Στο Θρακικό Πέλαγος η τάση αύξησης φτάνει και ξεπερνά τους 2°C μέσα στα τελευταία 30 έτη!

Ηθερμοκρασία των ελληνικών θαλασσών ανέβηκε άνω του 1,5°C τα τελευταία 30 χρόνια, σύμφωνα με το Meteo. Ειδικότερα, στις 11 Σεπτεμβρίου 2024 επιστήμονες της μονάδας ΜΕΤΕΟ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών δημοσίευσαν στο διεθνές περιοδικό Atmosphere εργασία με θέμα τη μελέτη των τάσεων βασικών κλιματικών παραμέτρων στην Ελλάδα την περίοδο 1991-2020.

Η μελέτη αφορούσε στις τάσεις μεταβολής της θερμοκρασίας, της βροχόπτωσης, και της θερμοκρασίας θάλασσας την τελευταία τριακονταετία. Τα δεδομένα που αναλύθηκαν προέρχονται από την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus.

Αναλυτικά η μελέτη του Meteo για τις ελληνικές θάλασσες

Όσον αφορά στην επιφανειακή θερμοκρασία της θάλασσας, η κάτωθι εικόνα, παρουσιάζει την τάση μεταβολής της μέσης επιφανειακής θερμοκρασίας της θάλασσας την τριακονταετία 1991-2020. Όπως διακρίνεται στην εικόνα, στο σύνολο των ελληνικών θαλασσών η τάση αυτή είναι αυξητική. Κατά μέσο όρο και για το σύνολο των θαλασσών μας, η αύξηση της θερμοκρασίας είναι περίπου 1.5 °C κατά τα τελευταία 30 έτη.

Η αύξηση αυτή παρουσιάζει όμως γεωγραφικές διαφοροποιήσεις. Συγκεκριμένα, σε πολλές περιοχές κυρίως του Θρακικού Πελάγους, του Κεντρικού Ιονίου αλλά και σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης και της Ρόδου, η τάση αύξησης φτάνει και ξεπερνά τους 2°C μέσα στα τελευταία 30 έτη. Αντιθέτως, σε περιοχές του Κεντρικού και Νότιου Αιγαίου η τάση αύξησης είναι αρκετά μικρότερη.

Τις έντονες αντιδράσεις των τουρκικών μέσων ενημέρωσης προκάλεσε ο κατάλογος του TasteAtlas που συμπεριέλαβε το κοκορέτσι στην λίστα με τα κορυφαία φαγητά του κόσμου.

Οι γείτονες φάνηκε να ενοχλούνται για το γεγονός ότι ο κατάλογος δίπλα στο κοκορέτσι είχε την ελληνική σημαία και το θεωρούσε ως ένα ελληνικό φαγητό.

Για την κλιματική κρίση και τον τελευταίο παρατεταμένο καύσωνα που βιώσαμε στην Ελλάδα μίλησε ο Χρήστος Ζερεφός, γενικός γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών και εθνικός εκπρόσωπος για την κλιματική αλλαγή

Ο ίδιος συμμετείχε και στη συνέντευξη Τύπου που δόθηκε χθες για τις πυρκαγιές στην Ελλάδα, ενώ σε ερώτηση για το τι να περιμένουμε το επόμενο διάστημα, ο κ. Ζερεφός είπε στην ΕΡΤ ότι: «Περιμένουμε να συνεχιστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη, περιμένουμε να συνεχιστεί η αποσταθεροποίηση του κλίματος».

Στη συνέχεια ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι επιστήμονες περίμεναν αυτό που βιώνουμε το τελευταίο διάστημα διότι το έβλεπαν «σε όλα τα μοντέλα, σε όλους τους υπολογισμούς», όπως διευκρίνισε.

