Η εξήγηση Κολυδά για τις ισχυρές καταιγίδες στη Βόρεια Ελλάδα

Απαντήσεις για τα έντονα καιρικά φαινόμενα που έπληξαν τη Βόρεια Ελλάδα έδωσε ο μετεωρολόγος και πρώην διευθυντής της ΕΜΥ, Θεόδωρος Κολυδάς, αναλύοντας τους μηχανισμούς που οδήγησαν στην εκρηκτική ανάπτυξη των καταιγίδων.

Η κακοκαιρία προκάλεσε προβλήματα σε αρκετές περιοχές, με τη Δράμα να καταγράφει τις σημαντικότερες επιπτώσεις, κυρίως από πτώσεις δέντρων και ισχυρές ριπές ανέμου.

Πώς δημιουργήθηκαν τα έντονα φαινόμενα

Όπως εξηγεί ο κ. Κολυδάς, οι δορυφορικές εικόνες έδειξαν την ταχεία ανάπτυξη ισχυρών καταιγιδοφόρων νεφών, τα οποία μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα απέκτησαν μεγάλη κατακόρυφη ανάπτυξη.

Σύμφωνα με τον μετεωρολόγο, το θερμό και υγρό περιβάλλον κοντά στην επιφάνεια του εδάφους, σε συνδυασμό με την παρουσία ψυχρότερων αέριων μαζών σε μεγαλύτερα ύψη, ενίσχυσε σημαντικά την ατμοσφαιρική αστάθεια. Παράλληλα, οι μεταβολές στη διεύθυνση και την ένταση του ανέμου με το ύψος συνέβαλαν στην οργάνωση και τη διατήρηση των καταιγίδων.

Καθοδικά ρεύματα πίσω από τις ζημιές

Ο Θεόδωρος Κολυδάς επισημαίνει ότι το πιο καταστροφικό χαρακτηριστικό της κακοκαιρίας δεν ήταν μόνο η έντονη βροχόπτωση, αλλά κυρίως τα ισχυρά καθοδικά ρεύματα αέρα (downbursts).

Όπως αναφέρει, ο ψυχρός αέρας από τα ανώτερα τμήματα των καταιγίδων κατέρρευσε προς το έδαφος και εξαπλώθηκε με μεγάλη ταχύτητα, προκαλώντας θυελλώδεις ριπές ανέμου.

Το φαινόμενο αυτό μπορεί να εξηγήσει τις πτώσεις δέντρων και στύλων, τη μεταφορά αντικειμένων και τις διακοπές ηλεκτροδότησης που σημειώθηκαν σε αρκετές περιοχές.

Δεν επιβεβαιώνεται ακόμη η ύπαρξη υπερκαταιγίδας

Ο πρώην διευθυντής της ΕΜΥ σημειώνει ότι, παρότι έχει γίνει λόγος για πιθανή «υπερκαταιγίδα» (supercell), ένας τέτοιος χαρακτηρισμός δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί μόνο από τις δορυφορικές εικόνες.

Όπως διευκρινίζει, απαιτούνται δεδομένα από μετεωρολογικά ραντάρ που να αποδεικνύουν την ύπαρξη επίμονης περιστροφής στο ανοδικό ρεύμα της καταιγίδας. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ένα ιδιαίτερα οργανωμένο και ισχυρό καταιγιδοφόρο σύστημα, με πολύ ψυχρές νεφικές κορυφές, έντονη ηλεκτρική δραστηριότητα και αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης καταστροφικών ριπών ανέμου.

Προβλήματα στη Δράμα

Η κακοκαιρία προκάλεσε σημαντικά προβλήματα στη Δράμα και στις γύρω περιοχές.

Σύμφωνα με την Πυροσβεστική, το Περιφερειακό Κέντρο Επιχειρήσεων Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης δέχθηκε συνολικά 41 κλήσεις για περιστατικά που σχετίζονταν με τους ισχυρούς ανέμους και τις βροχοπτώσεις.

