ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Επικίνδυνες ισορροπίες μετά τις αποφάσεις του Eurogroup
Ένα εξαιρετικά επικίνδυνο σκηνικό έχει δημιουργηθεί από το Eurogroup της 5ης Δεκεμβρίου με την ελληνική πλευρά να βρίσκεται στη «γωνία», αν και πήρε τα βραχυπρόθεσμα μέτρα για το χρέος.
Λίγες ώρες με το Eurogroup η Αθήνα τονίζει ότι δεν πρόκειται να πάρει άλλα μέτρα, όμως το ΔΝΤ και ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε κέρδισαν στα σημεία στο Eurogroup δίνοντας για αντάλλαγμα τα βραχυπρόθεσμα μέτρα για το χρέος. Ο Β. Σόιμπλε κέρδισε όπως ήθελε να διατηρηθούν τα υψηλά πλεονάσματα 3,5% για αρκετά ακόμη χρόνια, ενώ το ΔΝΤ ζητάει μέτρα 2% του ΑΕΠ, δηλαδή πάνω από 4 δισ. ευρώ, για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος. Πλέον το ΔΝΤ φτάνει στην Αθήνα με άγριες διαθέσεις…
Χθες ο υπουργός Επικρατείας και κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος και ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Γιώργος Χουλιαράκης έβαλαν ευθέως και δημοσίως χθες εναντίον του Ταμείου, τη στάση του οποίου διαχώρισαν σαφώς από εκείνη των Ευρωπαίων εταίρων.
Ο κ. Τζανακόπουλος μάλιστα «κάρφωσε» τον Πολ Τόμσεν για τη στάση του στο προχθεσινό Eurogroup: «Ο κ. Τόμσεν, κατά την ομιλία του στο Eurogroup, αντί να πιέσει στην κατεύθυνση μείωσης των πλεονασμάτων, φάνηκε να αποδέχεται τις ακραίες θέσεις για 10ετή συνέχιση του στόχου για 3,5% πρωτογενές πλεόνασμα και να πιέζει μόνο προς τη μεριά της ελληνικής κυβέρνησης για τη λήψη νέων μέτρων. Σ’ αυτό, ακριβώς, εντοπίζουμε μια μεγάλη αντίφαση σε ό,τι αφορά τη στάση του ΔΝΤ. Εάν εννοεί πραγματικά αυτό το οποίο λέει, ότι δηλαδή δεν υποστηρίζει τη συνέχιση της λιτότητας, τότε οφείλει αυτή του τη θέση να την κάνει πράξη, όχι μόνο στο δημόσιο χώρο, αλλά και όταν έρχεται η ώρα να ληφθούν συγκεκριμένες αποφάσεις. Δεν μπορεί να συνεχίσει να πιέζει την ελληνική κυβέρνηση για νέα μέτρα και όχι τους Ευρωπαίους εταίρους για μείωση των πλεονασμάτων», είπε χαρακτηριστικά.
Στο ίδιο πνεύμα ο κ. Χουλιαράκης, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, τόνισε ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν ζητούν πρόσθετα μέτρα μετά το 2018 και ότι το πρόβλημα είναι το ΔΝΤ.
Η συνολική συμφωνία που επεξεργάζονται οι Ευρωπαίοι και το ΔΝΤ για την Ελλάδα, θα κλείσει πιθανότατα εντός του Ιανουαρίου και θα περιλαμβάνει την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης, την ελάφρυνση του χρέους και την απόφαση του ΔΝΤ για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα θα ληφθεί εντός του Ιανουαρίου.
Το πακέτο με τα βραχυπρόθεσμα μέτρα δεν προκάλεσε κάποια έκπληξη στις αγορές, ενώ το κόστος της άρσης της αύξησης του επιτοκιακού περιθωρίου θα συνίσταται στα κέρδη που θα απωλέσουν τα κράτη μέλη. Οποιοδήποτε κόστος από τα τρία σχήματα για την μείωση του επιτοκιακού ρίσκου θα βαρύνει την Ελλάδα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση της ανταλλαγής ομολόγων και στο swap επιτοκίων. Αυτά τα βραχυπρόθεσμα κόστη αντισταθμίζονται και με το παραπάνω από τα μακροπρόθεσμα οφέλη του όλου εγχειρήματος για την Ελλάδα..
Όπως προκύπτει από τις ανακοινώσεις που έκανε η κυβέρνηση μετά τη λήξη του Eurogroup, το βραχυπρόθεσμο πακέτο μέτρων επιφέρει μείωση του συσσωρευμένου χρέους ως αναλογία του ΑΕΠ περίπου κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες. Αυτή η μείωση -η οποία κατά την ελληνική κυβέρνηση μεταφράζεται σε 45 δισ. ευρώ- δεν είναι ισομερώς κατανεμημένη στο βάρος των επόμενων 44 ετών, καθώς τα οφέλη αποτυπώνονται ύστερα από αρκετά χρόνια.
Τα εν λόγω μέτρα θα αρχίσουν να εφαρμόζονται άμεσα, δεν συνοδεύονται από καμία προϋπόθεση, ενώ εκτιμάται ότι θα μειώσουν το χρέος κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μέχρι το 2060. Αυτό θα γίνει μέσω επιμήκυνσης της αποπληρωμής μέρους των δανείων από τα 28,3 στα 32,5 χρόνια, μέσω της μετατροπής κυμαινόμενων επιτοκίων δανείων σε σταθερά και άλλων μικρότερων παρεμβάσεων διαχειριστικού χαρακτήρα.
