Κωνσταντίνος Γκαρέλας | Τα κάστανα της ανάπτυξης
Πολύς λόγος έγινε τελευταία για την υποτιθέμενη ανάκτηση της αξιοπρέπειας της χώρας μας από τη νέα κυβέρνηση. Πολλοί πολίτες περπατάνε «υπερήφανοι» και «με το κεφάλι ψηλά» στο δρόμο, γιατί μια ελληνική κυβέρνηση για «πρώτη φορά» (υποτίθεται ότι) διαπραγματεύεται. Πρωτοφανή επίπεδα στήριξης απολαμβάνει η κυβέρνηση από ψηφοφόρους όλων των αποχρώσεων. Έχω ξαναγράψει και εξηγήσει παρόλα αυτά γιατί αυτό που γίνεται ΔΕΝ είναι διαπραγμάτευση και δεν μπορεί να οδηγήσει πουθενά, ούτε βέβαια να είναι αιτία υπερηφάνειας και «αξιοπρέπειας». Διαπραγματεύομαι σημαίνει ότι αρχικά συμφωνώ στους όρους και την έκταση της διαπραγμάτευσης. Η έκταση της διαπραγμάτευσης μπορεί να οριστεί διασταλτικά ή περιοριστικά αλλά πάντα σε συμφωνία με τα αντισυμβαλλόμενα μέρη. Οι όροι, οι κανόνες της διαπραγμάτευσης, μπορεί να είναι και αυτοί μερικώς μεταβλητοί, αλλά συνήθως είναι δεδομένοι κατά παράδοση και κατά σύμβαση και επιδέχονται πολύ λίγες αλλαγές και μετατροπές. Για παράδειγμα, αν πηγαίνεις σε μια τράπεζα για να ζητήσεις δάνειο, και να θέλεις να αλλάξεις συνολικά και από τα θεμέλια τους όρους δανειοδότησης και να τους κάνεις κατά πως εσένα σου ταιριάζει, αυτό προφανώς δεν πρόκειται να οδηγήσει σε ολοκλήρωση συμφωνίας σύναψης δανείου, αλλά στην έξωση κακήν κακώς του υποψήφιου δανειολήπτη από την τράπεζα. Παρόμοια, το να πηγαίνει μια χώρα στους «Θεσμούς» (δηλαδή -για να καταλαβαινόμαστε- στην «Τρόικα») και να λέει θέλω να αλλάξω τον τρόπο και τους όρους δανειοδότησης, σε τέτοιο βαθμό ώστε να αλλάξει η δομή και η φύση όχι μόνο της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και της δομής και της οικονομικής λειτουργίας του κόσμου ολόκληρου, αυτό δεν είναι και τόσο «αξιοπρέπεια» και «υπερηφάνεια», αλλά μάλλον άγνοια, αυτοτύφλωση και ατεκμηρίωτος μεγαλοϊδεατισμός, για να μην πω διαπραγματευτικός χουλιγκανισμός. Το να πηγαίνεις πάλι στους «Θεσμούς» (είτε αυτοί είναι το Γιούρογκρουπ, είτε το Συμβούλιο Υπουργών, είτε Διάσκεψη Κορυφής ντυμένος σαν νυχτόβιος και να κάνεις γενικόλογες διαλέξεις μη δίνοντας συγκεκριμένα στοιχεία και μην καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις και σχέδια, πέρα από λάθος και αντιπαραγωγική τακτική, είναι κάτι που προφανώς έχει επισύρει τη μήνη όλων των άλλων ατυχών παραβρισκόμενων εταίρων, δυσχεραίνοντας ακόμα περισσότερο την ήδη αδύναμη διαπραγματευτική θέση της χώρας.
