Η ανθρωπότητα βιώνει μια πρωτόγνωρη πανδημία με πρωτοφανείς βραχυπρόθεσμες, αλλά και ανυπολόγιστες μακροχρόνιες συνέπειες. Η Ελλάδα σχεδόν ταυτόχρονα και από τις τελευταίες ημέρες του Φεβρουαρίου ήρθε αντιμέτωπη με μια ακόμα μείζονα πρόκληση. Αυτή της υβριδικής απειλής, πλήρως ελεγχόμενης και κατευθυνόμενης από το επίσημο τουρκικό κράτος, η οποία προσέκρουσε στην ετοιμότητα και την αποτελεσματικότητα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων -και όχι μόνο-, καταλήγοντας ουσιαστικά σε φιάσκο για την Τουρκία.

Η αιφνιδιαστική αποκλιμάκωση της κατάστασης στα σύνορα του Εβρου, όχι μόνο δεν οδήγησε σε πανηγυρισμούς, αλλά, αντιθέτως και σύμφωνα με ανώτατες στρατιωτικές πηγές, το ΓΕΕΘΑ στο πλαίσιο των οδηγιών και των κατευθύνσεων της κυβέρνησης και του υπουργού Εθνικής Αμυνας Νίκου Παναγιωτόπουλου προχώρησε σε ακόμα πιο λεπτομερείς εκτιμήσεις και σχεδιασμό ανάληψης πρωτοβουλιών και αντίδρασης σε πιθανά σενάρια μελλοντικών ενεργειών από την πλευρά της γείτονος.

Η Τουρκία έχει συγκεντρώσει στο έδαφός της πρόσφυγες και μετανάστες από την Αφρική και την Ασία που κατά δηλώσεις ανέρχονται σε έως και 5 εκατομμύρια. Η αθρόα αυτή συγκέντρωση μόνο τυχαία δεν είναι. Διαφαίνεται ότι οργανωμένα και με τη βοήθεια των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών το πλήθος αυτό χρησιμοποιείται απροκάλυπτα για τη δημιουργία ευνοϊκών συνθηκών, όπου οι στρατηγικές επιδιώξεις της Τουρκίας απαιτούν.

Ετσι, υπό το πρόσχημα των ροών των Σύρων προσφύγων που «κατακλύζουν» τη χώρα, διεκδικεί τη δημιουργία ουδέτερης ζώνης στα τουρκοσυριακά σύνορα, διεξάγοντας κύκλους διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία και Ευρωπαίους ηγέτες, αλλά και διεκδικώντας τη συμμετοχή δυνάμεων του ΝΑΤΟ. Με ανάλογο τρόπο και οργανωμένα μετέφερε και χρησιμοποίησε τους πρόσφυγες-μετανάστες στην ένταση με την Ελλάδα.

Πρόσφατα διαπιστώθηκε η επαναφορά της τακτικής της χρησιμοποίησης παλαιών εμπορικών φορτηγών πλοίων, τα αποκαλούμενα «πλοία-φαντάσματα», για τη μεταφορά μεγάλου αριθμού μεταναστών ακόμα και σε νησιά του Κεντρικού Αιγαίου.

Ταυτόχρονα, συντηρείται η ένταση στον αέρα αναβαθμίζοντας ποιοτικά αλλά και ποσοτικά τις παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου τόσο στο Αιγαίο όσο και στην περιοχή του Εβρου, κάτι που είχε πολλά χρόνια να εφαρμοστεί. Η μέχρι τώρα πρακτική του τουρκικού κράτους δείχνει εντυπωσιακή συνέπεια σε όσα δηλώνουν οι αξιωματούχοι του.