Το κόστος του μέτρου θα είναι μηδαμινό για τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας, δεδομένου ότι μπορεί να εκμεταλλευθεί τη διεθνή συγκυρία και την άριστη πιστοληπτική του ικανότητα (ΑΑΑ) και να δανειστεί με χαμηλό επιτόκιο σε μεγάλο βάθος χρόνου.
Όμως στο Eugroup φάνηκε η επιμονή του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε για τα πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% ετησίως μετά το 2018 και για κάποια χρόνια. Στην Αθήνα οι εκπρόσωποι των θεσμών θα ετοιμάσουν ένα νέο μηχανισμό, στην ουσία θα πρόκειται για επέκταση του υφιστάμενου δημοσιονομικού «κόφτη» που τελειώνει με τη λήξη του μνημονίου. Μάλιστα οι Γερμανοί φρόντισαν να συνδέσουν τα πλεονάσματα με μια άλλη σημαντική απόφαση που θα ληφθεί εκείνη την περίοδο και αφορά την υλοποίηση των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος.
Το δύσκολο 2018
Το μεγάλο αγκάθι όμως είναι το 2018, έτος κατά το οποίο η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι έχει έρθει πολύ κοντά σε συμφωνία με το ευρωπαϊκό σκέλος των δανειστών αναφορικά με το ύψος του δημοσιονομικού κενού.
Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι κατά τους υπολογισμούς του ΔΝΤ, το δημοσιονομικό κενό του 2018, εφόσον ο πήχης του πρωτογενούς πλεονάσματος είναι 3,5% όπως τέθηκε από το Eurogroup αγγίζει το 2% του ΑΕΠ.
Είναι αυτό το 2% το οποίο μνημόνευσε την περασμένη Παρασκευή κυβερνητικός αξιωματούχους, αναφέροντας ότι το ΔΝΤ εφόσον δεν μειωθεί ο στόχος για το πρωτογενές πλεόνασμα από το 3,5%, φτάνει να ζητά μέτρα έως 4,2 δισ. ευρώ.
Οι απαντήσεις του ESM
Απαντήσεις για το ελληνικό χρέος και τι ισχύει μετά τις αποφάσεις του Eurogroup, αναλύει ο ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ΕSM).
Με ανακοίνωσή του δίνει απαντήσεις σε 16 ερωτήματα σχετικά με τα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους
Αναφέρεται στο κόστος της συμφωνίας, αν θα υπάρξουν μέτρα στο μέλλον, πότε θα εφαρμοστούν τα μέτρα κ.λπ.
Αναλυτικά οι 16 ερωτήσεις – απαντήσεις είναι οι εξής:
1. Πότε αποφασίστηκε να κερδίσει η Ελλάδα βραχυπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους;
Στην ανακοίνωση του στις 25 Μαίου του 2016, το Eurogroup έδωσε εντολή στον ESM να εργαστεί πάνω σε μια πρώτη δέσμη μέτρων ελάφρυνσης του χρέους, που αναφέρονται ως βραχυπρόθεσμα μέτρα. Οι υπουργοί τόνισαν ότι τα μέτρα αυτά θα εφαρμοστούν μετά το κλείσιμο της πρώτης αξιολόγησης και πριν από το τέλος του υφιστάμενου προγράμματος του ESM (του τρίτου προγράμματος).
Η πρώτη αξιολόγηση ολοκληρώθηκε. Στις 5 Δεκεμβρίου του 2016, ο ESM παρουσίασε λεπτομερή σχέδια για βραχυπρόθεσμα μέτρα για το Eurogroup, τα οποία συμφώνησε να τα υιοθετήσει.
2. Θα υπάρξουν περαιτέρω μέτρα στο μέλλον;
Στην ανακοίνωση του στις 25 Μαίου του 2016, το Eurogrοup ανέφερε ακόμα μια πιθανή δεύτερη δέσμη μέτρων, εφόσον χρειαστεί, μετά την επιτυχημένη εφαρμογή του προγράμματος του ESM από την Ελλάδα. Αυτά είναι τα λεγόμενα μεσοπρόθεσμα μέτρα. Για το μακροπρόθεσμο διάστημα, το Eurogroup έχει συμφωνήσει σε ένα έκτακτο μηχανισμό για την διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας του χρέους σε περίπτωση που προκύψει ένα πιο δυσμενές οικονομικό σενάριο για τη χώρα.
3. Ποιες είναι οι κατευθυντήριες αρχές για επιπρόσθετη ελάφρυνση χρέους;
Το Eurogroup έχει αποκλείσει οποιοδήποτε ονομαστικό κούρεμα. Επιπλέον, έχει συμφωνήσει ότι τα μέτρα θα: α) διευκολύνουν την πρόσβαση στις αγορές για την Ελλάδα, ώστε να αντικαταστήσει το χρηματοδοτούμενο από το δημόσιο χρέος με χρέος του ιδιωτικού τομέα β)θα εξομαλύνουν το προφίλ αποπληρωμής γ)θα παράσχουν κίνητρα για την διαδικασία προσαρμογής της χώρας, ακόμα και μετά τη λήξη του προγράμματος του ESM και δ)θα διασφαλίσουν ευελιξία απέναντι στην αβέβαιη οικονομική ανάπτυξη και τις μεταβολές των επιτοκίων στο μέλλον.
