Σαφές μήνυμα πολιτικής συνεννόησης ακόμη και για την αλλαγή του πολιτικού σκηνικού έστειλε στους εταίρους και τους θεσμούς ο Αλέξης Τσίπρας, απορρίπτοντας ωστόσο την προσπάθεια βίαιης ανατροπής του status quo και ζητώντας χρόνο και σεβασμό των δημοκρατικών διαδικασιών. Υπ αυτό το πρίσμα ο Αλέξης Τσίπρας ενεργοποιώντας σε κρίσιμη πολιτική στιγμή τον Δημήτρη Αβραμόπουλο και αποδεχόμενος την εισροή στελεχών του ΠΑΣΟΚ σε διάφορα επίπεδα της κυβερνητικής πυραμίδας στέλνει στους εταίρους αντιπρόταση για την αλλαγή του πολιτικού χάρτη στην Ελλάδα.

Ανάλυση του ΧΡΗΣΤΟΥ ΦΡΑΓΚΟΥ

Παράλληλα θέτει ως κόκκινη γραμμή την επιβίωση του υφιστάμενου κυβερνητικού σχήματος, για την ώρα, ζητά χρόνο για την ομαλή ολοκλήρωση των διεργασιών στους άλλους κομματικούς σχηματισμούς και δηλώνει ανοιχτός για νέα πολιτική συνεννόηση στη βάση της αποδοχής του εκλογικού αποτελέσματος. Πρόκειται για σειρά παρασκηνιακών και υπόκωφων μηνυμάτων τα οποία λίγοι τα γνωρίζουν και ακόμα λιγότεροι μπορούν να τα αποκωδικοποιήσουν.

Από την άλλη πλευρά ο πρωθυπουργός κάνει λόγο για ευθεία παρέμβαση στην πολιτική σκηνή της χώρας από τους θεσμούς και τους εταίρους, επισημαίνοντας ότι η επιμονή τους, παρά τις εναλλακτικές λύσεις που προσκόμισε η ελληνική κυβέρνηση υποκρύπτει πολιτική σκοπιμότητα. 

Δεν είναι όμως η πρώτη φορά που Έλληνας πρωθυπουργός αποδίδει τέτοιου είδους κίνητρα πίσω από τη στάση των δανειστών και των εταίρων. Σημειολογικά όμως η ανάδειξη του ζητήματος σε αυτή τη φάση και μέσω συνέντευξης σε εφημερίδα που πρόσκεινται στον ευρύτερο χώρο της Αριστεράς αλλά δεν ανήκει στα κομματικά έντυπα στέλνει σαφή μηνύματα σε πολλαπλούς αποδέκτες αιτιολογώντας την εμπλοκή, αναλαμβάνοντας προσωπικά την ευθύνη. 

Ο Αλέξης Τσίπρας εκτός των αντιπροτάσεων που έστειλε μέσω των εκπροσώπων του στις Βρυξέλλες έστειλε και άλλα σαφή πολιτικά μηνύματα μέσα από τη στάση και τις επιλογές του σε καίριες στιγμές και ζητήματα. Ο Έλληνας πρωθυπουργός εκτός από τα ισοδύναμα για την αποφυγή περικοπών τις συντάξεις έστειλε και υπόκωφο μήνυμα συναίνεσης στην αλλαγή του πολιτικού χάρτη προκρίνοντας την ολοκλήρωση των διεργασιών στα κομματικά σχήματα τόσο στο ΠΑΣΟΚ όσο και τη Νέα Δημοκρατία.

Η επαναδιατύπωση των κόκκινων γραμμών στο non paper που ακολούθησε την αποχώρηση της ελληνικής αντιπροσωπείας από τις διαπραγματεύσεις, σε συνδυασμό με την με το άρθρο-παρέμβαση του επικεφαλής οικονομολόγου του ΔΝΤ Ολιβιέρ Μπλανσάρ και τις ανακοινώσεις, τις διαρροές και τα τελεσίγραφα από την Κομισιόν και την Τράπεζα της Ελλάδος διαμορφώνουν το πολιτικό τοπίο της επόμενης ημέρας.

Οι νάρκες των επομένων ημερών

Πρόκειται για ένα πλήρως ναρκοθετημένο σκηνικό, με την πρώτη νάρκη μετά την εμπλοκή να βρίσκεται στη συνεδρίαση της ΕΚΤ την Τετάρτη, οπότε ο Μάριο Ντράγκι καλείται με ένα μάλλον εχθρικό διοικητικό συμβούλιο να επανεξετάσει τον  ELA,  που αύξησε κατά 2,3 δις. την προηγούμενη εβδομάδα καθώς και το haircut  που επιβάλλεται στα ελληνικά ομόλογα, μετά την υποβάθμιση του αξιόχρεου της χώρας.

