Στην κανονικότητα επιστρέφει σταδιακά η Σαντορίνη, μετά την έντονη σεισμική δραστηριότητα των προηγούμενων εβδομάδων. Οι κάτοικοι γυρίζουν σταδιακά πίσω στο νησί, ενώ αύριο Τρίτη (4/3), ανοίγουν ξανά τα σχολεία, και η Σαντορίνη μπαίνει από εδώ και πέρα ξανά σε τουριστική σεζόν.

Χιλιάδες κάτοικοι έχουν επιστρέψει στο νησί τις τελευταίες εβδομάδες, ειδικά μετά την ανακοίνωση για το αυριανό άνοιγμα των σχολείων. Με την σεισμικότητα να βρίσκεται σε ύφεση, η Σαντορίνη βρίσκεται σε προετοιμασία για την επερχόμενη τουριστική σεζόν.

Ξενοδοχεία, καταστήματα και επιχειρήσεις εστίασης και διασκέδασης πραγματοποιούν τις απαραίτητες εργασίες για να υποδεχθούν τους πρώτους τουρίστες που θα καταφθάσουν μέσα στον Μάρτιο.

Σύμφωνα με τους ταξιδιωτικούς πράκτορες, δεν υπάρχει σημαντικός αριθμός ακυρώσεων για τις υπάρχουσες κρατήσεις, ωστόσο έχει περιοριστεί ο αριθμός νέων κρατήσεων.

Τη Σαντορίνη επισκέφθηκε σήμερα ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, δηλώνοντας την ισχυρή βούληση του Περιφερειακού Συμβουλίου να συνδράμει με κάθε δυνατό τρόπο στην έμπρακτη ανακούφιση των κατοίκων από τις συνέπειες της έντονης σεισμικής δραστηριότητας των τελευταίων ημερών.

«Στη δύσκολη αυτή συγκυρία για το νησί της Σαντορίνης, η μεγάλη αυτοδιοικητική οικογένεια είναι ενωμένη, για να παρέχουμε κάθε δυνατή αρωγή στην προσπάθεια που γίνεται από τη δημοτική αρχή σας, σε συνεργασία και με τα συναρμόδια υπουργεία, αλλά και με την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Από την πρώτη στιγμή, υπήρξε μια εξαιρετική κινητοποίηση της Πολιτείας και των αρμόδιων φορέων και εμείς είμαστε εδώ, για να είμαστε χρήσιμοι σε αυτή τη συλλογική προσπάθεια» δήλωσε χαρακτηριστικά ο Περιφερειάρχης.

Πλέγμα τριών δράσεων από την Περιφέρεια Αττικής

Επιπροσθέτως, η «Νέα Μητροπολιτική Αττική A.E.» θα αναλάβει σε συνεργασία με τον Δήμο Θήρας και την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου την εκπόνηση ειδικού σχεδίου για καμπάνιες με στόχο την ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος του νησιού μετά το τέλος του φαινομένου, με έμφαση στις πολιτιστικές συνεργασίες.

Αποτελεσματική η εφαρμογή του σχεδίου «Τάλως»

Εν συνεχεία, ο Περιφερειάρχης επισκέφθηκε το κινητό κέντρο επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής «Όλυμπος», όπου και ενημερώθηκε από τον επικεφαλής των κλιμακίων, Αρχιπύραρχο Ζώη Γιώτη για την εφαρμογή του επιχειρησιακού σχεδίου. Ο κ. Χαρδαλιάς συναντήθηκε με μέλη των κλιμακίων της ΕΜΑΚ και του ΕΚΑΒ που βρίσκονται στο νησί, τους οποίους συνεχάρη για την προσφορά και τον επαγγελματισμό τους, ενώ επεσήμανε τον βαρύνοντα ρόλο που διαδραματίζουν στην εμπέδωση του αισθήματος ασφάλειας στους πολίτες. «Όπως επεσήμανε και ο Πρωθυπουργός κατά την πρόσφατη επίσκεψή του, απαιτείται ψυχραιμία, αλλά και απόλυτη εγρήγορση από τον κρατικό μηχανισμό, πάντα σε συνεννόηση με την Εθνική Επιστημονική Επιτροπή.

Με την εμπειρία και την αφοσίωση όλων σας, είμαι σίγουρος πως οι πολίτες και οι επισκέπτες του νησιού θα είναι απόλυτα ασφαλείς μέχρι να αποκατασταθεί η ομαλότητα» δήλωσε ο κ. Χαρδαλιάς. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου για το επιχειρησιακό σχέδιο «Τάλως» που εφαρμόζεται στο νησί, ο Περιφερειάρχης σημείωσε: «Το σχέδιο αυτό, που είχα την τιμή να υπογράψω ως Γενικός Γραμματέας Πολιτικής Προστασίας, εκπονήθηκε με εντολή του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη τον Φεβρουάριο του 2020.

Είναι πολύ σημαντικό να υπενθυμίσουμε, ότι μέχρι τότε η χώρα δεν είχε εθνικά σχέδια αντιμετώπισης απειλών από φυσικές καταστροφές και τεχνολογικά ατυχήματα – τα απέκτησε με πολύ σκληρή δουλειά της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας. Σήμερα μιλάμε για το ‘Τάλως 2’, καθώς κάθε τρία χρόνια τα γενικά σχέδια επικαιροποιούνται. Έτσι, σε συνδυασμό με το Σχέδιο ‘Ξενοκράτης’, είναι εφικτή η λήψη στοχευμένων ανά περίσταση προληπτικών μέτρων, πάνω σε συγκεκριμένο σχεδιασμό, με τον συντονισμό των κρατικών φορέων».

Για τις σεισμικές δονήσεις που ταλαιπωρούν τους κατοίκους της Σαντορίνης το τελευταίο διάστημα μίλησε το πρωί της Δευτέρας 10/2 ο καθηγητής Σεισμολογίας στο ΑΠΘ, Κώστας Παπαζάχος. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε, αυτές μπορεί να συνεχιστούν για εβδομάδες ακόμα και για μήνες.