4. Ποια βραχυπρόθεσμα μέτρα θα εφαρμοστούν;
Υπάρχουν τρεις ομάδες βραχυπρόθεσμων μέτρων.
- εξομάλυνση του προφίλ αποπληρωμής της Ελλάδας.
- μείωση του επιτοκιακού ρίσκου.
- άρση της αύξησης του επιτοκιακού περιθωρίου για το 2017.
5. Πως λειτουργεί η εξομάλυνση του προφίλ αποπληρωμής;
Η εξομάλυνση του προφίλ αφορά το δεύτερο πρόγραμμα της Ελλάδας, με τον EFSF. Η μέση σταθμισμένη ωρίμανση των δανείων στο πρόγραμμα αυτό είχε συμφωνηθεί αρχικά στα 32,5 έτη. Εξαιτίας μιας σειράς παραγόντων, υποχώρησε στα 28 έτη. Η ωρίμανση θα επανέλθει τώρα πάλι στα 32,5 έτη, ώστε μια σειρά απότομων αυξήσεων στο κόστος αποπληρωμής τις δεκαετίες του 2030 και 2040 να απλωθούν σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
6. Και σχετικά με το δεύτερο μέτρο, την μείωση του ρίσκου γύρω από τα επιτόκια;
Υπάρχουν τρία διαφορετικά σχήματα (schemes) για το δεύτερο μέτρο. Το πρώτο είναι η ανταλλαγή ομολόγων. Για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, ο EFSF/ESM προσέφερε δάνεια στην Ελλάδα συνολικής αξίας 42,7 δισ. ευρώ. Τα δάνεια αυτά δεν εκταμιεύτηκαν σε μετρητά, αλλά στη μορφή τίτλων κυμαινόμενου επιτοκίου. Η Ελλάδα χρησιμοποίησε τους τίτλους για να ανακεφαλαιοποίησει τις τράπεζες. Οι τίτλοι θα ανταλλαχθούν τώρα για ομόλογα με σταθερό επιτόκιο με μεγαλύτερη ωρίμανση.
Επειδή τα νέα ομόλογα έχουν σταθερά επιτόκια, η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον αντιμέτωπη με το ρίσκο να αυξηθούν τα επιτόκια. Οι τράπεζες απαγορεύεται να πουλήσουν τους τίτλους κυμαινόμενου και σταθερού επιτοκίου στην αγορά, αλλά μπορούν να τους πουλήσουν στην ΕΚΤ. Οι τίτλοι που έχουν πουλήσει ήδη οι τράπεζες εξαιρούνται από την ανταλλαγή. Μετά από ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, ο EFSF/ESM θα επαναγοράσει τους τίτλους σταθερού επιτοκίου που έχουν ακόμα οι ελληνικές τράπεζες για να μην αναγκαστούν να αντιμετωπίσουν το ρίσκο των επιτοκίων. Αυτό θα γίνει με πόρους που θα αντληθούν από την αγορά.
Για να εξασφαλιστεί μια ομαλή εκτέλεση, η διαδικασία αυτή θα πραγματοποιηθεί σε διάφορες φάσεις σε μια μακρά χρονική περίοδο.
Το δεύτερο σχήμα προβλέπει ότι ο ESM θα προβεί σε συμφωνίες swap (ανταλλαγών). Το σχήμα αυτό θα σταθεροποιήσει το συνολικό κόστος χρηματοδότησης για τον ESM και θα μειώσει το ρίσκο η Ελλάδα να αναγκαστεί να πληρώσει υψηλότερο επιτόκιο στα δάνεια της όταν τα επιτόκια στις χρηματοοικονομικές αγορές αρχίσουν να αυξάνονται στο μέλλον. Ένα swap είναι ένα χρηματοοικονομικό συμβόλαιο που επιτρέπει σε δυο συμβαλλόμενα μέρη να ανταλλάξουν, για παράδειγμα, πληρωμές σε σταθερό επιτόκιο με πληρωμές σε κυμαινόμενο επιτόκιο.
Το τρίτο σχήμα, γνωστό ως ανάλογη χρηματοδότηση (matched funding), προβλέπει ότι ο ESM θα χρεώσει ένα σταθερό επιτόκιο για ένα μέρος των μελλοντικών εκταμιεύσεων προς την Ελλάδα. Αυτό σημαίνει ότι θα εκδοθούν μακροπρόθεσμα ομόλογα που θα είναι σχεδόν ανάλογης ωρίμανσης με τα ελληνικά ομόλογα. Οι συνθήκες στις αγορές μπορεί να επηρεάσουν τον βαθμό στον οποίο μπορούν να εφαρμοστούν τα τρία μέτρα για την μείωση του επιτοκιακού ρίσκου.