«Παγκόσμια η θερμοκρασία του πλανήτη τα τελευταία 100 χρόνια ανέβηκε περίπου κατά έναν βαθμό Κελσίου. Στη Μεσόγειο η θερμοκρασία ανέβηκε περισσότερο. Τα καλοκαίρια η θερμοκρασία στη Μεσόγειο έχει ανέβει δύο βαθμούς Κελσίου τα τελευταία 100 χρόνια. Η επιτάχυνση της αύξησης της θερμοκρασίας έγινε κυρίως τα τελευταία 40 χρόνια», σημείωσε ο καθηγητής.

«Τα τελευταία 40 χρόνια σηματοδοτούν και την περίοδο που αρχίζουν οι καύσωνες να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και μεγαλύτερη ένταση. Θα θυμίσω ότι στη χώρα μας ο πρώτος καύσωνας άξιος λόγου και με 3.000 θερμόπληκτους ήταν το 1987, τον Αύγουστο.pular

Ο πρώτος καύσωνας άξιος λόγους με 70.000 θερμόπληκτους ήταν το 2003 στην κεντρική και βορειοδυτική Ευρώπη. Σε Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία και, εν μέρει, Πορτογαλία. Αυτό έγινε τον Αύγουστο του 2003. Το 2007 ξαναζήσαμε ακραίες καταστάσεις και από εκεί και πέρα ξαναείχαμε συνδυασμό καυσώνων με ισχυρούς ανέμους, πράγμα το οποίο είναι καταστροφικό για την επέκταση των δασικών πυρκαγιών, το 2012, το 2019, το 2021 και τώρα το 2023», υπενθύμισε ο κ. Ζερεφός.

«Επομένως, όταν τα προηγούμενα 150 χρόνια δεν είχαν ξανασυμβεί τέτοια πράγματα και από τη δεκαετία του ’80 μέχρι τώρα συμβαίνουν τόσα πολλά γεγονότα καταστροφικά, προφανώς σημαίνει ότι έχουμε μπει στην περίοδο την οποία ο κ. Γκουτέρες, γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, χαριτολογώντας την αποκάλεσε ‘περίοδο του βρασμού’», ανέφερε ο κ. Ζερεφός.

Καύσωνες από τις ΗΠΑ μέχρι την Ευρώπη και την Κίνα

Ο Χρήστος Ζερεφός στη συνέχεια εξήγησε γιατί θα θυμόμαστε τον Ιούλιο του 2023, όπως επισήμανε και στη συνέντευξη Τύπου για τις πυρκαγιές.

«Θα τον θυμόμαστε, όπως θυμόμαστε ότι το 1816 δεν είχε καλοκαίρι όλη η Ευρώπη. Η αιτία ήταν ένα πολύ μεγάλο ηφαίστειο. Αυτό που συμβαίνει τώρα, το 2023, είναι ότι βλέπουμε ταυτόχρονα ή σχεδόν ταυτόχρονα καύσωνες από την Αμερική μέχρι την Ευρώπη και την Κίνα. Το χειρότερο, δε, είναι ότι οι καύσωνες αυτοί προκάλεσαν θερμοκρασίες που δεν είχαν ξαναδεί σε ορισμένες περιοχές, όπως σε πολιτείες των ΗΠΑ με πάνω από 43 βαθμούς για ημέρες.

Ταυτόχρονα έχουμε και τρίτο χρόνο ξηρασίας στην Ισπανία, καθώς και στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, που μας ενδιαφέρει άμεσα, όπως στη νοτιοανατολική Ιταλία, στην ανατολική Ελλάδα, στην Κύπρο, σε ένα μικρό τμήμα της Τουρκίας και προχωράμε προς την Κίνα».

Για τους καύσωνες

Ο κ. Ζερεφός στη συνέχεια αναφέρθηκε στους κινδύνους για πυρκαγιές λόγω των καιρικών συνθηκών, κάτι στο οποίο έκανε αναφορά και ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης, Βασίλης Κικίλιας στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, όπως υπενθύμισε ο καθηγητής. «Το 2012 είχαμε ένα ‘πεντάρι’ στην επικινδυνότητα για δασική πυρκαγιά, το 2019 είχαμε δύο, το 2021 είχαμε τρία και τώρα είχαμε πέντε ‘πεντάρια’ και δεν έχει τελειώσει το καλοκαίρι», ελπίζω να μην έχουμε άλλο.