Μιλώντας στο ΕΡΤNews και την εκπομπή «Συνδέσεις», ο κ. Παπαζάχος εξήγησε ότι η ακολουθία θα συνεχιστεί με αυτόν τον χαρακτήρα και θα πρέπει όλοι να επιδείξουν υπομονή μέχρι την πλήρη αποκλιμάκωση του φαινομένου.

«Θα κάνει εβδομάδες να περάσει αυτό το πράγμα»

«Δυστυχώς στη Σαντορίνη θα είμαστε σε μια κατάσταση του “βλέποντας και κάνοντας”»

«Όταν λέμε ότι κάτι θα κρατήσει καιρό, δημιουργείται η ψευδαίσθηση στον κόσμο ότι κάτι θα αλλάξει μέρα με τη μέρα. Είτε είναι σμηνοσειρά, είτε προσεισμική ακολουθία, κρατάει εβδομάδες, καμιά φορά και μήνες. Είναι δυσάρεστο το μήνυμα, αλλά έτσι είναι. Η ακολουθία θα συνεχίσει και μάλιστα με αυτόν τον χαρακτήρα. Επειδή έχει έναν συγκεκριμένο μηχανισμό που δημιουργείται, υπάρχουν επεισοδιακές γενέσεις σεισμών, δηλαδή γίνονται σε ομαδούλες. Μέσα σε δύο, τρεις ώρες θα γίνουν ένα πεντάρι, ένα τεσσάρι κτλ. και μετά θα περάσουν 12-16 ώρες, θα ηρεμήσει η ακολουθία και μετά θα ξαναγίνουν κάποια σεισμοί και κάθε φορά θα έχουμε αυτή την παρεξήγηση», εξήγησε.

«Θα κάνει εβδομάδες να περάσει αυτό το πράγμα. Πρέπει να προσανατολιστούμε και εμείς και η τοπική κοινωνία ότι έτσι, με αυτόν τον τρόπο, θα υπάρξει, αν υπάρξει, αποκλιμάκωση. Δεν είναι κάτι το οποίο αύριο θα αλλάξει ξαφνικά και θα σβήσει η ακολουθία», πρόσθεσε.

Σε ερώτηση για το εάν μπορεί να γίνει πρόβλεψη για την κατάσταση που θα επικρατεί το Πάσχα ο κ. Παπαζάχος απάντησε: «Γενικά αυτές οι ακολουθίες δεν κρατάνε τόσο συχνά, τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα. Θα πρέπει όμως να πούμε ότι υπάρχουν ακολουθίες που κράτησαν και δύο και τρεις μήνες. Δυστυχώς, στη Σαντορίνη θα είμαστε σε μια κατάσταση του “βλέποντας και κάνοντας”.

Δηλαδή θα πρέπει να αξιολογούμε τη σεισμικότητα σε εβδομαδιαία βάση. Δεν υπάρχει κάποια τεχνική, κάποια επιστημονική γνώση, για να σας πω ότι θα τελειώσει 10 Απριλίου ή 10 Μαρτίου ή οτιδήποτε άλλο.

Πρέπει να κινηθούμε αναγκαστικά με ένα σενάριο ότι όλος ο Φλεβάρης ή ένα μεγάλο κομμάτι του θα περάσει με αντίστοιχη κατάσταση και ας ελπίσουμε σιγά σιγά να πάμε σε μια σταδιακή αποκλιμάκωση. Θα πρέπει να κάνουμε λίγη υπομονή και να δούμε. Ας ελπίσουμε μετά από κάνα δυο βδομάδες το φαινόμενο θα αρχίζει να κοπάζει».

Ο Κώστας Παπαζάχος επιβεβαίωσε ότι θα έρθουν στην Ελλάδα και ξένα πλοία, τα οποία και θα επικεντρωθούν στον υποθαλάσσιο χώρο, προσπαθώντας να βοηθήσουν στο να καταλάβουμε πού ακριβώς οφείλεται το φαινόμενο.

«Το μόνο πρόβλημα που έχουν οι αποστολές αυτές είναι ότι τα δεδομένα αυτά καθυστερούν. Δηλαδή κάποιος να φροντίσει τα μηχανήματα, να τα αφήσει να γράψουν, να τα μαζέψει. Δεν είναι αυτό που λέμε πραγματικού χρόνου σεισμολογία. Γι’ αυτό και ήταν κομβικής σημασίας αυτό που κάναμε αυτές τις μέρες στη Σαντορίνη και στις γύρω περιοχές, ότι όλοι οι φορείς βοήθησαν ο ένας τον άλλον και πυκνώσαμε το δίκτυο παρακολούθησης. Γιατί κακά τα ψέματα, όταν γίνει ένας σεισμός, όλη η κοινωνία, η πολιτεία, θέλει την πληροφόρηση εκείνη τη στιγμή και όχι μετά από τρεις μήνες. Άλλο η έρευνα και άλλο το επιχειρησιακό κομμάτι της παρακολούθησης σεισμολογίας, το οποίο πρέπει να γίνεται εκείνη τη στιγμή με την καλύτερη δυνατή ακρίβεια», δήλωσε κλείνοντας.

Πηγή:newsbeast.gr

Για εβδομάδες ή και μήνες θα συνεχιστούν οι σεισμικές δονήσεις στη Σαντορίνη, σύμφωνα με τον καθηγητή Σεισμολογίας στο ΑΠΘ, Κώστα Παπαζάχο.

Δεκάδες σεισμικές δονήσεις καταγράφηκαν στη διάρκεια της νύχτας μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού.

Ωστόσο, δεν ήταν μεγάλης έντασης, στα επίπεδα των προηγούμενων ημερών. Η μεγαλύτερη μετρήθηκε στα 4,1 Ρίχτερ, ενώ μία, στις 02:27, ήταν εκτός του σεισμικού σμήνος, 4χλμ δυτικά της Σαντορίνης. Συνολικά καταγράφηκαν 40 σεισμοί άνω του 1 Ρίχτερ από τα μεσάνυχτα ως τις 06:00, οι περισσότεροι εντάσεως 3 και 3,8 Ρίχτερ.

