Ανοίγει ο δρόμος για τρίτο πρόγραμμα και νέο δάνειο

Όλο και πιο σύνθετο γίνεται το παζλ της διαπραγμάτευσης με τους εταίρους-δανειστές. Θέτοντας θέμα «κουρέματος» του  χρέους ήλήψης νέων δημοσιονομικών μέτρω, τοΔιεθνές Νομισματικό Ταμείο άνοιξε εμμέσως πλην σαφώς το δρόμο για να ξεκινήσει η συζήτηση για το τρίτο ελληνικό πρόγραμμα προσαρμογής, με ορίζοντα διετίας και νέο δάνειο. Το σενάριο που προκρίνεται περιλαμβάνει πρόσθετο πακέτο βοήθειας 20 δισ. από την Ευρώπη και γραμμή έκτακτης ρευστότητας 10 εως 15 δισ. ευρώ απο το ΔΝΤ.

 Το Ταμείο από την αρχή των συζητήσεων προέβλεπε μεγάλο δημοσιονομικό εκτροχιασμό για φέτος και -όπως αποκάλυψαν χθες οι Financial Times – ο εκπρόσωπός του Π Τόμσεν ενημέρωσε τους υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης στο τελευταίο Eurogroup της Ρίγας ότι η Ελλάδα θα εμφανίσει πρωτογενές έλλειμμα έως και 1,5% του ΑΕΠ φέτος. 

Το ΔΝΤ ζητά να διασφαλισθεί η βιωσιμότητα του χρέους με κούρεμα ή/και με λήψη αυστηρών δημοσιονομικών μέτρων και παράλληλα  να εγγυηθούν οι Ευρωπαίοι την αποπληρωμή των απιτήσεων του έναντι της Ελλάδας.. Επαναφέρει ετσι τη διαπραγμάτευση στα δεδομένα του 2012, “απειλώντας” μάλιστα ότι δεν θα χορηγήσει το μέρος της δόσης που του αναλογεί

Οι Ευρωπαίοι εταίροι δεν είναι διατεθειμένοι να συζητήσουν κούρεμα της ονομαστικής αξίας των διμερών δανείων, ή των χρημάτων του EFSF.  Προτιμούν ως έσχατη λύση ένα νέο δάνειο για την πρόωρη εξόφληση των υψηλότοκων βραχυπρόθεσμων δανείων του ΔΝΤ ύψους 19 δισ. και αποχώρηση του Ταμείου από το χρηματοδοτικό σκέλος του προγράμματος.  Το σενάριο αυτό θα αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω διαπραγματεύσεων μεταξύ Ελλάδας- ΕΚΤ-Κομισιόν και πολλών παράλληλων συζητήσεων σε πολιτικό επίπεδο, μεταξύ κυβερνήσεων και αρχηγών κρατών.

Σε κάθε περίπτωση, ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός επιδεινώνει τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, γεγονός που από το καταστατικό του ΔΝΤ αποτελεί εμπόδιο για την καταβολή των δόσεων που του αναλογούν προς την Ελλάδα. Υπενθυμίζεται ότι από τη δόση των 7,1 δισ. ευρώ που αναμένει η κυβέρνηση από την ολοκλήρωση του ελέγχου, τα 3,5 δισ. ευρώ προέρχονται από το ΔΝΤ.
 
Επίσης, η διεύρυνση των ελλειμμάτων αυξάνει και τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας για τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με αξιωματούχους, η Ελλάδα ενδεχομένως να χρειαστεί ένα νέο πακέτο δανείων της τάξης των 30-50 δισ. ευρώ, ενώ το ποσό αυτό μπορεί να αυξηθεί εάν δεν αντιμετωπισθούν οι δημοσιονομικές αποκλίσεις.
 
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η κυβέρνηση επιδιώκει μια χαλάρωση των όρων παροχής ρευστότητας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) για να αντιμετωπίσει σε πρώτη φάση τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες της. Στόχος της Αθήνας είναι να αυξήσει η ΕΚΤ το όριο των εντόκων γραμματίων που μπορούν να αγοράσουν οι ελληνικές τράπεζες, ώστε να ενισχυθεί η ρευστότητα του κράτους.
Με 1,9 δισ. ευρώ απο την ΕΚΤ και έμμεση αύξηση του ορίου στα έντοκα, το Δημόσιο θα εξασφάλιζε ρευστότητα 7 δισ. ευρώ. Επιπλέον 7,5 δισ. θα ήταν το ταμειακό όφελος  από  μια συμφωνία με τους δανειστές εντός του Ιουνίου.
Στα ποσά αυτά προστίθεται τα 1.2 δισ. του ΤΧΣ  που έχει περιέλθει στον EFSF και η επιστροφή του αποτελεί αντικέιμενο διαπραγμάτευσης.