Έπειτα, ο καθηγητής επισήμανε ότι «η κλιματική κρίση μας οδηγεί σε εξ ανάγκης αναθεώρηση όλων των στρατηγικών».

Meteo: «Καύσωνας» και στις ελληνικές θάλασσες

Τις αλλαγές στο κλίμα τα τελευταία χρόνια στην περιοχή της Μεσογείου επιβεβαιώνει και η έρευνα του Meteo για τις ελληνικές θάλασσες. Στο δεύτερο μέρος της έρευνας, το Meteo αναφέρει ότι οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες στο πρόσφατο κύμα καύσωνα, εκτός από τα ρεκόρ θερμοκρασιών που σημειώθηκαν στους μετεωρολογικούς σταθμούς και την καταπόνηση που προκάλεσαν στο μεγαλύτερο τμήμα του πληθυσμού, επηρέασαν σημαντικά και τη θερμοκρασία στην επιφάνεια των ελληνικών θαλασσών.

Έπειτα από την επεξεργασία δορυφορικών δεδομένων από τη μονάδα Meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στο Σχήμα 1 παρουσιάζονται οι διαφορές της θερμοκρασίας στην επιφάνεια της θάλασσας, πριν (5 Ιουλίου) και μετά το κύμα καύσωνα (27 Ιουλίου 2023).

Με κόκκινες αποχρώσεις απεικονίζεται η αύξηση και με μπλε η μείωση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια των ελληνικών θαλασσών, όπως μετρήθηκε την 27η Ιουλίου, συγκριτικά με την αντίστοιχη θερμοκρασία την 5η Ιουλίου 2023. Στο διάγραμμα διακρίνονται:

• η μεγάλη αύξηση κατά 4 με 5 °C στο Νότιο Ιόνιο
• η αύξηση κατά 3 με 4 °C στο Βορειοδυτικό Αιγαίο
• η μικρή αύξηση κατά 1 με 2 °C στο Κεντρικό Αιγαίο και η σχεδόν μηδενική διαφορά και μικρή πτώση της θερμοκρασίας στο Ανατολικό Αιγαίο

Για την κλιματική κρίση και τον τελευταίο παρατεταμένο καύσωνα που βιώσαμε στην Ελλάδα μίλησε ο Χρήστος Ζερεφός, γενικός γραμματέας της Ακαδημίας Αθηνών και εθνικός εκπρόσωπος για την κλιματική αλλαγή.

Ο ίδιος συμμετείχε και στη συνέντευξη Τύπου που δόθηκε χθες για τις πυρκαγιές στην Ελλάδα, ενώ σε ερώτηση για το τι να περιμένουμε το επόμενο διάστημα, ο κ. Ζερεφός είπε στην ΕΡΤ ότι: «Περιμένουμε να συνεχιστεί η υπερθέρμανση του πλανήτη, περιμένουμε να συνεχιστεί η αποσταθεροποίηση του κλίματος».

Στη συνέχεια ο ίδιος πρόσθεσε ότι οι επιστήμονες περίμεναν αυτό που βιώνουμε το τελευταίο διάστημα διότι το έβλεπαν «σε όλα τα μοντέλα, σε όλους τους υπολογισμούς», όπως διευκρίνισε.

«Παγκόσμια η θερμοκρασία του πλανήτη τα τελευταία 100 χρόνια ανέβηκε περίπου κατά έναν βαθμό Κελσίου. Στη Μεσόγειο η θερμοκρασία ανέβηκε περισσότερο. Τα καλοκαίρια η θερμοκρασία στη Μεσόγειο έχει ανέβει δύο βαθμούς Κελσίου τα τελευταία 100 χρόνια. Η επιτάχυνση της αύξησης της θερμοκρασίας έγινε κυρίως τα τελευταία 40 χρόνια», σημείωσε ο καθηγητής.

