάνω απ’ όλα τη «μυθομανία». Ήρθε η ώρα να προχωρήσει επιτέλους ως χώρα χωρίς να «φανταζόμαστε» ότι όλοι μας αγαπούν και μας θέλουν! Στο βωμό του κέρδους βλέπει κανείς απίθανες συμμαχίες κρατών! Εν προκειμένω για τη χώρα μας, παρότι φαίνεται ότι υπάρχουν χώρες που μπορούν να ενσωματωθούν στην πρώτη φάση της ενεργειακής σύμπραξης Ελλάδας-Κύπρου και Ισραήλ, πρέπει κατά την ταπεινή μας άποψη, να ξεπεραστούν τα πολιτικά και τα νομικά εμπόδια, ώστε το αέριο της Α. Μεσογείου, να διατεθεί το συντομότερο δυνατόν  στην ευρωπαϊκή αγορά.