ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Κορωνοϊός | Ολιστικό σχέδιο αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης ανακοινώνει η κυβέρνηση
Nέο ολοκληρωμένο σχέδιο για την τόνωση της ελληνικής οικονομίας τον Απρίλιο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες από τον κορωνοϊό, ανακοινώνει η κυβέρνηση αύριο Δευτέρα στις 10 το πρωί.
Ολοκληρωμένο σχέδιο
Τις ανακοινώσεις θα κάνουν οι υπουργοί Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, Ανάπτυξης Άδωνις Γεωργιάδης και Εργασίας Γιάννης Βρούτσης.
Το νέο οικονομικό πακέτο που θα ανακοινωθεί αύριο αποφασίστηκε σήμερα κατόπιν σύσκεψης υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη που πραγματοποιήθηκε μέσω τηλεδιάσκεψης από το Μέγαρο Μαξίμου.
Στην σύσκεψη συμμετείχαν ο Υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, ο Υπουργός Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης, ο υφυπουργός Οικονομικών αρμόδιος για τη Δημοσιονομική Πολιτική Θεόδωρος Σκυλακάκης, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, αρμόδιος για το Συντονισμό του Κυβερνητικού Έργου Άκης Σκέρτσος, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Στέλιος Πέτσας, ο Γενικός Γραμματέας του Πρωθυπουργού Γρηγόρης Δημητριάδης, ο Γενικός Γραμματέας Δημοσιονομικής Πολιτικής Αθανάσιος Πετραλιάς και ο Προϊστάμενος του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Αλέξης Πατέλης.
Ολιστικό σχέδιο αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης
Ο Χρήστος Σταϊκούρας μιλώντας στο ΜEGA το πρωί της Κυριακής τόνισε σχετικά τις αυριανές ανακοινώσεις της κυβέρνησης πως «θα ακούσετε πολλά περισσότερα που θα έχουν να κάνουν και με διεύρυνση των ΚΑΔ και με ολιστική αντιμετώπιση του προβλήματος, δηλαδή δεν θα επανέλθουμε σε συζήτηση ΚΑΔ».
Σημείωσε παράλληλα ότι «υπάρχει πακέτο στήριξης πράγμα το οποίο φαίνεται από το γεγονός ότι το δημοσιονομικό πακέτο υπερβαίνει το μέσο ευρωπαϊκό είναι στο 2,5 % του ΑΕΠ όταν ο μέσος ευρωπαϊκός όρος είναι στο 2%. Αύριο το αργότερο μεθαύριο θα αποδειχθεί ότι έχουμε μια ολιστική προσέγγιση της ελληνικής οικονομίας. Μια συνετή κυβέρνηση και ένα συνετό υπουργείο Οικονομικών οφείλει να είναι προσεκτικό καθώς δεν γνωρίζουμε την έκταση της κρίσεως, διότι στην κάθε παρατήρηση θα πρέπει ξέρει κανείς για πόσο θα κρατήσει αυτό ώστε να ξέρει πότε θα ρίξει τα κατάλληλα «πολεμοφόδια».
Αντοχές και όπλα της οικονομίας
Μιλώντας τώρα για τις αντοχές που μπορεί να δείξει η ελληνική οικονομία απέναντι σε αυτή την κρίση, ο ίδιος επεσήμανε:
«Λειτουργούμε με συνετό τρόπο ώστε να μην πάνε χαμένες οι θυσίες των πολιτών και ξανακυλήσουμε στο παρελθόν. Τα όπλα που έχει η ελληνική οικονομία είναι η καλή δημοσιονομική διαχείριση που έχει γίνει τα προηγούμενα χρόνια και ειδικά η ανάταξη της οικονομίας που είναι πολύ πιο έκδηλη την τελευταία περίοδο και θα χρησιμοποιήσουμε κατά τον βέλτιστο τρόπο τα διαθέσιμα εργαλεία όσο αυτά προστίθενται από το εξωτερικό», υπογραμμίζοντας πως η ελληνική κυβέρνηση κάνει το καλύτερο δυνατό τηρουμένων των αναλογιών και των διαθέσιμων πόρων που διαθέτει και μη γνωρίζοντας την έκταση του προβλήματος.
Ο κ. Σταϊκούrας εξέφρασε την απογοήτευσή του σε σχέση με την χρηματοδότηση της κρίσης από την ΕΕ ενώ αναφορικά με τη χρήση του «μαξιλαριού» υποστήριξε ότι δεν μπορούμε το χρησιμοποιήσουμε καθώς δεν γνωρίζουμε την έκταση της κρίσης.
