Εξελίξεις στην όδευση του αγωγού TAP

Όπως ήδη γνωρίζετε, σε μια περίοδο με έντονο παρασκήνιο και εν μέσω «κλειστών» συσκέψεων, η κοινοπραξία κατασκευής του αγωγού TAP επανήλθε με νέα βελτιωμένη πρόταση από την πεδιάδα των Φιλίππων, παρακάμπτοντας μεν τον Τυρφώνα (σε ορισμένα σημεία πιθανόν να εξακολουθεί να βρίσκεται εντός του Τυρφώνα), διασχίζει διαγωνίως τον κάμπο Ζυγού-Κρυονερίου, πλησιάζοντας όμως τη Β’  Ζώνη του αρχαιολογικού χώρου των Φιλίππων και ακολουθώντας μια βορειοδυτική όδευση περισσότερο μέσα από την πεδιάδα της Δράμας.

Η νέα πρόχειρη όδευση, απαράδεκτη για το επίπεδο και τις δυνατότητες της εταιρείας, ενώ αγνοεί παντελώς τη χάραξη του νέου κάθετου οδικού άξονα Δράμας-Καβάλας,  μετά τον αρχαιολογικό χώρο των Φιλίππων συνεχίζει μεταξύ Καλαμώνα και Καλαμπακίου, εξακολουθώντας να θίγει γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας σε όλο το μήκος της, από το Νέο Ζυγό μέχρι τη Συμβολή, στα όρια με το Νομό Σερρών, στη συμβολή των τριών καναλιών, της κεντρικής τάφρου των Φιλίππων, της τάφρου Βαλτοχωρίου και της τάφρου Δοξάτου. Χρειάστηκε χρονικό διάστημα  8 μηνών, έπρεπε να περάσουν οι εκλογές, έπρεπε να έρθει το καλοκαίρι για να αποφασίσει η κοινοπραξία του TAP ότι η όδευση που πρότειναν, το ΤΕΕ=ΑΜ, το ΓΕΩΤΕΕ-ΑΜ και ο Αγροτικός Σύλλογος Καβάλας και είχε γίνει αποδεκτή από όλη την κοινωνία και από την Περιφέρεια ΑΜΘ δεν είναι τεχνικά εφικτή διότι συναντάει αρχαιολογικούς χώρους (που δεν προσδιορίζονται με αντίστοιχο ΦΕΚ), συναντάει ενεργά ρήγματα !!! (μεγαλύτερα ρήγματα συναντάει και η προτεινόμενη από τον TAP όδευση, ιδιαίτερα στην περιοχή του Νέστου) ή έχει απότομες κλίσεις. Η μεθόδευση που ακολουθήθηκε ήταν γνωστή εκ των προτέρων. Άλλωστε, το είχαν αναφέρει ήδη το Φεβρουάριο οι Γερμανοί εταίροι της κοινοπραξίας ότι η πρότασή μας από το Σύμβολο, πέραν του γεγονότος ότι ανεβάζει το κόστος κατασκευής (προκειμένου να πάρουν το έργο έδωσαν την χαμηλότερη προσφορά χαράζοντας τον αγωγό κατά 80% από πεδινές και καλλιεργήσιμες εκτάσεις), επιμηκύνει το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης του έργου κατά 1,5 επιπλέον χρόνο, γεγονός που είναι απαγορευτικό, με βάση τις συμφωνίες που υπέγραψαν και τις ρήτρες που ανέλαβαν. Αποκαλυπτικά είναι τα όσα αναφέρονται στη σελίδα 51 των συμπερασμάτων τους…../ «ακόμη και στην περίπτωση που η διαδρομή που προτείνει το TEE – AM ήταν τεχνικά και περιβαλλοντικά εφικτή, μια τέτοια τροποποίηση θα μεταθέσει το χρονοδιάγραμμα ολόκληρου του Έργου κατά 1,5 έτος τουλάχιστον ……και το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του Έργου δεν μπορεί να τηρηθεί»

1. Το ΤΕΕ-ΑΜ ανέλαβε την υποχρέωση  να απαντήσει επί των αιτιάσεων της απόρριψης της πρότασής του, όμως στο διάστημα που μεσολάβησε κυρίως από τις αυτοδιοικητικές εκλογές μέχρι σήμερα, καταβλήθηκε από πολλές πλευρές «φιλότιμη» προσπάθεια για να απαξιωθεί η κατατεθείσα πρόταση προκειμένου να επανέλθουμε στο «γήπεδο» των προτάσεων του TAP, δηλαδή στον κάμπο των Φιλίππων. Πάντως, δεν προβλήθηκε καμία αντίσταση στον TAP, ούτε από θεσμικούς Φορείς, ούτε από αιρετούς εκπροσώπους της τοπικής κοινωνίας. Εξαίρεση αποτελούν το ΓΕΩΤΕΕ Ανατολικής Μακεδονίας και ο Αγροτικός Σύλλογος Καβάλας.

