Την ώρα που ο καιρός φαίνεται να… αγριεύει, τα Μερομήνια, η πανάρχαια μέθοδος πρόβλεψης, συμφωνούν και μάλιστα κάνουν λόγο για περισσότερο κρύο μέχρι το τέλος του 2023!

Σύμφωνα με τα Μερομήνια, από πλευράς θερμοκρασιών ο μήνας που διανύουμε μέχρι το τέλος θα έχει απότομη πτώση

Σημαντική πτώση της θερμοκρασίας θα καταγραφεί στις πρώτες ημέρες του Δεκεμβρίου. Μετά τις 10 του μήνα θα είναι έντονα τα φαινόμενα, με αρκετό χιόνι, πολύ κρύο και δυνατές βροχές. Σύμφωνα με τα Μερομήνια, θα είναι ο πιο δύσκολος μήνας με πάρα πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.

Μερομήνια: Τι δείχνουν για το 2024

Το πολικό ψύχος θα χαρακτηρίζει τον Ιανουάριο, τουλάχιστον μέχρι τα Θεοφάνεια. Οι δυσκολίες θα είναι καθημερινές, ενώ δεν αποκλείονται και πλημμυρικά φαινόμενα. Οι θερμοκρασίες θα αυξομειώνονται ενώ στο τρίτο δεκαήμερο θα επανέλθει το ψύχος.

Άστατος θα είναι ο καιρός τον Φεβρουάριο, με πολλές καταιγίδες αλλά και συνέχεια στις χιονοπτώσεις. Τα πλημμυρικά φαινόμενα δεν αποκλείεται να συνεχιστούν, ενώ ανάλογες δυσκολίες θα αντιμετωπίσουν και άλλες μεσογειακές χώρες.

Ο πρώτος μήνας που θα έχει πιο ήπιο καιρό αναμένεται να είναι ο Μάρτιος. Μετά τα μέσα του μήνα, ωστόσο, τα φαινόμενα θα αρχίσουν να είναι ξανά έντονα κατά τόπους ενώ στο τέλος του θα υπάρχει ισχυρή κακοκαιρία σχεδόν σε όλη την Ελλάδα.

Με δύσκολο καιρό θα αρχίσει ο Απρίλιος, ωστόσο, στην πορεία θα αρχίσει να βελτιώνεται. Οι βροχές και ο αέρας θα εμφανίζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα μέχρι τα μέσα του μήνα, όταν και σταδιακά θα αρχίσει περαιτέρω βελτίωση.

Τι είναι τα Μερομήνια – Πώς προβλέπουν τον καιρό

Στην επαρχία οι άνθρωποι για χιλιάδες χρόνια διατήρησαν από γενιά σε γενιά την πρακτική γνώση της μελέτης και πρόγνωσης του καιρού.

Εξετάζοντας φυσικά φαινόμενα και «σημάδια» από τον ουρανό, προσπαθούσαν να μαντέψουν τις καιρικές συνθήκες για το επόμενο έτος.

Τα Μερομήνια είναι οι δώδεκα πρώτες ημέρες του Αυγούστου κατά τις οποίες σύμφωνα με την παράδοση κάποιοι μπορούν να προβλέψουν τον καιρό για τους επόμενους δώδεκα μήνες. Η λέξη προέρχεται από το «μέρα» και «μήνας» καθώς σε κάθε μέρα από αυτές αντιστοιχεί ένας πλήρης κύκλος του φεγγαριού ή αλλιώς ένας μήνας.

Οι άνθρωποι επέλεγαν τον Αύγουστο σαν μήνα αποκωδικοποίησης των συμβόλων του καιρού καθώς αυτός ο μήνας θεωρούταν η αρχή του χειμώνα. Συγκεκριμένα σύμφωνα με όσα παρατηρούσαν πώς ότι καιρό κάνει την πρώτη μέρα παρατήρησης, τον ίδιο καιρό θα κάνει και τον πρώτο μήνα του χρόνου.