Απαντώντας τώρα στο αν υπάρχουν κονδύλια που μπορεί να υπάρξουν ώστε να υπάρξει και μια ροή χρηματοδότησης προς τη χώρα, ο κ. Σταϊκούρας είπε:
«Υπάρχουν κάποιες πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων θα αξιοποιήσουμε τα σχετικά κονδύλια, υπάρχει μία πρωτοβουλία σε ευρωπαϊκό επίπεδο από τους υφιστάμενους ευρωπαϊκούς πόρους και είναι αυτό το corona fund 37 δισ. ευρώ που στην Ελλάδα αντιστοιχούν 1,8 δισ. ευρώ, πρωτοβουλίες που αναλαμβάνουμε την τρέχουσα εβδομάδα, περικλείοντας αυτό το ποσό . Από εκεί και πέρα υπάρχει μια συζήτηση η οποία έχει ανοίξει και σε επίπεδο ηγετών που έχει να κάνει με τον ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης ο οποίος διαθέτει περίπου 400 δισ. ευρώ για τα οποία υπάρχει μία συζήτηση να διατεθούν σε όλες τις χώρες τις Ευρώπης προσανατολισμένες για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του κορωναϊού».
Ο ίδιος τόνισε ότι «η κρίση που αντιμετωπίζουμε δεν είναι μια διαρθρωτική κρίση της Ευρώπης ή Ελλάδας. Τα βασικά χαρακτηριστικά της ελληνικής οικονομίας ήταν εξαιρετικά.Πρόκειται για μία εξωγενή συμμετρική κρίση η οποία χτύπησε και τη χώρα μας, και αυτή κρίση συνεπώς μπορεί να παρέλθει».
Στοχευμένες πολιτικές για πρωτογενή τομέα, ενέργεια και τουρισμό
«Το επόμενο στάδιο που έχουμε να κάνουμε είναι να κάνουμε στοχευμένες πολιτικές για τον πρωτογενή τομέα, στοχευμένες πολιτικές για τον τομέα τις ενέργειας , για τον τουρισμό, την ναυτιλία και την ακτοπλοΐα, τα αεροδρόμια και άλλους κλάδους που έχουμε εντοπίσει ότι υπάρχουν προβλήματα. Άρα εκτός των οριζόντιων πολιτικών που καλύπτουμε με αυτά που ήδη καλύπτουμε θα υπάρχουν και στοχευμένες δράσεις και σε συγκεκριμένους κλάδους, τονίζοντας ότι το συνολικό πακέτο των μέτρων που έχει λάβει η κυβέρνηση απέναντι στους εργαζόμενους δείχνει την κοινωνική ευαισθησία της κυβέρνησης» σημείωσε επίσης ο κ. Σταϊκούρας.
Καμία απόλυση 1,5 μήνα μετά το τέλος της κρίσης
Ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης μιλώντας στο MEGA τόνισε ότι δεν θα γίνει καμία απόλυση 1,5 μήνα μετά τη λήξη της κρίσης σε όσους υπάγονται στους ΚΑΔ.
Όπως είπε ο κ. Βρούτσης «η κυβέρνηση και το υπουργείο Εργασίας κινήθηκαν με πρωτοφανή ταχύτητα και αυτό που συντελέστηκε στην Ελλάδα δεν έχει γίνει πουθενά στην Ευρώπη. Και για αυτό πρέπει να είμαστε υπερήφανοι.
Μέσα σε απειροελάχιστο διάστημα οργανώσαμε σύστημα καταγραφής σε ειδική πλατφόρμα στην «Εργάνη» με τη δυνατότητα να καλύψουμε όλες τις επιχειρήσεις και όλους τους εργαζόμενους της χώρας. Κι έτσι τώρα είμαστε έτοιμοι για τα αιτήματα καταγραφής των εργαζομένων, μέσα από τα οποία θα αρχίσουν οι πληρωμές. Είμαστε το πιο οργανωμένο κράτος και δείξαμε απίστευτη ταχύτητα».
Δίνοντας μια εικόνα για το πόσες επιχειρήσεις έχουν κάνει αίτηση για να ενταχθούν στο επίδομα των 800 ευρώ, ο υπουργός Εργασίας ανέφερε ότι μέχρι στιγμής είναι 270.197 επιχειρήσεις και αντιστοιχούν σε 392.272 εργαζόμενους.
Από 1η Απριλίου ξεκινούν και οι εργαζόμενοι την καταγραφή τους, συμπλήρωσε ο κ. Βρούτσης.
Σχετικά με τους ΚΑΔ, ανέφερε ότι «σε δύο ημέρες, αύριο μεθαύριο, κλείνει και το θέμα των ΚΑΔ, άρα κλείνει το κεφάλαιο της οικονομίας και θα συμπεριλάβουμε όλους τους εργαζόμενους. Δεν θα μείνει κανείς εκτός. Εκτός θα μείνουν μόνον οι επιχειρήσεις που δεν πλήττονται».
Ο κ. Βρούτσης αναφέρθηκε και στο μέτρο της εκ περιτροπής απασχόλησης και στις επιχειρήσεις στις οποίες μπορεί να εφαρμοστεί, αλλά και για το πόσο καιρό θα ισχύσει.
Μόλις τελειώσει η κρίση σταματάει και η εκ περιτροπής εργασία
Την περίοδο που θα τελειώσει η κρίση, το μέτρο της εκ περιτροπής εργασίας, θα σταματήσει αυτόματα, είπε.