Δεν ξέρει κανείς πάντως τι να σκεφτεί και να πιστέψει. Το μόνο καλό, γιατί πρέπει να βρούμε και κάποιο καλό στην όλη κατάσταση, για να μη χάσουμε την ελπίδα που είναι απαραίτητη για τη συνέχιση της όποιας προσπάθειας που κάνει ο καθένας μας στη ζωή του, είναι ότι η νέα κυβέρνηση διακρίνεται εκτός από την ασυμβατικότητά της και για το ότι προσπαθεί να εννοεί και να κάνει αυτά που λέει. Δηλαδή δε διακρίνεται από τη σκόπιμη διγλωσσία προηγούμενων πολιτικών και κυβερνήσεων, που μαζί με την ανικανότητά τους έκανε τους πολίτες να εξοργιστούν. Βέβαια το ότι ειλικρινά πιστεύει η κυβέρνηση στις χίμαιρες και άλλα αριστερά παραμύθια, δε σημαίνει ότι κινδυνεύουμε σαν χώρα από αυτές τις χίμαιρες λιγότερο! Αλλά ευτυχώς για εμάς φαίνεται ότι η πραγματικότητα, που τη ζουν πλέον οι νέοι κυβερνήτες μας από το «θάλαμο διακυβέρνησης» και όχι από τις ανεύθυνες «κερκίδες», τους αναγκάζει σε πολλές και πρωτόγνωρες για αυτούς προσαρμογές. Ίσως επειδή, παρά τα παραμύθια που σαν «καλοί αριστεροί», με καλή πρόθεση πιστεύουν, έχουν πραγματικά καλές προθέσεις και θέλουν να βοηθήσουν τη χώρα, και επειδή εννοούν αυτά που θέλουν και λένε, ίσως, με τον καιρό, να κατορθώσουν τελικά ΑΥΤΟΙ να κάνουν τις απαραίτητες διορθωτικές κινήσεις για την επιβίωση και την ανάπτυξη της χώρας. Ότι ΔΕΝ έκαναν δηλαδή διαδοχικές «ατυχήσασες» προηγούμενες κυβερνήσεις. Αν θέλουν το καλό της χώρας, και όχι να μας κάνουν «Κούγκι», πράγμα για το οποίο ΔΕΝ έχουν καμία εξουσιοδότηση (αντίθετα οι πολίτες τους ψήφισαν γιατί διαβεβαίωναν με κάθε τρόπο ότι η όποια λύση τους προβλήματος θα προκύψει ΕΝΤΟΣ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρώ!) δηλαδή να μας ανατινάξουν, όπως δήλωσε ότι θα μας κάνει ο «πάνσοφος» κύριος Καμένος αν δεν ικανοποιηθούν οι ορέξεις του, θα πρέπει να προβούνε στις απαραίτητες και μηδέποτε γινόμενες από οποιαδήποτε κυβέρνηση διορθώσεις, ή «μεταρρυθμίσεις», και στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα. Είναι και αυτή η τελευταία μια «κακιά» λέξη, που ίσως τιμής ένεκεν θα έπρεπε πλέον να αποφεύγουμε, γιατί έχει «πολιτογραφηθεί» ως «δεξιά». Αλλά δεν έχει σημασία πως θα τις πουν, σκοπός είναι να γίνουν, να δοθεί χώρος δράσης στην ανθρώπινη πρωτοβουλία, είτε αυτή θα πραγματωθεί στον ιδιωτικό είτε στο δημόσιο τομέα.