«Τα τελευταία 40 χρόνια σηματοδοτούν και την περίοδο που αρχίζουν οι καύσωνες να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και μεγαλύτερη ένταση. Θα θυμίσω ότι στη χώρα μας ο πρώτος καύσωνας άξιος λόγου και με 3.000 θερμόπληκτους ήταν το 1987, τον Αύγουστο.

Ο πρώτος καύσωνας άξιος λόγους με 70.000 θερμόπληκτους ήταν το 2003 στην κεντρική και βορειοδυτική Ευρώπη. Σε Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία και, εν μέρει, Πορτογαλία. Αυτό έγινε τον Αύγουστο του 2003. Το 2007 ξαναζήσαμε ακραίες καταστάσεις και από εκεί και πέρα ξαναείχαμε συνδυασμό καυσώνων με ισχυρούς ανέμους, πράγμα το οποίο είναι καταστροφικό για την επέκταση των δασικών πυρκαγιών, το 2012, το 2019, το 2021 και τώρα το 2023», υπενθύμισε ο κ. Ζερεφός.

«Επομένως, όταν τα προηγούμενα 150 χρόνια δεν είχαν ξανασυμβεί τέτοια πράγματα και από τη δεκαετία του ’80 μέχρι τώρα συμβαίνουν τόσα πολλά γεγονότα καταστροφικά, προφανώς σημαίνει ότι έχουμε μπει στην περίοδο την οποία ο κ. Γκουτέρες, γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, χαριτολογώντας την αποκάλεσε ‘περίοδο του βρασμού’», ανέφερε ο κ. Ζερεφός.

Καύσωνες από τις ΗΠΑ μέχρι την Ευρώπη και την Κίνα

Ο Χρήστος Ζερεφός στη συνέχεια εξήγησε γιατί θα θυμόμαστε τον Ιούλιο του 2023, όπως επισήμανε και στη συνέντευξη Τύπου για τις πυρκαγιές.

«Θα τον θυμόμαστε, όπως θυμόμαστε ότι το 1816 δεν είχε καλοκαίρι όλη η Ευρώπη. Η αιτία ήταν ένα πολύ μεγάλο ηφαίστειο. Αυτό που συμβαίνει τώρα, το 2023, είναι ότι βλέπουμε ταυτόχρονα ή σχεδόν ταυτόχρονα καύσωνες από την Αμερική μέχρι την Ευρώπη και την Κίνα. Το χειρότερο, δε, είναι ότι οι καύσωνες αυτοί προκάλεσαν θερμοκρασίες που δεν είχαν ξαναδεί σε ορισμένες περιοχές, όπως σε πολιτείες των ΗΠΑ με πάνω από 43 βαθμούς για ημέρες.

Ταυτόχρονα έχουμε και τρίτο χρόνο ξηρασίας στην Ισπανία, καθώς και στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου, που μας ενδιαφέρει άμεσα, όπως στη νοτιοανατολική Ιταλία, στην ανατολική Ελλάδα, στην Κύπρο, σε ένα μικρό τμήμα της Τουρκίας και προχωράμε προς την Κίνα».

Η κλιματική κρίση κινείται προς αχαρτογράφητες περιοχές, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του βόρειου ημισφαιρίου βιώνει έναν τρομερό καύσωνα, πολλές χώρες πνίγονται από τις βροχές, οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας φτάνουν σε νέα υψηλά και ο πάγος της Ανταρκτικής σε νέα χαμηλά επίπεδα

Μεγάλος αριθμός ρεκόρ που αφορούν το κλίμα – αν και ορισμένα ανεπίσημα – έχουν καταρριφθεί τις τελευταίες εβδομάδες. Πολλοί είναι οι παράγοντες που συνδράμουν σε αυτή την εξέλιξη, συμπεριλαμβανομένης της κλιματικής αλλαγής αλλά και του φαινομένου «Ελ Νίνιο», καθώς και του καλοκαιριού στο βόρειο ημισφαίριο.