Ενώ τόνισε, ότι μετά το τέλος της κρίσης, οι εργοδότες που έχουν ενταχθεί στους ΚΑΔ δεν θα μπορούν να κάνουν απολύσεις για ενάμιση μήνα μετά.
«Η απόφαση αυτή για την προστασία των εργαζομένων είναι πρωτοφανής για την Ευρώπη» είπε χαρακτηριστικά. Στο θέμα του εργοσήμου δεν έχει υπάρξει ακόμη πρόβλεψη.
Μέτρα ανάσα για εργαζόμενους και επιχειρήσεις
Μέχρι στιγμής η οικονομική ενίσχυση προς εργαζόμενους και επιχειρήσεις λόγω της επέλασης του κοροναϊού αγγίζει μέχρι στιγμής τα 15 δισ. ευρώ.
Για το πακέτο των μέτρων ενόψει του Απριλίου θα συμπεριληφθούν επιπλέον επαγγελματικοί κλάδοι στο πλαίσιο των μέτρων στήριξης.
Όπως ανέφερε ο κ. Σταϊκούρας, «έως το βράδυ της Παρασκευής, 212.059 επιχειρήσεις με 321.860 εργαζόμενους, είχαν υποβάλλει αίτηση στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ για στήριξη και συμμετοχή στα προγράμματα με τα μέτρα, και αυτό δείχνει ότι έχουμε πετύχει μια ανάσχεση των απολύσεων. Αντιμετωπίζουμε ένα εξωγενές πρόβλημα, που δεν είναι ελληνικό, αλλά παγκόσμιο. Το θέμα είναι η κυβέρνηση να πάρει τα μέτρα που χρειάζονται, ώστε όταν περάσει αυτή η κρίση να γίνει μια επανεκκίνηση με βάση την πορεία που είχαμε ως οικονομία τους πρώτους μήνες του 2020», τονίζοντας ότι η οικονομία επιστρέφει σε ύφεση.
«Προσπαθούμε να κάνουμε το βέλτιστο, με τα ελάχιστα δυνατά σφάλματα. Η εικόνα στην οικονομία είναι κάθε ημέρα και χειρότερη. Περιμένουμε να δούμε, βάσει των εισηγήσεων των ειδικών για τα μέτρα, πώς θα κινηθεί η οικονομία τον Απρίλιο και πως τον Μάιο. Πολύ περισσότερο όταν ακούγεται ότι θα υπάρχει και νέο κύμα στο τέλος του χρόνου, ένα υπεύθυνο υπουργείο Οικονομικών, πρέπει να λαμβάνει τα μέτρα του», ανέφερε.
Την επόμενη εβδομάδα το υπουργείο Οικονομικών θα διευρύνει την λίστα με τις επιχειρήσεις που θα μπορούν να κάνουν χρήση των μέτρων στήριξης.
Οι εργαζόμενοι των εταιριών που θα μπουν στην λίστα θα πάρουν το επίδομα 800 ευρώ.
Επιπλέον,η κυβέρνηση εργάζεται για ένα σχέδιο επιδότησης του επιτοκίου που καταβάλλουν οι εταιρείες σε τράπεζες για δάνεια που ήταν ενήμερα μέχρι το τέλος του 2019.
Μέτρα για τις επιχειρήσεις
Τα μέτρα που έχουν ανακοινωθεί για την στήριξη των επιχειρήσεων είναι τα εξής:
– Η αναστολή καταβολής φορολογικών υποχρεώσεων και δόσεων ρυθμίσεων φορολογικών οφειλών.
– Η αναστολή καταβολής ασφαλιστικών υποχρεώσεων και δόσεων ρυθμίσεων ασφαλιστικών οφειλών. Συγκεκριμένα:
α) Παράταση προθεσμίας καταβολής τρεχουσών ασφαλιστικών εισφορών μηνών Φεβρουαρίου και Μαρτίου 2020 οι οποίες δύναται να καταβληθούν έως 30/9/2020 και έως 31/10/2020 αντίστοιχα.
β) Τρίμηνη παράταση της προθεσμίας καταβολής δόσεων ενεργών ρυθμισμένων εργοδοτών-επιχειρήσεων οι οποίες ήταν απαιτητές στις 31/3/2020 καθώς και όλων των επόμενων μηνιαίων δόσεων της κάθε ρύθμισης.
– Η παροχή έκπτωσης 25% επί των βεβαιωμένων οφειλών ΔΟΥ, των δόσεων ρυθμίσεων βεβαιωμένων οφειλών (εκτός ΦΠΑ) σε περίπτωση που δεν γίνει αξιοποίηση της αναστολής και καταβληθούν στα, αρχικώς, προβλεπόμενα χρονικά περιθώρια.
– Η αναστολή πληρωμών χρεολυσίων δανείων προς τις τράπεζες για τις συνεπείς επιχειρήσεις.
