Στους τρόπους με τους οποίους η ενεργειακή μετάβαση θα πρέπει να ισορροπεί με την ενεργειακή ασφάλεια αναφέρθηκε ο κ. Μαθιός Ρήγας, Διευθύνων Σύμβουλος της Energean, μιλώντας σε στρατηγική συζήτηση για τον «Ενεργειακό Πραγματισμό» στο Energy Egypt Show (EGYPES) στο Κάιρο, στην οποία συμμετείχαν κορυφαία στελέχη από την Total Energies, την Mubadala Energy, την Dragon Oil, την Capricorn Energy, την United Energy Group και την XRG.

Ο κ.Ρήγας επεσήμανε πως η εξίσωση έχει σαφώς αλλάξει σε σχέση με πέντε χρόνια πριν, όταν η Energean συμμετείχε για πρώτη φορά στο EGYPES. «Έγινε ένα reality check που οδηγήθηκε από δύο βασικούς παράγοντες: την πολιτική των ΗΠΑ “Drill, baby,drill” και τις γεωπολιτικές προκλήσεις με πολλαπλές συγκρούσεις που είχαν σημαντική επίδραση στην αλυσίδα αξίας του ενεργειακού τομέα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Αν προσθέσουμε την καθυστέρηση στην προβλεφθείσα “πλεονάζουσα προσφορά αερίου”, την θεμελιωδώς ασταθή φύση της ανανεώσιμης ενέργειας και τις αρνητικές επιπτώσεις της αποβιομηχάνισης, υπάρχει πλέον μία πλήρως ανανεωμένη εστίαση στην ενεργειακή ασφάλεια ως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις και στόχο πολιτικής σε όλο τον κόσμο», πρόσθεσε.

Όπως εξήγησε ο CEO της Energean, χωρίς ασφαλή, αξιόπιστη και προσιτή ροή ενέργειας, υπάρχουν σημαντικές πολιτικές και κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις, ενώ η ενεργειακή φτώχεια είναι κάτι το τρομακτικό να το διαπιστώνει κανείς.

Ο κ. Ρήγας εστίασε ιδιαίτερα στην κατάσταση στην Ευρώπη: «Πρέπει να είμαστε αντικειμενικοί. Πρέπει να αναγνωρίσουμε την πρόκληση: παλιότερα εξαρτόμασταν από τη Ρωσία. Τώρα εξαρτόμαστε από άλλους, η κατάσταση στην πραγματικότητα δεν έχει αλλάξει», επεσήμανε με έμφαση.

Ο κ. Ρήγας ρωτήθηκε για το κατά πόσο είναι δυνατό και να επιτύχουμε τη μετάβαση και να είμαστε ασφαλείς. «Ναι, αν είμαστε υπεύθυνοι», απάντησε. Για να προσθέσει ότι η Energean μειώνει σταθερά την ένταση του άνθρακα, ακριβώς επειδή είναι ένας operator που λειτουργεί με υπευθυνότητα.

Ωστόσο, σε όλες τις χώρες που ο όμιλος δραστηριοποιείται, η διαπίστωση είναι κοινή: η ενεργειακή ασφάλεια είναι ζωτικής σημασίας. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Energean ρωτήθηκε και για το κατά πόσον υπάρχει μέλλον για επενδύσεις στο πετρέλαιο και το αέριο και ήταν κατηγορηματικός: «Φυσικά υπάρχει μέλλον για επενδύσεις στο πετρέλαιο και το αέριο.

Μπορείς να δημιουργήσεις εκπληκτικές αποδόσεις. Μπορείς να έχεις υπέροχες εμπειρίες. Για εκείνους από εμάς που μείναμε πιστοί στον πραγματισμό, και για εκείνους που επέλεξαν να επιστρέψουν στο πετρέλαιο και το αέριο, υπάρχει μια σαφής και σημαντική απόδοση στις επενδύσεις.

Μπορούμε επίσης να δημιουργήσουμε σημαντική αξία για τα κράτη. Εξερευνούμε, αναπτύσσουμε και παράγουμε ενέργεια, η οποία στη συνέχεια δημιουργεί ενεργειακή ασφάλεια και κοινωνικοοικονομικό όφελος.

Δημιουργούμε επίσης τεράστια αξία για τους επενδυτές. Η Energean ξεκίνησε ως μια εταιρεία 1 εκατομμυρίου δολαρίων με ένα μόνο περιουσιακό στοιχείο. Τώρα είμαστε μια διεθνής εταιρεία εστιασμένη στο αέριο με παραγωγή 150 χιλιάδες βαρέλια ισοδυνάμου πετρελαίου την ημέρα».

