Το ζήτημα των αποζημιώσεων των ελαιοπαραγωγών που επλήγησαν από τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2023 στον Έβρο φέρνουν στη Βουλή οι βουλευτές του ΚΚΕ Γιάννης Δελής και Λεωνίδας Στολτίδης.

Με ερώτησή τους προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ζητούν, μεταξύ άλλων, να μην επιστραφούν οι προκαταβολές που είχαν χορηγηθεί στους πληγέντες, να αναθεωρηθεί η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση και να αποζημιωθούν πλήρως οι παραγωγοί για την απώλεια φυτικού κεφαλαίου, παραγωγής και εισοδήματος.

Ακολουθεί η ερώτηση:

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

Θέμα: Να αποζημιωθούν πλήρως οι πυρόπληκτοι ελαιοπαραγωγοί του Έβρου

Σχεδόν τρία χρόνια μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2023 στον Έβρο, η κυβέρνηση προχώρησε στην έκδοση της ΚΥΑ υπ’ αριθμ. 144758/05-06-2026 (ΦΕΚ Β’ 3262/09-06-2026) για τις αποζημιώσεις των πυρόπληκτων ελαιοπαραγωγών του Έβρου. Αντί όμως να αποκαθιστά τις ζημιές και να στηρίζει το εισόδημα των πληγέντων, η ΚΥΑ δημιουργεί νέα, σοβαρά προβλήματα.

Με βάση την παραπάνω ΚΥΑ, σημαντικός αριθμός παραγωγών καλούνται να επιστρέψουν, μάλιστα με τόκους από την ημερομηνία καταβολής της προκαταβολής, ποσά που έλαβαν ως πρώτη ενίσχυση. Η απαράδεκτη αυτή κατάσταση οφείλεται στον διαφορετικό τρόπο υπολογισμού: η αρχική προκαταβολή δόθηκε οριζόντια και μαζικά (βάσει της ΚΥΑ υπ’ αριθμ. 23205/2024, ΦΕΚ Β’ 1891/26-03-2024) υπολογιζόμενη κατά προσέγγιση ανά στρέμμα μέσω ψηφιακών και δορυφορικών δεδομένων (όπως το Copernicus), ενώ η τελική εκκαθάριση της νέας ΚΥΑ υπολογίζεται εξατομικευμένα ανά δέντρο κατόπιν ελέγχων του ΕΛΓΑ.

Επιπλέον, η τελική ΚΥΑ ενσωματώνει μια βαθιά άδικη μεταχείριση εναντίον των μη κατά κύριο επάγγελμα αγροτών, καθώς προβλέπει δραστικά μειωμένα ποσοστά ενίσχυσης (για παράδειγμα, 35% επί της βάσης σε ολική καταστροφή έναντι 70% που λαμβάνουν οι κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τα νομικά πρόσωπα), αφήνοντας απροστάτευτη μια τεράστια μερίδα μικροκαλλιεργητών που εξαρτούν επίσης το εισόδημά τους από τον ελαιώνα.

Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση αθετεί τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει απέναντι στους πυρόπληκτους παραγωγούς. Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός είχε δεσμευτεί για τριετή αποζημίωση λόγω απώλειας εισοδήματος. Στη συνέχεια, η κυβέρνηση επικαλέστηκε ότι κάτι τέτοιο δεν επιτρέπεται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο και διαβεβαίωνε ότι οι ελαιοπαραγωγοί θα αποζημιωθούν μέσω του Μέτρου 23. Τελικά, οι ελαιοπαραγωγοί αποκλείστηκαν και από το συγκεκριμένο μέτρο, με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου να επικαλείται ότι η ελιά δεν μπορούσε να ενταχθεί λόγω του μεγάλου αριθμού των δέντρων που κάηκαν.

Έτσι, οι πληγέντες παραγωγοί βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο όχι μόνο να μη λάβουν ουσιαστική αποζημίωση για την καταστροφή που υπέστησαν, αλλά ακόμη και να επιστρέψουν χρήματα που είχαν λάβει ως προκαταβολή.

Την ίδια στιγμή ελαιοπαραγωγοί που δεν κάνουν δήλωση καλλιέργειας δεν έχουν αποζημιωθεί. 