– Η καταβολή του 60% του μισθώματος του επαγγελματικού ακινήτου στις επιχειρήσεις που το κράτος ανέστειλε προσωρινά τη λειτουργία τους.
– Η δυνατότητα καταβολής του Δώρου Πάσχα προς τους εργαζόμενους επεκτείνεται μέχρι το καλοκαίρι. Αντίθετα ισχύει η υποχρέωση καταβολής του στις προθεσμίες του ισχύοντα νόμου στις λοιπές επιχειρήσεις.
– Η συμμετοχή στο χρηματοδοτικό σχήμα της επιστρεπτέας προκαταβολής από το κράτος προς τις επιχειρήσεις, με εκτεταμένο χρονικό ορίζοντα αποπληρωμής και περίοδο χάριτος.
– Η συμμετοχή σε ειδικά χρηματοδοτικά σχήματα επιδότησης επιτοκίου ενήμερων επιχειρηματικών δανείων, εγγυήσεων για χορήγηση δανείων, επιχειρηματικών και επενδυτικών δανείων με επιδότηση επιτοκίου.
– Η δυνατότητα αξιοποίησης του καθεστώτος αναστολής της σύμβασης εργασίας για τις επιχειρήσεις στην περίμετρο των ΚΑΔ που θα ανακοινωθούν.
Διευκολύνσεις για τις επιταγές
Την αναστολή των επιταγών που αφορούν πληττόμενες επιχειρήσεις (περιλαμβανομένων και επιχειρήσεων που θα ενταχθούν στους πληττόμενους ΚΑΔ τον Απρίλιο), κατά 75 ημέρες, προβλέπει απόφαση του υπουργείου Οικονομικών.
Σημειώνεται ότι άνω των 100 δισ. ευρώ υπολογίζεται η ρευστότητα που ανακυκλώνεται κάθε χρόνο μέσω επιταγών στο συναλλακτικό σύστημα από τις επιχειρήσεις, πολλές από τις οποίες θα βρεθούν αντιμέτωπες με την αδυναμία εξόφλησής τους.
ΑΓΡΟΤΙΚΑ-ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΑ
Στη Χρυσούπολη η ημερίδα της ΕΑΣ Καβάλας για το μέλλον της κτηνοτροφίας
Στην Χρυσούπολη πραγματοποιήθηκε η ενημερωτική ημερίδα που διοργάνωσε η Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ) Καβάλας με αντικείμενο τις προκλήσεις και τις προοπτικές της ελληνικής κτηνοτροφίας. Η εκδήλωση απευθυνόταν στους κτηνοτρόφους της Περιφερειακής Ενότητας Καβάλας, αλλά και της ευρύτερης Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τον κλάδο, καθώς τα τελευταία χρόνια η κτηνοτροφία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με σοβαρές ζωονόσους, όπως η πανώλη και η ευλογιά των αιγοπροβάτων, οι οποίες προκάλεσαν σημαντικές απώλειες ζωικού κεφαλαίου, ιδιαίτερα στις Περιφερειακές Ενότητες Καβάλας και Ξάνθης.
Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης αναπτύχθηκαν θέματα που αφορούν την ανασυγκρότηση της κτηνοτροφίας, την προστασία των εκτροφών και τις προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον συνεργατισμό, ο οποίος αναδείχθηκε ως βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.
Εισηγήσεις πραγματοποίησαν ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ και του Γαλακτοκομικού Συνεταιρισμού Καλαβρύτων, Παύλος Σατολιάς, με θέμα «Κτηνοτροφία και Συνεργατισμός», ο πρόεδρος του Συνεταιρισμού Αγελαδοτρόφων – Προβατοτρόφων Δυτικής Θεσσαλίας, Γιώργος Βαϊόπουλος, με θέμα «Το παρόν και το μέλλον της Κτηνοτροφίας», καθώς και ο πρόεδρος του Κτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Ελασσόνας «Γάλα Ελάςς», Γιώργος Μηλιώνης, ο οποίος ανέπτυξε το θέμα «Εργαλεία και κίνητρα της Κτηνοτροφίας μέσα από τον Συνεργατισμό».
Οι ομιλητές ανέλυσαν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα ο κτηνοτροφικός τομέας, παρουσιάζοντας παράλληλα καλές πρακτικές και τις δυνατότητες που προσφέρει ο συνεργατισμός για την ενίσχυση των παραγωγών, την αύξηση της ανταγωνιστικότητας και τη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου μέλλοντος για την ελληνική κτηνοτροφία.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πιερρακάκης: «Καμία κυβέρνηση να μη θυσιάζει το οικονομικό μέλλον για πολιτικό όφελος»
Τις θέσεις της κυβέρνησης για τη συνταγματική αναθεώρηση στους τομείς της δημοσιονομικής ευθύνης, της Τεχνητής Νοημοσύνης και της ανώτατης εκπαίδευσης παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την ομιλία του στη Βουλή.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η αναθεώρηση του άρθρου 79 αποσκοπεί στη διασφάλιση της βιώσιμης δημοσιονομικής λειτουργίας της χώρας, διευκρινίζοντας ότι δεν προτείνεται ένας «άκαμπτος δημοσιονομικός κόφτης», αλλά ένα πλαίσιο που θα επιτρέπει την αναγκαία ευελιξία σε περιόδους κρίσεων, χωρίς να οδηγεί σε δημοσιονομική ανευθυνότητα.
