Με λύση σε σύνθετο και πολυπαραγωγικό σύστημα εξισώσεων μοιάζει η πολιτική που ακολουθεί ο Αλέξης Τσίπρας στις διαπραγματεύσεις, επιχειρώντας ταυτόχρονα να βρει τη χρυσή τομή με τους εταίρους και να κρατήσει τις εσωκομματικές και κοινωνικές ισορροπίες που θα επιτρέψουν στην κυβέρνηση να συνάψει μια συμφωνία την οποία για την οποία θα λάβει ισχυρή στήριξη ώστε να μπορέσει να την εφαρμόσει και εμπεδώνοντας το αίσθημα δικαίωσης στην κόσμο. Συνεπώς η λύση αυτή ορίζεται στον χώρο που οριοθετείται από τις κόκκινες γραμμές της κίνησης των 53 του ΣΥΡΙΖΑ μέχρι το casus belli του ΔΝΤ, ενώ παράλληλα περιορίζεται από ατομικές πολιτικές διαφωνίες υπουργών. Με τα τεχνικά κλιμάκια να έχουν ολοκληρώσει –σχεδόν- τις εργασίες τους και τα ανοιχτά ζητήματα να άπτονται των κόκκινων γραμμών, ο Αλέξης Τσίπρας αναλαμβάνει τα ηνία της διαπραγμάτευσης καθώς και το προσωπικό πολιτικό κόστος για τις αποφάσεις που θα ληφθούν την εντεκάτη ώρα.

Σε αυτό το πλαίσιο το Μαξίμου, δια στόματος Φλαμπουράρη, επαναφέρει μετ επιτάσεως το ζήτημα του δημοψηφίσματος –και όχι των εκλογών- θέτοντας κυβέρνηση, κόμμα και πιστωτές προ των ευθυνών τους. Στόχος είναι να εξασφαλιστεί –πολιτικά- ο απαραίτητος χώρος ελιγμών για τον Αλέξη Τσίπρα ώστε να υπαναχωρήσει από κάποιες κόκκινες γραμμές για να μπορέσει να κρατήσει κάποιες άλλες και να αποδείξει τη δυνατότητά του να τηρήσει τα συμφωνηθέντα προς όλες τις κατευθύνσεις.

Σε αυτή την τάση συμμετέχει, μεταξύ άλλων και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος ενώ αντιπροσωπεύει ένα ισχυρό κοινωνικό και πολιτικό ρεύμα στο πλαίσιο του ΣΥΡΙΖΑ, το οποίο προέρχεται, εν μέρει, από την ΑΚΟΑ του Γιάννη Μπανιά. Από εκεί εκπορεύονται ισχυρές αντιστάσεις που έχουν να κάνουν με ευρύτερα ζητήματα και πολιτικές, οι οποίες -αν και δεν άπτονται όλες της τρέχουσας διαπραγμάτευσης- δεν μπορούν να εφαρμοστούν στο πλαίσιο που περιορίζεται η δυνατότητα άσκησης κυβερνητικής πολιτικής από τη συμφωνία με τους εταίρους.

Μήνυμα στους 53 η διαπραγμάτευση στη Ρϊγα

Ο Αλέξης Τσίπρας θα κάνει μια ακόμη πολιτική κίνηση, καθώς πιέζεται εσωτερικά, προσπαθώντας να πιέσει τους εταίρους για κάποιες υπαναχωρήσεις. Με αυτό τον τρόπο εκτιμάται ότι θα εξασφαλίσει και πολιτικά το καλώς έχειν από το εσωτερικό μέτωπο, αφού πρώτα εξαντλήσει τα πολιτικά όπλα. 

Ο πρωθυπουργός αναγνωρίζοντας το καυτό εσωτερικό μέτωπο που θα κληθεί να αντιμετωπίσει την επόμενη ημέρα της συμφωνίας και καθώς το πολυνομοσχέδιο θα βαίνει προς ψήφιση στη Βουλή, κάνει την τελευταία κίνησή του ανεβάζοντας τους τόνους και επαναφέροντας στο τραπέζι την πολιτική διαπραγμάτευση επί του συνταξιοδοτικού και του δημοσιονομικού, συνδέοντάς τα θέματα με την ύφεση και τη ρήξη του κοινωνικού ιστού.