Επιστροφή στα σύνορα

Δηλώσεις που έχουν δημοσιευτεί, λοιπόν, καθιστούν σαφή την πρόθεση για επιστροφή των μεταναστών-προσφύγων στα ελληνοτουρκικά σύνορα μετά την ομαλοποίηση της κατάστασης από την πανδημία του COVID-19. Επιπρόσθετα, υπάρχουν δηλώσεις για έναρξη ερευνών στην περιοχή του παράνομου τουρκολιβυκού συμφώνου μόλις -και εφόσον- δημοσιευτούν στον ΟΗΕ οι υποβληθείσες συντεταγμένες. Ιστορικά επίσης, οι Τούρκοι πριν προχωρήσουν στην υλοποίηση ενός σχεδίου συνηθίζουν να πραγματοποιούν εκτεταμένες δοκιμές προκειμένου να ελαχιστοποιήσουν το περιθώριο αποτυχίας του.

Τα παραπάνω στοιχεία οδηγούν με ασφάλεια στο συμπέρασμα ότι τίποτα δεν έχει τελειώσει. Είναι βέβαιο ότι όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν η Τουρκία θα επανέλθει στη διεκδίκηση των αξιώσεών της. Το ζητούμενο είναι ο χρόνος, αλλά κυρίως η ένταση με την οποία θα το πράξει. Οι επιτελείς του ΓΕΕΘΑ εξετάζουν όλα τα σενάρια, δίνοντας όμως ιδιαίτερη προσοχή στο πλέον σύνθετο από αυτά.

Με βάση τις εκτιμήσεις, λοιπόν, η Τουρκία θα επιχειρήσει να συνδυάσει όλες τις δυνατότητες που διαθέτει, ενεργώντας σε όλο το μήκος των χερσαίων και θαλάσσιων συνόρων, χρησιμοποιώντας ήπια στρατιωτική ισχύ και απελπισμένους ανθρώπους και πραγματοποιώντας παράλληλα γεωτρήσεις και έρευνες με τη χρήση ανάλογων σκαφών.

Οι δράσεις αυτές θα συνδυαστούν με επικοινωνιακές επιχειρήσεις, αποσκοπώντας στη θετική για τις επιδιώξεις της επιρροή στη διεθνή κοινή γνώμη. Ολη αυτή την κατάσταση θα προσπαθήσει να τη διατηρήσει για μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς όμως να κλιμακώσει στον μέγιστο βαθμό, επιδιώκοντας διαμάχη χαμηλής έντασης και παρατεταμένης φθοράς, έχοντας ως απώτερο σκοπό τη μετατροπή της από αδύναμο κρίκο σε προνομιακό συνομιλητή κάθε ενδιαφερόμενου που επηρεάζει τις εξελίξεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Αναλυτικότερα, εκτιμάται ότι η Τουρκία θα επιχειρήσει παράνομες έρευνες ή γεωτρήσεις στην περιοχή που οριοθετείται από το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Την ενέργεια αυτή θα τη στηρίξει στις πάγιες θέσεις της εξωτερικής πολιτικής της ως προς το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, οι οποίες φυσικά δεν έχουν καμία νομική υπόσταση, ούτε συνιστούν φόβητρο ή τετελεσμένο. Ταυτόχρονα, με τη βοήθεια των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών και με εισχώρηση παρακρατικών υποκινητών στους μετανάστες-πρόσφυγες (Asylum Seekers), εκτιμάται ότι θα επιχειρήσει παράλληλη ή μεταγενέστερη εισβολή τους στον Εβρο, αλλά και σε αριθμό νησιών. Ως νησιά-στόχοι περισσότερες πιθανότητες συγκεντρώνουν αυτά που θεωρούνται από την Τουρκία ως αμφισβητούμενα και είναι ακατοίκητα ή κατοικούνται από μικρό αριθμό μόνιμων κατοίκων.