Παράλληλα, τόνισε ότι στόχος είναι να διασφαλιστεί πως «καμία κυβέρνηση δεν θα μπορεί να εξαγοράζει το πολιτικό της παρόν υποθηκεύοντας το οικονομικό μέλλον της χώρας», επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να βρεθεί ξανά αντιμέτωπη με συνθήκες που οδήγησαν στα μνημόνια.
Τεχνητή Νοημοσύνη και συνταγματική κατοχύρωση
Ο κ. Πιερρακάκης αναφέρθηκε και στην πρόταση για το νέο άρθρο 5Β, το οποίο αφορά την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Όπως ανέφερε, το Σύνταγμα δεν μπορεί να προβλέψει τις τεχνολογικές εξελίξεις των επόμενων δεκαετιών, μπορεί όμως να κατοχυρώσει την αρχή ότι η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο, με σεβασμό στην ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας.
Η αναθεώρηση του άρθρου 16
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην αναθεώρηση του άρθρου 16, υπερασπιζόμενος το νομοθετικό πλαίσιο για τα μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια.
Ο υπουργός υποστήριξε ότι η μεταρρύθμιση έχει ήδη εφαρμοστεί και έχει κριθεί συνταγματική από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ άσκησε κριτική στα κόμματα της αντιπολίτευσης για τη στάση τους απέναντι στο ζήτημα.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η αντίφαση για το άρθρο 16 είναι πια εκκωφαντική», υποστηρίζοντας ότι η αντιπολίτευση βρίσκεται σε αντίθεση με προηγούμενες θέσεις της και με τις σημερινές εξελίξεις.
Επικαλέστηκε επίσης μελέτη της Deloitte, σύμφωνα με την οποία η μεταρρύθμιση θα μπορούσε να προσθέσει, μέσα σε πέντε χρόνια, 10,2 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία, 1,9 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα και περίπου 73.500 θέσεις εργασίας.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η συνταγματική αναθεώρηση αποσκοπεί στην προετοιμασία της χώρας για τις προκλήσεις του μέλλοντος και κάλεσε τα κόμματα να αναλάβουν την ευθύνη των επιλογών τους απέναντι στις επόμενες γενιές.
Ακολουθεί η ομιλία του Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη:
Κύριε Πρόεδρε,
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Κάθε γενιά παραδίδει κάτι στην επόμενη.
Μπορεί να της παραδώσει περισσότερες δυνατότητες ή περισσότερα βάρη. Ένα κράτος ισχυρότερο ή ένα κράτος εγκλωβισμένο στις αδυναμίες του. Μπορεί να της παραδώσει χρέη, τα οποία η ίδια δημιούργησε, θεσμούς που αρνήθηκε να αλλάξει, ευκαιρίες που φοβήθηκε να εκμεταλλευτεί.
Εμείς έχουμε μία ευθύνη. Να μην παραδώσουμε στα παιδιά μας τον λογαριασμό της δικής μας αδράνειας. Αυτό είναι, για μένα, το βαθύτερο νόημα της Συνταγματικής Αναθεώρησης.
Σήμερα, αποφασίζουμε τι χώρα θέλουμε να κληροδοτήσουμε σε όσους έρχονται μετά από εμάς. Και αν υπάρχει ένα πεδίο στο οποίο γνωρίζουμε πόσο βαριές μπορεί να είναι οι επιλογές μιας γενιάς για την επόμενη, αυτό δεν είναι άλλο από την οικονομία.
Η δική μου γενιά γνωρίζει πολύ καλά τι συμβαίνει όταν μια χώρα μεταφέρει για χρόνια το κόστος των επιλογών της στο μέλλον. Η Ελλάδα αυτό το έζησε με τον πιο επώδυνο τρόπο. Διανύσαμε μια δεκαετία κατά την οποία χάσαμε πάρα πολύ σημαντικό μέρος της οικονομικής μας κυριαρχίας, όπου η κοινωνία κλήθηκε να πληρώσει μέσα σε ελάχιστο χρόνο συσσωρευμένα λάθη, λάθη δεκαετιών, και εκατοντάδες χιλιάδες νέοι άνθρωποι αναζήτησαν στο εξωτερικό τις ευκαιρίες που δεν μπορούσε τότε να τους προσφέρει η χώρα μας.
Έχοντας βιώσει αυτήν τη δραματική εμπειρία, η δημοσιονομική υπευθυνότητα είναι ζήτημα εθνικής αυτονομίας, δημοκρατικής ευθύνης και, πάνω απ’ όλα, Δικαιοσύνης ανάμεσα στις γενιές. Η κατεύθυνση που δίνουμε με το άρθρο 79, ώστε ο προϋπολογισμός να διασφαλίζει τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία της χώρας, υπηρετεί ακριβώς αυτή την αρχή.
