Στην εργαλειοποίηση της μετανάστευσης και της προσφυγικής κρίσης και στην ώθηση που έδωσε αυτή η τακτική σε ακροδεξιές δυνάμεις, βλέπει τον κίνδυνο για την Ευρώπη, ο πρώην υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας. Βρέθηκε ως καλεσμένος ομιλητής στο χειμερινό νομικό σχολείο της οργάνωσης ELSA στην Κομοτηνή και ανέπτυξε τις σκέψεις του, ενώπιον ενός νεανικού κοινού, αποτελούμενου από μελλοντικούς επιστήμονες διαφόρων χωρών.  Το πρωί του Σαββάτου 15 Δεκεμβρίου έγινε η ομιλία του πρώην υπουργού, με τον οποίον είχε την δυνατότητα να συνομιλήσει ο “Χ”, δίνοντας βήμα στον άνθρωπο που ως αρμόδιος υπουργός χειρίστηκε το μεταναστευτικό προσφυγικό στην κορύφωσή του.

Και μπορεί σήμερα τα στοιχεία να δείχνουν αυξητική τάση, ξανά, στις μεταναστευτικές ροές, κυρίως μέσω Έβρου, όμως την τάση αυτή πρέπει να την δούμε συγκριτικά με το 2015. Πριν δακρύσουμε για την κατάσταση σήμερα, πρέπει να θυμηθούμε το 2015, είναι το χαρακτηριστικό πρώτο σχόλιο του κου Μουζάλα, όταν του θέτουμε το ερώτημα για τον Έβρο. Το 2015 είναι η χρονιά που καταγράφονται 12.000 αφίξεις, μεταναστών και προσφύγων την ημέρα. Είναι η χρονιά που επιλέγηκαν από τους διακινητές, “αυτήν την γκανστερική ομάδα”, όπως την αποκαλεί ο πρώην υπουργός, τα νησιά σαν πύλη εισόδου και ο Έβρος αδυνάτισε σαν πύλη εισόδου.

Στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα, από το 2015 μέχρι και σήμερα, μετά τις προσπάθειες της ελληνικής κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη δήλωση – συμφωνία Ευρώπης – Τουρκίας, οι ροές πέφτουν στα 80 άτομα την ημέρα. Σήμερα, ο κος Μουζάλας παραδέχεται “έχουμε πάλι μία αυξητική τάση, αλλά μιλάμε για 200 άτομα την ημέρα. Δεν ισχυρίζομαι ότι όλα είναι καλά, το αντίθετο, αλλά να σταθούμε στο ότι από 12.000 αφίξεις την ημέρα στα 200 άτομα, είναι μία κατάσταση πολύ καλύτερη. Καταφέραμε και διαχειριστήκαμε – με όλες τις αδυναμίες που μπορεί να έχει μία διαχείριση – την εποχή των 12.000 αφίξεων την ημέρα”.

Σε άλλο σημείο του λόγου του, ο κος Μουζάλας, επαναλαμβάνει αυτό που είχε πει και στη Βουλή ότι “δεν υπάρχουν ταχυδακτυλουργοί και μαγικά ραβδάκια, θέλει τον χρόνο της η διαχείριση. Πρέπει να φτιάξεις σπιτάκια, να βρεις διαμερίσματα, να αυξήσεις τις υπηρεσίες ασύλου και υποδοχής – εμείς τις πενταπλασιάσαμε – και υπάρχει και πάλι μία μη επάρκεια. Επομένως δουλεύουμε σε αυτό”.

Ο πρώην υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής βλέπει την μετανάστευση και την προσφυγιά στην πραγματική τους διάσταση, δηλαδή ως απόρροια των πολέμων, της κλιματικής αλλαγής, της φτώχιας, για την οποία έχει ευθύνη και η Ευρώπη. Εξηγεί τον συλλογισμό του στον “Χ” ως εξής: “Στην Ευρώπη λέμε ότι εκπλαγήκαμε με το μεταναστευτικό, όμως γιατί εκπλαγήκαμε όταν συμμετείχαμε σε πολέμους, σε οικονομικές διαφθορές, σε διαφθαρμένες καταστάσεις, δεν θα έπρεπε να εκπλαγούμε”. Σήμερα η εμπειρία του κου Μουζάλα λέει ότι ο κίνδυνος για την Ευρώπη βρίσκεται σε αυτό που διαφαίνεται για πρώτη φορά από τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, δηλαδή στη νομιμοποίηση ακροδεξιών πρακτικών και σχημάτων που έχουν μπει πλέον σε κυβερνήσεις.

