“Η μητέρα Τερέζα βοήθησε τους ανθρώπους που είχαν εξαντλήσει τις δυνάμεις τους, όσους είχαν εγκαταλειφθεί, αδιάφορα, και θα πέθαιναν στην άκρη του δρόμου” δήλωσε ο ποντίφικας σε μια τελετή που παρακολούθησαν και δεκατρείς αρχηγοί ξένων κρατών και κυβερνήσεων.

Παρόλα αυτά, η αγιοποίηση έχει επαναφέρει στο προσκήνιο τα ποικίλα αρνητικά σχόλια εκείνων που υπενθυμίζουν τη “σκοτεινή” πλευρά της Agnesë Gonxhe Bojaxhiu, όπως ήταν το κανονικό της όνομα που πέθανε στις 5 Σεπτεμβρίου του 1997 σε ηλικία 87 ετών.

Η αλβανικής καταγωγής Μητέρα Τερέζα είχε κερδίσει το Νόμπελ Ειρήνης το 1979 “σε αναγνώριση της βοήθειας που προσέφερε στους δυστυχισμένους ανθρώπους, στα παιδιά και στους πρόσφυγες, για τους οποίους εργάστηκε ανιδιοτελώς τόσο πολλά χρόνια”, όπως ανέφερε τότε η επιτροπή.

Η αγιοποίηση της ξεκίνησε αμέσως μετά τον θάνατο της. Στις 19 Οκτωβρίου του 2003 είχε οσιοποιηθεί, στο τρίτο από τα τέσσερα στάδια της διαδικασίας αγιοποίησης. Υπό κανονικές συνθήκες πρέπει να περάσουν 5 χρόνια από τον θάνατο κάποιας προσωπικότητας πριν αρχίσει το πρώτο στάδιο της διαδικασίας οσιοποίησης.

Όμως ο Πάπας Ιωάννης Παύλος θαύμαζε τόσο πολύ τη Μητέρα Τερέζα που δεν τήρησε τελικά τον κανόνα, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις στους κόλπους της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας. Στις 4 Σεπτεμβρίου 2016 ολοκληρώθηκε η διαδικασία από τον Πάπα Φραγκίσκο.

Οι κατηγορίες εναντίον της

Η Μητέρα Τερέζα κατηγορήθηκε κυρίως από τον δημοσιογράφο, αρθρογράφο και συγγραφέα Κρίστοφερ Χίτσενς για θρησκευτικό φανατισμό.

Όπως ανέφερε ο ίδιος στις έρευνες του, “ενδιαφερόταν λιγότερο να βοηθήσει τους φτωχούς και περισσότερο να τους χρησιμοποιήσει σαν μία αστείρευτη πηγή εξαθλίωσης με την οποία τροφοδοτούσε την διάδοση των φονταμενταλιστικών ρωμαιοκαθολικών πιστεύω της”.

Η κριτική του έγινε μέσα από σειρά άρθρων, ντοκιμαντέρ και μέσα από το βιβλίο του, “Μητέρα Τερέζα: Θεωρία και πράξη”.

Η Μητέρα Τερέζα κατά την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης, όταν είχε “παγώσει” την κοινή γνώμη:“ο μεγαλύτερος καταστροφέας σήμερα είναι το κλάμα του αθώου και αγέννητου παιδιού, όταν μια μητέρα μπορεί να δολοφονήσει το δικό της παιδί στη μήτρα της τότε τί έμεινα για εσάς και για μένα να σκοτώσουμε μεταξύ μας”.

“Πολλοί άνθρωποι ανησυχούν επίσης για όλη τη βία σε αυτή την υπέροχη χώρα των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτές οι ανησυχίες είναι πολύ καλές. Αλλά συχνά αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι δεν ενδιαφέρονται για τα εκατομμύρια που δολοφονούνται από τη συνειδητή απόφαση των ίδιων των μητέρων τους. Και αυτός είναι ο μεγαλύτερος καταστροφέας της ειρήνης σήμερα – η έκτρωση που προκαλεί τόση τύφλωση στους ανθρώπους”, έλεγε επίσης το 1994 σε συνάντηση της με τον Μπιλ Κλίντον.

Στο βιβλίο του ο Χίτσενς αναφέρει πως η Μητέρα Τερέζα ενστερνιζόταν την άποψη ότι ο ανθρώπινος πόνος είναι δώρο Θεού και ότι ενώ διακήρυττε ότι κρατούσε απολιτική στάση, συναναστρέφονταν στυγνούς δικτάτορες (Φρανσουά Ντιβαλιέ, Εμβέρ Χότζα) και απατεώνες (Τσαρλς Κίτινγκ) και κέρδισε εκατομμύρια αφορολόγητα δολάρια ενώ οι τρόφιμοι κλινικής της Καλκούτα εξακολουθούσαν να δέχονται ανεπαρκή ιατρική φροντίδα.

Παραβλέποντας τις ακραίες απόψεις της πως “η άμβλωση είναι καταστροφική για την ειρήνη” ή πως “το AIDS είναι μια δίκαιη τιμωρία για την ανάρμοστη ερωτική συμπεριφορά”, ο Χίτσενς την κατακρίνει με σφοδρότητα για την προσπάθεια της να αθωώσει τον απατεώνα τραπεζίτη Τσαρλς Κίτινγκ.

Αμέσως μετά την σύλληψη του Κίτινγκ, η Μητέρα Τερέζα έγραψε μια επιστολή στον δικαστή Λανς Ιτο, ζητώντας επιείκεια για τον συλληφθέντα, γιατί “υπήρξε πάντοτε ευγενικός και γενναιόδωρος με τους φτωχούς του Θεού”.

