Το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη, στο πλαίσιο της «Μαύρης Βίβλου» που παρουσίασε, επιχείρησε να αμφισβητήσει το Εθνικό Σχέδιο «Ελλάδα 2.0» και τη χρηματοδότησή του από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Η κυβέρνηση απαντά, παραθέτοντας συγκεκριμένα στοιχεία και επιδόσεις, αφήνοντας —όπως τονίζει— τους μηδενιστικούς λαϊκισμούς στην κρίση των πολιτών.

Αλήθεια 1η: Η θέση της Ελλάδας στην Ε.Ε.

• 1η σε πόρους ΤΑΑ ως ποσοστό ΑΕΠ (36 δισ. €, 16,3% του ΑΕΠ 2023).

• 1η σε εκταμιεύσεις ως ποσοστό ΑΕΠ (21,3 δισ. €, 9,7% του ΑΕΠ 2023).

• 8η θέση σε εκταμιεύσεις ως ποσοστό προϋπολογισμού του Σχεδίου (59%, με προοπτική 65% με το 6ο αίτημα).

• Μέλος της στενής ομάδας χωρών που έχουν υποβάλει 6 ή περισσότερα αιτήματα πληρωμής.

• Έχει ήδη εισπράξει 21,3 δισ. € ολοκληρώνοντας 139 ορόσημα (37% του συνόλου, όσο ο μέσος όρος της Ε.Ε.).

• Με το 6ο αίτημα πληρωμής: 178 ορόσημα (47%) και εκταμιεύσεις 23,4 δισ. €.

Αλήθεια 2η: Ο σχεδιασμός και η διαφάνεια

Το Εθνικό Σχέδιο «Ελλάδα 2.0»:

• Είναι πλήρως εναρμονισμένο με τους στόχους της Ε.Ε.

• Βασίστηκε στην αναπτυξιακή μελέτη της Επιτροπής Πισσαρίδη.

• Ικανοποιεί τις σχετικές ευρωπαϊκές συστάσεις.

• Είναι δημόσια αναρτημένο και προσβάσιμο σε κάθε πολίτη.

Αλήθεια 3η: Η υλοποίηση

• Σχεδόν το 60% των πόρων έχει ήδη εισρεύσει στη χώρα.

• Με το 6ο αίτημα πληρωμής οι εκταμιεύσεις θα ανέλθουν σε 23,4 δισ. € (65% του συνόλου).

• Πάνω από 50% των πόρων (19,1 δισ. €) έχουν διοχετευθεί στην οικονομία:

  • 10,6 δισ. € για έργα.

  • 8,5 δισ. € για δάνεια.

Παρεμβάσεις που αλλάζουν την καθημερινότητα:

• Υγεία: ανακαινίσεις νοσοκομείων, προληπτικές εξετάσεις, ψηφιακά συστήματα, Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας, αριθμός 1566.

• Παιδεία: διαδραστικά συστήματα, ψηφιακό φροντιστήριο, κοινά μεταπτυχιακά με διεθνή πανεπιστήμια.

• Στέγαση: πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ».

• Μεταφορές & Υποδομές: ηλεκτρικά λεωφορεία, Ε65, ΒΟΑΚ, 160 έργα οδικής ασφάλειας, πάνω από 100 έργα ύδρευσης και αποχέτευσης.

• Ψηφιακές υπηρεσίες: MyAIgov, αξιολόγηση υπηρεσιών υγείας.

Αλήθεια 4η: Εκταμιεύσεις και απορρόφηση

Το ΤΑΑ είναι εργαλείο που χρηματοδοτεί με βάση επιτεύγματα και όχι δαπάνες.

• Εκταμιεύσεις: 6 αιτήματα πληρωμής, 21,3 δισ. € ήδη εισπραγμένα, με το 6ο αίτημα 23,4 δισ. €.

• Απορρόφηση:

  • Επιχορηγήσεις: 10,63 δισ. € σε έργα μέσω του ΠΔΕ.

  • Δάνεια: συμβασιοποιημένα 17,07 δισ. €, εκταμιευμένα 8,53 δισ. €.

Αλήθεια 5η: Στήριξη Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων

• Επιδοτήσεις: 1,4 δισ. € για ψηφιακό μετασχηματισμό, εξοικονόμηση ενέργειας, μεταποίηση, πρωτογενή τομέα.

• Δάνεια & εγγυήσεις:

  • 276 από τα 505 δάνεια αφορούν ΜμΕ, με προϋπολογισμό 2,86 δισ. €.

  • 11.017 ΜμΕ απέκτησαν πρόσβαση σε δανεισμό με συνολικά 1,95 δισ. €.

Συμπέρασμα

Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αποτελεί καταλύτη για την ανάπτυξη, τη βιωσιμότητα και τη στήριξη της κοινωνίας και των επιχειρήσεων. Η Ελλάδα, όπως δείχνουν τα στοιχεία, βρίσκεται στην κορυφή της Ευρώπης τόσο σε εκταμιεύσεις όσο και σε απορρόφηση, με τις παρεμβάσεις του να έχουν ήδη ουσιαστικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων.

Η πανδημία και η ενεργειακή κρίση που βάρυναν την προηγούμενη τετραετία δεν βοήθησαν να αντιμετωπισθούν χρόνιες πληγές της οικονομίας, αντιθέτως επανέφεραν –έστω και προσωρινά– τα ελλείμματα στον προϋπολογισμό και στο ισοζύγιο πληρωμών

Πέντε χρόνια μετά το τέλος της περιπέτειας των μνημονίων και ένα μετά την έξοδο από το ειδικό καθεστώς της ενισχυμένης εποπτείας, η κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εκλογές καλείται να απαντήσει σε νέες προκλήσεις: να απομακρύνει τα τελευταία σημάδια της χρηματοπιστωτικής κρίσης, ανακτώντας την επενδυτική βαθμίδα για τα ελληνικά ομόλογα, και να προωθήσει ένα νέο παραγωγικό μοντέλο στη χώρα, πιο ανταγωνιστικό και εξωστρεφές.