2. Η νέα πρόταση όδευσης του TAP, που σημειωτέον αυτή τη στιγμή εξετάζεται στις λεπτομέρειές της, εξακολουθεί να παρουσιάζει προβλήματα κυρίως ως προς τα εξής: α) Σχεδόν σε όλο το μήκος θίγει περιοχές υψηλής παραγωγικότητας, παράγοντας αποκλεισμού που είχε τεθεί από την αρχή  β) Δυσχεραίνει την προώθηση του φακέλου για την αναγνώριση του χώρου των Φιλίππων ως μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO που είναι Εθνική προτεραιότητα και περιλαμβάνει το σύνολο των τεναγών ως ενιαίο μνημείο φύσης και πολιτισμού.

3. Η πρόταση για μια χάραξη τύπου «Συμβόλου» που μετά το Νέο Ζυγό θα ακολουθούσε την ορεινή διαδρομή παρακάμπτοντας και τις Κρηνίδες (πρόταση που υποδείχθηκε από τον κ. Τολέρη, Προϊστάμενο της Ειδική Υπηρεσίας Περιβάλλοντος,   κατά τη σύσκεψη της 27^ης Ιανουαρίου στο ΥΠΕΚΑ παρουσία του κ. Μανιάτη, ενώ θα μετέθετε απλώς το πρόβλημα σε σχέση με την καλλιεργήσιμη γη προς την μεριά της Δράμας, διασχίζοντας τον κάμπο της Δράμας βορειότερα, απορρίφθηκε από τον TAP για τον έναν και μοναδικό λόγο για τον οποίον απορρίφθηκε και η πρόταση του «Συμβόλου»: H καθυστέρηση που επιφέρει στο  έργο καθιστά τη λύση απαγορευτική.

4. Όλες οι προτεινόμενες οδεύσεις μέσα από τον κάμπο των Φιλίππων (τόσο οι αρχικές όσο και οι βελτιωμένες), στο βαθμό που σχετίζονται και με ενεργειακά κοιτάσματα καθίστανται προβληματικές ή απαγορευτικές (θα δοθούν εν καιρώ διευκρινήσεις).

5. Απορρίφθηκε και η Πρότασή μας για παράκαμψη του κάμπου της Νέας Καρβάλης, ενώ είχε γίνει αποδεκτή από τον εκπρόσωπο του TAP κατά τη σύσκεψη στο ΤΕΕ-ΑΜ στις 14 Φεβρουαρίου 2014 και είχαν γίνει οι σχετικές ανακοινώσεις. Πέραν της επίκλησης αρχαιολογικών χώρων !! και λατομείων, έπρεπε οι μελετητές του TAP να μεταθέσουν τη  γραμμή χάραξης που είχαμε υποβάλει, προκειμένου να απορριφθεί και αυτή η πρόταση. Εδώ τα επιχειρήματα της εταιρείας στερούνται σοβαρότητας.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι μετά από ένα χρόνο θα υποχρεωθούμε σε αναζήτηση λύσης τύπου «Συμβόλου», από  ορεινές και ημιορεινές περιοχές. Η πρόταση ΤΕΕ-ΓΕΩΤΕΕ από το Σύμβολο, προέκυψε ως αποτέλεσμα συλλογικής δουλειάς και δεν ήταν πρόταση ενός ατόμου όπως «ανέλαβαν» κάποιοι να διαδώσουν. Υπήρχε επαρκής χρόνος, προκειμένου, με τις κατάλληλες προσαρμογές και βελτιώσεις, να αποκτήσει χαρακτηριστικά μελέτης (διότι ήταν μια ενδεικτική δυνατή χάραξη). Αντί αυτού προτιμήθηκε από την πλευρά της εταιρείας  η κωλυσιεργία και εν τέλει η κατ’ ανάθεση «τεκμηρίωση» της απόρριψης.

Θέτω υπ’ όψιν σας και μια ακόμη σημαντική παράμετρο η οποία ετέθη ευθύς εξ αρχής από τη συνεργασία ΤΕΕ-ΓΕΩΤΕΕ-Αγροτικού Συλλόγου Καβάλας, κάποιοι τότε δεν ήθελαν να την λάβουν υπ’ όψιν, τώρα όμως επιβεβαιώνεται από κείμενο του ΔΕΣΦΑ που δόθηκε πρόσφατα στη δημοσιότητα, στα πλαίσια σχετικής διαβούλευσης  (Πρόγραμμα Ανάπτυξης ΕΣΦΑ 2014–2023, Σχέδιο-Πρόταση ΔΕΣΦΑ προς ΡΑΕ, 2 Ιουνίου 2014) Κεφάλαιο 3 – Προγραμματισμένα έργα που δεν συμπεριελήφθησαν στο σχέδιο προγράμματος ανάπτυξης 2014-2023 / επισυναπτόμενο αρχείο).