Στην μοναχή απάντησε ο αναπληρωτής γενικός εισαγγελέας του Λος Άντζελες, Πολ Τάρλεϊ, λέγοντας της πως “ο Κίτινγκ έκλεψε 252.000.000 δολάρια, τα οποία πρέπει να επιστραφούν στους νόμιμους κατόχους τους”. Η Μητέρα Τερέζα δεν του απάντησε ποτέ.

Το 2013 οι Σ. Λεριβέ και Ζ. Σενάρ του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ και η Κ. Σενεσάλ του Πανεπιστημίου της Οττάβα δημοσίευσαν έρευνά τους σύμφωνα με την οποία τα γεγονότα δεν δικαίωναν την καθαγιασμένη εικόνα της Μητέρας Τερέζας, η οποία ήταν αποτέλεσμα υπερβολικής προβολής από τα ΜΜΕ και ενίσχυσαν τις κατηγορίες του Χίτσενς.

Οι Καναδοί ερευνητές ισχυρίστηκαν ότι πολλά από τα ιδρύματα που είχε δημιουργήσει η Μητέρα Τερέζα ήταν ακατάλληλα για τους ενοίκους τους, εξαιτίας της κακής υγιεινής τους, της έλλειψης τροφής, φροντίδας και φαρμακευτικής αγωγής ενώ υποστήριξαν ότι αν και η Μητέρα Τερέζα κατά τη διάρκεια της ζωής της είχε συγκεντρώσει εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια από φιλανθρωπίες και εράνους, μεγάλο μέρος των ποσών έχουν εξαφανιστεί σε “μυστικούς” τραπεζικούς λογαριασμούς που διαχειριζόταν μόνο η ίδια. Οι ίδιοι έλεγαν πως το ένα τρίτο από τους ασθενείς που πήγαιναν στα ιδρύματά της αφήνονταν στη μοίρα τους και τελικά πέθαιναν.

Το Βατικανό δεν έκανε ποτέ έρευνα για τα παραπάνω.

Οι μελετητές υπογράμμιζαν τη θέληση της Μοναχής να εξαπλώσει μια σκληροπυρηνική, δεξιά και συντηρητική Καθολική ιδεολογία υποστηρίζοντας στην έκθεση τους ότι διέδιδε “υπερβολικά δογματικές αντιλήψεις όσον αφορά, ειδικότερα, στις αμβλώσεις, την αντισύλληψη και το διαζύγιο”. Ένας από τους δημοσιογράφους του βρετανικού BBC, ο Μάλκολμ Μάγκεριτζ, φρόντισε να αναδείξει τη Μοναχή, αποσιωπώντας τις κατηγορίες προς το πρόσωπο της. Και ο ίδιος ήταν πολέμιος των εκτρώσεων και γνώριζε προσωπικά τη Μητέρα Τερέζα.

Η τραγωδία της Μποτάλ

Η Μητέρα Τερέζα κατηγορείται και για τις “ύποπτες” σχέσεις που είχε με τις πολυεθνικές εταιρείες. Κορωνίδα της σχέσης αυτής ήταν ο λόγος της προς τους κάτοικους της πόλης Μποτάλ στην Ινδία ύστερα από ένα βιομηχανικό ατύχημα που κόστισε την ζωή χιλιάδων ανθρώπων.

Στις 3 Δεκεμβρίου του 1984 πάνω από 40 τόνοι ισοκυανικού μεθυλίου, ενός χημικού εκατοντάδες φορές τοξικότερου από το υδροκυάνιο, διέρρευσαν από ένα εργοστάσιο φυτοφαρμάκων στο Μποπάλ της Ινδίας.

Μέχρι τον Οκτώβριο του 2003 είχαν δοθεί αποζημιώσεις για 15.248 θανάτους και 554.895 περιπτώσεις αναπηρίας. Υπολογίζεται ότι συνολικά λόγω της διαρροής έχασαν τη ζωή τους 15.000 με 25.000 άνθρωποι.

Όταν οι Ινδοί βγήκαν στο δρόμο αντιδρώντας στα ελλιπή μέτρα ασφαλείας της πολυεθνικής εταιρείας Union Carbide, η Μητέρα Τερέζα τους ζήτησε να “συγχωρέσουν την πολυεθνική” η οποία ήταν υπεύθυνη για το μεγαλύτερο βιομηχανικό δυστύχημα της ανθρωπότητας. Η Union Carbide, δεν τιμωρήθηκε ποτέ και από κανέναν.

Τα αμφίβολα θαύματα

Επίσης, μία από τις προϋποθέσεις για να κηρυχθεί κάποιος Όσιος και στη συνέχεια Άγιος είναι να έχει κάνει ένα θαύμα, με εκπροσώπους του Τύπου να γράφουν ότι η Μητέρα Τερέζα δεν είχε κάνει κανένα όσο ζούσε.

Μια νεαρή Ινδή, η Μόνικα Μπέσρα ισχυρίστηκε ότι η Μητέρα Τερέζα με τις προσευχές της, θεράπευσε τον όγκο του στομάχου από τον οποίο έπασχε. Μετά από μελέτη που διήρκεσε μήνες και πολλές συνεντεύξεις, η εξαφάνιση του όγκου της Μπέσρα χαρακτηρίστηκε “θαύμα”. Το εν λόγω “θαύμα” αναγνωρίστηκε από το Βατικανό το 2002, αλλά αμφισβητείται.

Σύμφωνα τέλος με το Γαλλικό Πρακτορείο που επικαλείται δημοσίευμα της καθολικής εφημερίδας Avvenir, το Βατικανό αναγνώρισε το δεύτερο “ιατρικό θαύμα” της μοναχής που αφορά στην “εξαφάνιση” πολυάριθμων όγκων από τον εγκέφαλο ενός Βραζιλιάνου ασθενή.