Εκλογές 2023: 4+1 σενάρια συνεργασιών – Οι σκέψεις Μητσοτάκη για την επόμενη μέρα

Η αυτοδυναμία και το ενδεχόμενο για τρίτες κάλπες

Όσο πλησιάζουμε προς τις κάλπες τα εκλογικά επιτελεία έχοντας ως «σταθερές» συγκεκριμένα δεδομένα συνθέτουν σενάρια συνεργασιών και με βάση αυτά υπολογίζουν πόσες είναι οι πιθανότητες να γίνουν πραγματικότητα την επόμενη μέρα της 21ης Μαΐου.

Ταυτόχρονα ο Κυριάκος Μητσοτάκης γνωρίζει καλά ότι η πρώτη κάλπη θα κρίνει την συνέχεια και για τον λόγο αυτό εξετάζει τις εναλλακτικές και τον δρόμο που θα πρέπει να ακολουθήσει σε περίπτωση ανατροπών στα εκλογικά αποτελέσματα.

Οι εναλλακτικές για την πρώτη Κυριακή

Το πολύ υψηλό ποσοστό που απαιτείται για την αυτοδυναμία (από 45% έως 48%) δείχνει ότι οι κυβερνήσεις συνεργασίας είναι μονόδρομος. Οπότε, τα σενάρια είναι τα εξής:

Συνεργασία ΝΔ – ΠΑΣΟΚ

Ειδικά πριν τα Τέμπη το σενάριο συγκυβέρνησης ΝΔ – ΠΑΣΟΚ ήταν από τα πιο βασικά στην φαρέτρα των εκλογολόγων. Τουλάχιστον αυτό έδειχναν οι δημοσκοπήσεις. Τώρα όμως παρότι η ΝΔ έχει καλύψει αρκετά το χαμένο έδαφος, το ΠΑΣΟΚ δεν δείχνει την ίδια δυναμική. Ταυτόχρονα, δεν φαίνεται να υπάρχει και η διάθεση συνεργασίας ανάμεσα στα δυο παραδοσιακά κόμματα της ελληνικής πολιτικής σκηνής.

Κυβέρνηση ηττημένων

Είναι ένα σενάριο το οποίο έχει πέσει στο τραπέζι με τον Αλέξη Τσίπρα να το διαψεύδει αλλά πολλά στελέχη του να μην πράττουν το ίδιο αλλά να το αφήνουν κιόλας ανοικτό. Είναι επίσης και μια πρακτική που ακολουθείται στην Ευρώπη. Σε αυτό το σχήμα θα μπορούσαν να συνεργαστούν, ακόμα και αν ο ΣΥΡΙΖΑ είναι δεύτερο κόμμα αλλά με μικρή διαφορά από τη ΝΔ, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης με το ΠΑΣΟΚ και με το ΜέΡΑ25. Και αυτό όμως φαντάζει απίθανο καθώς τόσο ο Νίκος Ανδρουλάκης όσο και ο Γιάνης Βαρουφάκης απορρίπτουν μετά βδελυγμίας το ενδεχόμενο να συμμετάσχουν σε μια κυβέρνηση με αυτή τη σύνθεση.

Προοδευτική διακυβέρνηση

Ακόμα και αν ο ΣΥΡΙΖΑ τερματίσει πρώτος στην εκλογική κούρσα το όνειρο του Αλέξη Τσίπρα δεν μπορεί να πραγματωθεί μόνο με την συμμετοχή του Νίκου Ανδρουλάκη για αυτό που αποκαλεί ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ προοδευτική διακυβέρνηση. Και εδώ ο παράγοντας Βαρουφάκης παίζει σημαντικό ρόλο καθώς ακόμα και στην πιο αισιόδοξη εκδοχή ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ δεν μπορούν να φτάσουν στο ποσοστό του 45%.

Κυβέρνηση ανοχής

Σε αυτή την περίπτωση ακόμα και αν ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ συγκεντρώνουν ποσοστό από 43% και πάνω και αποφασίσουν να ρισκάρουν με μια κυβέρνηση μειοψηφίας θα πρέπει σε κάθε βήμα τους να έχουν δεδομένη την ανοχή των υπολοίπων μικρών κομμάτων. Για να σχηματιστεί μια τέτοια κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης με την ψήφο των παρόντων βουλευτών αρκεί όσοι θα διατρανώσουν την εμπιστοσύνη τους να μην είναι λιγότεροι από 120. Εδώ απαιτείται εκτός από την συναίνεση του ΜέΡΑ25 και εκείνη του ΚΚΕ.

Δεύτερες κάλπες

Αυτό είναι ένα σενάριο που παρότι δεν αφορά συνεργασίες μπορεί να οδηγήσει σε αυτές. Δηλαδή, αφού διεξαχθούν και οι εκλογές με την ενισχυμένη αναλογική και ανάλογα με το πόσα κόμματα θα μπουν στην Βουλή να δούμε κόμματα να ενώνουν τις δυνάμεις τους αν δεν επιτευχθεί αυτοδυναμία. Το πιο πιθανό ζευγάρι σε αυτή την περίπτωση και ΝΔ – ΠΑΣΟΚ αν το κόμμα του Κυριάκου Μητσοτάκη έρθει πρώτο σε ψήφους.

Οι εκλογε

Με αυτά τα δεδομένα η κυβέρνηση κινείται ολοταχώς σε δυο κατευθύνσεις: η μια να επιτευχθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο ποσοστό για τη ΝΔ στην κάλπη της απλής αναλογικής και βεβαίως να κερδίσει ένα ποσοστό στην δεύτερη κάλπη που όχι μόνο να αναδεικνύει τη ΝΔ πρώτο κόμμα αλλά να κατακτήσει την αυτοδυναμία.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα συνεργαστεί με το κόμμα του Κυριάκου Βελόπουλου εφόσον μπει στη Βουλή και έτσι μοναδικός πιθανός υποψήφιος κυβερνητικός εταίρος είναι το ΠΑΣΟΚ.

Κάθε φορά που ο πρωθυπουργός ερωτάται για το Νίκο Ανδρουλάκη από τη μια υπενθυμίζει ότι από όταν εξελέγη πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν θέλησε να τον συναντήσει και από την άλλη όμως κρατάει ανοικτή μια πόρτα ενδεχόμενης συνεργασίας.

Ένα άλλο μακρινό όμως ενδεχόμενο που έχει στο μυαλό του σε περίπτωση που δεν προκύψει αυτοδύναμη κυβέρνηση και από τις δεύτερες εκλογές είναι να προχωρήσει και σε τρίτες εκλογές αν και θεωρεί βέβαιο ότι κάτι τέτοιο δεν θα χρειαστεί.

«Οφείλουμε να είμαστε προετοιμασμένοι για όλα. Οι τρίτες εκλογές θα σημάνουν παρατεταμένη περίοδο ακυβερνησίας και αυτό θα κάνει κακό στην οικονομία και κατ’ επέκτασιν στη χώρα. Για τον λόγο αυτό καλούμε τους πολίτες να προσέλθουν μαζικά και να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα και να δώσουν άλλη μια ευκαιρία στη ΝΔ να κυβερνήσει και να πάει τη χώρα ακόμα πιο ψηλά», τονίζει ανώτατο κυβερνητικός στέλεχος στο Newsbeast.

Newsbeast

Εκλογές 2023: Πώς το πρώτο κόμμα θα πάρει αυτοδυναμία – Όλα τα σενάρια

Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να σχηματιστεί κυβέρνηση χωρίς να χρειαστεί να ξαναστηθούν για δεύτερη φορά κάλπες – Πώς επηρεάζει η απλή αναλογική

Εξαιρετικά δύσκολο, φαντάζει το ενδεχόμενο να υπάρξει αυτοδυναμία στις επικείμενες εθνικές εκλογές. Αυτό οφείλεται στο εκλογικό σύστημα της που θα εφαρμοστεί, καθώς δεν προβλέπει τη χορήγηση μπόνους εδρών στο πρώτο κόμμα όπως συμβαίνει με την ενισχυμένη αναλογική που θα εφαρμοστεί και πάλι στη μεθεπόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Για να αντιληφθούμε τους συσχετισμούς που θα πρέπει να διαμορφωθούν για να σχηματιστεί κυβέρνηση, θα πρέπει να εξηγήσουμε καταρχάς τι σημαίνει απλή αναλογική και να εξετάσουμε ακολούθως με απλή αριθμητική όλα τα πιθανά σενάρια.

Τι είναι απλή αναλογική – Παραδείγματα

Καταρχάς η απλή αναλογική είχε ψηφιστεί επί συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ με το επιχείρημα πως είναι το πιο δημοκρατικό σύστημα που υπάρχει. Όντως είναι αντιπροσωπευτικότερο από σχεδόν όλα τα άλλα ως προς την ψήφο των πολιτών, ωστόσο οδηγεί και σε παρατεταμένη ακυβερνησία εάν δεν υπάρχουν οι απαιτούμενες κομματικές συμμαχίες. Με το σύστημα αυτό, όποιο ποσοστό πάρει το κάθε κόμμα, τόσους περίπου βουλευτές αναλογικά θα εκλέξει. Η Βουλή έχει 300 έδρες, άρα για να υπάρξει 151 βουλευτικών εδρών, θα πρέπει το πρώτο κόμμα να πάρει ποσοστό από 50% συν μία ψήφο και πάνω. Όλα τα κόμματα που θα μπουν στη Βουλή (δηλαδή όσα πάρουν πάνω από 3% πανελλαδικά, που είναι το όριο εισόδου στο Κοινοβούλιο) θα εξασφαλίσουν αναλογικά τις έδρες τους, βάσει του ποσοστού τους. Άρα, όσο περισσότερα κόμματα μπουν στη Βουλή, τόσο μικραίνει η πίτα για όλους.

Ρυθμιστής για την αυτοδυναμία τα κόμματα που θα μείνουν εκτός Βουλής

Προσοχή όμως, μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση και με ποσοστό κάτω από 50%, κάτι που εξαρτάται από το ποσοστό που θα λάβουν τα κόμματα που θα μείνουν εκτός Βουλής. Όσο ανεβαίνει το ποσοστό των σχηματισμών που μένουν εκτός Βουλής, τόσο μικρότερο ποσοστό θέλει ο πρώτος για να σχηματίσει κυβέρνηση. Για παράδειγμα:

Εάν τα κόμματα που θα μείνουν εκτός Βουλής λάβουν ποσοστό όλα μαζί γύρω στο 6%, το πρώτο κόμμα για να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση θα πρέπει να πάρει περίπου 38,5%.
Εάν τα εκτός Βουλής κόμματα έχουν γύρω στο 8% (όπως είχε συμβεί στις τελευταίες εκλογές του 2019), το πρώτο κόμμα για να σχηματίσει κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει τουλάχιστον 37,9%.
Εάν τα εκτός Βουλής κόμματα έχουν ποσοστό 10% τότε το πρώτο κόμμα για να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση θα πρέπει να λάβει 37,5%.

Αυτοδυναμία: Έδρες και ποσοστά

Σε περίπτωση που επιβεβαιωθούν οι δημοσκοπήσεις που έχουν δει τους τελευταίους μήνες το φως της δημοσιότητας, η επόμενη Βουλή θα είναι εξακομματική. Ο μέσος όρος των τελευταίως μετρήσεων δίνει στη Νέα Δημοκρατία 32, στον ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία 25,5%, στο ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής 9,5%, στο ΚΚΕ 6%, στο ΜέΡΑ25 ένα ποσοστό της τάξης του 5% και στην Ελληνική Λύση 4%. Υπάρχει όμως ένα ποσοστό περίπου 11% των ψηφοφόρων που κινείται στην επονομαζόμενη «γκρίζα ζώνη» καθώς σε αυτή εντάσσονται όσοι είναι αναποφάσιστοι ή δεν απαντούν.

Με τις αναγωγές, η Νέα Δημοκρατία εμφανίζεται να κερδίζει 116 έδρες, ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία 93, το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής 36, το ΚΚΕ 23, το ΜέΡΑ25 18 και η Ελληνική Λύση 14 έδρες. Σε περίπτωση που είχαμε αυτούς τους συσχετισμούς, εννοείται πως δεν προκύπτει αυτοδυναμία και αναζητούνται συνεργασίες. Εάν η ΝΔ συνεργαζόταν με το ΠΑΣΟΚ, θα προέκυπτε μια οριακή κυβέρνηση των 152 βουλευτών. Εάν από την άλλη συνεργάζονταν ο ΣΥΡΙΖΑ με το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ, πάλι θα είχαμε κυβέρνηση, με 152 βουλευτές. Ωστόσο το Κομμουνιστικό Κόμμα πολύ δύσκολα θα συμμετείχε σε ένα τέτοιο εγχείρημα. Εάν από την άλλη συνεργάζονταν ΣΥΡΙΖΑ, ΠΑΣΟΚ και ΜέΡΑ25 θα έφθανε τους 147 βουλευτές και με αυτά τα δεδομένα δεν θα σχημάτιζε κυβέρνηση, θα έπρεπε να μπει στο σχήμα και η Ελληνική Λύση. Εάν συνεργαζόταν ο ΣΥΡΙΖΑ με το ΠΑΣΟΚ και την Ελληνική Λύση, επίσης δεν θα είχαμε κυβέρνηση αφού και τα τρία κόμματα μαζί αθροίζουν 143 βουλευτές. Πάλι θα έπρεπε να συνεργαστεί πχ. και το ΜέΡΑ 25.

Σε θεωρητικό επίπεδο θα μπορούσαμε να είχαμε και έναν μεγάλο συνασπισμό της Νέας Δημοκρατίας με τον ΣΥΡΙΖΑ, που θα έβγαζε 209 έδρες, αλλά κάτι τέτοιο έχει αποκλειστεί και από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και από τον Αλέξη Τσίπρα.

Δημοσκόπηση Interview: Ανακάμπτει η ΝΔ, στο 5% η διαφορά με ΣΥΡΙΖΑ – «Καίγεται» το σενάριο της αυτοδυναμίας

Οι «αναποφάσιστοι» επιστρέφουν στη ΝΔ και στο ΣΥΡΙΖΑ με αποτέλεσμα να ενισχύονται τα ποσοστά και των δύο μεγάλων κομμάτων – Αυτοδύναμη κυβέρνηση και όχι κυβέρνηση συνεργασίας ζητά η πλειοψηφία

Ανακτά τις απώλειες η ΝΔ μετά την πτώση που σημείωσε τον προηγούμενο μήνα εξαιτίας του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη.

Όπως φαίνεται από την έρευνα της εταιρίας Interview που διενεργήθηκε για λογαριασμό της POLITIC η διαφορά των δύο πρώτων κομμάτων ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ είναι στο 5%. Υπενθυμίζεται ότι το Μάρτιο η διαφορά ήταν στο 3,6% και το Φεβρουάριο στο 6,7%.

Αξιοσημείωτο εύρημα της έρευνας είναι ότι ένα σημαντικό ποσοστό της αδιευκρίνιστης ψήφου (αναποφάσιστοι, δεν ξέρω/ δεν απαντώ), φαίνεται ότι “επιστρέφει” και ενισχύει και τα δύο πρώτα κόμματα.

Πιο συγκεκριμένα, η Νέα Δημοκρατία καταγράφει ποσοστό 31,2% (από 28%) έναντι 26,2% του ΣΥΡΙΖΑ (από 24,4%). Το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ είναι σταθερά στο 9,2%, το ΚΚΕ ανεβαίνει στο 6,7% (από 5,5%), η Ελληνική Λύση στο 4% (από 4,2%), το ΜέΡΑ25 στο 4% (από 3,5%) και ακολουθούν η Εθνική Δημιουργία με 1,7% (από 1,5%), και οι Έλληνες για την Πατρίδα με 2% (από 1,6%).

Το ποσοστό των αναποφάσιστων συρρικνώνεται από το 15,3% στο 10,5%.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η καρτέλα της διαχρονικής εξέλιξης διαφοράς της ΝΔ και του ΣΥΡΙΖΑ με χρονική αφετηρία το Φεβρουάριο 2021. Η καμπύλη καταδεικνύει τη φθορά του κυβερνώντος κόμματος όσο εξελίσσεται η θητεία του ενώ παρατηρούμε ότι το Φεβρουάριο του 2021 εντοπίζεται το μεγαλύτερο άνοιγμα της ψαλίδας ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ (17,1%) και τον Απρίλιο του 2023 το μικρότερο (3,6%).

Δύσκολη η αυτοδυναμία και τη δεύτερη Κυριακή

Στις ενδεχόμενες επαναληπτικές εκλογές, η ΝΔ διατηρεί προβάδισμα και ενισχύεται ακόμη περισσότερο (33,1% από το 31,2% της πρώτης Κυριακής) σε αντίθεση με τον ΣΥΡΙΖΑ που μένει σταθερός (26,7% από 26,2%).

Ωστόσο όπως φαίνεται, πολύ δύσκολα θα προκύψει αυτοδυναμία, ακόμη και με το σύστημα της ενισχυμένης αναλογικής. Το κατώφλι της αυτοδυναμίας εξαρτάται από το συνολικό ποσοστό των κομμάτων που δεν θα συγκεντρώσουν 3% και θα μείνουν εκτός βουλής. Σε περίπτωση που επαναληφθεί το ποσοστό των προηγούμενων εκλογών (8%), το όριο της αυτοδυναμίας θα κινηθεί στο 38% για το πρώτο κόμμα.

Και ενώ τα νούμερα δε «βγαίνουν» για την προοπτική της αυτοδυναμίας, παρατηρούμε ότι η πλειοψηφία των ψηφοφόρων επιθυμεί αυτοδύναμη, βιώσιμη κυβέρνηση (53%), σε σύγκριση με το 41% που προκρίνει μια κυβέρνηση συνεργασίας.

Όσον αφορά τα σενάρια συνεργασίας, σταθερά πρώτος είναι ο συνδυασμός ΝΔ – ΠΑΣΟΚ (34,9%), ακολουθεί ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ (25%) και σχεδόν ακατόρθωτη εμφανίζεται μια συνεργασία ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ (4,9%).

Στο 2,1% εκτιμούν οι ψηφοφόροι τη διαφορά ΝΔ – ΣΥΡΙΖΑ

Στο όριο του στατιστικού λάθους βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στη Νέα Δημοκρατία και τον ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα με την εκτίμηση των ψηφοφόρων. Ειδικότερα, η ψαλίδα βρίσκεται στο 2,1% καθώς η ΝΔ καταγράφει ποσοστό 29,3% και ο ΣΥΡΙΖΑ 27,2%. Οι πολίτες εκτιμούν το ποσοστό του ΠΑΣΟΚ στο 10,8%.

«Όχι» Βενιζέλος και «Άγνωστος Χ» για πρωθυπουργός

Μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, αναφορικά με τον επόμενο πρωθυπουργό, το 67% διαφωνεί με τη θέση του να προτείνει άλλο πολιτικό πρόσωπο πέραν του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Αλέξη Τσίπρα.

Μάλιστα, απέναντι στην έντονη φημολογία πως ο Νίκος Ανδρουλάκης, θα προτείνει τον πρώην πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελο Βενιζέλο για πρωθυπουργό σε μια κυβέρνηση συνεργασίας ΝΔ – ΠΑΣΟΚ, η συντριπτική πλειοψηφία (87%) διαφωνεί με τη συγκεκριμένη επιλογή.

Ο Μητσοτάκης διατηρεί την πρωτιά στην “Καταλληλότητα Πρωθυπουργού”

Σταθερή είναι η εικόνα όσον αφορά τα ποσοστά για την καταλληλότητα για τη πρωθυπουργία μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Αλέξη Τσίπρα. Ο πρωθυπουργός διατηρεί προβάδισμα 13 μονάδων έναντι του Αλέξη Τσίπρα.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης λαμβάνει το 43% των ψήφων ενώ ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Αλέξης Τσίπρας συγκεντρώνει ποσοστό 30% (-1%). «Κανέναν» ψήφισε το 27%.

Τα ποσοστά δημοφιλίας των αρχηγών των κομμάτων διαμορφώνονται ως εξής:

Μητσοτάκης 43,1% (από 42%)

Κουτσούμπας 29,6% (από 29,1%)

Τσίπρας 29,1% (από 29,8%)

Βαρουφάκης 24,5% (από 25,8%)

Ανδρουλάκης 17,5% (από 24%)

Βελόπουλος 10,2% (από 9,9%)