«Το βόρειο ημισφαίριο έχει πολύ περισσότερη χερσαία έκταση, κάτι που σημαίνει ότι σε αυτή την περίοδο του χρόνου τείνει να είναι θερμότερο σε σύγκριση με το νότιο ημισφαίριο κατά τα δικά του καλοκαίρια» λέει ο Κιμ Ριντ από το Πανεπιστήμιο Monash.

Σημειώνεται πως ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Μετεωρολογίας (WMO) του ΟΗΕ όσο και η υπηρεσία NOAA των ΗΠΑ έχουν διαμηνύσει πως το φαινόμενο «Ελ Νίνιο» είναι σε εξέλιξη, η Υπηρεσία Μετεωρολογίας της Αυστραλίας έχει αποφύγει να κάνει κάτι τέτοιο επισήμως, ισχυριζόμενη ότι δεν υπάρχουν ακόμη τα σχετικά σημάδια στην ατμόσφαιρα.

Το σίγουρο είναι ότι καθώς αυξάνουν οι θερμοκρασίες στην ατμόσφαιρα, τα μοντέλα της ΝΟΑΑ δείχνουν ότι και οι αντίστοιχες στην επιφάνεια των θαλασσών είναι υψηλότερες από ό,τι τις τελευταίες δεκαετίες. Τα μηνιαία στοιχεία δείχνουν ότι οι αποκλίσεις στη θερμοκρασία είναι ανοδικές και με τάση αύξησης εδώ και δεκαετίες.

Οπως είναι γνωστό, οι ωκεανοί αποθηκεύουν μεγάλο μέρος της υπερβολικής θερμότητας σε παγκόσμιο επίπεδο – σχεδόν το 90% εδώ και μερικές δεκαετίες. «Επειδή εδώ και χρόνια είχαμε το «Λα Νίνια», μεγάλο μέρος της θερμότητας πήγε στους ωκεανούς.

Είναι σαν να κρύφτηκε για λίγο από εμάς που είμαστε στην επιφάνεια. Και τώρα, που το «Ελ Νίνιο» διαδέχεται τη «Λα Νίνια», μεγάλο μέρος αυτής της θερμότητας αναδύεται στην επιφάνεια» προσθέτει ο Ριντ.

Οταν η ατμόσφαιρα και η επιφάνεια της θάλασσας δέχονται μεγαλύτερα ποσά θερμότητας από τον μέσο όρο, τότε νέα αρνητικά ρεκόρ σημειώνονται στην ποσότητα του πάγου της Ανταρκτικής. Πρόκειται για μια τάση που συνεχίζεται εδώ και μερικά χρόνια.

Δορυφορικά δεδομένα από το National Snow and Ice Data Center δείχνουν ότι όχι μόνο ξεχωρίζει το 2023, αλλά ότι και το 2022 έκλεισε με τις ποσότητες του πάγου να είναι από τις χαμηλότερες που έχουν καταγραφεί. Φέτος, όμως, η απόσταση από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο για αυτή την εποχή μοιάζει να διευρύνεται.

Πάντως, ο Ριντ προειδοποιεί ότι η Γη – άρα και το κλίμα – είναι ένα περίπλοκο σύστημα, με πολλές πλευρές που μετακινούνται διαρκώς.

Το τι συμβαίνει, για παράδειγμα, στους πάγους στη θάλασσα της Ανταρκτικής έχει επίσης να κάνει με τους ανέμους, τις καταιγίδες και τα συστήματα πίεσης που αναπτύσσονται. «Ολα αυτά μπορούν να καθορίσουν τη θερμοκρασία του πλανήτη» τονίζει.

tanea.gr