Αφορά τον λόγο απένταξης του αγωγού Υψηλής Πίεσης Κομοτηνής-Θεσπρωτίας (τμήμα του Ελληνοίταλικού Αγωγού IGI που ο ΔΕΣΦΑ θα λειτουργούσε υπό καθεστώς Ελεύθερης Πρόσβασης Τρίτων (Third Party Access). Η απένταξη έγινε επειδή η Κ/Ξ εκμετάλλευσης του κοιτάσματος Shah Deniz ΙΙ και οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν να προκρίνουν τον ΤAP και τον Nabuco. Σχετικό είναι το απόσπασμα από το κεφάλαιο 3 του επισυναπτόμενου αρχείου «Στις 13 Φεβρουαρίου 2013 υπεγράφη διακρατική συμφωνία μεταξύ Ελλάδος-Αλβανίας και Ιταλίας για την κατασκευή και λειτουργία του αγωγού Trans Adriatic Pipeline (TAP) ενώ στις 16 Μαΐου 2013 εκδόθηκε η απόφαση της Επιτροπής για την εξαίρεση του αγωγού από πρόσβαση Τρίτων (σε συνέχεια σχετικής κοινής γνώμης των Ρυθμιστικών Αρχών Ελλάδος, Αλβανίας

& Ιταλίας).  Περαιτέρω, στις 26‐6‐2013 υπεγράφη η Συμφωνία Φιλοξενούσας Χώρας (Host Government Agreement)  μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κ/ Ξ TAP AG».

H σχεδιαζόμενη χωρητικότητα του ΤΑΡ δεν μπορεί παρά να καλύπτει το 2 με 5% της ζήτησης ΦΑ στην Ευρώπη. Είναι προφανές ότι συμμετέχουμε σε ένα ενεργειακό παιχνίδι από το οποίο άλλοι θα ωφεληθούν, η δε χώρα μας γίνεται εισπράκτορας των όποιων αρνητικών συνεπειών και κινδύνων.  Η ανάγκη αύξησης της ροής ΦΑ προς την Ευρώπη από περιοχές εκτός της σφαίρας επιρροής της Ρωσίας (τουλάχιστον τριπλασιασμού των ποσοτήτων) θα ανακύψει περί το 2024 όταν οι ΗΠΑ θα προσπαθήσουν με βάση το υπάρχον σχήμα να αναπτύξουν περαιτέρω τον νότιο διάδρομο (SGC), ενώ η Ρωσία θα προσπαθήσει να αποτρέψει μία τέτοια προσπάθεια !!!!!.

Προς επιβεβαίωση των παραπάνω παραθέτω απόσπασμα από πρόσφατο άρθρο του Καθηγητή κ. Γ. Φίλη με τίτλο: ΤΑΡ & Ελλάδα: Εσωτερικές Παράμετροι & Περιφερειακά Γεωπολιτικά Παίγνια (18 Αυγούστου 2014)

“Η Ελλάδα επιβεβαιώνει με τον πλέον απτό τρόπο την γεωπολιτική της σημασία και την πολιτική της αξιοπιστία αφού συμβάλλει στην υλοποίηση της στρατηγικής ενεργειακής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως αυτή έχει σχεδιαστεί και αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια. Μέσα στο συγκεκριμένο πλαίσιο η χώρα μας μετατρέπεται σε χώρα διαμετακομιστή (transit country) με προοπτική να μετατραπεί στο μέλλον σε περιφερειακό κόμβο (regional hub), ενώ επιτρέπει την υλοποίηση του Νότιου Ευρωπαϊκού Διαδρόμου Φυσικού Αερίου (European South Gas Corridor) δηλαδή την μεταφορά φυσικού αερίου από την Κασπία στην Ευρώπη χωρίς την διαμεσολάβηση της Ρωσίας και της Ουκρανίας”.

Αυτή είναι η αλήθεια για τον TAP. Η ζημιά που θα υποστούμε είναι προβλέψιμη. Ποιό θα είναι το όφελος για τη χώρα, για την τοπική κοινωνία, για τους αγρότες, για τον πολιτισμό;

Η υπόθεση της όδευσης του αγωγού TAP αφορά όλους και δεν πρέπει να περιορίζεται σε υπηρεσιακό και τεχνοκρατικό επίπεδο, πολύ δε περισσότερο δεν πρέπει να «δουλεύεται» παρασκηνιακά. Ο TAP έχει και πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις. Έτσι πρέπει να αντιμετωπιστεί.