Διχασμός στα Σκόπια μετά το δημοψήφισμα (video)

Φυγή προς τα εμπρός ή ακροβασία στο κενό; Όπως και αν τις αξιολογήσει κανείς, οι κινήσεις του πρωθυπουργού της πΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, μετά το δημοψήφισμα της περασμένης Κυριακής στη γείτονα, ξεδιπλώνονται σε ένα τοπίο πολύ μεγαλύτερης ασάφειας ως προς την υλοποίηση της Συμφωνίας των Πρεσπών, αλλά και μεγαλύτερης ανάδειξης των πολιτικών και εθνοτικών διαιρέσεων της χώρας. Το “αντιφατικό” (όπως το χαρακτήρισε το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών στην πρώτη αντίδρασή του) αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος κάθε άλλο παρά διευκολύνει τη συνέχεια, καθώς την ηχηρή έγκριση της συμφωνίας από το 91% των ψηφισάντων αντικειμενικά ακυρώνει ή έστω σχετικοποιεί η ακόμα πιο ηχηρή αποχή από τις κάλπες που έφτασε το 63% των εγγεγραμμένων.

Το επιχείρημα ότι ο απόλυτος αριθμός των ψηφισάντων ξεπερνά αυτόν με τον οποίο αναδείχθηκε η παρούσα κυβέρνηση ή και αυτόν με τον οποίο εξελέγη στην προεδρία της Δημοκρατίας ο αντιστρατευόμενος τη Συμφωνία των Πρεσπών, Γκιόργκι Ιβάνοφ, δεν μπορεί να αναιρέσει το γεγονός ότι το ποσοστό συμμετοχής στο δημοψήφισμα υπήρξε κατώτερο και των πιο απαισιόδοξων προεκλογικών σεναρίων και, πάντως, σε καμία περιφέρεια δεν ξεπέρασε το 50%. Τούτο σημαίνει ότι εκτός από τα τεχνικά ζητήματα που εγείρει η εκκαθάριση των εκλογικών καταλόγων και η απουσία μεγάλου μέρους των εγγεγραμμένων στο εξωτερικό, λόγω βραχυπρόθεσμης ή μακροπρόθεσμης μετανάστευσης, το πολιτικό πρόβλημα που αναδεικνύει η αποχή παραμένει. Ο αλβανικός παράγοντας Μάλιστα, η εκλογική αυτή συμπεριφορά περιλαμβάνει, με μικρές αποκλίσεις, και την αλβανική κοινότητα της γείτονος, για την οποία προεξοφλούνταν ότι θα στηρίξει μαζικά το “Ναι”, ως απαλλαγμένη από τα ταυτοτικά άγχη του σλαβικού στοιχείου και ως ενδιαφερόμενη για ταχεία προώθηση της ευρωατλαντικής προοπτικής της πΓΔΜ. Ωστόσο, παραβλέποντας δευτερεύουσες παραμέτρους (όπως η πολιτική αποδυνάμωση του συγκυβερνώντος κόμματος DUI και το υψηλό ποσοστό μετανάστευσης των Αλβανών), αποδεικνύεται πως ούτε η αλβανική μειονότητα επενδύει αυτήν τη στιγμή στη σταθεροποίηση της χώρας, όταν την ίδια στιγμή η φιλολογία περί ανταλλαγής εδαφών μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου δημιουργεί προοπτικές μεγαλύτερων ανακατατάξεων. “Τελευταία ευκαιρία”; Σε ό,τι αφορά τη σλαβική πλειοψηφία, πάλι, είναι σαφές ότι υποτιμήθηκε η πρόσδεσή της στη “μακεδονική ταυτότητα”, αλλά και το αίσθημα απάθειας μπροστά σε προειλημμένες αποφάσεις το οποίο προκάλεσε η εντατική και όχι πάντοτε κομψή παρέμβαση του διεθνούς παράγοντα κατά την προεκλογική περίοδο. Σε κάθε περίπτωση, προκειμένου περί μιας διαμάχης που κρατάει 27 χρόνια, οι εκλογείς της γείτονος έδειξαν σε μεγάλο τμήμα τους ότι δεν αδημονούν για μια επίλυση και δεν αντιμετωπίζουν τη Συμφωνία των Πρεσπών ως “τελευταία και ανεπίστρεπτη ευκαιρία”, όπως την ήθελαν οι διεθνείς παραινέσεις. “Τελεσίγραφο” Ζάεφ Το πρακτικό αποτέλεσμα είναι ότι καθίσταται εξαιρετικά δύσκολο το εγχείρημα της απόσπασης 9 βουλευτών της αντιπολίτευσης, με την επίκληση της λαϊκής ετυμηγορίας, ώστε να συγκεντρωθεί για αυξημένη πλειοψηφία των δύο τρίτων που απαιτείται για τη μετονομασία της χώρας μέσω συνταγματικής αναθεώρησης. Εξού και ο Ζόραν Ζάεφ θέτει “τελεσίγραφο” προς το VMRO-DPMNE της αξιωματικής αντιπολίτευσης να συμφωνήσει έως τις 10 Οκτωβρίου στην προώθηση της συνταγματικής αναθεώρησης, ειδάλλως έσχατη λύση θα είναι η διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών τις οποίες ο ίδιος προσδιόρισε για τα τέλη Νοεμβρίου.