Οι σεισμολόγοι βλέποντας το φαινόμενο να μην μειώνεται ως προς τον ρυθμό, αποφάσισαν νέα μέτρα και για την εβδομάδα που έρχεται, σε Σαντορίνη, Αμοργό, Ιο και Ανάφη.

Σεισμοί στη Σαντορίνη: Στις έρευνες και υποθαλάσσιοι σεισμογράφοι

Την ίδια ώρα, οι ειδικοί συνεχίζουν τις έρευνες για το φαινόμενο. Μέσα στην εβδομάδα, αναμένεται να ξεκινήσουν και συλλογή στοιχείων με φορητούς υποθαλάσσιους σεισμογράφους, οι οποίοι θα τοποθετηθούν, εφ’ όσον το επιτρέψουν και οι καιρικές συνθήκες.

ΕΚΠΑ: Πώς ξεκίνησε η συνεχιζόμενη σεισμική δραστηριότητα στην Σαντορίνη

«Εάν ο καιρός το επιτρέψει, τη Δευτέρα θα έχουμε τα στοιχεία από τους φορητούς υποθαλάσσιους σεισμογράφους» είπε στον ΣΚΑΪ η καθηγήτρια Γεωλογικής Ωκεανογραφίας του ΕΚΠΑ, Εύη Νομικού.

«Στην Επιτροπή συζητήσαμε κυρίως το σεισμολογικό κομμάτι, αλλά επίσης είδαμε και τα γεωφυσικά δεδομένα της θάλασσας, δηλαδή αναλύσαμε όλες τις τεκτονικές ζώνες που υπάρχουν γύρω από αυτή την περιοχή που τώρα ενεργοποιείται, δίνει δηλαδή αυτούς τους μικροσεισμούς και γι αυτό, όπως παρατήρησε και ο κόσμος, είναι ότι τοποθετούμε περισσότερα όργανα και ευτυχώς δεν τοποθετούμε όργανα μόνο στη χέρσο.Τοποθετούμε και όργανα και στον υποθαλάσσιο χώρο. Ήδη, αν ο καιρός μάς το επιτρέψει, τη Δευτέρα θα πάρουμε τους υποθαλάσσιους σεισμογράφους, τους φορητούς μέσα από την Καλντέρα της Σαντορίνης. Θα πάρουμε τα δεδομένα τα οποία θα μας δείξουν τη μικροσεισμικότητα της περιοχής και θα είναι πολύτιμα δεδομένα τα οποία θα ενωθούν με τους χερσαίους σεισμογράφους. Άρα θα έχουμε μία καλύτερη ανάλυση των δεδομένων των σεισμογράφων, για να μπορέσουμε να κατανοήσουμε καλύτερα το φαινόμενο των μηχανισμών γένεσης» ανέφερε.

Η καθηγήτρια επανέλαβε ότι «η σεισμική δραστηριότητα η οποία εντοπίζεται βορειοανατολικά της Σαντορίνης δεν συσχετίζεται με κάποια ηφαιστειακή έκρηξη», ενώ γνωστοποίησε ότι τον Μάρτιο αναμένονται στην Ελλάδα ξένα ωκεανογραφικά πλοία που θα συλλέξουν περισσότερα δεδομένα τα οποία και θα προσφέρουν στην ελληνική επιστημονική κοινότητα.

Όπως δήλωσε η ίδια, αυτό που θα γίνει τις επόμενες μέρες είναι ότι θα ξαναπάει ένα αυτόνομο υποβρύχιο όχημα το οποίο θα έχει ειδικούς σένσορες και θα καταδυθεί μέχρι τα 500 μέτρα. «Είναι σαν να κάνει κύκλους κοντά στις υδροθερμικές καμινάδες. Θα συλλέξει στοιχεία της στήλης του νερού και θα ξανανέβει στην επιφάνεια για να μπορέσουμε να συγκρίνουμε αυτά τα δεδομένα. Από τότε που ξεκίνησε η κρίση, στις 27 Ιανουαρίου», υπογράμμισε χαρακτηριστικά αναφέροντας πως αυτό θα γίνει Τετάρτη ή Πέμπτη.

Στις έρευνες και ξένοι επιστήμονες

Ακόμη, σημειώνει πως θα υπάρχει μέσα στον Μάρτιο βοήθεια με ξένους επιστήμονες που θα συνδράμουν στις υποθαλάσσιες έρευνες.

«Θα έρθουν κάποιες διεθνείς ωκεανογραφικές αποστολές τον Μάρτιο, έγινε μια συνάντηση εχθές, συζήτηση διαδικτυακή, όπου πλέον και οι ξένοι επιστήμονες ενώνουν τις δυνάμεις τους και θα έρθουν ξένα ωκεανογραφικά πλοία για να συλλέξουμε περισσότερα δεδομένα και να τα προσφέρουν στην ελληνική επιστημονική κοινότητα», τόνισε η κ. Νομικού, που εκτίμησε ότι τον Μάρτιο θα έχει ηρεμήσει η κατάσταση.

«Δεν θα φτάσουμε έως τον Μάρτιο σε αυτή την κατάσταση. Εμείς όμως δεν θα σταματήσουμε να μελετάμε αυτό τον χώρο, γιατί αυτός ο χώρος είναι πάρα πολύ ενεργός και η Σαντορίνη για μας και το λέμε στους φοιτητές είναι ένα σούπερ μάρκετ φυσικών καταστροφών και δυστυχώς είδαμε ότι δεν συμβαίνουν τόσα πολλά στη χέρσο, όσο πολλά περισσότερα συμβαίνουν στη θάλασσα. Η θάλασσα κρύβει τα δικά της μυστικά και πρέπει με ιδιαίτερο τρόπο να εξετάζουμε και να αναλύουμε τα δεδομένα.

iefimerida.gr

«Νιώθουμε υπερήφανοι για τη χώρα μας και τα νησιά μας, που αποτελούν παγκόσμιο παράδεισο, και η στήριξή μας θα είναι πάντα έμπρακτη»,  δήλωσε ο υπεύθυνος στρατηγικού σχεδιασμού και ανάπτυξης της SEAJETS, κύριος Μάριος Ηλιόπουλος.

