Το νέο ελληνικό πρόγραμμα, περιέχει δέσμη φορολογικών μέτρων, πολλά από τα οποία οδηγούν, για παράδειγμα, η παροχή κινήτρων για τη χρήση πλαστικού χρήματος.

Τα πρώτα νέα φορολογικά μέτρα έρχονται από τον Οκτώβριο. Η κυβέρνηση έχει δεσμευθεί για αλλαγές στις κλίμακες φορολογίας εισοδήματος με ενσωμάτωση της έκτακτης εισφοράς αλληλεγγύης στους συντελεστές φόρου. Από την άλλη πλευρά, η εξίσωση αντικειμενικών και αγοραίων τιμών ακινήτων μετατίθεται για το 2017.

Ο ΕΝΦΙΑ παραμένει. Θα πρέπει και φέτος και του χρόνου να αποδώσει έσοδα 2,650 δισ. ευρώ. Εν όψει μάλιστα των αλλαγών στις αντικειμενικές αξίες, υπάρχει δέσμευση προσαρμογών στους συντελεστές του φόρου ώστε να συνεχίσει να αποδίδει 2,650 δισ. ευρώ, γεγονός που μάλλον δείχνει ότι ο βαρύς φόρος ακινήτων θα μας συνοδεύει μάλλον έως και το 2018, οπότε λήγει το νέο Μνημόνιο.

Πιο συγκεκριμένα:

1. Φόρος εισοδήματος. Έως τον Οκτώβριο του 2015 η κυβέρνηση θα απλοποιήσει το χρονοδιάγραμμα σχετικά με τις επιστροφές φόρου και παράλληλα θα αναμορφώσει και θα ενσωματώσει στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος την εισφορά αλληλεγγύης από το 2016 ώστε να επιτυχγάνεται με αποτελεσματικότερο τρόπο η προοδευτικότητα του συστήματος φορολογίας εισοδήματος, θα καταργήσει αναποτελεσματικές ή άδικες φοροαπαλλαγές.

2. Αντικειμενικές αξίες. Έως τον Σεπτέμβριο του 2016, οι αρχές θα εναρμονίσουν όλες τις αντικειμενικές αξίες με τις τιμές της αγοράς με ισχύ από τον Ιανουάριο του 2017. Μέχρι τότε θα πρέπει να έχουν τρέξει και διασταυρώσεις ανάμεσα στα δεδομένα του Ε9 και του Κτηματολογίου. Για να υπάρχουν παρανοήσεις για τον ΕΝΦΙΑ, ορίζεται ότι «εν όψει τυχόν αναθεώρησης των ζωνών αντικειμενικών αξιών για τα ακίνητα, θα αναπροσαρμοστούν οι φορολογικοί συντελεστές επί της ακίνητης περιουσίας , εφόσον κρίνεται αναγκαίο, για να διασφαλιστεί ότι τα έσοδα από το φόρο ακίνητης περιουσίας το 216 θα ανέλθουν τουλάχιστον στα 2,650 δισ. ευρώ.

3. Συμπληρωματικός προϋπολογισμός. Ως «απόδειξη της δέσμευσης της κυβέρνησης για την εφαρμογή αξιόπιστων δημοσιονομικών πολιτικών» το Μνημόνιο απαιτεί από την κυβέρνηση να εγκρίνει τον Οκτώβριο του 2015 συμπληρωματικό προϋπολογισμό εφόσον κριθεί αναγκαίο, προσχέδιο προϋπολογισμού για το 2016 και το νέο Μεσοπρόθεσμο 2016-19. Σε αυτό το πακέτο θα προβλέπονται μεταξύ άλλων, η σταδιακή αύξηση του φόρου εισοδήματος για τους αγρότες από το 13% σε 20% για το 2016 και 26% για το 2017, η αύξηση του φορολογικού συντελεστή για τα εισοδήματα από ενοίκια (ο χαμηλός για εισόδημα έως 12.000 ευρώ θα αυξηθεί στο 15% από 11% και ο υψηλός από 33% σε 35%) καθώς και η «καλύτερη στόχευση» η οποία προμηνύεται περικοπές στο επίδομα πετρελαίου θέρμανσης από το 2106. Στόχος της «καλύτερης στόχευσης είναι να μειωθούν κατά το ήμισυ οι δαπάνες για τις επιδοτήσεις πετρελαίου θέρμανσης στον προϋπολογισμό του 2016».