ΕΡΩΤΑΤΑΙ ο κ. Υπουργός τί μέτρα θα πάρει ώστε:

– Να μην υποχρεωθεί κανένας πυρόπληκτος ελαιοπαραγωγός να επιστρέψει τις προκαταβολές που έλαβε, ούτε να επιβαρυνθεί με τόκους.

– Να αναθεωρηθεί η ΚΥΑ 144758/2026 (ΦΕΚ Β’ 3262/2026), ώστε να αρθούν οι διακρίσεις και οι αδικίες σε βάρος των μη κατά κύριο επάγγελμα αγροτών, αποδίδοντάς τους δίκαια ποσοστά ενίσχυσης.

– Να προσαρμοστούν οι αποζημιώσεις για να ανταποκρίνονται στο πραγματικό κόστος αποκατάστασης των κατεστραμμένων ελαιώνων.

– Να αποζημιωθούν πλήρως οι πυρόπληκτοι ελαιοπαραγωγοί για την απώλεια του φυτικού κεφαλαίου, της παραγωγής και του εισοδήματός τους για όλο το διάστημα μέχρι την πλήρη επαναφορά των καλλιεργειών στην παραγωγική τους κατάσταση.

–  Να βρεθεί λύση για τους ελαιοπαραγωγούς που κάηκαν τα δέντρα τους και δεν έχουν αποζημιωθεί λόγω του ότι δεν έκαναν δήλωση καλλιέργειας.

– Να υλοποιηθούν, έστω και τώρα, οι δεσμεύσεις της κυβέρνησης για ουσιαστική στήριξη των πυρόπληκτων παραγωγών.

Οι Βουλευτές

Δελής Γιάννης

Στολτίδης Λεωνίδας

Τη συνεδρίαση της τριμελούς επιτροπής Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων (Κ.Ο.Ε.), ώστε να προχωρήσουν οι διαδικασίες αποζημίωσης των ζημιών των αμπελοκαλλιεργητών του Παγγαίου από τον περονόσπορο, προανήγγειλε ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Γ. Ανδριανός, κατά τη συζήτηση της σχετικής Επίκαιρης Ερώτησης του Βουλευτή Π.Ε. Καβάλας και τ. Υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κ. Μακάριου Λαζαρίδη.

Εφόσον διαπιστωθεί ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις, όπως υπογράμμισε, οι εν λόγω ζημιές θα ενταχθούν σε αντίστοιχο πρόγραμμα με τη διαδικασία των Κ.Ο.Ε., όπως συνέβη και με το προανθικό στάδιο, χωρίς πάντως το υπουργείο να αποκλείει τη χρήση οποιουδήποτε άλλου χρηματοδοτικού εργαλείου που ενδεχομένως προκύψει στη συνέχεια.

Εξήγησε δε ότι η ποσοτικοποίηση της απώλειας θα γίνει με ασφαλέστερο τρόπο κατά τη συγκομιδή των καλλιεργειών, όταν θα υπάρχουν πλήρη στοιχεία για τις πραγματικές ζημιές.

«Έχουμε αποδείξει ότι εξαντλούμε κάθε δυνατότητα στήριξης των παραγωγών, στο πλαίσιο πάντα των εθνικών και ενωσιακών κανόνων και των δημοσιονομικών περιθωρίων, όπως κάναμε με το μέτρο 23», τόνισε ο κ. Ανδριανός και έκανε γνωστό ότι η περίπτωση του Παγγαίου ήδη αξιολογείται τεχνικά από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Από την πλευρά του, ο κ. Λαζαρίδης εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου έχει αντιληφθεί το μέγεθος του προβλήματος και αναφέρθηκε στις καταστροφικές ζημιές μέχρι και 100% που υπήρξαν σε συγκεκριμένες περιοχές, όπως στη Νέα Πέραμο, τη Φωλιά, το Μυρτόφυτο, τις Ελευθερές, το Ελαιοχώρι, τον Πλανατότοπο και το Ορφάνι.

Η εκδήλωση της ασθένειας, όπως είπε, «δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποδοθεί σε πλημμελή καλλιεργητική πρακτική. Οφείλεται αποκλειστικά και μόνο στις ασυνήθιστες κλιματολογικές συνθήκες και στην αστάθεια που αυτές προκάλεσαν».