Μέχρι στιγμής δεν είδαμε βέβαια κάτι συγκεκριμένο από την κυβέρνηση, αλλά αν θέλει έχει την ευκαιρία πραγματικά να αλλάξει τη χώρα, να βάλει τη σφραγίδα της στην αναγέννησή της, αντί με τη συνέχιση μιας συγκρουσιακής τακτικής να βάλει την υπογραφή της στον οικονομικό και έτσι και πολιτικό και κοινωνικό θάνατό της. Αυτή η αναγέννηση, και η σε αυτήν συμπεριλαμβανόμενη και περιπόθητη περιλάλητη «ανάπτυξη», ΔΕΝ είναι κάτι το μαγικό ή το άπιαστο και απραγματοποίητο. Βέβαια σε δύο κυρίως τομείς χωρίζεται η προσπάθεια για την επίτευξή της, έστω κι αν αυτοί οι τομείς αλληλεξαρτώνται και αλληλοεπηρεάζονται: εννοώ τις μεταρρυθμίσεις στον Δημόσιο Τομέα, όπου τα πράγματα είναι τραγικά δύσκολα, με όλη την αδράνεια που χαρακτηρίζει τη λειτουργία του και την έλλειψη στοιχειωδών εργαλείων και τρόπων ελέγχου του, και τις μεταρρυθμίσεις στον ιδιωτικό τομέα, όπου τα πράγματα είναι σχετικά πολύ πιο εύκολα. Εννοώ ότι ο δημόσιος τομέας στη χώρα μας έχει καταντήσει ένα αυτόνομο, πολυκέφαλο και ανεξέλεγκτο τέρας, που υπάρχει και ζει για τον εαυτό του, απομυζώντας ταυτόχρονα τον από τη φύση του παραγωγικό και συγκροτημένο ιδιωτικό τομέα από πόρους και ζωτική ενέργεια που χρειάζεται ο τελευταίος για να συντηρηθεί και να υπάρξει, πόσο μάλλον για να αναπτυχθεί. Για αυτό θα συμβούλευα την κυβέρνησή μας, να σκύψει στις ανάγκες και να ακούσει τις προτάσεις του ιδιωτικού τομέα, που ο άμοιρος δε ζητάει πολλά, μάλλον δε ζητάει ΤΙΠΟΤΑ, μόνο χώρο, μόνο πλαίσιο, σταθερούς και κατά το δυνατό ευνοϊκούς κανόνες για να υπάρξει και να αναπτυχθεί. Εξάλλου στη χώρα μας πάντα ο ιδιωτικός τομέας και οι εργαζόμενοί του ήταν εκείνοι που πραγματικά μοχθούσαν και παρήγαν, και από τον ιδρώτα και το μόχθο τους ζει και βασιλεύει και ο δημόσιος τομέας με τους προνομιούχους «δημόσιους» υπαλλήλους τους. Το πώς θα αξιοποιήσει η κυβέρνηση ενδεχόμενη πραγματική ανάπτυξή του, εννοώ και φορολογικά, πως θα σταματήσει δηλαδή η εκτεταμένη φοροδιαφυγή, και εδώ η λύση είναι εύκολη και προφανής και την έχω καταθέσει πολλές φορές, θα το κάνω τηλεγραφικά για ακόμα μία εδώ: διασταυρούμενοι έλεγχοι στην «πηγή»! Συνεργεία του ΣΔΟΕ να κινούνται και να ελέγχουν διαρκώς και ανεξάρτητα το ένα από το άλλο την παραγωγική και εμπορική διαδικασία. Μόνο τότε όλοι οι επαγγελματίες θα αναγκαστούν να συμμορφωθούν. Είναι λαϊκισμός να λέγεται ότι μόνο οι μεγάλες επιχειρήσεις φοροδιαφεύγουν, και «ας μην κυνηγήσουμε τους μικρούς», ενώ είναι επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι κυρίως οι μεγάλες επιχειρήσεις όχι μόνο συμμορφώνονται κατά το μεγαλύτερο ποσοστό, σχεδόν 100%, σε όλες τις –δυστυχώς ασταθείς και διαρκώς εναλλασσόμενες- απαιτήσεις των νόμων, αλλά αποδίδουν και αναλογικά με τον αριθμό και με το συνολικό κύκλο εργασιών τους πολύ μεγάλο ποσοστό από τα φορολογικά έσοδα του κράτους. Δυστυχώς αν οριστεί το αφορολόγητο όριο εισοδήματος στις 12,000 Ευρώ το χρόνο, οι περισσότεροι μικροεπιχειρηματίες, δηλαδή η συντριπτική μερίδα του «ιδιωτικού τομέα» στη χώρα μας, που αποτελείται ακριβώς από μικροεπιχειρηματίες, δε θα πληρώνουν πάλι σχεδόν κανένα φόρο στο κράτος μας, δηλαδή στο κοινό μας ταμείο.