Στη σημερινή σύσκεψη υπό τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στη Σαντορίνη, με παρόντες φορείς της πολιτείας και του νησιού, με αφορμή το ζήτημα που έχει ανακύψει με την έντονη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή, ο υπεύθυνος στρατηγικού σχεδιασμού και ανάπτυξης της SEAJETS, κύριος Μάριος Ηλιόπουλος, ανακοίνωσε ότι ο όμιλος αναλαμβάνει τα έξοδα στέγασης του ιατρικού προσωπικού της Σαντορίνης για την τρέχουσα, ευαίσθητη περίοδο, αλλά και το υπόλοιπο του έτους.

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συνομιλεί με τον Υπεύθυνο Στρατηγικού Σχεδιασμού και Ανάπτυξης της SEAJETS, Μάριο Ηλιόπουλο.

Ο Υπεύθυνος Στρατηγικού Σχεδιασμού και Ανάπτυξης της SEAJETS Μάριος Ηλιόπουλος με την Ε.ΜΟ.Δ.Ε.

Ο Υπεύθυνος Στρατηγικού Σχεδιασμού και Ανάπτυξης της SEAJETS Μάριος Ηλιόπουλος συνομιλεί με τον καθηγητή Σεισμολογίας, Κώστα Παπαζάχο.

Πηγή:newsbomb.gr

Στη Σαντορίνη έφτασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προκειμένου να ενημερωθεί επί τόπου για τη σεισμική δραστηριότητα που βρίσκεται σε εξέλιξη στην περιοχή των Κυκλάδων.

Ο πρωθυπουργός θα ενημερωθεί, επίσης, για την ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού αλλά και τις ανησυχίες των κατοίκων και επαγγελματιών που παραμένουν στο νησί.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέπτεται, το Κινητό Επιχειρησιακό Κέντρο «ΟΛΥΜΠΟΣ» της Πυροσβεστικής και στη συνέχεια θα μεταβεί στο νοσοκομείο του νησιού και στο σημείο που βρίσκονται οι δυνάμεις της ΕΜΑΚ.

Φωτογραφίες από την άφιξη του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Σαντορίνη.

Η σεισμική δραστηριότητα συνεχίζεται και λίγο πριν τις 9:30, οι Κυκλάδες ταρακουνήθηκαν από σεισμό 4,8 Ρίχτερ. Στις 06:56, σημειώθηκαν 4,1 Ρίχτερ στον θαλάσσιο χώρο 23 χλμ. νοτιοδυτικά της Αρκεσίνης Αμοργού, ενώ την επόμενη μισή ώρα έγιναν επτά δονήσεις.

Από την Κυριακή 26η Ιανουαρίου ως την Τρίτη 4η Φεβρουαρίου καταγράφτηκαν πάνω από 7.700 σεισμοί στην περιοχή Σαντορίνης-Αμοργού, συμπεριλαμβανομένων 6.000 και πλέον μεγέθους άνω της μιας μονάδας, ανέφερε χθες Πέμπτη το Εργαστήριο Σεισμολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου (ΕΚΠΑ).

Πηγή:iefimerida.gr

Στη Σαντορίνη ενδέχεται να μεταβεί αύριο Παρασκευή ο Κυριακός Μητσοτάκης προκειμένου να ενημερωθεί και από εκεί, τόσο από τις τοπικές αρχές, όσο και από τους ειδικούς για την κατάσταση στο νησί.

Ο πρωθυπουργός ενημερώνεται από την πρώτη στιγμή για την πορεία της σεισμικής δραστηριότητας, η οποία έχει αναστατώσει πολλά νησιά των Κυκλάδων.

Σημειώνεται ότι νωρίτερα, σε κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης Πολιτικής Προστασίας κηρύχθηκε ο Δήμος Θήρας, κατόπιν απόφασης του γενικού γραμματέα Πολιτικής Προστασίας Βασίλη Παπαγεωργίου, για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και τη διαχείριση των συνεπειών που προέκυψαν από τη σεισμική δραστηριότητα που εκδηλώνεται στη Σαντορίνη το τελευταίο χρονικό διάστημα. Η εν λόγω κήρυξη θα ισχύει από τις 1/2/2025 έως και τις 3 Μαρτίου 2025.

Η σχετική απόφαση αναφέρει: «Αποφασίζουμε την κήρυξη σε κατάσταση Έκτακτης Ανάγκης Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Θήρας της Περιφερειακής Ενότητας Θήρας της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και τη διαχείριση των συνεπειών που προέκυψαν από τη σεισμική δραστηριότητα που εκδηλώνεται το τελευταίο χρονικό διάστημα στην παραπάνω περιοχή. Η εν λόγω κήρυξη θα ισχύει από την 1η.02.2025 και για έναν (1) μήνα, ήτοι έως και 3 Μαρτίου 2025. Μετά το πέρας του καθορισθέντος χρόνου, θα γίνει, δίχως νέο έγγραφο, άρση της παραπάνω κατάστασης Έκτακτης Ανάγκης Πολιτικής Προστασίας».

Πηγή:newsbeast.gr

«Η σεισμική δραστηριότητα στη Σαντορίνη συνεχίζεται με ιδιαίτερα έντονο ρυθμό», τόνισε στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ ο καθηγητής Σεισμολογίας και Φυσικών Καταστροφών Ευθύμιος Λέκκας.

Σημείωσε ότι οι αρμόδιοι φορείς είναι προετοιμασμένοι για όλα τα σενάρια, ακόμα και για το ακραίο που μιλά για σεισμό της τάξης των 6 Ρίχτερ.

Ανακοίνωση εξέδωσε η Διεπιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης Κινδύνων και Κρίσεων του ΕΚΠΑ, με αφορμή τις σεισμικές δονήσεις που συνεχίζονται αδιάκοπα στην περιοχή των Κυκλάδων.