Κάποιοι μετρούν τα Μερομήνια από την 1^η μέχρι την 12^η μέρα του Αυγούστου ενώ κάποιοι άλλοι από την 3^η μέχρι την 15 ημέρα. Το μόνο που δεν αλλάζει είναι πως οι μέρες είναι δώδεκα πάντα και η καθεμία αντιστοιχεί σε έναν μήνα παίρνοντας ως αφετηρία τον Αύγουστο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν μερικοί άνθρωποι στην ύπαιθρο, οι οποίοι κάνουν προβλέψεις τα βράδια παρατηρώντας τις κινήσεις των αστεριών.

Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν τα Μερομήνια καθώς θεωρούν ότι έτσι θα μπορούν να προβλέψουν τις εργασίες τους και τις ασχολίες του, ειδικότερα όσοι βρίσκονται στην ύπαιθρο και ασχολούνται με γεωργικές και κτηνοτροφικές δουλειές.

Για την κλιματική κρίση και τον τελευταίο παρατεταμένο καύσωνα που βιώσαμε στην Ελλάδα μίλησε ο Χρήστος Ζερεφός, γενικός γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών και εθνικός εκπρόσωπος για την κλιματική αλλαγή

Ο ίδιος συμμετείχε και στη συνέντευξη Τύπου που δόθηκε χθες για τις πυρκαγιές στην Ελλάδα, ενώ σε ερώτηση για το τι να περιμένουμε το επόμενο διάστημα, ο κ. Ζερεφός είπε στην ΕΡΤ ότι: «Περιμένουμε να συνεχιστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη, περιμένουμε να συνεχιστεί η αποσταθεροποίηση του κλίματος».

Στη συνέχεια ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι επιστήμονες περίμεναν αυτό που βιώνουμε το τελευταίο διάστημα διότι το έβλεπαν «σε όλα τα μοντέλα, σε όλους τους υπολογισμούς», όπως διευκρίνισε.

«Παγκόσμια η θερμοκρασία του πλανήτη τα τελευταία 100 χρόνια ανέβηκε περίπου κατά έναν βαθμό Κελσίου. Στη Μεσόγειο η θερμοκρασία ανέβηκε περισσότερο. Τα καλοκαίρια η θερμοκρασία στη Μεσόγειο έχει ανέβει δύο βαθμούς Κελσίου τα τελευταία 100 χρόνια. Η επιτάχυνση της αύξησης της θερμοκρασίας έγινε κυρίως τα τελευταία 40 χρόνια», σημείωσε ο καθηγητής.

«Τα τελευταία 40 χρόνια σηματοδοτούν και την περίοδο που αρχίζουν οι καύσωνες να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και μεγαλύτερη ένταση. Θα θυμίσω ότι στη χώρα μας ο πρώτος καύσωνας άξιος λόγου και με 3.000 θερμόπληκτους ήταν το 1987, τον Αύγουστο.pular

Ο πρώτος καύσωνας άξιος λόγους με 70.000 θερμόπληκτους ήταν το 2003 στην κεντρική και βορειοδυτική Ευρώπη. Σε Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία και, εν μέρει, Πορτογαλία. Αυτό έγινε τον Αύγουστο του 2003. Το 2007 ξαναζήσαμε ακραίες καταστάσεις και από εκεί και πέρα ξαναείχαμε συνδυασμό καυσώνων με ισχυρούς ανέμους, πράγμα το οποίο είναι καταστροφικό για την επέκταση των δασικών πυρκαγιών, το 2012, το 2019, το 2021 και τώρα το 2023», υπενθύμισε ο κ. Ζερεφός.

«Επομένως, όταν τα προηγούμενα 150 χρόνια δεν είχαν ξανασυμβεί τέτοια πράγματα και από τη δεκαετία του ’80 μέχρι τώρα συμβαίνουν τόσα πολλά γεγονότα καταστροφικά, προφανώς σημαίνει ότι έχουμε μπει στην περίοδο την οποία ο κ. Γκουτέρες, γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, χαριτολογώντας την αποκάλεσε ‘περίοδο του βρασμού’», ανέφερε ο κ. Ζερεφός.

Καύσωνες από τις ΗΠΑ μέχρι την Ευρώπη και την Κίνα

Ο Χρήστος Ζερεφός στη συνέχεια εξήγησε γιατί θα θυμόμαστε τον Ιούλιο του 2023, όπως επισήμανε και στη συνέντευξη Τύπου για τις πυρκαγιές.