Αυτό δε σημαίνει βέβαια ότι θα πρέπει να διατηρήσουμε το καταστροφικό και αντιπαραγωγικό τρόπο υπερφορολόγησης της προηγούμενης κυβέρνησης, της φορολόγησης των εισοδημάτων των επαγγελματιών και μικροεπιχειρηματιών με 26% από το πρώτο ευρώ χωρίς καμιά φορολογική απαλλαγή! Για αυτό το προηγούμενο παρανοϊκό καθεστώς είχα εκφράσει την αρνητικότατη άποψή μου σε διάφορα άρθρα μου, όπως στο «Σταγόνα στον ωκεανό της φοροδιαφυγής» (http://kostasgarelas.blogspot.gr/2013/08/blog-post.html ) και βέβαια στο «Ο θάνατος του εμποράκου» (http://kostasgarelas.blogspot.gr/2012/10/blog-post.html ). Δυστυχώς η στοιχειώδης λογικής είναι είδος σε πλήρη ανεπάρκεια στη χώρα μας, ενώ ο παραλογισμός και το ψέμα κανόνας. Ελπίζω οι καινούριοι κυβερνήτες μας να ακούσουν και να εφαρμόσουν τη φωνή της λογικής σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος είναι τόσο εύκολα διαχειρίσιμος σε σχέση με τον αυτονομημένο και αδηφάγο δημόσιο τομέα. Τι σας ζητάμε εντιμότατοι και εξοχότατοι κυβερνήτες μας; Την άδεια να υπάρξουμε και να αναπτυχθούμε! Γιατί μας αντιμετωπίζετε πάντα με ύπουλο και απρόβλεπτο τρόπο; Γιατί πάντα βάζετε και «την πληρώνουν» οι συνεπείς και συνεργάσιμοι, ενώ οι ασυνεπείς βρίσκονται πάντα στο (φορολογικό) απυρόβλητο; Γιατί δε μας αφήνετε να κάνουμε τη δουλεία μας, ενώ αντίθετα συνεχώς μας αιφνιδιάζετε με τις αλλοπρόσαλλες νομοθετήσεις σας; Αναφέρομαι βέβαια στις παλιότερες κυβερνήσεις, γιατί από την καινούρια ΔΕΝ είδαμε ακόμα «φως», δηλαδή σχετικούς νέους νόμους. Δυστυχώς ακόμα ΔΕΝ πήρε «μπρος» η νέα κυβέρνηση σχετικά. Ελπίζουμε παρόλα αυτά οι νέοι υπουργοί με την καθοδήγηση και τον έλεγχο του Πρωθυπουργού κ. Τσίπρα, να κάνουν επιτέλους το σωστό και να βοηθήσουν, ή έστω να μην εμποδίσουν, όπως συνέβαινε κατά κόρον στο παρελθόν, τον ιδιωτικό τομέα να κάνει τη δουλειά του και «να βγάλει τα κάστανα –της ανάπτυξης- από τη φωτιά»! Ελπίζω τώρα που κατάλαβαν (κατάκτησαν) οι νέοι κυβερνήτες μας την εξουσία, να μην καταντήσουν κι αυτοί το «κράτος» τσιφλίκι του πατρός και… παρανάλωμα του κόμματός τους και των «κολλητών» τους! Ας μην τηρήσουν αυτή την καταστροφική «παράδοση», ας μη μας απογοητεύσουν τραγικά και αυτοί. Γιατί πλέον τα ψέματα τελείωσαν, όπως και η υπομονή των εταίρων μας. Οι κυβερνητικά κατευθυνόμενες ανακοινώσεις στις ειδήσεις από τα κρατικά κανάλια, που κάνουν συνεχώς λόγο για «τεράστια δυσκολία ανταπόκρισης» στις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας (ευτυχώς επιτέλους το κατάλαβαν!) είναι δείγματα μιας κυβερνητικής αφύπνισης και μιας προσαρμογής στην αμείλικτη και σκληρή πραγματικότητα. Ας ελπίσουμε επιτέλους αυτή να επισυμβεί.