Τα σενάρια ανασχηματισμού και κυβέρνησης εθνικής ενότητας

Με τη συμφωνία στη Σύνοδο Κορυφής να έχει επιτευχθεί πλέον, μετά από 17 ώρες δραματικών διαβουλεύσεων, συγκρούσεων και εκβιασμών στις Βρυξέλλες, το μείζον θέμα για τον Αλέξη Τσίπρα είναι ποια κυβέρνηση θα κληθεί να εφαρμόσει τα συμφωνηθέντα, καθώς όπως έχει γίνει γνωστό η συμφωνία απέβη εν τέλει εξαιρετικά επώδυνη.

Ήδη ο Αλέξης Τσίπρας με την επιστροφή του στην Αθήνα και με μία επώδυνη βιώσιμη συμφωνία στις αποσκευές του έχει το μυαλό του στην επόμενη ημέρα της κυβέρνησης. Η πρόθεσή του για έναν σαρωτικό ανασχηματισμό είναι εκπεφρασμένη από την επομένη της μεταμεσονύχτιας ψηφοφορίας στην Ολομέλεια της Βουλής, η οποία κατέληξε σε 17 απώλειες για τον κυβερνητικό συνασπισμό.

Στο μάτι του κυκλώνα βρίσκονται οι βουλευτές και υπουργοί, οι οποίοι δεν παρείχαν την απαιτούμενη στήριξη στον Αλέξη Τσίπρα και τον Ευκλείδη Τσακαλώτο ώστε να κλείσουν τη συμφωνία στις διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες. Ο πρωθυπουργός αναχωρώντας για τη Σύνοδο Κορυφής έδωσε το στίγμα των προθέσεών του, σημειώνοντας με νόημα ότι «τα θέματα αυτά θα τα δούμε από τη Δευτέρα». Το κλίμα που επικρατεί στο Μέγαρο Μαξίμου απέδωσε σήμερα με δηλώσεις του και ο υπουργός Εργασίας, Πάνος Σκουρλέτης, ο οποίος κάλεσε όποιους δεν στήριξαν την κυβέρνηση να παραιτηθούν και να παραδώσουν τις έδρες τους, ενώ έθεσε θέμα δεδηλωμένης.

Να παραιτηθούν και να παραδώσουν τις έδρες τους, κάλεσε όλους τους διαφωνούντες βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος Νίκος Φίλης.

Ενδεικτικό είναι ότι σε αυτό το μήκος κύματος κινήθηκε τόσο ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, Τέρενς Κουίκ, ο οποίος τόνισε στον ΑΝΤ1 ότι «αναμένουμε πρώτα τις εξελίξεις», όσο και ο ευρωβουλευτής και αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου, Δημήτρης Παπαδημούλης. Ο τελευταίος εκτίμησε ότι με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού θα δρομολογηθεί «ανασύνθεση της κυβέρνησης», την οποία χαρακτήρισε εκ των πραγμάτων αναγκαία «από την στιγμή που δυο υπουργοί της κυβέρνησης έδωσαν αρνητική ψήφο στο αίτημα εξουσιοδότησης», αναφερόμενος σε Λαφαζάνη και Στρατούλη.

Υπάρχει ένα θέμα που λύνεται με δυο τρόπους, είπε ο κ. Παπαδημούλης. Είτε με παραίτηση είτε με αντικατάστασή τους. «Περιμένω πρωτοβουλίες του πρωθυπουργού αρνούμαι να ισχυριστώ ότι δεν συμβαίνει και τίποτα», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Για τους βουλευτές που δεν θα ψηφίσουν τα μέτρα, αναγνώρισε επίσης ότι υπάρχει θέμα.

Τα μέτρα τα οποία θα κληθεί η κυβέρνηση να περάσει μέσα στην εβδομάδα αυτή μέχρι και την Τετάρτη, αλλά και τα υπόλοιπα τα οποία θα πρέπει να κάνει νόμο του κράτους σε βάθος χρόνου σύμφωνα με την επίμαχη συμφωνία, θεωρείται πολύ δύσκολο να περάσουν από την ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ και των Ανεξαρτήτων Ελλήνων που συγκροτούν σήμερα τον ήδη «λαβωμένο» κυβερνητικό συνασπισμό. Ωστόσο, οι σκέψεις για δομικό ανασχηματισμό με τη διεύρυνση των πολιτικών κομμάτων που στηρίζουν την κυβέρνηση, έρχονται σε αντίθεση με τη δραματική ρήση του Αλέξη Τσίπρα στην επεισοδιακή συνεδρίαση της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ την Παρασκευή ότι «εγώ δεν θα γίνω Παπαδήμος. Ή θα συνεχίσουμε όλοι μαζί ή θα φύγουμε όλοι μαζί», γεγονός που προμηνύει πρόθεση για εκλογές στις κάλπες. Κάτι τέτοιο ωστόσο στις παρούσες συνθήκες χρηματοδοτικής ασφυξίας και δεσμεύσεων για άμεσες μεταρρυθμίσεις φαντάζει εξαιρετικά δύσκολο.

Την ίδια ώρα, όλο το τριήμερο έχουν οργιάσει οι φήμες για πιέσεις από τις τάξεις των δανειστών για κυβέρνηση εθνικής ενότητας με τη συμμετοχή και άλλων πολιτικών δυνάμεων στον κυβερνητικό συνασπισμό ώστε να διασφαλιστεί η προσήλωση και η εφαρμογή των συμφωνηθέντων στις Βρυξέλλες και των επώδυνων μέτρων, για τα οποία έχει δεσμευθεί η κυβέρνηση.