“Αυτή είναι μία αλλαγή στην Ευρώπη που πριν 2 ή 3 χρόνια, αν μας το έλεγε κανείς, θα λέγαμε ότι μας κοροϊδεύει. Ωστόσο έγινε και πρέπει να αντισταθούμε και να δούμε ότι η μετανάστευση και η προσφυγική κρίση εργαλειοποιήθηκαν και πάνω σε μία βάση του ότι η Ευρώπη για δέκα χρόνια ζει σε ένα καθεστώς οικονομικής ανισότητας, οικονομικής έλλειψης δικαιοσύνης, πτώσης του κοινωνικού κράτους. Εργαλειοποίησαν το μεταναστευτικό και προσφυγικό πρόβλημα και αυτό έδωσε ώθηση σε δυνάμεις ακροδεξιές. Ποιός φανταζόταν ότι στην Γερμανία ναζί θα υπήρχαν στο ευρωκοινοβούλιο; Ποιός φανταζόταν ότι στην Αυστρία οι ακροδεξιοί θα ήταν η επίσημη εκπροσώπηση του κράτους, στην Ιταλία αυτό που γίνεται, σε Δανία και Σουηδία, δηλαδή χώρες που πρωτοστάτησαν στους αγώνες για τα ανθρώπινα δικαιώματα”.

Το κακό παράδειγμα της Ουγγαρίας
Ο Γιάννης Μουζάλας προβάλλει ως καθήκον για τους δημοκράτες της Ευρώπης, “να ενωθούν γρήγορα πάνω σε άμεσα εφαρμόσιμες πολιτικές, που αυτό θα αφορά και το μεταναστευτικό, προκειμένου να υπάρξει ανάσχεση αυτής της ακροδεξιάς υστερίας που χρησιμοποιεί το μεταναστευτικό και προσφυγικό”.

Το τελευταίο παράδειγμα χρήσης του μεταναστευτικού και προσφυγικού για να ψηφιστούν αντεργατικοί και αντιλαϊκοί νόμοι, έρχεται από την ακροδεξιά κυβέρνηση του Όρμπαν στην Ουγγαρία στις εργασιακές σχέσεις. Ο νέος εργατικός νόμος επιτρέπει στους εργοδότες να απαιτήσουν μέχρι και 400 ώρες υπερωριακής απασχόλησης ετησίως και σύμφωνα με τους επικριτές του εισάγει συνθήκες δουλείας. 

Επιπλέον, ο εργοδότης έχει τη δυνατότητα να πληρώσει τις ώρες υπερωριακής εργασίας όχι μέσα σε ένα χρόνο που ίσχυε μέχρι τώρα, αλλά μέσα σε τρία χρόνια. Βασικά, με τις εξτρά υπερωρίες, το 40ωρο εργασίας την εβδομάδα γίνεται τώρα 48ωρο, δηλαδή έξι ημέρες εργασίας την εβδομάδα, με εργαζομένους και επικριτές του νομοσχεδίου να κάνουν λόγο για «νόμο σκλάβων» και να κατηγορούν τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν ότι δίνει γη και ύδωρ στους εργοδότες εις βάρος των εργαζομένων. Η κυβέρνηση πέρασε επίσης νόμο περί θεσπίσεως διοικητικών δικαστηρίων που θα υπάγονται στην κυβέρνηση και θα επιλαμβάνονται ευαίσθητων θεμάτων όπως ο εκλογικός νόμος, οι διαμαρτυρίες και θέμα διαφθοράς.

Ο Ορμπάν επανεξελέγη τον περασμένο Απρίλιο, ποντάροντας σε μία λαϊκιστική, εκφοβιστική, αντιμεταναστευτική ρητορική και επωφελούμενος από τον κατακερματισμό της αντιπολίτευσης. Χιλιάδες Ούγγροι τις τελευταίες μέρες διαμαρτύρονται κατά του νέου εργατικού νόμου, αλλά και της όλο και περισσότερο αυταρχικής διακυβέρνησης του δεξιού εθνικιστή πρωθυπουργού Βίκτορ Ορμπάν.