«Μπορεί να έχουμε έναν σεισμό πάνω από 5 Ρίχτερ»

Σε ρυθμούς Ρίχτερ «χορεύει» τα τελευταία 24ωρα το Αιγαίο. Ευχάριστα όμως φαίνεται να είναι τα νέα για τη Σαντορίνη, καθώς φαίνεται η μετασεισμική ακολουθία να απομακρύνεται από το νησί που βρίσκεται σε επιφυλακή λόγω του ηφαιστείου.

Όπως δήλωσε σήμερα, Δευτέρα 3/2, το πρωί ο διευθυντής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου της Αθήνας, Βασίλης Καραστάθης: «Απομακρύνεται βορειοανατολικά από τη Σαντορίνη το επίκεντρο της μετασεισμικής ακολουθίας κι αυτό είναι θετικό για το νησί και τις επιπτώσεις στα κτίριά του».

«Όσο μεγαλώνει η απόσταση από το νησί τόσο καλό είναι για τα κτίρια», σημείωσε ο κ. Καραστάθης και πρόσθεσε ότι όλη νύχτα συνεχίστηκε η σεισμική δραστηριότητα με μεγαλύτερο μέγεθος τα 4 Ρίχτερ.

«Η σεισμική δραστηριότητα δεν έχει σχέση με την ηφαιστειακή – Μπορεί να έχουμε έναν σεισμό πάνω από 5 Ρίχτερ», λέει ο Λέκκας

Το γεγονός πως «η σεισμική δραστηριότητα δεν έχει καμία σχέση με την ηφαιστειακή δραστηριότητα» ξεκαθάρισε μιλώντας στο ΕΡΤnews σήμερα το πρωί ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), Ευθύμιος Λέκκας, διευκρινίζοντας μεταξύ άλλων πως η σεισμική δραστηριότητα εξελίσσεται έξω από την καλδέρα της Σαντορίνης, μακριά από το Κολούμπο, στον υποθαλάσσιο χώρο μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού, ενώ σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του η σεισμική δραστηριότητα θα συνεχιστεί και σήμερα και τις επόμενες ημέρες.

Αναφορικά με τους μετασεισμούς που σημειώνονται μέχρι στιγμής και πόσο πιθανό είναι το ενδεχόμενο ξεκαθάρισε πως «δεν μπορεί να γίνει πρόγνωση παρά μόνο κάποιες εκτιμήσεις» σημειώνοντας πως «μπορεί να υπάρξει και ένας σεισμός μεγαλύτερος των 5 Ρίχτερ, μικρή πιθανότητα το να εκδηλωθεί σεισμός των 5,5 Ρίχτερ, ενώ σε καμία περίπτωση και με μηδενικές πιθανότητες δεν θα γίνει σεισμός πάνω από 6 Ρίχτερ».

Ερωτηθείς για το ρήγμα μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού τόνισε μεταξύ άλλων πως δεν μπορεί να δώσει σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα έναν σεισμό όπως το 7,6 Ρίχτερ που έδωσε όταν ενεργοποιήθηκε, το 1956.

«Η σεισμική ακολουθία δεν σχετίζεται με το ηφαίστειο της Σαντορίνης»

Καθησυχαστικός για το ηφαίστειο της Σαντορίνης εμφανίζεται ο δρ σεισμολογίας, Γεράσιμος Παπαδόπουλος, αναφερόμενος στους σεισμούς που σημειώνονται τα τελευταία 24ωρα στο νησί.

«Ήταν ένα δύσκολο 48ωρο, κυρίως για τους κατοίκους που έχουν ανησυχία. Η ανησυχία προκύπτει πρωτίστως από τα επιστημονικά δεδομένα, που αυτά ήταν που στήριξαν τις αποφάσεις για τα έκτακτα μέτρα αντισεισμικής προστασίας», είπε χαρακτηριστικά στο Mega και την εκπομπή «Κοινωνία Ώρα MEGA» ο δρ σεισμολογίας, Γεράσιμος Παπαδόπουλος.

«Οι σεισμοί έχουν απομακρυνθεί κατά κύριο λόγο από τη Σαντορίνη και έχουν πλησιάσει κάπως την Αμοργό. Οι αποστάσεις από τα επίκεντρα των σεισμών είναι 10 με 20 έως 40 χιλιόμετρα μακριά από Σαντορίνη και Αμοργό. Αυτό είναι το καλό νέο της ημέρας. Είναι μία απόσταση ασφαλείας που, ακόμα και αν μεγαλώσουν τα μεγέθη των σεισμών, νομίζω ότι πρέπει να μεγαλώσουν πολύ για να βλάψουν ουσιαστικά τα νησιά», δήλωσε.

«Το άσχημα νέα είναι ότι η σεισμική δραστηριότητα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Έχει αποκτήσει ξεκάθαρα χαρακτηριστικά προσεισμών κι αυτό το βλέπουμε στη σταδιακή αύξησή τους. Όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά πλέον. Η σεισμική ακολουθία έχει όλα τα χαρακτηριστικά των προσεισμών: αύξηση πλήθους σεισμών, του μεγέθους τους και σταδιακή μετατόπιση των επικέντρων τους, που σημαίνει ότι διευρύνεται το ρήγμα που έχει ενεργοποιηθεί», υπογράμμισε.

Σε επιφυλακή έχει τεθεί η πολιτεία μετά την έντονη σεισμική δραστηριότητα των τελευταίων ημερών στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού. Το πρωί της Δευτέρας, συνεχίστηκαν οι δεκάδες σεισμικές δονήσεις.