7. Και το τρίτο μέτρο, η άρση της αύξησης του επιτοκιακού περιθωρίου;
Η άρση της αύξησης του επιτοκιακού περιθωρίου αφορά την δόση των 11,3 δισ. ευρώ του προγράμματος του EFSF (του δεύτερου προγράμματος) που χρησιμοποιήθηκε για τη χρηματοδότηση μιας επαναγοράς χρέους.
Αυτή την στιγμή δεν έχει χρεωθεί κανένα περιθώριο σε αυτό το δάνειο, αλλά αρχικά προβλεπόταν να επιβληθεί ένα περιθώριο 2% από την επόμενη χρονιά. Η αύξηση αυτή θα ανασταλεί για το 2017.
8. Χρειάζονται περαιτέρω επίσημα βήματα προτού εφαρμοστούν τα βραχυπρόθεσμα μέτρα;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα διοικητικά συμβούλια του ESM και του EFSF πρέπει να εγκρίνουν επίσημα τα μέτρα.
9. Πότε θα αρχίσετε να εφαρμόζετε τα μέτρα;
Η εξομάλυνση του προφίλ αποπληρωμής αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του 2017. Τα τρία σχήματα για τη μείωση του επιτοκιακού ρίσκου θα ακολουθηθούν στο βαθμό που το επιτρέπουν οι συνθήκες στην αγορά και είναι εφικτή η εφαρμογή τους. Η απόφαση για την άρση της αύξησης του επιτοκιακού περιθωρίου για το 2017 προβλέπεται για πριν το τέλος αυτού του έτους.
10. Ποια θα είναι η εξοικονόμηση που θα προσφέρουν στην Ελλάδα αυτά τα μέτρα;
Στο βασικό σενάριο, ο αντίκτυπος αυτών των μέτρων είναι ουσιαστικός και θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά το λόγο του χρέους προς το ΑΕΠ αλλά και τις Ακαθάριστες Χρηματοδοτικές Ανάγκες (GFN) για την περίοδο 2017-2060, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ESM.
H ανταλλαγή ομολόγων και το swap επιτοκίων αντιστοιχούν στο μεγαλύτερο μέρος αυτής της μείωσης. Οι δευτερογενείς συνέπειες για τα επιτόκια χρηματοδότησης της Ελλάδας θα είναι ένα επιπρόσθετο όφελος.
Τα βραχυπρόθεσμα μέτρα θα βελτιώσουν την βιωσιμότητα του χρέους της Ελλάδας. Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή. Ο αντίκτυπος ορισμένων μέτρων θα εξαρτηθεί από διάφορους παράγοντες πέρα από τον έλεγχο μας. Μεταξύ αυτών είναι οι συνθήκες που θα επικρατούν στις αγορές όσον αφορά το επιτοκιακό περιβάλλον και τη δυνατότητα των υπόλοιπων συμμετεχόντων στην αγορά να ολοκληρώσουν ορισμένες συναλλαγές.
11. Έχουν κόστος τα μέτρα και ποιος θα το πληρώσει;
Το προσαρμοσμένο προφίλ αποπληρωμής δεν αναμένεται να έχει κόστος. Το κόστος της άρσης της αύξησης του επιτοκιακού περιθωρίου θα συνίσταται στα κέρδη που θα απωλέσουν τα κράτη μέλη. Οποιοδήποτε κόστος από τα τρία σχήματα για την μείωση του επιτοκιακού ρίσκου θα βαρύνει την Ελλάδα. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην περίπτωση της ανταλλαγής ομολόγων και στο swap επιτοκίων. Αυτά τα βραχυπρόθεσμα κόστη αντισταθμίζονται και με το παραπάνω από τα μακροπρόθεσμα οφέλη του όλου εγχειρήματος για την Ελλάδα.
12. Υπάρχουν άλλα κόστη για άλλα κράτη μέλη του ESM και ειδικότερα για τις τέσσερις χώρες που συμμετείχαν σε προγράμματα διάσωσης;
Όχι. Το Eurogroup έθεσε ως όρο οι συναλλαγές να μην έχουν κανένα άμεσο κόστος για άλλες χώρες.
13. Θα έχει κόστος η ανταλλαγή ομολόγων για τις ελληνικές τράπεζες;
Το σχήμα αναμένεται να είναι ουδέτερο για τις ελληνικές τράπεζες και χρειάζεται τη συγκατάθεση τους για να εφαρμοστεί.
14. Ποιος είναι ο αντίκτυπος της στρατηγικής χρηματοδότησης του EFSF/ESM;
H στρατηγική χρηματοδότησης παραμένει απαράλλαχτη. Οποιαδήποτε αλλαγή στον όγκο χρηματοδότησης για το 2017 θα κοινοποιηθεί σύντομα στις αγορές.
15. Θα σταματήσετε να εκδίδετε τίτλους μικρότερης ωρίμανσης και θα επικεντρωθείτε σε τίτλους μεγαλύτερης διάρκειας;
Όχι, θα συνεχίσουμε να έχουμε παρουσία ως εκδότης χρέους σε ολόκληρη την καμπύλη των αποδόσεων.