Τέλος, με ένα διπλό κάλεσμα για δράση, ο κ. Μαθιός Ρήγας έδωσε μερικές απλές συμβουλές. Στις κυβερνήσεις: «Αφαιρέστε τα εμπόδια. Κάντε τις χώρες σας πιο ελκυστικές για τους επενδυτές». Στις εταιρείες: «Κινηθείτε γρηγορότερα, μην κάθεστε απλώς πάνω σε αποθέματα. Προχωρήστε σε γεωτρήσεις, αναπτύξτε, παράγετε»!

Η απανθρακοποίηση με τη δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CO2) δεν αποτελεί μια δικαιολογία για να συνεχίζεται η παραγωγή υδρογονανθράκων, αλλά μια λύση για να επιβεβαιώσουν οι βιομηχανίες και να συνεχιστεί η οικονομική δραστηριότητα και η καθημερινότητα στις κοινωνίες. Αυτό είναι και το νόημα της μεγάλης επένδυσης που θα επιτρέψει στον Πρίνο την ασφαλή αποθήκευση CO2 και θα διατηρήσει τη βιομηχανική δραστηριότητα στον Κόλπο της Καβάλας για τις επόμενες δεκαετίες.

Το σαφές αυτό μήνυμα έστειλε ο κ. Μαθιός Ρήγας, Διευθύνων Σύμβουλος του ομίλου Energean μιλώντας στη διάρκεια συζήτησης που διοργανώθηκε στο ελληνικό περίπτερο, στο πλαίσιο της Διάσκεψης COP29 για το κλίμα. Ο ίδιος τόνισε ότι η Energean υπήρξε η πρώτη εταιρεία έρευνας και ανάπτυξης υδρογονανθράκων στον κόσμο, η οποία ήδη από τον Δεκέμβριο του 2019 δεσμεύθηκε για το NetZero, για την επίτευξη μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών αερίων των θερμοκηπίων έως το 2050. «Έκτοτε, με άξονα την στροφή μας από το πετρέλαιο στο φυσικό αέριο, επιτύχαμε να μειώσουμε το ανθρακικό μας αποτύπωμα κατά 85%, πολλαπλασιάζοντας, παράλληλα, την παραγωγή μας», τόνισε χαρακτηριστικά. Για να προσθέσει ότι ο όμιλος είναι απολύτως διαφανής σε όλες του τις επιχειρησιακές λειτουργίες και, επομένως, οιεπιδόσεις του με βάση τα κριτήρια για το Περιβάλλον, την Κοινωνία και την Εταιρική Διακυβέρνηση δημοσιεύονται στις Εκθέσεις Βιωσιμότητας και ελέγχονται από ανεξάρτητους οίκους, αποσπώντας, μάλιστα, κορυφαίες διακρίσεις και αξιολογήσεις.

Ανάγκη για αξιόπιστη ενέργεια, σταθεροτητα και γρήγορες αποφάσεις

Ο ίδιος επεσήμανε ότι η ανάγκη για αξιόπιστη ενέργεια, με επίκεντρο την παραγωγή φυσικού αερίου, εντείνεται, αναφέροντας χαρακτηριστικά το παράδειγμα της Αιγύπτου, η οποία ταλαιπωρείται από διακοπές στην ηλεκτροδότηση ακριβώς λόγω της έλλειψης φυσικού αερίου που την χαρακτηρίζει. «Η Energean καλύπτει πάνω από το 50% των αναγκών του Ισραήλ σε φυσικό αέριο», είπε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Energean, χαρακτηρίζοντας την περίπτωση της χώρας ως επιτυχημένο παράδειγμα απεξάρτησης από τις εισαγωγές και επίτευξης ενεργειακής αυτάρκειας, με άξονα τη λήψη έγκαιρων αποφάσεων. «Για να προχωρούν οι επενδύσεις, απαιτούνταιγρήγορες αποφάσεις από τις κυβερνήσεις, μακριά από γραφειοκρατικές αγκυλώσεις, όπως ισχύει στο Ισραήλ. Επίσης, πρέπει να υπάρχει ξεκάθαρο και σταθερό φορολογικό και θεσμικό πλαίσιο.Χαρακτηριστική εδώ είναι η περίπτωση της Αιγύπτου όπου οι φορολογικοί συντελεστές παραμένουν αμετάβλητοι εδώ και περίπου 100 χρόνια», ανέφερε ο κ. Ρήγας. Για να προσθέσει ότι, όταν υπάρχει όραμα, όπως στην περίπτωση του έργου για την αποθήκευση CO2 στον Πρίνο, οι αρμόδιες αρχές ανταποκρίνονται και φροντίζουν για την έγκαιρη αδειοδότηση και την διασφάλιση των απαραίτητων χρηματοδοτήσεων για την υλοποίηση.