Η ατζέντα της επόμενης κυβέρνησης θα είναι βαριά. Η πανδημία και η ενεργειακή κρίση που βάρυναν την προηγούμενη 4ετία δεν βοήθησαν να αντιμετωπισθούν χρόνιες πληγές της οικονομίας, αντιθέτως επανέφεραν –έστω και προσωρινά– τα ελλείμματα στον προϋπολογισμό και στο ισοζύγιο πληρωμών.

Καλλιεργήθηκε, επίσης, κουλτούρα επιδομάτων και μια σειρά από μεταρρυθμίσεις, όπως στη Δικαιοσύνη, δεν πήραν τον δρόμο τους. Από την άλλη, η χώρα ανέκαμψε ικανοποιητικά μετά τη «βουτιά» του ΑΕΠ τον πρώτο χρόνο της πανδημίας και σημείωσε υψηλές επενδυτικές επιδόσεις, με τη βοήθεια και του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και των Αμεσων Ξένων Επενδύσεων, αν και τα υψηλά ποσοστά αύξησης οφείλονται σε μεγάλο βαθμό σε μη παραγωγικές επενδύσεις όπως οι οικοδομές.Οι εξαγωγές αυξήθηκαν εντυπωσιακά και ο τουρισμός ξεπέρασε τα προπανδημικά επίπεδα.

Οι φόροι μειώθηκαν σύμφωνα με το πρόγραμμα του κυβερνώντος κόμματος, αλλά ο πληθωρισμός διάβρωσε το διαθέσιμο εισόδημα. Η φοροδιαφυγή προκύπτει ότι περιορίστηκε με βάση τη μέτρηση του κενού ΦΠΑ, όμως, στην πράξη φαίνεται ακόμη να είναι πολύ διαδεδομένη.

Το δημόσιο χρέος μετά το πρώτο πανδημικό άλμα έκανε «βουτιά», αλλά σε απόλυτο μέγεθος αυξήθηκε και σε κάθε περίπτωση είναι το υψηλότερο στην Ευρωζώνη.Οι οικονομικοί αναλυτές σημειώνουν μια σειρά από προτεραιότητες για την επόμενη ημέρα στον οικονομικό τομέα:

1. Ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας. Είναι προϋπόθεση για να προσελκυστούν επενδύσεις και να χαμηλώσει το κόστος δανεισμού του ελληνικού Δημοσίου.

2. Επιστροφή σε πρωτογενή πλεονάσματα 2%-2,5% του ΑΕΠ. Η Ελλάδα πέτυχε μηδενισμό των πρωτογενών της ελλειμμάτων το 2022, αλλά τώρα καλείται να κάνει μία ακόμη προσαρμογή, με άξονα το νέο Σύμφωνο Σταθερότητας, που αναμένεται να συμφωνηθεί φέτος. Το 2%-2,5% του ΑΕΠ μεταφράζεται σε εξοικονόμηση 4-5 δισ. ευρώ, και αυτό με τη σειρά του σημαίνει τερματισμό των μέτρων στήριξης όπως τα γνωρίσαμε την περίοδο της ενεργειακής κρίσης και φειδωλές παροχές εφεξής. Σημαίνει, επίσης, μείωση της φοροδιαφυγής, που εξακολουθεί, παρά τον περιορισμό που εμφανίζει το κενό ΦΠΑ, να έχει μεγάλη έκταση.

Αν δεν πετύχει την επιστροφή, με σταθερό τρόπο, σε πρωτογενή πλεονάσματα αυτού του ύψους, η χώρα θα το πληρώσει ακριβά με όλο και υψηλότερο κόστος δανεισμού, αφού θα θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα του χρέους της.

Φυσικά, ο τουρισμός είναι πολύτιμος, αλλά οι αναλυτές τονίζουν ότι χρειάζεται ενίσχυση και της παραγωγικής βάσης και δη σε εξωστρεφείς κλάδους. Αντιθέτως, σήμερα, όπως έδειξε η εμπειρία των προηγούμενων χρόνων, η ανάπτυξη εξαρτάται από την κατανάλωση, η οποία με τη σειρά της εξαρτάται από τις εισαγωγές. Πρόκειται για ένα μη βιώσιμο, μακροπρόθεσμα, μοντέλο.

4. Προώθηση των μεταρρυθμίσεων. Σε τομείς, όπως η Δικαιοσύνη, το κτηματολόγιο, η παιδεία και ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης, έχουν σημειωθεί καθυστερήσεις που βαραίνουν και την οικονομική ζωή, κυρίως αποτρέποντας επενδυτικές αποφάσεις.

5. Πλήρης απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, με αξιοποίησή τους σε παραγωγικούς σκοπούς. Η προθεσμία λήγει τον Αύγουστο του 2026 και ώς τότε η χώρα καλείται να επενδύσει περίπου άλλα 20 δισ. ευρώ (από τα 31 δισ. ευρώ που της αντιστοιχούν).

Ο στόχος

Τελικός στόχος κάθε οικονομικής πολιτικής είναι, φυσικά, η βελτίωση της ευημερίας των πολιτών. Η Ελλάδα εξακολουθεί να απέχει από το μέσο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ε.Ε. και η προσέγγιση δεν θα έρθει πριν περάσουν 7-10 χρόνια, υπολογίζουν οι οικονομολόγοι. Στη διάρκεια αυτών θα χρειαστεί να έχει ρυθμούς ανάπτυξης τουλάχιστον 3%.

kathimerini.gr