Δεν αναμένεται ουσιαστικό αποτέλεσμα αυτήν την εβδομάδα 

Η κυβέρνηση φαίνεται να εγκαταλείπει τον άμεσο, ελάσσονα στόχο  – μια ενδιάμεση συμφωνία που θα έλυνε πρόσκαιρα το πρόβλημα ρευστότητας –  και επιδιώκει το μάξιμουμ εφικτό: Συνολική λύση-πακέτο, που θα διασφαλίζει τη χρηματοδότηση της χώρας μέχρι και το 2016. Πόσο πραγματική ή “επικοινωνιακή” είναι αυτή η μεταστροφή, θα  φανεί τις επόμενες μέρες. Προς το παρόν, κινήσεις, δηλώσεις και “διαρροές” επιτείνουν τη σύγχυση, η αβεβαιότητα παρατείνεται, όλα τα σενάρια εξελίξεων παραμένουν ανοιχτά.  Στο Brussels Group οι συζητήσεις συνεχίζονται,  χωρίς να αναμένεται ουσιαστικό αποτέλεσμα αυτή την εβδομάδα.

Το μόνο που μπορεί να προκύψει με την ολοκλήρωση των συζητήσεων την Τετάρτη, είναι  η καταγραφή συγκλίσεων που έχουν επιτευχθεί και μία θετική αποτίμηση της συντελεσθείσης προόδου, η οποία θα έδινε τη δυνατότητα  στο Euroworking Group να διατυπώσει θετική εισήγηση προς το Eurogroup.

Στο κυβερνητικό οικονομικό “κρατούν μικρό καλάθι”,  βλέποντας ότι υπάρχουν ακόμη αγεφύρωτες διαφορές απόψεων σε μείζονα ζητήματα όπως το ασφαλιστικό και τα εργασιακά,  στα οποία ξαφνικά εμφανίζεται αδιάλλακτο το ΔΝΤ. Ελπίζουν πάντως ότι η διαδικασία προς τη συνολική συμφωνία θα έχει και ενδιάμεσα βήματα, που θα καταστήσουν εφικτές κάποιες εκταμιεύσεις.

Οι ελπίδες για άμβλυνση του προβλήματος άμεσης ρευστότητας   εναποτίθενται στην ΕΚΤ, η οποία θα συνεδριάσει την Τετάρτη. Στο κυβερνητικό  οικονομικό επιτελείο  έχουν την “κρυφή ελπίδα” ότι  ο Μάριο Ντράγκι και το ΔΣ της κεντρικής τράπεζας θα λάβουν αποφάσεις που θα επιτρέψουν στις  ελληνικές συστημικές τράπεζες να αυξήσουν τις τοποθετήσεις τους  σε έντοκα γραμμάτια, διευκολύνοντας την προσπάθεια  κάλυψης των άμεσων ταμειακών αναγκλών του Δημοσίου.

Τι πρέπει να πληρώσει η Ελλάδα τον Μάιο

Την Τετάρτη, στις 6 Μαΐου, πέρα από τη συνεδρίαση της ΕΚΤ, υπάρχει η πληρωμή των 190 εκατ. ευρώ για τόκους στο ΔΝΤ.
 
Στις 8 του μήνα πρέπει να ανανεωθούν έντοκα γραμμάτια 1,4 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 100 εκατ. ευρώ βρίσκονται σε χέρια ξένων επενδυτών. Στις 11 Μαΐου συνεδριάζει το Eurogroup και μια ημέρα μετά στις 12 Μαΐου πρέπει να γίνει η πληρωμή 760 εκατ. ευρώ στο ΔΝΤ.
 
Στις 13 Μαΐου, πρέπει να πληρωθούν περίπου 500 εκατ. ευρώ για μισθούς στο Δημόσιο, ενώ στις 3 τελευταίες εργάσιμες ημέρες του μήνα πρέπει να πληρωθούν 1,1 δισ. ευρώ για μισθούς- συντάξεις στο Δημόσιο, 900 εκατ. ευρώ σε ασφαλιστικά Ταμεία για τις συντάξεις του ιδιωτικού τομέα και άλλα 400 εκατ. ευρώ για τόκους.
 
Όλα τα σενάρια στο τραπέζι 
 
Κρίσιμες αναμένονται οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας την Τετάρτη, δεδομένου ότι το μέλλον της ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών βρίσκεται στα χέρια του Μάριο Ντράγκι. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, ορατό είναι το ενδεχόμενο η ΕΚΤ να αυξήσει στην συνεδρίασή της το ποσοστό της απομείωσης της αξίας (haircut) των ενεχύρων (collateral) που δίνουν στο ευρωσύστημα οι ελληνικές τράπεζες για να αντλούν ρευστότητα.
 
Όπως έχει επισημάνει η ΕΚΤ, όλα θα εξαρτηθούν από την πρόοδο που θα καταγραφεί στις συζητήσεις του Brussels Group και από το πώς θα αξιολογηθεί το πνεύμα των συζητήσεων μεταξύ Ελλάδας και πιστωτών.
 
Πληροφορίες αναφέρουν πως ήδη η ΕΚΤ έχει επεξεργασθεί διάφορά σενάρια που προβλέπουν την αύξηση του «κουρέματος» από το 30% που είναι σήμερα, στο 44%, το 65% ή ακόμα και στο 80%.
 
Παράλληλα, ανοιχτό είναι και το ενδεχόμενο αύξησης το ορίου στην έκδοση βραχυπρόθεσμου χρέους της Ελλάδας, σε περίπτωση που «υπάρχει στον ορίζοντα μια συμφωνία» μεταξύ της χώρας και των διεθνών πιστωτών της, άφησε ο Μπενουά Κερέ, μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).