16. Γιατί αποφάσισε το Eurogroup να εξετάσει μέτρα ελάφρυνσης χρέους για την Ελλάδα;
Τα μέτρα έχουν σαν στόχο να αντιμετωπίσουν μια ευρύτερη ανησυχία ότι οι μελλοντικές πληρωμές χρέους θα επιφέρουν ένα αθέμιτο βάρος στις δαπάνες, καταπνίγοντας την οικονομία. Οι Ακαθάριστες Χρηματοδοτικές Ανάγκες (GFN), το συνολικό ποσό που δαπανά μια χώρα κάθε έτος σε πληρωμές τόκων και στην αποπληρωμή χρέους που ωριμάζει, είναι το σημείο αναφοράς για την μέτρηση αυτού του βάρους. Το Eurogroup συμφώνησε ότι, σύμφωνα με το βασικό σενάριο, οι Ακαθάριστες Χρηματοδοτικές Ανάγκες της Ελλάδας θα παραμείνουν κάτω από το 15% του ΑΕΠ κατά την μεσοπρόθεσμη περίοδο μετά τη λήξη του προγράμματος και κάτω από το 20% στη συνέχεια.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Συντάξεις χηρείας: Τέσσερις σημαντικές αλλαγές φέρνει η νέα ρύθμιση – Ποιοι βλέπουν αυξήσεις έως και 100%
Σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς των συντάξεων χηρείας προβλέπουν οι νέες διατάξεις που εισάγονται προς ψήφιση στη σημερινή συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής, με βασικό στόχο την ενίσχυση των δικαιούχων και την άρση περικοπών που είχαν θεσπιστεί με τον νόμο 4387/2016.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της μείωσης των συντάξεων χηρείας μετά την πάροδο της τριετίας. Μέχρι σήμερα, ο νόμος προέβλεπε ότι η κύρια σύνταξη λόγω θανάτου μειωνόταν από το 70% στο 35% σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Με τη νέα ρύθμιση, η περικοπή καταργείται οριστικά και η σύνταξη θα συνεχίσει να καταβάλλεται μόνιμα με το αρχικό ποσοστό δικαιώματος.
Οι συνταξιούχοι που είχαν ήδη υποστεί τη μείωση θα δουν άμεσα τη σύνταξή τους να επανέρχεται στο 70%, γεγονός που στην πράξη σημαίνει διπλασιασμό του ποσού που λάμβαναν μετά την εφαρμογή της περικοπής.
Παράλληλα, περισσότεροι από 75.000 δικαιούχοι, στους οποίους οι προβλεπόμενες μειώσεις δεν είχαν ακόμη εφαρμοστεί, απαλλάσσονται οριστικά από αυτές, καθώς οι σχετικές διατάξεις καταργούνται. Επιπλέον, το Δημόσιο παραιτείται από οποιαδήποτε αναζήτηση αναδρομικών ποσών που θα μπορούσαν να προκύψουν από τις συγκεκριμένες περικοπές.
Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά τους συνταξιούχους που λαμβάνουν ταυτόχρονα σύνταξη από δικό τους ασφαλιστικό δικαίωμα και σύνταξη λόγω θανάτου από διαφορετικό ασφαλιστικό δικαίωμα.
Με τη νέα διάταξη διασφαλίζεται ότι οι δικαιούχοι θα συνεχίσουν να λαμβάνουν και τις δύο εθνικές συντάξεις που αντιστοιχούν στα δικαιώματά τους, χωρίς να περικόπτεται η μία από αυτές, όπως προέβλεπε το προηγούμενο καθεστώς.
Η αλλαγή αυτή αφορά περίπου 122.000 συνταξιούχους, οι οποίοι προστατεύονται τόσο από τη μείωση της δεύτερης εθνικής σύνταξης όσο και από την αναζήτηση αναδρομικών ποσών.
Η νέα νομοθετική παρέμβαση προβλέπει επίσης σημαντική βελτίωση για τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.
Στο εξής, οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν το προβλεπόμενο ποσοστό της εθνικής σύνταξης από κάθε γονέα ξεχωριστά, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Έτσι, αντί να λαμβάνουν το ήμισυ της εθνικής σύνταξης, θα δικαιούνται ολόκληρη την εθνική σύνταξη, γεγονός που οδηγεί σε ουσιαστικό διπλασιασμό του σχετικού ποσού.
Οι νέες ρυθμίσεις συνοψίζονται στα εξής:
Καταργείται η περικοπή των συντάξεων χηρείας μετά την τριετία και διατηρείται μόνιμα το αρχικό ποσοστό του 70%.
Επαναφέρονται στο 70% οι συντάξεις όσων είχαν ήδη υποστεί τη μείωση.
Διατηρούνται και οι δύο εθνικές συντάξεις για όσους λαμβάνουν σύνταξη από διαφορετικά ασφαλιστικά δικαιώματα.
Αυξάνεται η εθνική σύνταξη που λαμβάνουν τα παιδιά τα οποία έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους.
Με τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις, η κυβέρνηση επιχειρεί να διορθώσει στρεβλώσεις του προηγούμενου ασφαλιστικού πλαισίου, ενισχύοντας το εισόδημα εκατοντάδων χιλιάδων δικαιούχων και καταργώντας οριστικά προβλεπόμενες περικοπές που δεν θα εφαρμοστούν πλέον.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Παπαθανάσης: Στα 23 δισ. ευρώ το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030
Το σχέδιο χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας για την περίοδο μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης παρουσίασε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, κατά την εκδήλωση για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, που πραγματοποιήθηκε στο Ωδείο Αθηνών.