Εδώ, όμως, θα ήθελα να είμαι απολύτως σαφής. Δεν προτείνουμε έναν σκληρό και μηχανιστικό δημοσιονομικό κόφτη, αντίστοιχο π.χ., με εκείνον που γνωρίζουμε από τη Γερμανία. Και προσωπικά θα διαφωνήσω με έναν τέτοιο άκαμπτο κανόνα. Μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση πρέπει να έχει τη δυνατότητα να αντιδρά όταν η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ύφεση, με μια πανδημία, με μια φυσική καταστροφή, με μια μεγάλη γεωπολιτική κρίση. Η οικονομική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργεί με αυτόματο πιλότο. Αλλά, άλλο η αναγκαία ευελιξία, άλλο η δημοσιονομική ανευθυνότητα.
Αυτό που θέλουμε εδώ να διασφαλίσουμε είναι ότι καμία κυβέρνηση δεν θα μπορεί να εξαγοράζει το πολιτικό της παρόν υποθηκεύοντας το οικονομικό μέλλον της χώρας. Η Ελλάδα δεν πρέπει ποτέ ξανά να οδηγηθεί σε μνημόνια και τα παιδιά μας δεν πρέπει ποτέ ξανά να κληθούν να πληρώσουν τον λογαριασμό που παρέλαβαν από τους προηγούμενους. Αυτή δεν είναι μια ιδεολογία λιτότητας. Είναι μια αντίληψη ελευθερίας, γιατί μια χώρα που χάνει τη δημοσιονομική της αξιοπιστία, αργά ή γρήγορα χάνει και μέρος της δυνατότητας του να αποφασίζει μόνη της.
Στην ίδια φιλοσοφία ευθύνης εντάσσονται το άρθρο 78, με τη δυνατότητα σταθερού φορολογικού καθεστώτος για στρατηγικές επενδύσεις, το άρθρο 82, με την ετήσια έγκριση και δημόσια συζήτηση του Ενιαίου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής, αλλά και το άρθρο 21 που εισάγει τη Διαγενεακή Δικαιοσύνη και Αλληλεγγύη στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών. Οι αποφάσεις μιας κυβέρνησης μπορεί να έχουν ορίζοντα τετραετίας, οι συνέπειές τους, όμως, πολύ συχνά διαρκούν δεκαετίες. Η ευθύνη της πολιτικής είναι να βλέπει πέρα από τον εκλογικό κύκλο και να διασφαλίζει ότι οι επιλογές του σήμερα δεν θα περιορίσουν τις δυνατότητες του αύριο.
Στον ορίζοντα του μέλλοντος βρίσκεται και μια δεύτερη μεγάλη πρόκληση της εποχής μας: η Τεχνητή Νοημοσύνη.
Έχω χρησιμοποιήσει και στο παρελθόν μια εικόνα που θεωρώ ότι αποδίδει τη διττή φύση της. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, με όρους 20ου αιώνα, μοιάζει ταυτόχρονα με την κούρσα για την κατάκτηση της Σελήνης, αλλά και με τον ανταγωνισμό των πυρηνικών εξοπλισμών. Ενσωματώνει, δηλαδή, την υπόσχεση μιας τεράστιας προόδου στην ιατρική, στην εκπαίδευση, στην έρευνα, στην παραγωγικότητα, στη δημόσια διοίκηση. Ταυτόχρονα, όμως, δημιουργεί και κινδύνους που αγγίζουν την εργασία, την ασφάλεια, την πληροφορία, τη δημοκρατία, ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ίδια την αλήθεια.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, ούτε ο άκριτος τεχνολογικός ενθουσιασμός, ούτε ο φόβος αποτελούν απάντηση. Χρειάζονται κανόνες. Χρειάζεται συνεργασία μεταξύ των κρατών -σαφώς- γιατί καμία χώρα, όσο μεγάλη και ισχυρή και αν είναι, δεν μπορεί μόνη της να ρυθμίσει αποτελεσματικά μια τεχνολογία που από τη φύση της δεν γνωρίζει σύνορα. Χρειαζόμαστε, λοιπόν, κοινές αρχές και διεθνή συνεργασία, ώστε η καινοτομία να προχωρά χωρίς ο άνθρωπος να μένει απροστάτευτος.
Αυτό ακριβώς αποτυπώνει το νέο άρθρο 5Β, ορίζοντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας, ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει. Το Σύνταγμα προφανώς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα είναι η τεχνολογία το 2040 ή το 2050 -αλίμονο. Μπορεί, όμως, να καθορίσει κάτι πολύ σημαντικότερο: να ιεραρχήσει τις αξίες μας, να κατοχυρώσει ότι η τεχνολογία θα υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι το ανάποδο, όχι ο άνθρωπος την τεχνολογία.