Η επόμενη νάρκη βρίσκεται στο Eurogroup στις 18 Ιουνίου, ενώ την ίδια μέρα συνεδριάζει και το γερμανικό κοινοβούλιο, Bundestag, για την Ελλάδα. 

Πολιτικά όμως ο Αλέξης Τσίπρας θέτει ως κόκκινη γραμμή την επιβίωση της κυβέρνησης με τις υφιστάμενες πολιτικές ισορροπίες στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ και σταθερούς κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς. Όπερ σημαίνει ότι χρειάζεται μια ταξική συμφωνία, η οποία θα προστατεύει μισθωτούς και συνταξιούχους και θα προσδιορίζει εμ σαφήνεια τον ταξικό αντίπαλο, ο οποίος –με τον ένα ή τον άλλο τρόπο- θα κληθεί να πληρώσει.

Το πλαίσιο αυτό όρισε ο πρωθυπουργός με τοποθέτησή του έναντι των συνεργατών του, πριν την αποχώρηση της αποστολής για τις Βρυξέλλες, και την οποία κυκλοφόρησε με non paper το Μαξίμου. Σε αυτή τη δήλωσή του ο πρωθυπουργός ξεκαθάριζε ότι «τη συμφωνία θα την υποστηρίξουμε εμείς όσο σκληρή και αν είναι», ξεκαθαρίζοντας ότι δεν ενδιαφέρεται για στήριξη από άλλες κοινοβουλευτικές ομάδες υπό καμία μορφή και έννοια.

Με τον τρόπο αυτό ο πρωθυπουργός επιχείρησε να κόψει την όρεξη των εταίρων για ανάδειξη της τελικής συμφωνίας ως μοχλό ανατροπής του πολιτικού status quo στην Ελλάδα.

Υπ αυτό το πρίσμα η ρήξη ήταν ήδη προφανής και αναμενόμενη καθώς ο Αλέξης Τσίπρας αποδείκνυε ότι δεν θα δεχθεί μια συμφωνία που θα μπορούσε να περάσει από τη Βουλή ανεξαρτήτως κομματικών συσχετισμών και που θα έθετε εν αμφιβόλω τη συνοχή του ΣΥΡΙΖΑ και της κυβέρνησης.

Ο νέος πολιτικός χάρτης και η εθνική συνεννόηση

Ο Αλέξης Τσίπρας έχει στείλει όμως και άλλα μηνύματα στους εταίρους, ενεργοποιώντας και νέους διαύλους πολιτικής συνεννόησης στο εσωτερικό της χώρας. Ο πρωθυπουργός ενεργοποίησε τον Δημήτρη Αβραμόπουλο, στο πλαίσιο της επαναπροσέγγισης με τον Ζαν Κλωντ Γιούνκερ, διαμηνύοντας με την κίνηση αυτή ότι είναι ανοιχτός σε συνεννόηση αλλά με άλλη ηγεσία στο τιμόνι της Νέας Δημοκρατίας.

Αντιστοίχως νέοι δρόμοι ανοίγουν στο ίδιο επίπεδο μετά την αλλαγή πολιτικής ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ και την ανάληψη της προεδρίας από την Φώφη Γεννηματά.

Το μήνυμα που στέλνει ο Αλέξης Τσίπρας στους εταίρους και ιδιαίτερα στο ΕΛΚ, είναι ότι υπάρχει το πλαίσιο πολιτικής συνεννόησης τόσο με το κέντρο όσο και με τη Δεξιά αλλά υπό άλλες ισορροπίες, επιδεικνύοντας κατ αυτό τον τρόπο διαλλακτικότητα και ανοίγοντας το παιχνίδι.

Συνεπώς η αντιπρόταση του Αλέξη Τσίπρα στους θεσμούς και τους εταίρους είναι τόσο τεχνική με ισοδύναμα όσο και πολιτική, συναινώντας σε νέο πολιτικό χάρτη αλλά αφού ολοκληρωθούν οι διαδικασίες μετασχηματισμού των άλλων κομματικών συσχετισμών.

Σαφές είναι επίσης το μήνυμα του Έλληνα πρωθυπουργού ότι στο νέο τοπίο δεν υπάρχει χώρος για το πολιτικά «ερμαφρόδιτο» σχήμα του Σταύρου Θεοδδωράκη.