«Θα τον θυμόμαστε, όπως θυμόμαστε ότι το 1816 δεν είχε καλοκαίρι όλη η Ευρώπη. Η αιτία ήταν ένα πολύ μεγάλο ηφαίστειο. Αυτό που συμβαίνει τώρα, το 2023, είναι ότι βλέπουμε ταυτόχρονα ή σχεδόν ταυτόχρονα καύσωνες από την Αμερική μέχρι την Ευρώπη και την Κίνα. Το χειρότερο, δε, είναι ότι οι καύσωνες αυτοί προκάλεσαν θερμοκρασίες που δεν είχαν ξαναδεί σε ορισμένες περιοχές, όπως σε πολιτείες των ΗΠΑ με πάνω από 43 βαθμούς για ημέρες.

Ταυτόχρονα έχουμε και τρίτο χρόνο ξηρασίας στην Ισπανία, καθώς και στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, που μας ενδιαφέρει άμεσα, όπως στη νοτιοανατολική Ιταλία, στην ανατολική Ελλάδα, στην Κύπρο, σε ένα μικρό τμήμα της Τουρκίας και προχωράμε προς την Κίνα».

Για τους καύσωνες

Ο κ. Ζερεφός στη συνέχεια αναφέρθηκε στους κινδύνους για πυρκαγιές λόγω των καιρικών συνθηκών, κάτι στο οποίο έκανε αναφορά και ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης, Βασίλης Κικίλιας στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, όπως υπενθύμισε ο καθηγητής. «Το 2012 είχαμε ένα ‘πεντάρι’ στην επικινδυνότητα για δασική πυρκαγιά, το 2019 είχαμε δύο, το 2021 είχαμε τρία και τώρα είχαμε πέντε ‘πεντάρια’ και δεν έχει τελειώσει το καλοκαίρι», ελπίζω να μην έχουμε άλλο.

Έπειτα, ο καθηγητής επισήμανε ότι «η κλιματική κρίση μας οδηγεί σε εξ ανάγκης αναθεώρηση όλων των στρατηγικών».

Meteo: «Καύσωνας» και στις ελληνικές θάλασσες

Τις αλλαγές στο κλίμα τα τελευταία χρόνια στην περιοχή της Μεσογείου επιβεβαιώνει και η έρευνα του Meteo για τις ελληνικές θάλασσες. Στο δεύτερο μέρος της έρευνας, το Meteo αναφέρει ότι οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες στο πρόσφατο κύμα καύσωνα, εκτός από τα ρεκόρ θερμοκρασιών που σημειώθηκαν στους μετεωρολογικούς σταθμούς και την καταπόνηση που προκάλεσαν στο μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού, επηρέασαν σημαντικά και τη θερμοκρασία στην επιφάνεια των ελληνικών θαλασσών.

Έπειτα από την επεξεργασία δορυφορικών δεδομένων από τη μονάδα Meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στο Σχήμα 1 παρουσιάζονται οι διαφορές της θερμοκρασίας στην επιφάνεια της θάλασσας, πριν (5 Ιουλίου) και μετά το κύμα καύσωνα (27 Ιουλίου 2023).

Με κόκκινες αποχρώσεις απεικονίζεται η αύξηση και με μπλε η μείωση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια των ελληνικών θαλασσών, όπως μετρήθηκε την 27η Ιουλίου, συγκριτικά με την αντίστοιχη θερμοκρασία την 5η Ιουλίου 2023. Στο διάγραμμα διακρίνονται:

• η μεγάλη αύξηση κατά 4 με 5 °C στο Νότιο Ιόνιο
• η αύξηση κατά 3 με 4 °C στο Βορειοδυτικό Αιγαίο
• η μικρή αύξηση κατά 1 με 2 °C στο Κεντρικό Αιγαίο και η σχεδόν μηδενική διαφορά και μικρή πτώση της θερμοκρασίας στο Ανατολικό Αιγαίο

Για την κλιματική κρίση και τον τελευταίο παρατεταμένο καύσωνα που βιώσαμε στην Ελλάδα μίλησε ο Χρήστος Ζερεφός, γενικός γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών και εθνικός εκπρόσωπος για την κλιματική αλλαγή.