Κλείνοντας ο κ. Ρήγας ανέφερε χαρακτηριστικά ότι η μέριμνα για το Κλίμα ουσιαστικά δίνει στις επιχειρήσεις την άδεια για να συνεχίσουν να υπάρχουν. «Ωστόσο, απαιτούνται από εμάς αποτελέσματα προκειμένου οι επιχειρήσεις να αναπτύσσονται,οι μέτοχοι, οι επενδυτές και οι χρηματοδοτικοί οργανισμοί να έχουν αποδόσεις, αλλά και τα κράτη να έχουν φορολογικά έσοδα», τόνισε ο κ. Μαθιός Ρήγας.

Η συζήτηση στην οποία συμμετείχε ο κ. Ρήγας είχε ως αντικείμενο την «Επανίδρυση της βιομηχανίας φυσικού αερίου και προσαρμογή της στην ενεργειακή μετάβαση». Τον συντονισμό είχε ο CarlosPascual, Αντιπρόεδρος της S&P, ενώ συμμετείχαν και η Αλεξάνδρα Σδούκου, Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο OsamaMobarez, Γενικός Γραμματέας του EastMediterraneanGasForum, και ο SagiGanot–Shachar, Επικεφαλής Ρυθμιστικού Πλαισίου και Εμπορικών Υποθέσεων στο Υπουργείο Ενέργειας και Υποδομών του Ισραήλ.

Την εκτίμηση ότι η Ανατολική Μεσόγειος μπορεί να συνεισφέρει καθοριστικά στην ενεργειακή ασφάλεια, μέσα από την ενίσχυση της παραγωγής φυσικού αερίου, και να οδηγήσει την ενεργειακή μετάβαση, μέσα από νέα projects αποθήκευσης CO2 εξέφρασε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Energean Μαθιός Ρήγας, μιλώντας την Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου σε εκδήλωση που διοργάνωσε το East Mediterranean Gas Forum στο Greek Pavilion, στο πλαίσιο του COP28 που πραγματοποιείται στο Ντουμπάι. Με αυτόν τον τρόπο, πρόσθεσε ο ίδιος, θα υποστηριχθεί η βαριά βιομηχανία και η οικονομική ανάπτυξη, με τη προϋπόθεση να υφίστανται οι πολιτικές και το ρυθμιστικό πλαίσιο που ενισχύουν τις επενδύσεις. 

«Πρέπει να βρούμε περισσότερο φυσικό αέριο», ανάφερε χαρακτηριστικά ο κ. Ρήγας. «Χωρίς νέες έρευνες, δεν έχουμε αρκετό αέριο να φέρουμε από την Ανατολική Μεσόγειο στην Ευρώπη. Γι΄αυτόν τον λόγο, για παράδειγμα, η Energean προχωρεί με τους εταίρους της σε μια νέα γεώτρηση στην Αίγυπτο, η οποία μπορεί να έχει πολύ σημαντική επίδραση – αλλά πρέπει όλοι να κάνουμε περισσότερα». Στο σημείο αυτό ο κ. Ρήγας αναφέρθηκε στο ενδιαφέρον της εταιρείας για την Κύπρο: «Πάρτε για παράδειγμα την Κύπρο. Θα θέλαμε πολύ να δραστηριοποιηθούμε εκεί, υποστηρίζοντας την παραγωγή και την εξαγωγή φυσικού αερίου, όπως κάνουμε σε άλλες χώρες. Χρειάζεται, όμως, να υπάρχει η σωστή πολιτική και το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο», επεσήμανε.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος του ομίλου Energean πρόσθεσε ότι η εταιρεία «είναι υπερήφανη που είναι μέλος του East Mediterranean Gas Forum, ενός ζωτικής σημασίας οργανισμού ο οποίος, όπως και το COP, φέρνει πρόσωπο με πρόσωπο εταιρείες και κυβερνήσεις για να συζητούν τα θέματα της ενεργειακής αγοράς. Κι είμαστε υπερήφανοι που αποτελούμε μέρος της αλυσίδας που αποτελεί τον μόνο τρόπο για την απανθρακοποίηση της βαριάς βιομηχανίας. Η δέσμευση και η αποθήλευση CO2 είναι καίριος τομέας για την παγκόσμια βιομηχανική πολιτική. Όλοι χρειαζόμαστε την βαριά βιομηχανία καθώς υποστηρίζει την καθημερινότητά μας με την παραγωγή της και καθώς απασχολεί πολλούς εργαζόμενους. Άρα, πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να την απανθρακοποιήσουμε και η δέσμευση και αποθήκευση CO2 μαζί με το υδρογόνο είναι οι απαντήσεις».