Στην εκδήλωση παρέστησαν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μέλη της κυβέρνησης, βουλευτές, περιφερειάρχες και εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επιμελητηρίων και φορέων.
Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης ανέρχεται σε 17,1 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2030, ενώ μαζί με 5,8 δισ. ευρώ που αφορούν την ολοκλήρωση έργων της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, οι συνολικοί εθνικοί πόροι διαμορφώνονται στα 23 δισ. ευρώ.
Όπως ανέφερε, οι πόροι αυτοί θα χρηματοδοτήσουν έργα υποδομών, σχολεία, νοσοκομεία, έργα ύδρευσης, ψηφιακές υπηρεσίες, επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την καινοτομία, καθώς και δράσεις για τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, της βιομηχανίας, των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, της πράσινης μετάβασης, της ενεργειακής ανθεκτικότητας και της στεγαστικής πολιτικής.
Ο αναπληρωτής υπουργός υποστήριξε ακόμη ότι στόχος της κυβέρνησης είναι η ανάπτυξη να φτάνει σε κάθε περιφέρεια και κάθε δήμο, σημειώνοντας πως, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η ανάπτυξη αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν το μέρισμά της φτάνει στην κοινωνία».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στους στόχους για την επόμενη τετραετία, μεταξύ των οποίων η περαιτέρω αύξηση των επενδύσεων, η ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, η ενδυνάμωση των εξαγωγών και η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού του κράτους.
Μετά την παρουσίαση του προγράμματος, πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του ΕΠΑ 2026-2030, με αντικείμενο την εξειδίκευση των στόχων του νέου προγράμματος.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πιερρακάκης: 23 δισ. ευρώ για έργα ανάπτυξης έως το 2030
Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 23 δισ. ευρώ, παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, τονίζοντας ότι η αύξηση των εθνικών πόρων για επενδύσεις αποτελεί αποτέλεσμα της βελτίωσης των δημοσιονομικών και οικονομικών μεγεθών της χώρας.
Στην ομιλία του, ο υπουργός ανέφερε ότι οι εθνικοί πόροι για το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αυξάνονται από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 σε 3,3 δισ. ευρώ το 2026, ενώ προβλέπεται να φτάσουν τα 4,2 δισ. ευρώ το 2030, σημειώνοντας ότι μέσα σε έντεκα χρόνια υπερδιπλασιάζονται οι διαθέσιμοι εθνικοί πόροι για την ανάπτυξη.
Όπως υποστήριξε, το νέο πρόγραμμα θα χρηματοδοτήσει έργα σε ολόκληρη τη χώρα, μέσω 20 τομεακών προγραμμάτων υπουργείων, 13 περιφερειακών και 4 ειδικών προγραμμάτων, με έμφαση στις υποδομές, την κοινωνική συνοχή, τις μεταφορές, την πολιτική προστασία, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την καινοτομία, τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την τεχνητή νοημοσύνη και την πράσινη ανάπτυξη.
Παράλληλα, ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η πορεία της ελληνικής οικονομίας επιτρέπει στη χώρα να διαθέτει περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις, επισημαίνοντας ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα λειτουργήσει συμπληρωματικά με τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία και το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ακολουθεί η ομιλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη:
Κύριε Πρόεδρε,
Αγαπητοί συνάδελφοι,
Κυρίες και κύριοι,
Νομίζω ότι δύσκολα θα μπορούσε ο Νίκος Παπαθανάσης, ο Αναπληρωτής Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και αρχιτέκτονας του νέου ΕΠΑ, να έχει διαλέξει έναν πιο συμβολικό χώρο από το Ωδείο Αθηνών για να μιλήσουμε για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης της επόμενης πενταετίας.
Το ίδιο το κτίριο στο οποίο βρισκόμαστε, αποτυπώνει στην πράξη τη φιλοσοφία του ΕΠΑ και δείχνει πώς μια δημόσια επένδυση μπορεί να δώσει νέα ζωή σε ένα εμβληματικό έργο και να αφήσει ένα διαρκές αποτύπωμα για τις επόμενες γενιές.
Αυτό το ξεχωριστό δείγμα του ελληνικού μοντερνισμού, σχεδιασμένο από τον Ιωάννη Δεσποτόπουλο, εκσυγχρονίζεται με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους. Η ενεργειακή του αναβάθμιση και η ενσωμάτωση αρχών βιοκλιματικού σχεδιασμού θα το μετατρέψουν σε μια σύγχρονη υποδομή, έτοιμη να υπηρετήσει τον πολιτισμό, την πόλη και τους ανθρώπους της για τις επόμενες δεκαετίες.
Αυτό, κατά μία έννοια, είναι και το ευρύτερο νόημα της ανάπτυξης. Να χτίζεις πάνω σε όσα έχεις ήδη κατακτήσει και να επενδύεις σήμερα σε όσα θα χρειαστεί η χώρα αύριο.
Με αυτή τη φιλοσοφία παρουσιάζουμε σήμερα το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030.
