Το Καρνάγιο της Καβάλας αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους χώρους ναυτικής παράδοσης και ξυλοναυπηγικής τέχνης στη Βόρεια Ελλάδα.

Εδώ και δεκαετίες, παραδοσιακοί καραβομαραγκοί διατηρούν ζωντανή την τέχνη της κατασκευής και επισκευής ξύλινων σκαφών, συμβάλλοντας στην τοπική οικονομία και πολιτιστική κληρονομιά. Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα, ο χώρος βρίσκεται σε ένα θολό καθεστώς, αντιμετωπίζοντας σοβαρά προβλήματα που απειλούν τη λειτουργία του και τη διατήρηση της παράδοσης.

Το κύριο πρόβλημα του Καρνάγιου είναι η αβεβαιότητα γύρω από το ιδιοκτησιακό του καθεστώς.

Αν και ο χώρος λειτουργεί εδώ και χρόνια, δεν υπάρχει σαφής νομική κατοχύρωση, με αποτέλεσμα να προκύπτουν συνεχείς αμφισβητήσεις και πιέσεις για αλλαγές χρήσης γης. Οι τεχνίτες και οι καραβομαραγκοί που δραστηριοποιούνται στον χώρο κινδυνεύουν να εκδιωχθούν, καθώς δεν υπάρχουν μακροπρόθεσμες εγγυήσεις για τη συνέχιση της εργασίας τους. Αυτό θα είχε ως συνέπεια όχι μόνο την απώλεια θέσεων εργασίας αλλά και τον αφανισμό μιας παραδοσιακής τέχνης.

Υπάρχουν προτάσεις για αλλαγή της χρήσης του χώρου, με σκοπό τη μετατροπή του σε τουριστική μαρίνα ή εμπορικό κέντρο, γεγονός που απειλεί τη διατήρηση του Καρνάγιου ως χώρου ναυπηγικής δραστηριότητας. Αν και ο τουρισμός είναι σημαντικός για την οικονομία της Καβάλας, μια τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε την εξαφάνιση ενός ιστορικού επαγγέλματος. Παρά τη σημασία του, το Καρνάγιο δεν έχει λάβει την απαιτούμενη κρατική ή δημοτική στήριξη. Οι επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται εκεί λειτουργούν υπό δύσκολες συνθήκες, χωρίς τις απαραίτητες υποδομές και χωρίς πρόσβαση σε επιδοτήσεις ή προγράμματα ενίσχυσης της παραδοσιακής ναυπηγικής τέχνης.

Για να διασωθεί το Καρνάγιο και να διασφαλιστεί η συνέχιση της λειτουργίας του, απαιτούνται άμεσες ενέργειες.

Ο καθορισμός του νομικού καθεστώτος είναι αναγκαίος ώστε να προστατευτεί η χρήση του χώρου από τους καραβομαραγκούς. Η στήριξη από την Πολιτεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση πρέπει να στοχεύει στην αναγνώριση και ενίσχυση του Καρνάγιου ως χώρου πολιτιστικής κληρονομιάς. Παράλληλα, η προώθηση του Καρνάγιου ως τουριστικού και εκπαιδευτικού πόλου μπορεί να βοηθήσει στη βιώσιμη διατήρησή του, εξασφαλίζοντας παράλληλα τη συνέχιση της ναυπηγικής τέχνης που αποτελεί κομμάτι της ιστορίας της Καβάλας.

Η διάσωση των καρνάγιων της Καβάλας και συνολικά των παραδοσιακών ναυπηγείων της χώρας αποτελεί ζήτημα επείγουσας προτεραιότητας.

Τα καρνάγια, οι ταρσανάδες και οι καραβομαραγκοί αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ναυπηγικής τέχνης και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας, ενώ η Καβάλα διαθέτει μακρά ναυτική παράδοση που κινδυνεύει να χαθεί.

Τα καρνάγια της Καβάλας στο επίκεντρο της συζήτησης

Η Καβάλα υπήρξε για χρόνια κέντρο ναυπηγοεπισκευαστικής δραστηριότητας, με τα καρνάγια της να αποτελούν σημείο αναφοράς για την τοπική οικονομία. Ωστόσο, οι σύγχρονες εξελίξεις, η έλλειψη νομικού πλαισίου και οι οικονομικές πιέσεις θέτουν σε κίνδυνο τη συνέχιση της λειτουργίας τους.

Στην ημερίδα θα συζητηθούν σημαντικά ζητήματα, όπως:

• Η ανάγκη για νομοθετική προστασία των καρνάγιων από τις πιέσεις της ανάπτυξης και της αστικοποίησης.
• Η διαμόρφωση πολιτικών στήριξης μέσω ρυθμίσεων με την Κτηματική Υπηρεσία, τα Δημοτικά και Λιμενικά Ταμεία, ώστε να υπάρξουν βιώσιμες και μακροχρόνιες παραχωρήσεις χώρων.
• Η σύνδεση της ναυπηγικής τέχνης με τον τουρισμό και την οικονομία της Καβάλας, αναδεικνύοντας τον ρόλο της παραδοσιακής ναυπηγικής στην τοπική ανάπτυξη.
• Η διατήρηση των καρνάγιων ως στοιχείο της ελληνικής ναυτικής κληρονομιάς, με πρωτοβουλίες για τη διάσωσή τους και τη συνέχιση της ναυπηγικής παράδοσης.

Τοπική και εθνική σημασία της πρωτοβουλίας

Το ΤΕΕ, ως τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας, έχει ήδη προχωρήσει σε επαφές με συναρμόδια υπουργεία, καθώς και με τοπικούς φορείς, προκειμένου να βρεθούν λύσεις που θα εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα των καρνάγιων.

Η Καβάλα, με την πλούσια ναυτική της ιστορία, δεν πρέπει να χάσει αυτό το πολύτιμο κομμάτι της ταυτότητάς της. Η διάσωση των καρνάγιων δεν είναι μόνο ζήτημα επαγγελματικής επιβίωσης, αλλά και διατήρησης της ναυτοσύνης που αποτελεί σήμα κατατεθέν της πόλης και της χώρας συνολικά.

Η δημόσια αυτή συζήτηση αναμένεται να συμβάλει στην εξεύρεση ρεαλιστικών λύσεων, ώστε τα καρνάγια της Καβάλας και της υπόλοιπης Ελλάδας να συνεχίσουν να λειτουργούν και να προσφέρουν στην οικονομία, τον τουρισμό και την πολιτιστική κληρονομιά.