Επικαλέστηκε, εξάλλου, συζητήσεις με γεωπόνους της Καβάλας, που υποστηρίζουν ότι στην ουσία οι αγρότες δεν μπορούσαν να διαχειριστούν αυτή την κρίση.

«Είμαστε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Το μολυσματικό τοπίο δεν καταπολεμάται. Ακόμα και σήμερα που δεν έχει βροχές, επειδή πρόκειται για επιδημική ασθένεια η οποία μεταφέρεται, έχουμε παραγωγούς που, χωρίς να ευνοούν οι κλιματολογικές συνθήκες, συνεχίζουν και χάνουν τα χωράφια τους».

Προς διευκόλυνση και επίσπευση της διαδικασίας, μάλιστα, επικαλέστηκε παλαιότερη απόφαση της Πολιτείας (ΦΕΚ 20/8/2014), σύμφωνα με την οποία αποζημιώθηκαν αγρότες για τον περονόσπορο, παρά το γεγονός ότι ο κανονισμός του ΕΛΓΑ δεν το επέτρεπε.

«Από τη στιγμή που υπάρχει η πρόθεση από την Κυβέρνηση, είμαι πεπεισμένος ότι στο τέλος της ημέρας οι παραγωγοί μας θα λάβουν τις αποζημιώσεις τους, σε μια τόσο κρίσιμη οικονομικά στιγμή και για τους ίδιους», σημείωσε.

Ο κ. Λαζαρίδης, με την ευκαιρία της συζήτησης, εξέφρασε τις ευχαριστίες του στην ηγεσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την απόφαση να ενισχύσει τους παραγωγούς των Τεναγών των Φιλίππων με 5.000.000 ευρώ μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου.

Ερώτηση στη Βουλή για την κρίση που αντιμετωπίζει η κτηνοτροφία στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη κατέθεσε ο Ανεξάρτητος Βουλευτής Ξάνθης, Χουσεΐν Ζεϊμπέκ.

Ο βουλευτής ζητά την άμεση λήψη μέτρων στήριξης και ανασυγκρότησης του κλάδου, επισημαίνοντας ότι η διαρκής μείωση του ζωικού κεφαλαίου, η εγκατάλειψη του επαγγέλματος, το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι ελλιπείς αποζημιώσεις και οι επιπτώσεις από τις ζωονόσους απειλούν τη βιωσιμότητα των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.

Στην κοινοβουλευτική του παρέμβαση αναφέρεται επίσης στις ελλείψεις των κτηνιατρικών υπηρεσιών, στις καθυστερήσεις των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης, στις αδυναμίες ελέγχου των εισαγωγών και στην ανεπαρκή στήριξη για την αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου.

Ο Χουσεΐν Ζεϊμπέκ ζητά από τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να παρουσιάσει αναλυτικά στοιχεία για τη μεταβολή του αριθμού των εκμεταλλεύσεων και του ζωικού κεφαλαίου ανά Περιφερειακή Ενότητα την τελευταία επταετία.

Παράλληλα, θέτει ερωτήματα για την αναπλήρωση των ζώων που χάθηκαν λόγω ζωονόσων και υποχρεωτικών θανατώσεων, την κάλυψη του αυξημένου κόστους ζωοτροφών και ενέργειας, την ολοκλήρωση των σχεδίων βόσκησης και την προσέλκυση νέων κτηνοτρόφων στις ακριτικές περιοχές της Θράκης.

Ακολουθεί αυτούσια η ερώτηση:

Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων

Θέμα: Σε κρίσιμο σταυροδρόμι η κτηνοτροφία της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης – Απαιτούνται άμεσα μέτρα στήριξης και ανασυγκρότησης

Η κτηνοτροφία στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης βρίσκεται αντιμέτωπη με μια βαθιά και πολυπαραγοντική κρίση, η οποία απειλεί ευθέως τη βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων, την παραγωγική βάση της περιοχής και την κοινωνική συνοχή της υπαίθρου. Σύμφωνα με στοιχεία και παρεμβάσεις των κτηνοτροφικών φορέων της περιοχής, καταγράφεται διαρκής μείωση του ζωικού κεφαλαίου, εγκατάλειψη του επαγγέλματος από ολοένα και περισσότερους κτηνοτρόφους, αυξημένο κόστος παραγωγής, ελλιπείς αποζημιώσεις και σοβαρές επιπτώσεις από τις ζωονόσους και τα περιοριστικά μέτρα που επιβλήθηκαν τα τελευταία χρόνια.