Ένα πρόγραμμα περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ για την επόμενη πενταετία, με σημασία, όμως, που υπερβαίνει το ύψος των πόρων του. Εκφράζει τη δυνατότητα της Ελλάδας να σχεδιάζει το μέλλον της με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και να χρηματοδοτεί η ίδια τις προτεραιότητές της.
Αυτή η δυνατότητα είναι το αποτέλεσμα της προόδου που έχει συντελεστεί στην ελληνική οικονομία υπό την Πρωθυπουργία του Κυριάκου Μητσοτάκη τα τελευταία χρόνια.
Η Ελλάδα, συνεχίζει να αναπτύσσεται ταχύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 12,1% το πρώτο τρίμηνο του έτους, ξεπερνώντας σημαντικά την αρχική εκτίμηση η οποία ήταν 7%.
Η ανεργία έχει υποχωρήσει κοντά στο 8%, οδεύει στο ιστορικό χαμηλό της, ενώ οι εξαγωγές έχουν υπερδιπλασιάσει το μερίδιό τους στο ΑΕΠ σε σχέση με το 2010, σε σχέση με την Ελλάδα που έμπαινε στην κρίση, είναι σήμερα κάπου κοντά στο 42%, και η χώρα έχει πλέον ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και τη διεθνή αξιοπιστία της.
Την ίδια στιγμή, το δημόσιο χρέος ακολουθεί την πιο πτωτική πορεία σε ολόκληρο τον κόσμο και προβλέπεται να είναι κάτω από το 120% του ΑΕΠ, στο 119%, πριν το τέλος της δεκαετίας.
Όλα αυτά μαζί, συνθέτουν μια οικονομία πιο ισχυρή και πιο ανθεκτική. Και, κυρίως, μας δίνουν μεγαλύτερη δυνατότητα επιλογών: να διαθέτουμε περισσότερους εθνικούς πόρους για επενδύσεις και να τους κατευθύνουμε στις προτεραιότητες εκείνες οι οποίες θα καθορίσουν την Ελλάδα των επόμενων ετών.
Και αυτή η πρόοδος αποτυπώνεται καθαρά:
- Το 2019, οι εθνικοί πόροι του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ήταν 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ.
- Το 2026 είναι 3,3 δισεκατομμύρια.
- Και το 2030 θα φτάσουν τα 4,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Δηλαδή, μέσα σε έντεκα χρόνια, υπερδιπλασιάζουμε τους εθνικούς πόρους που διαθέτουμε για την ανάπτυξη.
Μια οικονομία που γίνεται ισχυρότερη μπορεί να επενδύει περισσότερο. Και μια χώρα που επενδύει περισσότερο, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να γίνει ακόμη ισχυρότερη.
Αυτός είναι ο κύκλος της προόδου που θέλουμε για την Ελλάδα.
Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 αποτελεί ένα από τα βασικά εργαλεία για να επιταχύνουμε το σχέδιό μας.
Με συνολικούς πόρους, όπως ανέφερα, περίπου 23 δισεκατομμυρίων ευρώ, στους οποίους περιλαμβάνονται και περίπου 5,8 δισεκατομμύρια για την ομαλή ολοκλήρωση των έργων της προηγούμενης Προγραμματικής Περιόδου, αποκτούμε τη δυνατότητα να υλοποιήσουμε ένα μεγάλο επενδυτικό πρόγραμμα σε ολόκληρη τη χώρα.
Και θα ήθελα να σταθώ ειδικά σε αυτό. Σε ολόκληρη τη χώρα. Γιατί η ανάπτυξη πρέπει να φτάνει παντού.
- Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη.
- Στις μεγάλες πόλεις και στα μικρότερα αστικά κέντρα.
- Στα νησιά και στις ορεινές περιοχές.
- Σε κάθε Περιφέρεια και σε κάθε τοπική κοινωνία.
Η Ελλάδα διαθέτει διαφορετικές παραγωγικές δυνατότητες, συγκριτικά πλεονεκτήματα και ανάγκες σε κάθε γωνία της. Η μεγάλη πρόκληση της επόμενης περιόδου είναι να απελευθερώσουμε ακριβώς αυτή τη δυναμική.
Γι’ αυτό και το ΕΠΑ συνδέεται άμεσα με την Εθνική Στρατηγική για την Τοπική και Περιφερειακή Ανάπτυξη.
- Μέσα από 20 Τομεακά Προγράμματα των Υπουργείων,
- 13 Περιφερειακά Προγράμματα και
- 4 Ειδικά Προγράμματα,
Και δημιουργούμε, έτσι, ένα συνεκτικό πλαίσιο που κατευθύνει τους διαθέσιμους πόρους εκεί όπου υπάρχουν πραγματικές ανάγκες, αλλά και σημαντικές αναπτυξιακές ευκαιρίες: στην κοινωνική συνοχή, στις υποδομές, στις μεταφορές, στην πολιτική προστασία και στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Στην καινοτομία, στην εξωστρέφεια, στον ψηφιακό μετασχηματισμό, στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στην πράσινη ανάπτυξη.