Η θεαματική κατολίσθηση στη νησίδα Θηρασιά το Σάββατο 27 Απριλίου έστρεψε την προσοχή κοινής γνώμης και επιστημόνων, για άλλη μία φορά, στην ευαίσθητη γεωλογική ισορροπία της Σαντορίνης. Κατά σύμπτωση, μάλιστα, μερικές ημέρες πριν σημειωθεί η μεγάλη και επικίνδυνη -πλην αναίμακτη, ευτυχώς- κατολίσθηση της Θηρασιάς, διοργανώθηκε την Κυριακή 21 Απριλίου στα Φηρά της Θήρας μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εκδήλωση: τρεις ειδικοί επιστήμονες, πανεπιστημιακοί καθηγητές από τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ελλάδα, παρουσίασαν μια προεπισκόπηση των αποτελεσμάτων από τη διεθνή ωκεανογραφική έρευνα IODP Expedition 398 στο ηφαιστειακό συγκρότημα της Σαντορίνης.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο, από τη μία υπήρξε μια πρωτότυπη -και συναρπαστική σε μεγάλο βαθμό- ανάλυση του «ηφαιστειακού βιογραφικού» της περιοχής χάρη στα ευρήματα που έφερε στην επιφάνεια ένα από τα μεγαλύτερα πλωτά γεωτρύπανα του κόσμου, ενώ από την άλλη εξελίχθηκε σε πραγματικό χρόνο ένα γεωλογικό φαινόμενο, το οποίο σχετίζεται άμεσα με τις εντελώς ειδικές συνθήκες που επικρατούν στη Σαντορίνη και τα πέριξ αυτής μικρότερα νησιά.

Θα έλεγε κανείς ότι η κατάπτωση της πλαγιάς στη Θηρασιά ήταν κάτι σαν αναπαράσταση, έστω και υπό κλίμακα, των κολοσσιαίων μετατοπίσεων που, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα, συντελέστηκαν στη γη της Θήρας πριν από 520.000 χρόνια. Αλλιώς, το «Big Bang» της Σαντορίνης, μια άγνωστη έως σήμερα αρχέγονη και γενεσιουργός έκρηξη, σε μια περίοδο εξαιρετικά βίαιων και κολοσσιαίου μεγέθους γεωλογικών αναμοχλεύσεων.

Η διάβρωση

Σε ό,τι αφορά στη Θηρασιά, πάντως, το περιστατικό της κατολίσθησης, μολονότι προκάλεσε εύλογη ανησυχία για την ασφάλεια κατοίκων και επισκεπτών, από τη σκοπιά της επιστήμης θεωρήθηκε ως κάτι φυσιολογικό. Υπό την έννοια ότι οι υποχωρήσεις του εδάφους και οι κατολισθήσεις είναι αναμενόμενες σε ένα κρημνοειδές ανάγλυφο, σε ένα μέρος δηλαδή όπου οι πλαγιές είναι απότομες, κομμένες από προηγούμενες ηφαιστειακές εκρήξεις και σεισμούς. Το έδαφος στο σημείο, δε, είναι εκτεθειμένο σε διάβρωση από τα στοιχεία της φύσης, λόγω και της σύνθεσής του από πετρώματα με διαφορετικά χαρακτηριστικά σκληρότητας, σταθερότητας, αντοχής κ.λπ.

Το ζήτημα της εδαφικής διάβρωσης επισημάνθηκε επίσης στην παρουσίαση μιας πρώτης εκδοχής των πορισμάτων από την επιχείρηση IODP Expedition 398. Συγκεκριμένα, ο δρ Τιμ Ντρούιτ του γαλλικού πανεπιστημίου Κλερμόν-Οβέρν, ένας από τους κορυφαίους ηφαιστειολόγους παγκοσμίως και θεωρούμενος ως «γκουρού» επί των γεωλογικών της Θήρας, τόνισε στην εισήγησή του ότι «η ιστορία της Σαντορίνης μπορεί να συμπληρωθεί – ή μάλλον να ξαναγραφεί από την αρχή.

Πλέον, μετά τις δειγματοληπτικές γεωτρήσεις που κάναμε σε 12 διαφορετικά σημεία της Καλντέρας, στον πυθμένα της θάλασσας, έχουμε πληρέστερη εικόνα από το τι έχει συμβεί στην πορεία του χρόνου. Και όχι μόνο αναλύοντας τη διαστρωμάτωση του εδάφους στην ξηρά. Οπου, όπως είναι αυτονόητο, τα δεδομένα αλλοιώνονται από τη βροχή και τη διάβρωση, ενώ στον βυθό της θάλασσας τα προϊόντα από τις εκρήξεις του ηφαιστείου εναποτίθενται στον πυθμένα και παραμένουν ανέπαφα».

Εκπληκτικά ευρήματα

Με τη συνδρομή της διακεκριμένης Ελληνίδας συναδέλφου του, Αναπληρώτριας Καθηγήτριας στο Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του ΕΚΠΑ, Εύης Νομικού, ο δρ Ντρούιτ αποκάλυψε ότι ενώ η πολυμελής ομάδα ερευνητών βρισκόταν εν πλω με το σκάφος-γεωτρύπανο «JOIDES Resolution», προέκυψαν τρεις συνταρακτικές εκπλήξεις: η μία είχε να κάνει με τις ηφαιστειογενείς νησίδες Παλαιάς και Νέας Καμένης, δηλαδή τα ακανόνιστα κομμάτια γης που έχουν φωτογραφίσει εκατομμύρια τουρίστες από τα Φηρά και τη δυτική ακτή της Σαντορίνης.

Πρόκειται για τις δύο νησίδες, τη μικρότερη Παλαιά και τη μεγαλύτερη Νέα Καμένη που, όπως έχει καθιερωθεί, κατά συνεκδοχήν αποκαλούνται «Ηφαίστειο». Η υποθαλάσσια μελέτη έδειξε ότι το έδαφος της Καμένης δεν αποτελείται μόνο από στερεοποιημένη λάβα, όπως πίστευαν ανέκαθεν οι γεωλόγοι. Κάτω από τη λάβα υπάρχει ένα ενιαίο στρώμα ελαφρόπετρας, μια γεωλογική ζώνη πάχους έως και 40 μέτρων.

