Σύμμαχο τον χρόνο ζητούν οι τράπεζες, πραγματοποιώντας από σήμερα έναν μεγάλο αγώνα δρόμου, προκειμένου να κατορθώσουν να ανταπεξέλθουν άμεσα στις τραπεζικές τους λειτουργίες, να αποκαταστήσουν τη ρευστότητά τους, αλλά και σταδιακά να αποδείξουν ότι είναι φερέγγυες.

Απόλυτος στόχος είναι να επιστρέψουν σε συνθήκες ομαλότητας το τραπεζικό σύστημα, η οικονομία, η αγορά αλλά και η κοινωνία.

Σήμερα λήγει επισήμως η τραπεζική αργία μετά από τρεις εβδομάδες και όλα τα υποκαταστήματα των τραπεζών σε όλη τη χώρα θα είναι ανοιχτά.

Ωστόσο, δεδομένης της συνέχισης τoυ καθεστώτος των capital controls για αρκετό χρονικό διάστημα ακόμη, είναι σίγουρο ότι σήμερα η εικόνα με τις ανοιχτές τράπεζες δεν θα είναι ίδια με εκείνη στο παρελθόν.

Οι πολίτες θα πρέπει να οπλιστούν με υπομονή, καθώς διάφορα είναι τα προβλήματα που μπορεί να προκύψουν.

Μετά τη σημερινή “πρεμιέρα” επόμενη κρίσιμη ημερομηνία για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι η Τετάρτη 22 του μηνός, καθώς μεταξύ των προαπαιτούμενων που πρέπει να ψηφιστούν στη βουλή είναι και η στήριξη του ελληνικού τραπεζικού συστήματος με βάση την κοινοτική οδηγία BRRD (Bank Recovery and Resolution Directive).

Η κοινοτική οδηγία BRRD

Η κοινοτική οδηγία προβλέπει τη στήριξη και εξυγίανση των τραπεζών μέσω της διαδικασίας εκκαθάρισης (resolution).

Πρόκειται για μια διαδικασία στήριξης των προβληματικών τραπεζών, μέσω του μέτρου του bail-in, ήτοι της εκ των έσω εξυγίανσής τους, της εκ των έσω ανακεφαλαιοποιησής τους.

Στη διαδικασία του bail-in προβλέπεται η στήριξη της τράπεζας μέσω της εμπλοκής των μετόχων και ομολογιούχων και όχι των φορολογουμένων.

Το κόστος φεύγει από τον φορολογούμενο και μεταφέρεται στους μετόχους αρχικά, στους ομολογιούχους στη συνέχεια και ως τελευταία περίπτωση στους καταθέτες.

Η ιεραρχία αυτή είναι σαφής με τους καταθέτες να αποτελούν την ύστατη επιλογή.

Στην περίπτωση της Ελλάδας ο βασικός μέτοχος είναι το ελληνικό δημόσιο.

Yπενθυμίζεται εδώ ότι βάσει της κοινοτικής οδηγίας όλες οι καταθέσεις έως 100.000 ευρώ είναι πλήρως εγγυημένες και προστατευμένες και δεν μπορούν να υποστούν κούρεμα (haircut).

Η ανακεφαλαιοποίηση

Όπως προκύπτει από τη συμφωνία που επετεύχθη στη δραματική Σύνοδο Κορυφής της Κυριακής 12 Ioυλίου, ο ευρωπαϊκός μηχανισμός ESM θα μπορεί να διαθέσει κεφάλαια έως και 25 δισ. ευρώ για έναν νέο γύρο ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.

Τα ακριβή κεφάλαια που θα απαιτηθούν για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα θα προσδιοριστούν από έναν νέο γύρο διεξαγωγής άσκησης προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων (γνωστής ως stress tests).

Τα φρέσκα κεφάλαια για τις ελληνικές τράπεζες θα χορηγηθούν μέσω δανείου από τον ESM στο ελληνικό δημόσιο, ενώ οι μετοχές τους θα περάσουν στο νέο ταμείο αξιοποίησης περιουσίας ύψους έως 50 δισ. ευρώ, ώστε να διατεθούν σταδιακά σε ιδιώτες και προκειμένου τα έσοδα που θα προκύψουν να διατεθούν για τη μείωση του χρέους.

Οδηγίες προς ναυτιλομένους

Αναλυτικές πληροφορίες για το άνοιγμα σήμερα των τραπεζών παρείχε το βράδυ της Κυριακής η πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Τραπεζών και της Εθνικής Τράπεζας, Λούκα Κατσέλη.

Σύμφωνα με την ίδια:

– Για το διάστημα Δευτέρα 20/7 έως Παρασκευή 24/7 οι καταθέτες θα έχουν τη δυνατότητα ανάληψης 60 ευρώ ημερησίως ή 300 ευρώ σωρευτικά (5 μέρες Χ 60 ευρώ = 300).

– Για το διάστημα Σάββατο 25/7 έως Σάββατο 1 Αυγούστου και για τις επόμενες εβδομάδες, οι καταθέτες θα έχουν τη δυνατότητα ανάληψης 60 ευρώ ημερησίως ή 420 ευρώ σωρευτικά (7 μέρες Χ 60 ευρώ).

Εάν ο καταθέτης δεν λάβει αυτή την εβδομάδα τα 300 ευρώ, δεν θα μπορεί να λάβει την επόμενη εβδομάδα 720 ευρώ (300 ευρώ συν 420 ευρώ), αλλά μόνο τα 420 ευρώ.

Οι παραπάνω κανόνες θα ισχύσουν και για τους συνταξιούχους.

Σύμφωνα με τη Λούκα Κατσέλη, η πρόσβαση στις θυρίδες θα γίνεται κανονικά, καθώς δεν υπάρχει καμία απολύτως απαγόρευση.

Σε ό,τι αφορά τους λογαριασμούς, απαγορεύεται να ανοίγονται νέοι, καταθετικοί ή όψεως, να προστίθενται συνδικαιούχοι ή να ενεργοποιούνται αδρανείς λογαριασμοί.

Ωστόσο, σύμφωνα με την πρόεδρο της Εθνικής, προβλέπονται εξαιρέσεις για συγκεκριμένες περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα το άνοιγμα νέων λογαριασμών εάν πρόκειται για θέματα μισθοδοσίας, για καταβολή νέων συντάξεων ή επιδομάτων, για υποχρεώσεις προς την ίδια την τράπεζα.

Στο μέτωπο των δανείων, οι δανειολήπτες θα μπορούν να εξοφλούν τη δόση του δανείου μέσω λογαριασμού, αλλά δεν θα μπορούν να καταβάλλουν μεγαλύτερο ποσό – υψηλότερη δόση ή να εξοφλούν το σύνολο του δανείου.