Έχοντας όμως εξασφαλίσει εσωτερικά εντολή για έντιμο συμβιβασμό, τα περιθώρια πιέσεων στη Ρίγα είναι περιορισμένα, συνθήκη που γνωρίζουν και οι εταίροι. Σε αυτό το πλαίσιο είναι λίγα τα σημεία που θα μπορέσει με πολιτικό πρέσινγκ να εξασφαλίσει ο Αλέξης Τσίπρας από τους εταίρους.

Αντιθέτως κάνοντας και αυτή την κίνηση, στο Μαξίμου εκτιμούν ότι εξαντλούνται τα πολεμοφόδια των επικριτών τόσο ενός του κόμματος όσο και στην αντιπολίτευση, συνεπώς θα πέσουν οι τόνοι και θα περιοριστεί τα- -ήδη υψηλό- πολιτικό κόστος.

Τόσο στο Μαξίμου όσο και στον ΣΥΡΙΖΑ στοχοποιούν το ΔΝΤ ως την πηγή των προβλημάτων στη διαπραγμάτευση καθώς επαναφέρει διαρκώς ζητήματα που έχουν υψηλό πολιτικό κόστος και εμποδίζουν την ολοκλήρωση των συζητήσεων.

Ο πρωθυπουργός προσπάθησε χθες να στείλει μηνύματα σε πολλαπλούς αποδέκτες, τόσο εντός όσο και εκτός της χώρας ανεβάζοντας τους τόνους κατά την τοποθέτησή του στο υπουργικό Συμβούλιο.

«Η ελληνική πλευρά, μέχρι στιγμής έχει ανταποκριθεί στο ακέραιο σε όσα προβλέπει η απόφαση του Eurogroup της 20ης του Φλεβάρη. Έχει κάνει όσα περισσότερα βήματα είναι δυνατόν να γίνουν προς τη πλευρά των Ευρωπαίων εταίρων, δείχνοντας έμπρακτα το σεβασμό στις διαδικασίες, στους νόμους και στο πλαίσιο λειτουργίας της ευρωζώνης. Τώρα είναι η σειρά και των εταίρων να κάνουν τα απαραίτητα βήματα προκειμένου και αυτοί να αποδείξουν έμπρακτα το σεβασμό τους στη δημοκρατική ετυμηγορία των λαών, εντός του κοινού ευρωπαϊκού πλαισίου», ήταν η χαρακτηριστική αποστροφή της εισήγησης του Αλέξη Τσίπρα.

Υπό αυτό το πρίσμα η ελληνική πλευρά προετοιμάζει το έδαφος να θέσει το πρόβλημα στη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Ρίγα στο τέλος της άλλης εβδομάδας. Επιδιώκει έτσι να προσδιοριστεί ένα νέο πλαίσιο που θα επιτρέψει τη συμφωνία ανάμεσα στις δύο πλευρές. «Τα τεχνικά κλιμάκια των δανειστών δρουν με βάση μία πολιτική εντολή από τις ηγεσίες. Η εντολή αυτή πρέπει πια να αλλάξει γιατί δεν υπάρχει άλλο περιθώριο συζήτησης» λέει κορυφαίος υπουργός.

Τα ανοιχτά ζητήματα

Σε αυτή τη φάση ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της αναπροσαρμογής του ΦΠΑ, το οποίο τεχνικά κλειδώνει στο 20-10%, φέροντας αυξήσεις και στα φάρμακα, για τις οποίες υπάρχουν έντονες εσωκομματικές αντιδράσεις. 

Υπό συζήτηση βρίσκονται και οι ρυθμίσεις για την πρώτη κατοικία και τα κόκκινα δάνεια, οι οποίες –όπως φαίνεται- θα κλείσουν σε πακέτο. Αν και αρχικά η κυβέρνηση προσπάθησε να προωθήσει ρύθμιση που θα κάλυπτε –σχεδόν το σύνολο- της πρώτης κατοικίας εν τούτοις κάτι τέτοιο δεν έγινε αποδεκτό από τους εταίρους, με το θέμα να ενσωματώνεται στη διαδικασία ρύθμισης των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPL’s).