Στην τεχνητή αυτή ανθρωπιστική κρίση, θα επιχειρήσει να παρουσιαστεί ως αξιόπιστος σωτήρας των κατατρεγμένων με πράξεις ανθρωπιστικής βοήθειας, εδραιώνοντας παρουσία χαμηλής έντασης. Ολες τις δράσεις θα προσπαθήσει να τις υποστηρίξει χρησιμοποιώντας συνδυαστικά περιορισμένα μέσα του Ναυτικού της και της Τουρκικής Ακτοφυλακής, πολεμικά αεροπλάνα, δυνάμεις της Στρατοχωροφυλακής, Ειδικές Δυνάμεις της Αστυνομίας, παρακρατικούς και πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών, χωρίς να διεξάγει άμεσες στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά έναν ιδιότυπο πλην όμως όχι πρωτόγνωρο για εμάς υβριδικό πόλεμο.

Με τις παραπάνω ενέργειες φιλοδοξεί, εκμεταλλευόμενη τη μεγάλη χρονική τους διάρκεια και σε συνδυασμό με την επικοινωνιακή διαχείριση της κατάστασης, να καθοδηγήσει τις εξελίξεις, να απορροφήσει την ελληνική αντίδραση, να μπει σε μια μακροχρόνια διαμάχη φθοράς και τελικά με τις ευλογίες ή την αδιαφορία της διεθνούς κοινότητας να πετύχει τη δικαίωση των θέσεών της σε όλους τους διεθνείς οργανισμούς, αλλά και συμμαχίες για να εκπληρώσει το (μάταιο) όνειρο της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Βεβαίως, σε μια τέτοια περίπτωση το πλήγμα από την τυχοδιωκτική συμπεριφορά της Τουρκίας στη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ θα είναι καίριο για τη συνοχή της Συμμαχίας και θα την καταστήσει εν πολλοίς ανενεργή.

Η δε παραβίαση των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ενωσης από πλήθη ανθρώπων σε ανέχεια, σπρωγμένα με αναλγησία από το τουρκικό κράτος, εκτός από την καταπάτηση της διεθνούς νομιμότητας και την αποσταθεροποίηση του γεωπολιτικού περιβάλλοντος εις βάρος των συμφερόντων της Δύσης, ενέχει επιπλέον τον κίνδυνο της αναζωπύρωσης της πανδημίας COVID-19 ακόμα και σε περιοχές με χαμηλή επιδημιολογική εξάπλωση, όπως αυτές των συνόρων στον Εβρο και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου.

Η ελληνική στρατιωτική αντίδραση

Πώς όμως θα αντιδράσει η Ελλάδα σε αυτό το δύσκολο σενάριο; Τα σχέδια που επεξεργάζονται στο ΓΕΕΘΑ σαφώς και είναι απόρρητα και δεν δημοσιεύονται. Η κεντρική ιδέα, όμως, κατευθύνεται σε συγκεκριμένες ενέργειες που ανατρέπουν ολοκληρωτικά τον τουρκικό σχεδιασμό, αντιμετωπίζουν άμεσα τον αιφνιδιασμό, οδηγούν στην ανάληψη της πρωτοβουλίας και τελικά σε συντομότατο χρονικό διάστημα αναστρέφουν την κατάσταση επ’ ωφελεία της πατρίδας μας σε τοπικό αλλά και σε διεθνές επίπεδο.

Εξάλλου, σε όλες τις δοκιμές που έχει κάνει η Τουρκία το τελευταίο χρονικό διάστημα η Ελλάδα έχει ήδη δοκιμάσει επιτυχώς μέρος της αντίδρασής της, εξάγοντας ιδιαιτέρως χρήσιμα συμπεράσματα.

Ετσι, λοιπόν, έχουν ήδη αυξηθεί τα επίπεδα ετοιμότητας των Ενόπλων Δυνάμεων και στους τρεις Κλάδους, ενεργώντας στοχευμένα ώστε να υπάρχει μόνιμα δυνατότητα έγκαιρης προειδοποίησης και συντριπτικής άμεσης αντίδρασης.