Παράλληλα, οι κτηνοτροφικοί σύλλογοι της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης επισημαίνουν εδώ και χρόνια χρόνιες παθογένειες, όπως η έλλειψη υποδομών, οι καθυστερήσεις στα διαχειριστικά σχέδια βόσκησης, οι ελλείψεις στις κτηνιατρικές υπηρεσίες, οι αδυναμίες ελέγχου των εισαγωγών και η ανεπαρκής στήριξη για την αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου.

Επειδή παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις των κτηνοτροφικών συλλόγων, συνεταιρισμών και επαγγελματικών φορέων της περιοχής, δεν έχει μέχρι σήμερα παρουσιαστεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο στήριξης και ανασυγκρότησης της κτηνοτροφίας στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη,

Επειδή οι μέχρι σήμερα παρεμβάσεις της κυβέρνησης δεν έχουν καταφέρει να ανακόψουν τη συρρίκνωση του κτηνοτροφικού τομέα, όπως αποτυπώνεται στη μείωση του ζωικού κεφαλαίου και του αριθμού των ενεργών εκμεταλλεύσεων,

Επειδή η αντιμετώπιση των συνεπειών των ζωονόσων δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην καταβολή αποζημιώσεων, αλλά απαιτεί ολοκληρωμένο σχέδιο πρόληψης, επιτήρησης, αναπλήρωσης ζωικού κεφαλαίου και στήριξης της παραγωγικής διαδικασίας,

Επειδή η ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα αγροτικής πολιτικής, αλλά και κρίσιμο ζήτημα περιφερειακής ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και στήριξης της παραμονής του πληθυσμού στις ακριτικές περιοχές της χώρας,

Επειδή η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στον κτηνοτροφικό τομέα της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης έχει πλέον λάβει χαρακτηριστικά έκτακτης ανάγκης και απαιτεί άμεσες, ουσιαστικές και στοχευμένες παρεμβάσεις από την Πολιτεία, προκειμένου να αποτραπεί η περαιτέρω αποδυνάμωση ενός στρατηγικής σημασίας παραγωγικού κλάδου,

Επειδή η συνεχιζόμενη συρρίκνωση του κλάδου απειλεί να οδηγήσει σε περαιτέρω ερήμωση της υπαίθρου και απώλεια παραγωγικής δυναμικότητας,

Ερωτάται ο κ. Υπουργός:

1. Ποια είναι τα επίσημα αναλυτικά στοιχεία του Υπουργείου σχετικά με τη μεταβολή του αριθμού των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και του ζωικού κεφαλαίου στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, ανά Περιφερειακή Ενότητα, κατά την τελευταία επταετία;
2. Ποια μέτρα προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση για την αναπλήρωση του ζωικού κεφαλαίου που χάθηκε εξαιτίας ζωονόσων και των υποχρεωτικών θανατώσεων ζώων;
3. Προτίθεται το Υπουργείο να προχωρήσει σε πρόσθετες οικονομικές ενισχύσεις για την κάλυψη του αυξημένου κόστους ζωοτροφών, ενέργειας και λειτουργίας των κτηνοτροφικών μονάδων;
4. Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των διαχειριστικών σχεδίων βόσκησης και ποιες ενέργειες προγραμματίζονται για τη βελτίωση των βοσκοτόπων της περιοχής;
5. Υπάρχει σχεδιασμός για ειδικό πρόγραμμα στήριξης και προσέλκυσης νέων κτηνοτρόφων στις ακριτικές περιοχές της Θράκης, όπου η γήρανση του παραγωγικού πληθυσμού και η εγκατάλειψη του επαγγέλματος λαμβάνουν ανησυχητικές διαστάσεις;

Ο ερωτών Βουλευτής

Ζεϊμπέκ Χουσεΐν