Αυτή η λογική ενός σύγχρονου κράτους διατρέχει και τις υπόλοιπες αλλαγές που συζητούμε. Από την προστασία της περιουσίας και την αξιοποίηση των εγκαταλελειμμένων κτιρίων για κοινωνικούς σκοπούς στο άρθρο 17, μέχρι τον ισχυρότερο συνταγματικό έλεγχο στο άρθρο 100, τη χρηστή διοίκηση, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία, την αξιοκρατία, τη στήριξη της Περιφέρειας στο άρθρο 101, καθώς και την ουσιαστικότερη αποκέντρωση στο άρθρο 102. Η κατεύθυνση είναι ενιαία: ένα κράτος που σχεδιάζει καλύτερα, λογοδοτεί περισσότερο και προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της εποχής του.
Και αυτό με φέρνει και στο άρθρο 16. Σε μια διάταξη που, ίσως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη σε αυτή την Αναθεώρηση, συμπυκνώνει τη διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα που κληρονομήσαμε και στην Ελλάδα που θέλουμε να παραδώσουμε.
Για εμένα αυτή η συζήτηση έχει και μια ιδιαίτερη προσωπική διάσταση, γιατί ως Υπουργός Παιδείας είχα την τιμή να εισηγηθώ τον νόμο που επέτρεψε τη λειτουργία μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Θυμάμαι πολύ καλά τη συζήτηση εκείνης της περιόδου, τις αντιδράσεις, τις βεβαιότητες ότι αυτό δεν θα μπορούσε και δεν έπρεπε να γίνει, τις προειδοποιήσεις ότι μια τέτοια μεταρρύθμιση θα υπονόμευε το δημόσιο πανεπιστήμιο.
Ο νόμος ψηφίστηκε. Η μεταρρύθμιση προχώρησε. Το Συμβούλιο της Επικρατείας την έκρινε ως Συνταγματική. Και σήμερα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να παρατηρεί κανείς πώς εκείνοι που την καταψήφισαν, προσπαθούν πλέον να τοποθετηθούν απέναντι σε μια πραγματικότητα που έχει αλλάξει, όχι μόνο πλέον διεθνή αλλά και εθνική.
Η ΕΛ.Α.Σ., για παράδειγμα, μας λέει από τη μία πλευρά, ότι δεν πρόκειται να καταργήσει το νέο πλαίσιο για τα μη κρατικά πανεπιστήμια αλλά και, από την άλλη, ότι δεν θα ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16. Το ΠΑΣΟΚ, όμως, λέει το ανάποδο. Μας λέει ότι θα ψηφίσει την αναθεώρηση του άρθρου 16, αλλά ότι ταυτόχρονα εξακολουθεί να απορρίπτει τον νόμο που άλλαξε τον δρόμο προς αυτή την αλλαγή, και με δεδομένο ότι το συνταγματικό αυτό πλαίσιο υποστηρίχθηκε από έγκριτους συνταγματολόγους της εν λόγω παράταξης.
Η αντίφαση είναι πια εκκωφαντική. Η αντιπολίτευση δεν αναμετράται εδώ με την κυβέρνηση, αλλά με τις ίδιες της τις θέσεις και με την απόσταση που χωρίζει αυτές τις θέσεις από την πραγματικότητα του 2026.
Σήμερα δεν μιλάμε πια με υποθέσεις. Μιλάμε με το μέγεθος μιας ευκαιρίας που εδώ και χρόνια χάσαμε. Η μελέτη της Deloitte εκτιμά ότι η μεταρρύθμιση αυτή μπορεί μέσα σε πέντε χρόνια να προσθέσει 10,2 δισ. ευρώ στην ελληνική οικονομία, 1,9 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα και περίπου 73.500 θέσεις εργασίας. Γιατί στον 21ο αιώνα η γνώση είναι εθνικό κεφάλαιο, παραγωγική δύναμη και συγκριτικό πλεονέκτημα.
Έχουμε τη δυνατότητα να κρατήσουμε περισσότερους νέους εδώ, να φέρουμε φοιτητές και επιστήμονες από το εξωτερικό και να μετατρέψουμε την Ελλάδα από χώρα εξαγωγής ανθρώπινου κεφαλαίου σε διεθνή προορισμό γνώσης και εκπαίδευσης.
Προφανώς αυτό δεν αποδυναμώνει το δημόσιο πανεπιστήμιο. Το απελευθερώνει από μια συζήτηση δεκαετιών που μετρούσε τη δύναμή του με βάση το τι απαγορεύεται γύρω του. Ένα ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο δεν χρειάζεται τείχη για να προστατευθεί. Χρειάζεται πόρους -ναι-, ποιότητα, έρευνα, εξωστρέφεια. Βασικά χρειάζεται αυτοπεποίθηση για να ανταγωνιστεί τα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου.