4. Τα αφανή μέτρα. Τα φορολογικά μέτρα τα οποία προσδιορίζονται με σαφήνεια στο Μνημόνιο, αν αποδειχθούν ανεπαρκή για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, θα διευρυνθούν. Ορίζεται χαρακτηριστικά ότι «οι αρχές δεσμεύονται να λάβουν περαιτέρω διαρθρωτικά μέτρα τον Οκτώβριο του 2016, αν κριθούν αναγκαία για να διασφαλιστούν οι στόχοι του 2017 και του 2018. Τα εν λόγω μέτρα θα περιλαμβάνουν τις αμυντικές δαπάνες , την προγραμματισμένη μεταρρύθμιση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και το πάγωμα των υποχρεωτικών δαπανών». Κοινώς οι φόροι θα ανέβουν κι άλλο, ενώ οι δαπάνες για μισθούς και συντάξεις θα μπουν στον πάγο.

5. Πλαστικό χρήμα. Έως τον Οκτώβριο του 2015 η κυβέρνηση δεσμεύεται να εγκρίνει ολοκληρωμένο σχέδιο για την αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης και να επεξεργαστεί σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος και τον ιδιωτικό τομέα, κοστολογημένο σχέδιο για την προώθηση και τη διευκόλυνση της χρήσης ηλεκτρονικών πληρωμών και τη μείωση της χρήσης μετρητών. Το σχέδιο αυτό θα πρέπει να τεθεί σε ισχύ τον Μάρτιο του 2016.

6. Μαύρες λίστες. Όσοι χρωστούν φόρους και ασφαλιστικές εισφορές για περισσότερους από τρεις μήνες, θα πρέπει να προετοιμαστούν για δημόσια διαπόμπευση από τον Οκτώβριο του 2015. Προβλέπεται η δημοσιοποίηση καταλόγου των οφειλετών για χρέη από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές που εκκρεμούν για περισσότερους από τρεις μήνες.

7. Κυνήγι στις αδήλωτες καταθέσεις. Έως τον Νοέμβριο έρχεται πλέγμα μέτρων για τις αδήλωτες καταθέσεις. Νομοσχέδιο για την εθελοντική αποκάλυψη «χωρίς αμνηστευτική διάταξη», αίτημα παροχής πληροφοριών σε όλα τα κράτη της Ε.Ε αναφορικά με καταθέσεις και άλλα περιουσιακά στοιχεία Ελλήνων στο εξωτερικό, καθιέρωση περιουσιολογίου. Νωρίτερα, τον Σεπτέμβριο προβλέπεται η επέκταση του Μητρώου Τήρησης Τραπεζικών Λογαριασμών ώστε οι ελεγκτές να έχουν τη δυνατότητα να βλέπουν άμεσα όλες τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών των ελεγχόμενων σε βάθος δεκαετίας .

8. Αλλαγές στα πρόστιμα. Έως τον Σεπτέμβριο θα πρέπει να καταργηθούν όλα τα πρόστιμα του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων (τα παλιά) και θα αλλάξουν τα πρόστιμα για τη μη έκδοση ή την ανακριβή έκδοση αποδείξεων. Οι παραβάσεις αυτές θα αντιμετωπίζονται από σκοπιάς προστίμων ως «απλές αλλά σοβαρές» και θα σχετίζονται με τον ΦΠΑ.

9. Έλεγχοι στην έδρα και πλειστηριασμοί. Ενδιαφέρον έχει η διατύπωση του Μνημονίου σύμφωνα με την οποία «έως τον Οκτώβριο του 2015 η κυβέρνηση θα πρέπει να εξασφαλίσει την επαρκή πρόσβαση της φορολογικής διοίκησης στις εγκαταστάσεις των φορολογουμένων για τη διεξαγωγή ελέγχων εγκαίρως και για σκοπούς επιβολής του νόμου . Εξίσου ενδιαφέρουσα είναι η πρόβλεψη (η οποία θα ξεκαθαρίσει άμεσα με την κατάθεση σχετικών διατάξεων νόμου) για τις μεταρρυθμίσεις στον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων «συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών της φορολογικής διοίκησης για την αναγκαστική εκποίηση περιουσιακών στοιχείων σε δημόσιους πλειστηριασμούς.

10. Αυτονομία ΓΓΔΕ. Έως τον Οκτώβριο προβλέπεται νομοσχέδιο για την ίδρυση αυτόνομου φορέα εσόδων, με αυτόνομο προϋπολογισμό, προσδιορισμό των εξουσιών του Διευθύνοντος Συμβούλου και του ανεξάρτητου Διοικητικού Συμβουλίου. Παράλληλα το ΣΔΟΕ φεύγει από την αρμοδιότητα του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών και μεταφέρεται στη ΓΓΔΕ.