Η παρουσία μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού υποστηριζόμενων από αεροσκάφη της Πολεμικής Αεροπορίας σε περίπτωση κίνησης ερευνητικών πλοίων ή γεωτρύπανων θα είναι συνεχής και η αντίδραση ισχυρή. Η απώθηση κατ’ αρχάς και η άμεση εκκένωση παραμεθόριων περιοχών από πρόσφυγες και μετανάστες θα διατηρήσει την πρωτοβουλία και δεν θα επιτρέψει τη δημιουργία αστάθειας και χάους.

Η παρουσίαση της αληθινής διάστασης των γεγονότων και η άμεση αποκάλυψη των ψευδών ειδήσεων που θα εμφανιστούν θα διασφαλίσουν τη διεθνή υποστήριξη στις ελληνικές θέσεις, οι οποίες είναι ευρέως αποδεκτό (είτε φανερά, είτε «υποσυνείδητα») ότι εδράζονται στη διεθνή νομιμότητα, την οποία η Ελλάδα για ακόμα μία φορά θα διαφυλάξει, με ή χωρίς υποστηρικτές.

Το ενδεχόμενο ολοκληρωτικής στρατιωτικής εμπλοκής

Στον σχεδιασμό, τέλος, υπάρχει και το σενάριο της ολοκληρωτικής και άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής, καθόσον δεν είναι στις προθέσεις μας να παρασυρθούμε σε μία ατέρμονη διαδικασία φθοράς και σήψης.

Η προετοιμασία για την εφαρμογή της δυναμικής λύσης είναι ήδη σε προχωρημένο στάδιο. Οι προϋποθέσεις που έχουν τεθεί από τους επιτελείς του ΓΕΕΘΑ για την επιτυχημένη έκβαση στην περίπτωση του ακραίου σεναρίου βρίσκονται ήδη σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης και συνιστά κοινή πεποίθηση των εμπλεκομένων με τη σχετική σχεδίαση ότι η Τουρκία θα βρεθεί προ μιας ακόμη δυσάρεστης έκπληξης τόσο από την ταχύτητα της αντίδρασης όσο και από τη σφοδρότητα της κλιμάκωσης της κατάστασης εφόσον απαιτηθεί. Είναι αυτονόητο ότι παγίως η Ελλάδα δεν έχει πρόθεση να ανοίξει την πόρτα του φρενοκομείου. Εάν όμως επιλέξει να το πράξει η εξ ανατολών «σύμμαχός» μας, η απάντηση θα είναι άμεση και χωρίς δισταγμό.

Αυτό που μένει να δούμε τελικά είναι πώς θα επιλέξει να πορευτεί η Τουρκία στο άμεσο μέλλον. Θα συνταχθεί με τη διεθνή νομιμότητα και σεβόμενη τις αρχές της καλής γειτονίας θα σταματήσει τη δημιουργία εντάσεων ή θα συνεχίσει στον δρόμο της ρήξης; Βέβαια, σε αυτή την επιλογή καταλυτικό ρόλο θα παίξουν οι εξελίξεις στα ενεργά μέτωπα της Συρίας και της Λιβύης, η ολοένα και πιο δυσχερής (στα όρια της κατάρρευσης) οικονομική της κατάσταση, αλλά και οι απρόβλεπτες συνέπειες -ακόμα και σε παγκόσμια κλίμακα- της πανδημίας COVID-19.

Σε κάθε περίπτωση και σε οποιαδήποτε επιλογή της Τουρκίας, η Ελλάδα είναι έτοιμη να δώσει στον σωστό χρόνο τη σωστή απάντηση στις όποιες προκλήσεις δεχτεί από τη συμπεριφορά του κακομαθημένου της γείτονα, ενώ δεν πρόκειται να παρασυρθεί σε καταστάσεις τύπου «Frozen Conflict», ούτε και να αποδεχτεί τετελεσμένα οιασδήποτε μορφής.