Στην προσπάθεια ανάσχεσης της ανόδου της ακροδεξιάς στην Ευρώπη, πρέπει να υπάρξουν ευρύτερες συμμαχίες. Τι σημαίνει αυτό εξηγεί ο κος Μουζάλας: “Πρέπει να καταλάβουμε όλο το Δημοκρατικό τόξο, αριστερά, σοσιαλδημοκράτες, οικολόγοι, άλλα μικρότερα κόμματα, η αστική τάξη του διαφωτισμού που υπάρχει μέσα στη δεξιά, ότι πρέπει να υπάρξει ένα ανάχωμα και δεν μπορεί να υπάρξει λύνοντας μονάχα ζητήματα διαχείρισης του μεταναστευτικού. 

Πρέπει να βρεις και εφαρμόσιμες πολιτικές που θα επαναφέρουν την οικονομική δικαιοσύνη μέσα στο πλαίσιο του συστήματος, δεν μιλάμε για επανάσταση, πολιτικές που θα επαναφέρουν το κοινωνικό κράτος, θα δώσουν όραμα και ασφάλεια στον ευρωπαίο πολίτη και φυσικά στον Έλληνα”.

Στο ερώτημα αν υπάρχει πολιτική βούληση για να επιτευχθούν όλα τα παραπάνω, ο κος Μουζάλας αποκρίνεται ως εξής “το αγώγι ξυπνάει τον αγωγιάτη, η κυβέρνησή μας, του ΣΥΡΙΖΑ , έχει την πολιτική βούληση, αλλά αυτό είναι μία ταυτολογία, μιλάω εγώ για τον εαυτό μου δεν έχει νόημα, θέλετε με πιστεύετε, θέλετε όχι. Αυτό που έχει νόημα είναι ότι η πραγματικότητα μας πιέζει, αυτό έχει αρχίσει και γίνεται κατανοητό στους σοσιαλδημοκράτες, στους οικολόγους και γίνονται κινήσεις τέτοιες στην Ευρώπη.

Φοβάμαι όμως ότι δεν έχουμε χρονικά περιθώρια και πρέπει να επιταχυνθούν αυτές οι κινήσεις, ώστε να φτιαχτεί ένα ευρύ μέτωπο. Τη δεξιά του αστικού διαφωτισμού δεν την βγάζω απ’ έξω, γιατί πρέπει να κάνει ένα ανάχωμα. Η παραδοσιακή δεξιά προκειμένου να μην χάσει ψήφους ενσωματώνει την ακροδεξιά μέσα της, υπάρχει όμως μία αστική τάξη του διαφωτισμού μέσα στη δεξιά που πρέπει να σταθεί αντίπαλη με αυτή και πρέπει να ενωθεί με τους αριστερούς, σοσιαλδημοκράτες, οικολόγους, ενάντια σε αυτήν την πολιτική που έχει οδηγήσει εδώ”. 

Καταληκτικά, ο Γιάννης Μουζάλας υποστηρίζει – αν και έχει κατηγορηθεί για την άποψή του αυτή – ότι “όσο υπάρχει πόλεμος και αυτή η διαφθορά στα κράτη της Αφρικής που την καλλιεργούν οι Δυτικοί, οι τοπικές συγκρούσεις, η κλιματική αλλαγή, θα έχουμε πρόσφυγες και μετανάστες, δεν πρέπει να το ξεχνάμε. Δεν ισχυρίζομαι ότι πρέπει να σταματήσει ο πόλεμος και μετά να ασχοληθούμε με το μεταναστευτικό, αλλά ασχολούμενοι με το μεταναστευτικό και τις πολιτικές λιτότητας, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πρέπει να σταματήσουν οι πολεμικές παρεμβάσεις και παρεμβάσεις της διαφθοράς”. 

Ολοκληρώθηκε το χειμερινό Νομικό Σχολείο της ELSA Komotini  
Την ομιλία του Γιάννη Μουζάλα και το φετινό χειμερινό  Νομικό Σχολείο που  ολοκληρώθηκε στην Κομοτηνή, στις 16 Δεκεμβρίου, παρακολούθησαν περισσότεροι από 50 φοιτητές, ασκούμενοι και νέοι νομικοί από όλο το κόσμο.  

Για τέταρτη συνεχόμενη χρόνια η ELSA Komotini διοργάνωσε το χειμερινό Νομικό Σχολείο και η δράση ήταν υπό την αιγίδα/υποστήριξη: Του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης, του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής  Πολιτικής (Αρχηγείο Λιμενικού Σώματος), του Οργανισμού Ευρωπαϊκής Συνοριοφυλακής  και Ακτοφυλακής (Frontex), του Ελληνικού Συμβουλίου για τους  Πρόσφυγες, του Δανικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες, του Ιδρύματος Μαραγκοπούλου για τα  Δικαιώματα του Ανθρώπου και της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών.