Του Χρυσόστομου Τσούφη

Διευρύνεται η λίστα των αγαθών στα οποία επιβάλλεται φόρος πολυτελείας σύμφωνα με τον νόμο 5177/2025 ο οποίος περιλαμβάνει και τις διατάξεις για το νέο ψηφιακό τέλος συναλλαγών και δημοσιεύτηκε στο Φύλλο Εφημερίδας της Κυβέρνησης.

Σύμφωνα με το νόμο επιβάλλεται φόρος πολυτελείας 10% επί της φορολογητέας αξίας σε μια σειρά προϊόντα που αγοράζονται από χώρες της ΕΕ ή εισάγονται από τρίτες χώρες αλλά και στην τιμή πώλησης προ ΦΠΑ σε προϊόντα που παράγοντα στην επικράτεια. Η Λίστα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:

• Δέρματα ή τεχνουργήματα ή υποδήματα από δέρμα ερπετών, κροκοδείλων, σαυροειδών και αγρίων ζώων γενικά, καθώς και πτηνών, ψαριών και θαλασσίων ζώων γενικά, κατεργασμένα ή μη
• Τάπητες που περιέχουν μετάξι σε ποσοστό άνω του 10% επί του βάρους τους
• Μαργαριτάρια ακατέργαστα ή κατεργασμένα, πολύτιμες ή ημιπολύτιμες πέτρες, πέτρες συνθετικές ή ανασχηματισμένες, κατεργασμένες ή ακατέργαστες καθώς και η σκόνη αυτών. Εξαιρούνται εκείνες που προορίζονται για βιομηχανική χρήση.
• Κοσμήματα με ή χωρίς πολύτιμες πέτρες και μέρη αυτών, από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα. Εξαιρούνται τα είδη από άργυρο.
• Είδη χρυσοχοΐας και μέρη αυτών από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα. Εξαιρούνται τα είδη από άργυρο.
• Ρολόγια  και κελύφη για ρολόγια από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα με πολύτιμα μέταλλα
• Βραχιόλια (μπρασελέ) ρολογιών από πολύτιμα μέταλλα ή από μέταλλα επιστρωμένα από πολύτιμα μέταλλα τη δασμολογικής διάκρισης

20% φόρος επιβάλλεται σε αεροπλάνα, ελικόπτερα και υδροπλάνα ιδιωτικής χρήσης, που χρησιμοποιούνται δηλαδή για μη εμπορική δραστηριότητα.

Από την επιβολή του φόρου εξαιρούνται κοσμήματα, είδη χρυσοχοΐας και τεχνουργήματα από πολύτιμα μέταλλα ή πέτρες των οποίων η φορολογητέα αξία δεν ξεπερνά τα 1000€ ανά τεμάχιο.

Για τα είδη που προέρχονται εκτός της ΕΕ ο φόρος εισπράττεται από τα τελωνεία. Για όσα προέρχονται από χώρες της ΕΕ ή παράγονται στην Ελλάδα, ο φόρος αποδίδεται στην ΑΑΔΕ που είναι αρμόδια για την φορολογία εισοδήματος του επιτηδευματία.

Υπόχρεος για την απόδοση του φόρου για τα μεν εγχωρίως παραγόμενα είναι ο παραγωγός των προϊόντων, για τα δε προερχόμενα από τα λοιπά κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης το πρόσωπο που πραγματοποιεί την ενδοκοινοτική απόκτηση.

Όσον αφορά τα προϊόντα που παράγονται στην Ελλάδα και πωλούνται στη λιανική, ο φόρος πολυτελείας επιβάλλεται επί της τιμής λιανικής προ ΦΠΑ, μειωμένης κατά 30%, εφόσον προηγουμένως δεν έχει επιβληθεί φόρος πολυτελείας λόγω παραγωγής τους από την ίδια επιχείρηση. Ο φόρος ΔΕΝ επιβάλλεται αν τα αγαθά εξαχθούν ή αποτελέσουν αντικείμενο ενδοκοινοτικής παράδοσης.

Χρόνος γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης κατά την ενδοκοινοτική απόκτηση είναι ο χρόνος παραλαβής των ειδών από τον αποκτώντα, για δε τα εγχωρίως παραγόμενα, κατά την πώληση αυτών από τον παραγωγό.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία σε φόρο πολυτελείας ήδη υπόκεινται:

Επιβατικά αυτοκίνητα μεγάλου κυβισμού.

• Για κυβισμό 1929 έως 2.500 κυβικά ο φόρος είναι 5% επί του τεκμηρίου
• Για κυβισμό άνω των 2.500 κυβικών ο φόρος ανεβαίνει στο 13% επί του τεκμηρίου

Πισίνες (εσωτερικές κι εξωτερικές) με συντελεστή 13%

Σκάφη αναψυχής άνω των 7 μέτρων με συντελεστή επίσης 13%

Πηγή:skai.gr

Στη σκιά της ακρίβειας, η οποία επιμένει και ροκανίζει τα εισοδήματα των νοικοκυριών, η κυβέρνηση αποφάσισε,  να μονιμοποιήσει τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ στις μεταφορές, το τουριστικό πακέτο τον πολιτισμό και τον αθλητισμό, να παρατείνει για έξι μήνες το μειωμένο ΦΠΑ στον καφέ και τα κόμιστρα των ταξί αλλά και να επαναφέρει τα αναψυκτικά και υπόλοιπα μη αλκοολούχα ποτά στον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ 24%.  

Με τη μονιμοποίηση και την 6μηνη παράταση του ΦΠΑ για συγκεκριμένα αγαθά και υπηρεσίες οι καταναλωτές θα κερδίσουν το επόμενο έτος 382 εκατ. ευρώ ενώ με την επαναφορά των μη αλκοολούχων ποτών στο ΦΠΑ 24% το δημόσιο θα έχει όφελος 37 εκατ. ευρώ. Πάντως η «μετακόμιση» των αναψυκτικών στο ΦΠΑ 24% έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τους  εκπροσώπους της εστίασης οι οποίοι διαμηνύουν πως δεν αντέχουν να απορροφήσουν άλλες αυξήσεις και κάνουν λόγο για αιφνιδιασμό της αγοράς.

Υπενθυμίζεται ότι η μείωση των συντελεστών ΦΠΑ στα συγκεκριμένα προϊόντα και υπηρεσίες  έγιναν την περίοδο της πανδημίας πριν ακόμη ξεκινήσει ο εφιάλτης του πληθωρισμού. Από την 1^η Ιανουαρίου 2024, εάν δεν αλλάξει κάτι,  ένα αναψυκτικό που σήμερα με το μειωμένο ΦΠΑ κοστίζει 1,13 ευρώ, θα έχει νέα τιμή 1,24 ευρώ.  Η αύξηση αφορά τα σερβιριζόμενα μη αλκοολούχα ποτά (αναψυκτικά, μπύρες χωρίς αλκοόλ, συσκευασμένοι χύμοι κα.) και όχι αυτά που πωλούνται σε σούπερ μάρκετ, καταστήματα τροφίμων, περίπτερα κ.α.

Τι ισχύει για τα αναψυκτικά

Όπως προκύπτει από εγκύκλιο της ΑΑΔΕ  η αύξηση του ΦΠΑ στα αναψυκτικά αφορά:

1. Νερά, στα οποία περιλαμβάνονται και τα μεταλλικά και τα αεριούχα νερά, με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ή αρωματισμένα

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

α) Τα φυσικά ή τεχνητά μεταλλικά νερά, με προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ή αρωματισμένα (τα προϊόντα αυτά, όταν παρουσιάζονται χωρίς προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών ούτε είναι αρωματισμένα κατατάσσονται στην κλάση 2201, οπότε έχουν ΦΠΑ 13% ούτως ή άλλως).

β) Ποτά όπως λεμονάδα, πορτοκαλάδα, λεμονίτα, βυσσινάδα, ποτά τύπου κόλα, γκαζόζα, ice-tea κ.λπ. Τα προϊόντα αυτά αποτελούνται από συνηθισμένο πόσιμο νερό, με ή χωρίς προσθήκη ζάχαρης ή άλλων γλυκαντικών, αρωματισμένα με χυμούς φρούτων ή αποστάγματα ή σύνθετα εκχυλίσματα, στα οποία προστίθενται μερικές φορές κιτρικό οξύ ή τρυγικό οξύ. Συχνά έχουν προσθήκη αέριου διοξειδίου του άνθρακα και γενικά παρουσιάζονται σε φιάλες ή άλλα αεροστεγή δοχεία. Τα συγκεκριμένα ποτά μπορεί να περιέχουν αντιοξειδωτικά, βιταμίνες, σταθεροποιητές ή κινίνη.

2. Μπύρα χωρίς αλκοόλη. Διευκρινίζεται ότι στο μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ υπάγονται μόνο τα προϊόντα χωρίς προσθήκη αλκοόλης σε οποιοδήποτε αναλογία. Συνεπώς, εάν ποτό με την ονομασία μπύρα έχει προέλθει από διαδικασία στην οποία απόκτησε αλκοολικό τίτλο με βαθμό μεγαλύτερο του μηδενός και, σύμφωνα με τα ανωτέρω κατατάσσεται στην ΔΚ ΕΧ 2202, τότε ο συντελεστής ΦΠΑ που εφαρμόζεται είναι 24%

3.  Άλλα μη αλκοολούχα ποτά, με εξαίρεση τους φυσικούς και τους συμπυκνωμένους χυμούς φρούτων ή λαχανικών .

Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:

α) Ο καφές έτοιμος προς πόση (π.χ. ελληνικός, φραπέ κ.λπ.), το τσάι έτοιμο προς πόση, άλλα αφεψήματα έτοιμα προς πόση (π.χ. χαμομήλι, μέντα, φασκόμηλο κ.λπ.), τα ποτά με βάση τη σόγια που χρησιμοποιούνται κυρίως ως υποκατάστατα του γάλακτος, άλλα υποκατάστατα του γάλακτος (π.χ. «γάλα» αμυγδάλου, ρυζιού, καρύδας, βρώμης, κάσιους κ.λπ.), οι φρουτοχυμοί και το νέκταρ χυμών (που διαφοροποιούνται από τους φυσικούς και τους συμπυκνωμένους χυμούς της κλάσης 2009 λόγω, κυρίως, της προσθήκης νερού) κ.λπ.

β) Ορισμένα άλλα ποτά έτοιμα για κατανάλωση, όπως αυτά με βάση το γάλα και το κακάο (π.χ. σοκολατούχο γάλα).

γ) Τα τονωτικά παρασκευάσματα που μπορούν να καταναλωθούν απευθείας ως ποτά, έστω και αν λαμβάνονται σε μικρές ποσότητες (κυρίως με κουταλιές). Τα εν λόγω μη αλκοολούχα ποτά, που συχνά αναφέρονται ως συμπληρώματα διατροφής, είναι δυνατόν να παρασκευάζονται με βάση εκχυλίσματα φυτών (περιλαμβανομένων των βοτάνων) και να περιέχουν πρόσθετες βιταμίνες ή/και μέταλλα. Κατά κανόνα, τα εν λόγω παρασκευάσματα συμβάλλουν στη διατήρηση της καλής κατάστασης του οργανισμού και της υγείας. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν τα ισοτονικά πόσιμα παρασκευάσματα και τα ενεργειακά ποτά (π.χ. για τους αθλητές).

Τα μη αλκοολούχα τονωτικά παρασκευάσματα που πρέπει να διαλυθούν προτού να καταναλωθούν ως ποτά δεν περιλαμβάνονται στο παρόν κεφάλαιο και υπάγονται γενικά στην κλάση 2106 του Δασμολογίου.

δ) Το υγρό προϊόν που ονομάζεται στο εμπόριο «filled milk», εφόσον πρόκειται για ποτό έτοιμο για κατανάλωση. Βάση για την παρασκευή του εν λόγω προϊόντος (filled milk) είναι το αποκορυφωμένο γάλα ή η σκόνη αποκορυφωμένου γάλακτος στα οποία προστίθενται εξευγενισμένα φυτικά λίπη ή έλαια σε ποσότητα σχεδόν ίση προς την ποσότητα του φυσικού λίπους που έχει αφαιρεθεί από το αρχικό πλήρες γάλα.

ε) Πόσιμοι ηλεκτρολύτες, π.χ. υδατικό διάλυμα ηλεκτρολύτη, που διατίθεται για τη λιανική πώληση και περιέχει δεξτρόζη, φρουκτόζη, γεύσεις φρούτων, κιτρικό κάλιο, χλωριούχο νάτριο, χρωστική ουσία και νερό. Προορίζεται να χρησιμοποιηθεί σε δόσεις, χωρίς περαιτέρω προετοιμασία ή αραίωση, για τα μωρά και τα παιδιά, με σκοπό την αποκατάσταση υγρών και μετάλλων που χάθηκαν κατά τη διάρροια ή τον εμετό.

στ) Ασπράδι αυγών που διατίθεται σε συσκευασίες λιανικής πώλησης, άμεσο προς πόση ως έχει.

Πού  μειώνεται ο ΦΠΑ

Μονιμοποιείται ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ στις  μεταφορές, σε γυμναστήρια και σχολές χορού, στους κινηματογράφους και σε μία σειρά αγαθών σχετιζόμενων με τη δημόσια υγεία, με εκτιμώμενο κόστος 305 εκατ. ευρώ κατ’ έτος.

Οι εν λόγω κατηγορίες αφορούν στις αστικές, προαστιακές, χερσαίες και σιδηροδρομικές μεταφορές, στις θαλάσσιες και αεροπορικές μεταφορές, σε γυμναστήρια και σχολές χορού, στους κινηματογράφους και ζωολογικούς κήπους και σε μία σειρά αγαθών σχετιζόμενων με τη δημόσια υγεία, που περιλαμβάνουν μέσα ατομικής υγιεινής και προστασίας, φίλτρα και γραμμές αιμοκάθαρσης, αιμοδιήθησης, αιμοδιαδιήθησης και πλασμαφαίρεσης καθώς και απινιδωτές.

Σε σερβιριζόμενο και take away καφέ, ροφήματα (σοκολάτα, κακάο) και αφεψήματα (τσάι, χαμομήλι, φασκόμηλο κλπ) καθώς και στα κόμιστρα των ταξί ο συντελεστής ΦΠΑ παραμένει στο 13% έως το τέλος Ιουνίου 2024 οδηγώντας σε απώλεια εσόδων 77 εκατ. ευρώ τα έσοδα του προϋπολογισμού και ισόποση ελάφρυνση των καταναλωτών.

Δεν υπάρχει «φρένο» στις ανατιμήσεις, ειδικότερα στα βασικά προϊόντα τροφίμων (ψωμί, ζυμαρικά, λάδι, όσπρια, φέτα και λοιπά γαλακτοκομικά), σύμφωνα με ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ.

«Στο ίδιο έργο θεατές. Οι μυλωνάδες με τους οποίους συνεργαζόμαστε, ήλθαν και μάς είπαν: “Περιμένετε αυξήσεις”. Πριν από ενάμιση χρόνο, αγοράζαμε το σακί περίπου 10€ – 11€ και έφθασε να το παίρνουμε με 20€ – 22€. Τώρα, κοστίζει περίπου 18€ – 19€.

Όλος ο κλάδος προσπαθεί να συγκρατεί σε λογικό επίπεδο τις τιμές. Το βλέπω δύσκολο να φθάσει στα 2€ η τιμή της φρατζόλας, αλλά μην το θεωρούμε και αδύνατον, διότι σε ανηφόρα βρίσκονται και οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος αλλά και των καυσίμων», σύμφωνα με τον Τάσο Βαζάκα, ιδιοκτήτη φούρνου στη Λυκόβρυση, ο οποίος μίλησε στον ΣΚΑΪ.

Η τιμή στο αλεύρι αυξήθηκε από 7% έως 10%, δίνοντας ώθηση προς τα πάνω σε όλα τα αρτοσκευάσματα. Το ψωμί και τα δημητριακά στα ράφια των σούπερ μάρκετ αυξήθηκαν τον Ιούλιο κατά 0.6%, ενώ, είχαν προηγηθεί οι αυξήσεις του Ιουνίου κατά 9.5%, του Μαΐου κατά 11.1%, του Απριλίου κατά 13.8%, του Μαρτίου κατά 0.4% και του Φεβρουαρίου κατά 16.8%.

Πάντως, οι αρτοποιοί προσπαθούν να συγκρατήσουν την τιμή σε χαμηλά επίπεδα. Όπως αναφέρουν, «απορροφούν» το υψηλό λειτουργικό κόστος που έχει παραμείνει στα επίπεδα του Φεβρουαρίου του 2022, όταν «ξέσπασε» ο πόλεμος στην Ουκρανία, προκειμένου να διατηρήσουν την πελατεία τους. Από τον Μάρτιο του 2022, η φρατζόλα των 350 γραμμαρίων κοστίζει από 0.90€ έως 1€ και του μισού κιλού από 1.10€ έως 1.30€.

Υπάρχει επάρκεια στην αγορά, υπάρχει ροή στον εφοδιασμό της με προϊόντα, δεν υπάρχει κίνδυνος επισιτιστικής επάρκειας, απλά για κάποια προϊόντα απαιτείται λίγος χρόνος για προσαρμογή της αγοράς στα νέα δεδομένα, τόνισε ο ΥπΑΑΤ Γιώργος Γεωργαντάς σε συνέντευξη του στον ΣΚΑΙ και στον Άρη Πορτοσάλτε.

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων πρόσθεσε ότι σε όλη την ΕΕ υπάρχει επάρκεια αγαθών. Ένα μικρό πρόβλημα εντοπίζεται στο ηλιέλαιο, το οποίο όμως τα ελληνικά νοικοκυριά το χρησιμοποιούν λίγο, αλλά και εκεί έχουν βρεθεί εναλλακτικές λύσεις, όπως και στις ζωοτροφές, αλλά και στο μαλακό σιτάρι και στο καλαμπόκι, με εισαγωγές από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και από τη Νότιο Αμερική και τον Καναδά. Ο υπουργός τόνισε ότι υπάρχουν πρώτες ύλες, αλλά η αγορά χρειάζεται λίγο χρόνο για να αυτορυθμιστεί και να αντιμετωπιστεί η ακρίβεια. «Επάρκεια υπάρχει, αλλά θέλουμε να υπάρχει και διαθεσιμότητα, ειδικά στις πρώτες ύλες», είπε χαρακτηριστικά.

Για να παταχθούν δε τυχόν φαινόμενα κερδοσκοπίας, όπως είπε, με χθεσινή διάταξη που ψήφισε η Βουλή, οι  εμπλεκόμενοι στην εφοδιαστική αλυσίδα για συγκεκριμένα αγροτικά προϊόντα και ζωοτροφές, υποχρεούνται να δηλώνουν τα αποθέματά τους. «Θέλουμε να περάσουμε ένα μήνυμα ότι δεν θα επιτρέψουμε σε κανέναν να κερδοσκοπήσει», τόνισε ο κ. Γεωργαντάς.

Όπως είπε ο ΥπΑΑΤ, τις επόμενες ημέρες θα ανακοινωθεί ο τρόπος και ο χρόνος καταβολής ποσού άνω των 40 εκατ. ευρώ  για στήριξη των κτηνοτρόφων μας προκειμένου να εφοδιαστούν με ζωοτροφές. Και υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει μειώσει τον ΦΠΑ σε ζωοτροφές και λιπάσματα στο 6%.

«Στόχος μας είναι να ενισχύσουμε τον πρωτογενή τομέα, να στηρίξουμε τον αγρότη για να συνεχίσει να παράγει. Αν γεωργοί και κτηνοτρόφοι συνεχίσουν να παράγουν, δεν έχουμε να ανησυχούμε για τίποτα», τόνισε ο κ. Γεωργαντάς και εξήγησε ότι είναι πολιτική επιλογή της κυβέρνησης να στηριχθεί, κατ’ αρχάς, ο κατά κύριο επάγγελμα αγρότης, αυτός δηλαδή που τα εισοδήματά του προέρχονται μόνο από την παραγωγή αγροτικών προϊόντων.