Οι πυροσβεστικές δυνάμεις πραγματοποίησαν 22 κοπές δέντρων και 6 απομακρύνσεις αντικειμένων, ενώ οι Αρχές παραμένουν σε επιφυλακή, καθώς ο Θεόδωρος Κολυδάς εκτιμά ότι ανάλογα έντονα φαινόμενα δεν αποκλείεται να εκδηλωθούν εκ νέου την Τετάρτη και την Παρασκευή.

Σε συνθήκες έντονου καύσωνα θα παραμείνει η χώρα την Τετάρτη 22 Ιουλίου, με την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία να εκδίδει έκτακτο δελτίο καιρού και πορτοκαλί προειδοποίηση για πολύ υψηλές θερμοκρασίες.

Το θερμό κύμα αναμένεται να κορυφωθεί κυρίως στην ανατολική ηπειρωτική Ελλάδα, με τις υψηλότερες τιμές να καταγράφονται στη Θεσσαλία, στην ανατολική Στερεά και στην ανατολική Πελοπόννησο.

Πού θα φτάσει τους 43 βαθμούς ο υδράργυρος

Σύμφωνα με το έκτακτο δελτίο, οι μέγιστες θερμοκρασίες της Τετάρτης προβλέπεται να φτάσουν:

• Στη Θεσσαλία τους 41 με 42 βαθμούς και τοπικά τους 43 βαθμούς Κελσίου.
• Στην ανατολική Στερεά τους 41 με 42 βαθμούς.
• Στην Αττική τους 40 με 41 βαθμούς.
• Στην ανατολική Πελοπόννησο τους 41 με 42 βαθμούς Κελσίου.

Η ΕΜΥ έχει γνωστοποιήσει ότι το έκτακτο δελτίο θα επικαιροποιηθεί το πρωί της Τετάρτης, με βάση τα νεότερα προγνωστικά δεδομένα.

Σκόνη και ενίσχυση των ανέμων

Το ιδιαίτερα θερμό σκηνικό θα συνοδεύεται από μεταφορά αφρικανικής σκόνης, με τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις να αναμένονται στα δυτικά και κεντρικά τμήματα, στην Πελοπόννησο, στην Κρήτη και στα νησιά του νοτίου Αιγαίου.

Οι άνεμοι στο Ιόνιο και στο Αιγαίο θα φτάνουν τοπικά τα 5 μποφόρ. Από το απόγευμα αναμένεται ενίσχυση των βόρειων και βορειοδυτικών ανέμων στις Κυκλάδες και στο βόρειο Αιγαίο.

Πιθανότητα καταιγίδων στη Μακεδονία και τη Θράκη

Παρά τις εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, τις μεσημβρινές και απογευματινές ώρες αναμένεται να αναπτυχθούν τοπικές νεφώσεις στα βόρεια ηπειρωτικά.

Βροχές και καταιγίδες είναι πιθανό να εκδηλωθούν κυρίως στα ορεινά της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονίας, καθώς και στη Θράκη. Σε ορισμένες περιοχές δεν αποκλείεται να σημειωθούν και τοπικές χαλαζοπτώσεις.

Στους 41,4 βαθμούς η υψηλότερη θερμοκρασία της Τρίτης

Η θερμοκρασία έφτασε την Τρίτη 21 Ιουλίου στους 41,4 βαθμούς Κελσίου στην Ωλένη Ηλείας, σύμφωνα με το δίκτυο μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Συνολικά, 18 σταθμοί κατέγραψαν θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών, ενώ σε 167 σταθμούς ο υδράργυρος ξεπέρασε τους 37 βαθμούς.

Οι πολίτες καλούνται να αποφεύγουν την έκθεση στον ήλιο κατά τις θερμότερες ώρες της ημέρας, να καταναλώνουν αρκετό νερό και να περιορίζουν τις έντονες σωματικές δραστηριότητες, ιδιαίτερα όταν ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες.