To project αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο της Καβάλας

Ειδικά για το project αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο της Καβάλας, ο κ. Ρήγας επεσήμανε ότι «χάρη στην υποστήριξη της ελληνικής Κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα συνεχίσουμε βασισμένοι στις δικές μας τεχνικές και επιχειρησιακές ικανότητες και θα πραγματοποιήσουμε αυτό το project: o Πρίνος θα αποτελέσει τον πρώτο αποθηκευτικό χώρο CO2 στη ΝΑ. Ευρώπη, επιδρώντας σημαντικά στην απανθρακοποίηση της βαριάς βιομηχανίας της περιοχής.  Η ιστορία του Πρίνου δείχνει ότι η ιδιωτική βιομηχανία διαδρματίζει έναν καίρο ρόλο όταν κυβερνήσεις και ρυθμιστικές αρχές δουλεύουν μαζί της – τότε μπορούμε να κάνουμε την διαφορά».

Και ο Διευθύνων Σύμβουλος του ομίλου Energean κατέληξε: «Υπάρχουν διαθέσιμα κεφάλαια για τους υπεύθυνους operators στον χώρο του φυσικού αερίου και του πετρελαίου, για τις εταιρίες που λαμβάνουν στα σοβαρά ως προτεραιότητα το Περιβάλλον, την Κοινωνία και την Εταιρική Διακυβέρνηση, τα κριτήρια ESG, και οι οποίες δεν μιλούν απλώς, αλλά πράττουν. Ας δούμε την πορεία της Energean: προχωρήσαμε στην ενεργειακή μετάβαση και, πλέον, είμαστε εστιασμενοι κατά 80% στο φυσικό αέριο. Η ένταση των εκπομπών μας μειώθηκε στα 9 kgCO2e/boe, σαφώς κάτω από τον μέσο όρο του κλάδου μας. Τώρα, πραγματοποιούμε άλλο ένα βήμα, με την συμπαράσταση της ελληνικής Κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης με ταυτόχρονη επίδραση τόσο στην συνέχεια της δικής μας μετάβασης, όσο και της μετάβασης της βαριάς βιομηχανίας στην περιοχή».

Το θέμα του πάνελ του East Mediterranean Gas Forum ήταν η προσπάθεια απανθρακοποίησης στην προμήθεια φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο και εκτός του κ. Ρήγα σε αυτό συμμετείχαν ο Υπουργός Πετρελαίου της Αιγύπτου Tarek El Molla, ο Υπουργός Ενέργειας της Κύπρου Γιώργος Παπαναστασίου, η Υφυπουργός Ενέργειας της Ελλάδας Αλεξάνδρα Σδούκου, ο γενικός γραμματέας του EMGF Osama Mobarez, o CEO της IGI Poseidon Fabrizio Mattana και ο Πρόεδρος της ΕΔΕΥΕΠ Ρίκαρντ Σκούφιας. 

Νέες πρωτοβουλίες για το Κλίμα

Σημειώνεται ότι η Energean δεσμεύθηκε και στις δύο νέες πρωτοβουλίες που παρουσιάσθηκαν στο πλαίσιο του COP28 στην προσπάθεια για την επίτευξη του μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών αερίου του θερμοκηπίου (net zero). Πρόκειται, συγκεκριμένα, για: 

1. Το Oil & Gas Decarbonization Charter (OGDC), το οποίο έχει ως στόχο την επιτάχυνση των δράσεων για το Κλίμα στη βιομηχανία φυσικού αερίου και πετρελαίου. Επιμέρους στόχοι είναι η επίτευξη του net zero (ουδέτερο ισοζύγιο εκπομπών αερίων θερμοκηπίου) το αργότερο ως το 2050, ο τερματισμός της καύσης αερίων, με την εξαίρεση συνθηκών ασφαλείας (zero routine flaring), ως το 2030 καθώς και η επίτευξη σχεδόν μηδενικών εκπομπών μεθανίου στην ατμόσφαιρα. 
2. Το Industrial Transition Accelerator (ITA) που στοχεύει στην επιτάχυνση της απανθρακοποίησης στους βιομηχανικούς τομείς που εκπέμπουν τις περισσότερες εκπομπές CO2. Μέσω του ΙΤΑ, κυβερνήσεις, τεχνικοί εμπειρογνώμονες και χρηματοδοτικοί οργανισμοί ενθαρρύνονται να συνεργαστούν στενά με τις βιομηχανίες για τις απαιτούμενες επενδύσεις και την έγκαιρη ολοκλήρωση των projects προκειμένου να επιτευχθεί η μείωση των εκπομπών CO2.