Η αναθεώρηση του άρθρου 16 έρχεται να ολοκληρώσει αυτή τη μετάβαση, με ελευθερία αλλά και αυστηρούς κανόνες, με κρατική εποπτεία, με αξιολόγηση, με υψηλές ακαδημαϊκές απαιτήσεις. Και ναι διορθώσει και μια βαθιά κοινωνική στρέβλωση, γιατί η απαγόρευση όπως ίσχυε, δεν εμπόδισε ποτέ τον εύπορο Έλληνα να επιλέξει μη κρατικό πανεπιστήμιο. Απλώς τον υποχρέωνε να το επιλέξει στο εξωτερικό. Εκείνον που περιόριζε πραγματικά ήταν αυτόν που δεν μπορούσε να πληρώσει το κόστος της φυγής, εφόσον το επιθυμούσε.
Το άρθρο 16 είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια συζήτηση για μη κρατικά πανεπιστήμια. Είναι η στιγμή που η Ελλάδα κλείνει έναν κύκλο δεκαετιών και που αποφασίζει ότι η γνώση δεν θα έχει πλέον σύνορα που φτιάξαμε μόνοι μας, που εμείς οι ίδιοι υψώσαμε ως τείχη. Πριν από λίγα χρόνια συζητούσαμε για το αν αυτή η αλλαγή μπορεί να γίνει. Ξεκίνησε να γίνεται. Σήμερα συζητούμε πόσο μακριά μπορεί πλέον να μας πάει.
Κυρίες και κύριοι,
Η Συνταγματική Αναθεώρηση δεν γίνεται για να προστατεύσουμε το χθες, αλλά για να προετοιμάσουμε τη χώρα για όσα έρχονται μπροστά μας.
Κάθε γενιά έχει μια στιγμή που αποφασίζει τι θα παραδώσει στην επόμενη: εκκρεμότητες του παρελθόντος ή δυνατότητες του μέλλοντος;
Αυτή είναι η δική μας στιγμή. Αυτή είναι η κοινή ευθύνη μας απέναντι στην Ιστορία.
Σας ευχαριστώ πολύ
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Γαλλία: Οι ασφαλιστικές καλύπτουν τα έξοδα στέγασης των εκτοπισμένων από τις πυρκαγιές
Κάλυψη εξόδων στέγασης για τους εκτοπισμένους
Μέτρα στήριξης για τους πολίτες που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω των μεγάλων πυρκαγιών στη νοτιοδυτική Γαλλία ανακοίνωσε η γαλλική κυβέρνηση.
Ο υπουργός Οικονομικών, Ρολάν Λεσκύρ, γνωστοποίησε, μετά από έκτακτη κυβερνητική σύσκεψη, ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες δεσμεύθηκαν να καλύψουν τα έξοδα προσωρινής στέγασης των εκτοπισμένων, σύμφωνα με τους όρους των ασφαλιστικών συμβολαίων τους.
Έως τρεις εβδομάδες κάλυψης
Η ρύθμιση αφορά κατοίκους των περιοχών Ζιρόντ, Λαντ και Βαρ, οι οποίοι υποχρεώθηκαν να απομακρυνθούν από τις κύριες κατοικίες τους εξαιτίας των πυρκαγιών.
Όπως διευκρίνισε ο Γάλλος υπουργός, οι ασφαλιστικές θα αποζημιώνουν τα έξοδα επανεγκατάστασης ακόμη και αν οι κατοικίες δεν έχουν υποστεί ζημιές, εφόσον έχει εκδοθεί εντολή εκκένωσης.
Η κάλυψη προβλέπει έως και τρεις εβδομάδες διαμονής σε εναλλακτικό κατάλυμα, ανάλογα με τη διάρκεια της απαγόρευσης επιστροφής στις πληγείσες περιοχές.
Χιλιάδες εκτοπισμένοι από τις μεγάλες πυρκαγιές
Οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές έχουν προκαλέσει μαζικές εκκενώσεις, με δεκάδες χιλιάδες κατοίκους να εγκαταλείπουν τις εστίες τους, κυρίως στην περιοχή της Ζιρόντ, κοντά στο Μπορντό.
Σύμφωνα με Γάλλους αξιωματούχους, το πύρινο μέτωπο στην περιοχή παραμένει εκτός ελέγχου και κινείται προς το Μπορντό, απέχοντας περίπου 15 χιλιόμετρα από την πόλη.
Ο δήμαρχος του Μπορντό, Τομά Καζενάβ, δήλωσε ότι η πυρκαγιά βρίσκεται πλέον «στις πύλες της μητροπολιτικής περιοχής», σε απόσταση περίπου 25 έως 30 χιλιομέτρων από το αστικό κέντρο.
Νέες εκκενώσεις στη Λαντ
Την ίδια ώρα, ακόμη 36.000 κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις κατοικίες τους στην περιοχή της Λαντ, όπου επίσης μαίνεται μεγάλη πυρκαγιά.
Οι γαλλικές αρχές συνεχίζουν τις επιχειρήσεις κατάσβεσης και παρακολουθούν στενά την εξέλιξη των μετώπων, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες και οι δυσμενείς καιρικές συνθήκες δυσχεραίνουν το έργο των πυροσβεστικών δυνάμεων.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