Διευκρίνιση: Η αναφορά σε θερμοκρασία 52 βαθμών στο αρχικό κείμενο αποτελεί προφανές τυπογραφικό λάθος. Η πρόγνωση κάνει λόγο για 41 έως 42 βαθμούς στην ανατολική Στερεά και στην ανατολική Πελοπόννησο.

Σημαντική αλλαγή αναμένεται να παρουσιάσει ο καιρός τις επόμενες ώρες, καθώς το έντονο κύμα ζέστης υποχωρεί και ψυχρότερες αέριες μάζες κινούνται από τη βόρεια Ευρώπη προς τα Βαλκάνια.

Η μεταβολή της ατμοσφαιρικής κυκλοφορίας δημιουργεί συνθήκες έντονης αστάθειας, με τον ευρωπαϊκό οργανισμό πρόγνωσης επικίνδυνων καιρικών φαινομένων ESTOFEX να εκδίδει προειδοποιήσεις για ισχυρές καταιγίδες σε περιοχές της Ιταλίας και των δυτικών Βαλκανίων.

Προειδοποίηση υψηλού επιπέδου στα δυτικά Βαλκάνια

Σύμφωνα με τον χάρτη του ESTOFEX, η υψηλότερη βαθμίδα προειδοποίησης (Level 3) αφορά περιοχές της βόρειας και κεντρικής Ιταλίας, της Αδριατικής, της νότιας Κροατίας, της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, του Μαυροβουνίου και του Κοσόβου.

Στις περιοχές αυτές υπάρχει αυξημένη πιθανότητα εκδήλωσης πολύ ισχυρών υπερκυτταρικών καταιγίδων (supercells), με φαινόμενα όπως:

• καταρρακτώδεις βροχοπτώσεις,
• ισχυρές ριπές ανέμου,
• μεγάλης διαμέτρου χαλάζι,
• τοπικούς ανεμοστρόβιλους.

Η Ελλάδα κοντά στη ζώνη αστάθειας

Η χώρα μας δεν βρίσκεται στον πυρήνα της επικίνδυνης ζώνης, ωστόσο τα βόρεια σύνορα γειτνιάζουν με την περιοχή που έχει τεθεί σε προειδοποίηση Level 2.

Αυτό σημαίνει ότι, καθώς το ψυχρό μέτωπο θα προσεγγίσει τη χώρα, δεν αποκλείεται να εκδηλωθούν τοπικά ισχυρές καταιγίδες, κυρίως στη Μακεδονία, τη Θράκη και γενικότερα στα βόρεια και βορειοδυτικά ηπειρωτικά.

Οι μετεωρολογικές συνθήκες ευνοούν την εκδήλωση:

• έντονων ηλεκτρικών εκκενώσεων,
• ισχυρών βροχοπτώσεων σε μικρό χρονικό διάστημα,
• τοπικών χαλαζοπτώσεων,
• πολύ ισχυρών καθοδικών ανέμων (downbursts).

Αισθητή πτώση της θερμοκρασίας

Με τη διέλευση του ψυχρού μετώπου αναμένεται να υποχωρήσουν οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν τις προηγούμενες ημέρες.

Η πτώση του υδραργύρου θα ξεκινήσει από τη βόρεια Ελλάδα και σταδιακά θα επεκταθεί προς την υπόλοιπη χώρα, ενώ παράλληλα θα ενισχυθούν οι βόρειοι άνεμοι.

Απαιτείται παρακολούθηση της εξέλιξης

Παρότι τα πιο έντονα φαινόμενα προβλέπεται να εκδηλωθούν βορειότερα, από τη βόρεια Ιταλία έως τα δυτικά Βαλκάνια, η εγγύτητα της Ελλάδας στη ζώνη έντονης αστάθειας καθιστά αναγκαία τη συνεχή παρακολούθηση των προγνώσεων.

Οι μετεωρολόγοι επισημαίνουν ότι ακόμη και μικρές μεταβολές στην πορεία του ψυχρού μετώπου ενδέχεται να διαφοροποιήσουν την ένταση και την έκταση των φαινομένων, κυρίως στις βόρειες περιοχές της χώρας.