Ο ίδιος συμμετείχε και στη συνέντευξη Τύπου που δόθηκε χθες για τις πυρκαγιές στην Ελλάδα, ενώ σε ερώτηση για το τι να περιμένουμε το επόμενο διάστημα, ο κ. Ζερεφός είπε στην ΕΡΤ ότι: «Περιμένουμε να συνεχιστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη, περιμένουμε να συνεχιστεί η αποσταθεροποίηση του κλίματος».

Στη συνέχεια ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι επιστήμονες περίμεναν αυτό που βιώνουμε το τελευταίο διάστημα διότι το έβλεπαν «σε όλα τα μοντέλα, σε όλους τους υπολογισμούς», όπως διευκρίνισε.

«Παγκόσμια η θερμοκρασία του πλανήτη τα τελευταία 100 χρόνια ανέβηκε περίπου κατά έναν βαθμό Κελσίου. Στη Μεσόγειο η θερμοκρασία ανέβηκε περισσότερο. Τα καλοκαίρια η θερμοκρασία στη Μεσόγειο έχει ανέβει δύο βαθμούς Κελσίου τα τελευταία 100 χρόνια. Η επιτάχυνση της αύξησης της θερμοκρασίας έγινε κυρίως τα τελευταία 40 χρόνια», σημείωσε ο καθηγητής.

«Τα τελευταία 40 χρόνια σηματοδοτούν και την περίοδο που αρχίζουν οι καύσωνες να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και μεγαλύτερη ένταση. Θα θυμίσω ότι στη χώρα μας ο πρώτος καύσωνας άξιος λόγου και με 3.000 θερμόπληκτους ήταν το 1987, τον Αύγουστο.

Ο πρώτος καύσωνας άξιος λόγους με 70.000 θερμόπληκτους ήταν το 2003 στην κεντρική και βορειοδυτική Ευρώπη. Σε Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία και, εν μέρει, Πορτογαλία. Αυτό έγινε τον Αύγουστο του 2003. Το 2007 ξαναζήσαμε ακραίες καταστάσεις και από εκεί και πέρα ξαναείχαμε συνδυασμό καυσώνων με ισχυρούς ανέμους, πράγμα το οποίο είναι καταστροφικό για την επέκταση των δασικών πυρκαγιών, το 2012, το 2019, το 2021 και τώρα το 2023», υπενθύμισε ο κ. Ζερεφός.

«Επομένως, όταν τα προηγούμενα 150 χρόνια δεν είχαν ξανασυμβεί τέτοια πράγματα και από τη δεκαετία του ’80 μέχρι τώρα συμβαίνουν τόσα πολλά γεγονότα καταστροφικά, προφανώς σημαίνει ότι έχουμε μπει στην περίοδο την οποία ο κ. Γκουτέρες, γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, χαριτολογώντας την αποκάλεσε ‘περίοδο του βρασμού’», ανέφερε ο κ. Ζερεφός.

Καύσωνες από τις ΗΠΑ μέχρι την Ευρώπη και την Κίνα

Ο Χρήστος Ζερεφός στη συνέχεια εξήγησε γιατί θα θυμόμαστε τον Ιούλιο του 2023, όπως επισήμανε και στη συνέντευξη Τύπου για τις πυρκαγιές.

«Θα τον θυμόμαστε, όπως θυμόμαστε ότι το 1816 δεν είχε καλοκαίρι όλη η Ευρώπη. Η αιτία ήταν ένα πολύ μεγάλο ηφαίστειο. Αυτό που συμβαίνει τώρα, το 2023, είναι ότι βλέπουμε ταυτόχρονα ή σχεδόν ταυτόχρονα καύσωνες από την Αμερική μέχρι την Ευρώπη και την Κίνα. Το χειρότερο, δε, είναι ότι οι καύσωνες αυτοί προκάλεσαν θερμοκρασίες που δεν είχαν ξαναδεί σε ορισμένες περιοχές, όπως σε πολιτείες των ΗΠΑ με πάνω από 43 βαθμούς για ημέρες.

Ταυτόχρονα έχουμε και τρίτο χρόνο ξηρασίας στην Ισπανία, καθώς και στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, που μας ενδιαφέρει άμεσα, όπως στη νοτιοανατολική Ιταλία, στην ανατολική Ελλάδα, στην Κύπρο, σε ένα μικρό τμήμα της Τουρκίας και προχωράμε προς την Κίνα».