Και όλο αυτό θα λειτουργήσει συμπληρωματικά, με τα συγχρηματοδοτούμενα ευρωπαϊκά προγράμματα και το Ταμείο Ανάκαμψης, καθώς η Ελλάδα σήμερα έχει ένα πάρα πολύ ισχυρό πλέγμα επενδυτικών εργαλείων, που συνδυάζει τους εθνικούς με τους ευρωπαϊκούς πόρους, και βέβαια, συμπεριλαμβάνει -όπως ειπώθηκε πριν- και τις συμπράξεις του Δημοσίου με τον Ιδιωτικό Τομέα. Η μεγάλη μας ευκαιρία, λοιπόν, είναι να τα εντάξουμε όλα αυτά σε μια ενιαία αναπτυξιακή στρατηγική, να κινητοποιήσουμε μέσω αυτής περισσότερα ιδιωτικά κεφάλαια και να πολλαπλασιάσουμε, στο τέλος, την αξία του κάθε ευρώ.
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς πλησιάζουμε στο τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Η σταθερή αύξηση των πόρων του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων είναι κρίσιμη και απαντά στο ερώτημα «μετά το Ταμείο Ανάκαμψης, τι;», σε συνδυασμό και με τα νέα ευρωπαϊκά κονδύλια, γιατί δείχνει – και το δείχνει και η πρόβλεψη αυτό, για την ανάπτυξη του χρόνου – ποια είναι πραγματικά η δυναμική της ελληνικής οικονομίας για τα επόμενα χρόνια.
Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών συμμετέχει ενεργά σε αυτή την προσπάθεια και μέσα από το δικό του Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
Από την ανάπλαση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και το Πολυκαναλικό Σύστημα Ενημέρωσης και Εξυπηρέτησης Πολιτών του Υπουργείου, μέχρι την καλύτερη αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας και την κατασκευή της Ευρωπαϊκής Δορυφορικής Υποδομής GOVSATCOM Hub. Έργα διαφορετικού χαρακτήρα και κλίμακας, που ενισχύουν τις υποδομές της χώρας και εκσυγχρονίζουν τη λειτουργία του κράτους.
Κυρίες και κύριοι,
Αν έπρεπε να συνοψίσω σε μία φράση τη φιλοσοφία του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030, θα έλεγα ότι είναι η μετάβαση από την πρόοδο στην προοπτική.
Η Ελλάδα των τελευταίων ετών, υπό την ηγεσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, απέδειξε ότι μπορεί να αλλάξει την οικονομική της πορεία. Η πρόκληση τώρα, η πρόκληση για την επόμενη τετραετία, είναι να δείξουμε ότι μπορούμε να αξιοποιήσουμε αυτή την πρόοδο για να αλλάξουμε ακόμη βαθύτερα το παραγωγικό μας μοντέλο.
Κυρίες και κύριοι, κλείνοντας.
Ο κόσμος γύρω μας αλλάζει με πρωτοφανή ταχύτητα. Θα προχωρήσουν πιο γρήγορα οι χώρες που μπορούν να προβλέπουν τις αλλαγές, να σχεδιάζουν σε βάθος χρόνου και να επενδύουν εγκαίρως στις υποδομές, στην τεχνολογία και στους ανθρώπους τους.
Είναι ένα στοίχημα για ολόκληρη την Ευρώπη. Είναι και ένα στοίχημα και για την Ελλάδα. Να κοιτάζουμε δέκα και είκοσι χρόνια μπροστά και να παίρνουμε σήμερα τις αποφάσεις που θα μας κάνουν ισχυρότερους τότε. Το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 είναι, λοιπόν, ένα από τα βασικά εργαλεία που θα έχουμε στα χέρια μας.
Η καλή πορεία της οικονομίας μάς δίνει περισσότερους πόρους και, μαζί με αυτούς, μεγαλύτερη ευθύνη: να αξιοποιήσουμε σωστά κάθε διαθέσιμο ευρώ και να δημιουργήσουμε αξία η οποία θα διαρκέσει στον χρόνο.
Και κλείνω όπως άρχισα, με το Ωδείο Αθηνών.
Κοιτάξτε γύρω μας. Βρισκόμαστε σε έναν χώρο που μας θυμίζει ότι κάθε σημαντικό έργο ξεκινά πρώτα ως σχέδιο. Η απόσταση ανάμεσα στο σχέδιο και στο αποτέλεσμα, καλύπτεται με φαντασία, με πόρους, με επιμονή και με αποτελεσματικότητα.
Η ευθύνη μας για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 είναι, λοιπόν, να καλύψουμε την ίδια απόσταση. Να μετατρέψουμε 23 δισεκατομμύρια ευρώ σε χιλιάδες έργα σε ολόκληρη τη χώρα. Σε υποδομές που θα μείνουν. Σε ευκαιρίες που θα δημιουργηθούν. Σε δυνατότητες που σήμερα ίσως ακόμη δεν μπορούμε να φανταστούμε.
Και όταν σε λίγα χρόνια από σήμερα θα κάνουμε, κύριε Πρόεδρε, τον απολογισμό αυτού του Προγράμματος, η επιτυχία του θα κριθεί από το πόσο διαφορετική θα είναι η Ελλάδα χάρη σε όσα αποφασίζουμε και σχεδιάζουμε σήμερα.
Με το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030, βάζουμε τον πήχη πιο ψηλά.
Για την Ελλάδα που θέλουμε.
Για την Ελλάδα που μπορούμε.
Για την Ελλάδα που αξίζουμε.
Σας ευχαριστώ πολύ.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