Αυτό διαπιστώθηκε μετά από γεώτρηση σε βάθος 120 μέτρων κάτω από τον πυθμένα της Καλντέρας, δηλαδή της υποθαλάσσιας χοάνης που ανοίχτηκε μετά την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης και την εκκένωσή του από το διάπυρο μάγμα. Επομένως, βάσει των νέων δεδομένων, η Καμένη είναι λάβα επικαθήμενη σε ελαφρόπετρα, ως αποτέλεσμα της τρομακτικής μινωικής έκρηξης του ηφαιστείου, περί το 1.600 π.Χ., ενώ οι διεργασίες σχηματισμού της Παλαιάς και Νέας Καμένης ως τη σημερινή μορφή τους, εξακολούθησαν για πάνω από μία χιλιετία. Εξάλλου, γύρω στο 1570 μ.Χ. δημιουργήθηκε η Μικρή Καμένη, αποτελώντας το τελευταίο χερσαίο τμήμα που άλλαξε τον χάρτη της Μεσογείου.

Προηγουμένως, ωστόσο, την περιοχή είχε συγκλονίσει το ηφαιστειακό γεγονός του 726 μ.Χ., μια υποθαλάσσια έκρηξη η οποία είχε συμπέσει με την κλιμάκωση της εικονομαχίας. Εξού και οι άνθρωποι της εποχής είχαν ερμηνεύσει το ξέσπασμα της Γης σαν οιωνό «οργής Θεού», κατά του «αντίχριστου», εικονομάχου αυτοκράτορα του Βυζαντίου, Λέοντος Γ’.

Πέραν αυτών όμως, στο πλαίσιο της δίμηνης έρευνάς τους (11 Δεκεμβρίου 2022 – 10 Φεβρουαρίου 2023) οι επιστήμονες της αποστολής IODP Expedition 398 συνειδητοποίησαν ότι η έκρηξη του 726 μ.Χ. ήταν εντέλει πολύ πιο ισχυρή απ’ ό,τι θεωρείτο έως σήμερα – και, μάλιστα, από 10 έως 100 φορές μεγαλύτερη. Είναι χαρακτηριστικό ότι η ελαφρόπετρα που εκτινάχθηκε από την εν λόγω υποθαλάσσια έκρηξη απλώθηκε σε έκταση η οποία ξεπέρασε τα 400 χλμ., φτάνοντας έως τα παράλια της Μικράς Ασίας.

Η δεύτερη μεγάλη έκπληξη που προέκυψε από τη νέα ηφαιστειολογική έρευνα στη Σαντορίνη, είναι η ανακάλυψη ενός πελώριου στρώματος, πάχους έως 300 μ., το οποίο έχει συντεθεί από τα υπολείμματα των λεγόμενων «πυροκλαστικών ροών». Με τον όρο αυτόν αποτυπώνεται στη γεωλογία ένα ρευστοποιημένο μείγμα από στερεά και ημιστερεά θραύσματα, ανάμεικτα με αέρια που εκλύονται στην ατμόσφαιρα από την έκρηξη ενός ηφαιστείου.

Οι πυροκλαστικές ροές είναι το πιο επικίνδυνο και καταστροφικό φαινόμενο που συνδέεται με ηφαιστειακή δραστηριότητα, καθώς τα νέφη που μοιάζουν να κατρακυλούν στις πλαγιές του ηφαιστειακού κώνου κινούνται με πολύ μεγάλη ταχύτητα, έως και πάνω από 100 χλμ./ώρα, είναι σχεδόν διάπυρες, με θερμοκρασίες 500 βαθμούς Κελσίου και άνω, ενώ είναι βαρύτερα από τον αέρα και θανάσιμα τοξικά.

Τα ίχνη, λοιπόν, τέτοιων πυροκλαστικών ροών εντοπίστηκαν από τους ερευνητές της IODP Expedition 398 σε διάφορα σημεία του πεδίου μελέτης. Ως προς τη χρονολόγηση, η έκρηξη που προκάλεσε αυτές τις ροές τοποθετείται πριν από 161.000 χρόνια, αλλά το πιο παράδοξο και απροσδόκητο στοιχείο του ευρήματος είναι ότι, ενώ τα ευρήματα προήλθαν από τη Σαντορίνη, η έκρηξη που προκάλεσε τις πυροκλαστικές ροές συνέβη στην Κω.

Προς μεγάλη έκπληξή τους, οι επιστήμονες συνειδητοποίησαν ότι ήταν το ηφαίστειο της Κω, δηλαδή ένα κέντρο 120 χλμ. μακριά από τη Θήρα, που άδειασε τα σωθικά του στη θάλασσα, με τόση δύναμη και ορμή, ώστε τα πυροκλαστικά νέφη να ταξιδέψουν έως τη Σαντορίνη. Οπως σημείωσε, δε, ο καθηγητής Ντρούιτ, «ξέρουμε ότι οι μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις στη Μεσόγειο διαρκούσαν 1-2 ημέρες. Η συγκεκριμένη θα πρέπει να ολοκληρώθηκε μέσα σε μόλις μία ημέρα. Και παρ’ όλα αυτά ήταν τόσο δυνατή ώστε να δημιουργήσει ένα τόσο παχύ στρώμα, 200-300 μ., από το μείγμα των πυροκλαστικών ροών».

Η αρχέγονη έκρηξη

Τα προηγούμενα, όσο σημαντικά και αν είναι, θα μπορούσαν παρ’ όλα αυτά να θεωρηθούν έως και δευτερεύοντα σε σύγκριση με τη μεγαλύτερη ανακάλυψη της ερευνητικής αποστολής στο ηφαιστειακό σύμπλεγμα της Σαντορίνης. Βυθίζοντας το γεωτρύπανο του σκάφους «JOIDES Resolution» στον θαλάσσιο πυθμένα, στην περιοχή της ηφαιστειογενούς νησίδας Χριστιανά, οι επιστήμονες μπόρεσαν να καταγράψουν την ύπαρξη ενός γεωλογικού «ορίζοντα», δηλαδή ενός στρώματος πάχους περίπου 150 μ., έκτασης 3.000 τ.μ. και όγκου 90 κυβ. χλμ., με πυκνότητα 10 φορές μεγαλύτερη από ό,τι έχει μετρηθεί στα ιζήματα της έκρηξης που αναδιαμόρφωσε το Αιγαίο κατά τη Μινωική Περίοδο.