Το ισχυρό μήνυμα συναίνεσης που μετέφερε ο πρωθυπουργός, το οποίο είχε ξεκινήσει με το Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών της Δευτέρας μετά το δημοψήφισμα και ολοκληρώθηκε με την υπερψήφιση από 251 βουλευτές για την επίτευξη συμφωνίας κινούνταν σε αυτή την κατεύθυνση και εκλήφθηκε θετικά από τους ευρωπαίους εταίρους.

Την ίδια ώρα πάντως, από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, Νέα Δημοκρατία, Ποτάμι και ΠΑΣΟΚ, τηρείται προσεκτική σιγή μέχρι να δουν το περιεχόμενο της συμφωνίας και τις λεπτομέρειες των μέτρων που τη συνοδεύουν.

«Το ΠΟΤΑΜΙ δεν διεκδικεί ρόλο κυβερνητικού εταίρου σε μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, αλλά είναι στη διάθεση του πρωθυπουργού για την εξεύρεση εθνικά επωφελών λύσεων, σε πρόσωπα και προτάσεις». Σε αυτή τη βασική θέση κατέληξε σύσκεψη των βουλευτών του ΠΟΤΑΜΙΟΥ και της ομάδας πολιτικού σχεδιασμού του κόμματος, επικρίνοντας ως «λιποταξία», όπως αναφέρει, την πολιτική συμπεριφορά αρκετών βουλευτών της κυβερνητικής πλειοψηφίας ζητώντας να αντιμετωπισθεί άμεσα.

«Έχουμε 3 χρόνια μπροστά μας να γίνουμε κανονική ευρωπαϊκή χώρα. Ελπίζω να έχουμε πια μάθει από τα λάθη μας. Να κάνουμε μια νέα αρχή τώρα», σημείωσε συβιλλικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, λεπτά μετά τη συμφωνία στις Βρυξέλλες.

Ερώτημα τι μέλλει γενέσθαι με τον σκόπελο της Κωνσταντοπούλου

Εξίσου δεδομένο πάντως είναι το μείζον πρόβλημα της Προέδρου της Βουλής, Ζωής Κωνσταντοπούλου, η οποία το βράδυ της Κυριακής μέσω κύκλων της αρνήθηκε οποιοδήποτε σενάριο παραίτησης, μετά το «παρούσα» στην Ολομέλεια της Βουλής και τα διαδικαστικά «καψόνια» που κόντεψαν να τινάξουν στον αέρα το Eurogroup. Ενδεικτικό του εκνευρισμού στο Μαξίμου πάντως είναι το δημοσίευμα της Αυγής, το οποίο σε σημερινό ρεπορτάζ του τονίζει πως η ανασύνθεση της κυβέρνησης συμπεριλαμβάνει και την κυρία Κωνσταντοπούλου.

Ιδιαίτερης σημασίας ήταν η επίθεση την οποία εξαπέλυσε ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ και σκληρός «κομματικός», Νίκος Φίλης στη Ζωή Κωνστατοπούλου, κάνοντας λόγο για «συμπόρευσή» της σε θέματα κοινοβουλευτικής διαδικασίας με εκπροσώπους της Χρυσής Αυγής, αναφερόμενος στην εμμονή της προέδρου της Βουλής να καθυστερήσει την διαδικασία της περασμένης εβδομάδας με την διαδικασία για την εξουσιοδότηση προς τον πρωθυπουργό και τους συνεργάτες του να διαπραγματευθούν με τους εταίρους μας. Η επίθεση του κ. Φίλη σε συνδυασμό με τα όσα αναφέρει η Αυγή σύμφωνα με πολλούς αποτελεί την έναρξη αποδόμησης της Προέδρου της Βουλής από το Μέγαρο Μαξίμου.

Κύκλοι κοντά στην Πρόεδρο της Βουλής, διαμηνύουν την ίδια ώρα πως δεν της έχει ζητηθεί να παραιτηθεί. Ωστόσο, «ακόμη κι αν της το ζητούσαν, η ίδια θα αρνούνταν», όπως σημείωναν χαρακτηριστικά.

Για το θέμα ο κ. Παπαδημούλης σημείωσε ότι «ολοφάνερα υπάρχει τέτοιο πρόβλημα» και «περιμένω να δω τις πρωτοβουλίες του πρωθυπουργού και τις θέσεις και προτάσεις των συλλογικών οργάνων του κόμματος, είναι όμως διαφορετικής τάξης γιατί είναι και διαφορετική η θεσμική ιδιότητα και ο ρόλος της προέδρου της Βουλής».

Δεδομένων πάντως του ασφυκτικού χρονικού πλαισίου μέχρι και την Πέμπτη, ημέρα που πρέπει να έχει ολοκληρωθεί η υπερψήφιση του πακέτου δεσμεύσεων της Ελλάδας, το ενδεχόμενο πρότασης μομφής κατά της Προέδρου μοιάζει ανέφικτο καθώς απαιτεί βάσει Συντάγματος τριήμερη συζήτηση στη Βουλή και ο χρόνος αυτός δεν υπάρχει.

Αποτέλεσμα είναι η κυβέρνηση και ο Αλέξης Τσίπρας να καλούνται τις επόμενες ημέρες πέρα από τους εκβιασμούς από το μέτωπο των πιστωτών να υπερπηδήσουν τα όποια εμπόδια επιχειρήσει να βάλει επί της διαδικασίας η Ζωή Κωνσταντοπούλου.