Στο ζήτημα της πρώτης κατοικίας οι θεσμοί –και κυρίως ΔΝΤ και ΕΚΤ- είναι έτοιμοι να αποδεχθούν ως κόκκινη γραμμή το όριο της φτώχιας, που πρακτικά οδηγεί σε ντε φάκτο προστασία του 30% των ιδιοκτητών πρώτης κατοικίας, απελευθερώνοντας τους πλειστηριασμούς πάνω από αυτό το όριο.

Τεχνικά κάτι τέτοιο μικρή σημασία έχει καθώς οι τράπεζες δεν ενδιαφέρονται για την πλειστηριασμό κατοικιών μικρής αντικειμενικής ή/και αγοραίας αξίας αλλά μόνο για τις υψηλές, ενώ ενδιαφέρονται και για την προϊοντοποίηση στεγαστικών δανείων ώστε να μπορέσει να επιτύχουν αύξηση της αξίας στοιχείων του ενεργητικού τους.

Εσωτερικά ο Γιώργος Σταθάκης δεν φαίνεται διατεθειμένος να δεχθεί –απριόρι- καμία ρύθμιση σε κατώτερο επίπεδο από τον νόμο Χατζηδάκη, ο οποίος είχε λάβει το πράσινο φως από τους θεσμούς.

Στο εσωτερικό έντονες είναι οι αντιδράσεις και για το ασφαλιστικό, το άνοιγμα του οποίου προανήγγειλαν με κοινή τους δήλωση οι κκ Τσίπρας και Γιούνκερ. Στα εργασιακά η κυβέρνηση προωθεί προς εφαρμογή την έκθεση του διεθνούς γραφείου εργασίας (ILO) για την οποία υπάρχουν αντιδράσεις, πάλι στο εσωτερικό. 

Ο τρόπος καθορισμού του κατώτατου μισθού, οι συλλογικές διαπραγματεύσεις και η διαιτησία είναι τα σημεία που μπορούν να ξεκλειδώσουν τη συμφωνία στα εργασιακά, η οποία σκοντάφτει στον σκόπελο των εσωτερικών αντιθέσεων στον ΣΥΡΙΖΑ, με τον Πάνο Σκουρλέτη να θέτει την κόκκινη γραμμή στις προεκλογικές εξαγγελίες, ζητώντας μερική υιοθέτηση της πρότασης του ILO, κάτι που δεν γίνεται αποδεκτό από τους δανειστές, οι οποίοι είναι έτοιμοι να υπαναχωρήσουν επί του κατώτατου μισθού και τη διεθνή διαιτησία εφόσον η κυβέρνηση αποδεχθεί πλήρως την έκθεση του ILO και για τις συλλογικές διαπραγματεύσεις.

Συμφωνία στο breakeven point

Στα δημοσιονομικά το θέμα της διετίας τεχνικά έχει κλείσει με το σύνολο των μέτρων και των μεταρρυθμίσεων που έχουν συμφωνηθεί στο Brussels Group. Υπάρχουν όμως ακόμη διαφωνίες για το ύψος του πλεονάσματος από το 2017 και μετά, θέμα που αν και θεωρείται ελάσσονος σημασίας τεχνικά καθώς ενεργοποιείται η ρήτρα ανάπτυξης, εν τούτοις εκτιμάται ότι πολιτικά θα αποτελέσει σημείο τριβής τόσο με την αντιπολίτευση όσο και εντός του κόμματος.

 Μίνι εμπλοκή υπάρχει και με το ζήτημα της λογιστικής καταγραφής των εξοπλιστικών δαπανών, κάτι που έχει ανακύψει και στο παρελθόν, καθώς η Eurostat ζητά πλέον τη δαπάνη να καταγράφεται τμηματικά ανά έτος μέχρι την ημερομηνία παραλαβής των εξοπλισμών, κάτι που επιβαρύνει τον προϋπολογισμό με 500 εκατ. ετησίως και επαναφέρει τη χώρα σε πρωτογενές έλλειμμα, ενώ σε διαφορετική περίπτωση βρίσκεται ακριβώς στο breakeven point, δηλαδή στο 0.