Ο συγκεκριμένος γεωλογικός ορίζοντας παραπέμπει σε μια εξαιρετικά ισχυρή αλλά άγνωστη έως τώρα ηφαιστειακή έκρηξη, πιθανώς τη μεγαλύτερη όλων των εποχών σε ό,τι αφορά τη Σαντορίνη. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, το ηφαιστειακό αυτό γεγονός θα πρέπει να συνέβη πριν από 520.000 χρόνια, κάτι που αντανακλάται στην ονομασία που επέλεξαν οι ερευνητές για να το βαπτίσουν «Αρχαίος».

Σηματοδοτώντας τη μοναδική στιγμή της δημιουργίας, το χρονικό σημείο post quem για τη γεωλογία της Σαντορίνης – ή, αλλιώς, την υποθαλάσσια έκρηξη από την οποία άρχισαν όλα. Ως προς το μέγεθος και την ένταση του θηραϊκού «Big Bang», οι επιστήμονες πιστεύουν ότι ήταν πελώρια, δεδομένου ότι τα ίδια υποθαλάσσια ευρήματα με αυτά της νησίδας Χριστιανά ανακαλύφθηκαν στην Πλάκα της Σαντορίνης, την Ανάφη και αλλού.

Η μνημειώδης μινωική έκρηξη

Ο δρ Ντρούιτ, ο οποίος έχει αφιερώσει το μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του, επί 30 χρόνια και πλέον, στην ηφαιστειολογική μελέτη της Σαντορίνης και έχει συνθέσει τον πιο ακριβή και λεπτομερή γεωλογικό χάρτη της περιοχής, εξηγεί ότι «σε θαλάσσιες ζώνες όπως το ηφαιστειακό σύμπλεγμα της Θήρας, δηλαδή στο τόξο Χριστιανά-Σαντορίνη-Κολούμπος, κατά το παρελθόν έχουν συμβεί υποβρύχιες εκρήξεις μεγάλης κλίμακας.

Αυτές ανήκουν στην ίδια κατηγορία με τη δραστηριότητα που είχαμε τον Ιανουάριο του 2022 στο ηφαίστειο της Χούνγκα Τόνγκα, στον Ειρηνικό Ωκεανό. Το ηφαιστειακό σύμπλεγμα της Σαντορίνης είναι ένα από τα πιο εκρηκτικά της υδρογείου. Στην Υστερη Εποχή του Χαλκού σημειώθηκε εκεί η μνημειώδης μινωική έκρηξη. Ωστόσο, τις τελευταίες τρεις δεκαετίες έχουν πολλαπλασιαστεί οι επιστημονικές έρευνες στο συγκεκριμένο πεδίο, εκτείνοντας τη χρονολόγηση των γεγονότων έως πριν από 300.000 χρόνια.

Ασφαλώς, το τι συνέβαινε πριν από αυτό το ορόσημο παρέμενε άγνωστο, αν και εικάζεται πως υπήρξε ένα αρχαϊκό υποθαλάσσιο ηφαίστειο που το ονομάζουμε “Ακρωτήρι”. Από αυτό προέκυψε το μετέπειτα ηφαιστειακό σύμπλεγμα της Θήρας. Με την τελευταία αποστολή μας κατορθώσαμε να συμπληρώσουμε το ιστορικό της ηφαιστειογενούς ζώνης στη Σαντορίνη, χάρη στις γεωτρήσεις που εκτελέσαμε σε 12 διαφορετικά σημεία. Με βάση τα απολιθώματα που ανασύρθηκαν ανάμεσα στα γεωλογικά δείγματα, οι παλαιοντολόγοι που βρίσκονταν μεταξύ των επιστημόνων πάνω στο πλοίο “JOIDES Resolution”, προσδιόρισαν ότι η έκρηξη “Αρχαίος” έγινε πριν από 520.000 χρόνια.

Στενή παρακολούθηση

Η επιστημονική ερμηνεία είναι ότι το συγκεκριμένο γεγονός σηματοδότησε το αποκορύφωμα της ηφαιστειακής δραστηριότητας στην περιοχή, η οποία πιθανόν να είχε αρχίσει 1 εκατομμύριο χρόνια πριν από τον σχηματισμό της σύγχρονης Σαντορίνης. Συνδυάζοντας τα δεδομένα των ερευνών μας σε ξηρά και θάλασσα, πλέον μπορούμε να κατανοήσουμε βαθύτερα και πληρέστερα το τι συμβαίνει στο ηφαιστειακό σύμπλεγμα της Θήρας. Είναι σαφές ότι η Καλντέρα της Σαντορίνης έχει τη δυνατότητα να “επαναφορτιστεί” με μάγμα και να παραγάγει εκρήξεις μεγάλου μεγέθους».

Παρ’ όλα αυτά, ο καθηγητής Ντρούιτ τονίζει πως «δεν υπάρχει κανένας λόγος πανικού. Η Σαντορίνη απειλείται από τον Κολούμπο και την Καμένη, τα ηφαίστεια που βρίσκονται μέσα στην Καλντέρα. Αμφότερα θα πρέπει να παρακολουθούνται με σύγχρονο επιστημονικό εξοπλισμό και διαρκώς, καθώς η Καμένη μπορεί να είναι πιο “κακιά” από ό,τι πιστεύαμε. Επί του παρόντος, βέβαια, τίποτα δεν έχει αλλάξει.

Επαναλαμβάνω, όμως, ότι η παρατήρηση και η παρακολούθηση δεν πρέπει να διακοπούν, παρότι είναι δαπανηρές. Ωστε να ανιχνεύσουμε οποιοδήποτε δείγμα αναζωογόνησης της ηφαιστειακής δράσης. Και σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα ηφαίστεια γύρω από τη Σαντορίνη παραμένουν ενεργά».