Ερχονται καύσωνες και πυρκαγιές: Πάμε για πρώιμο καλοκαίρι ενώ κάθε μήνα σπάει κι ένα νέο ρεκόρ ζέστης

Πριν από περίπου έναν μήνα, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Βασίλης Κικίλιας  έλεγε ότι «η φετινή αντιπυρική περίοδος θα είναι πολύ δύσκολη». Σχεδόν πριν… αλέκτορα φωνήσαι, η πρόβλεψη αυτή φαίνεται να επιβεβαιώνεται: οι θερμοκρασίες-ρεκόρ που καταγράφονται σε όλο το βόρειο ημισφαίριο, αλλά και στη χώρα μας, οδηγούν σε έναν πρόωρο συναγερμό, καθώς ο εφιάλτης των πυρκαγιών φέτος ξεκίνησε πολύ νωρίτερα από οποιαδήποτε άλλη χρονιά.

Οι αριθμοί, επειδή έχουν το προσόν να λένε την αλήθεια, μπορούν να αποκαλύψουν το μέγεθος που έχει ήδη λάβει το πρόβλημα. Μόνο σε ένα διήμερο, συγκεκριμένα το περασμένο Σαββατοκύριακο, σε ολόκληρη τη χώρα καταγράφηκαν 88 αγροτοδασικές πυρκαγιές. Από αυτές, οι 80 κατασβέστηκαν άμεσα, ενώ για τις υπόλοιπες οι πυροσβεστικές δυνάμεις χρειάστηκε να δώσουν μάχες οι οποίες θυμίζουν τα δυστοπικά σκηνικά που ζούμε σχεδόν κατά κανόνα τους καλοκαιρινούς μήνες.

Αυτό δεν ήταν κάτι τυχαίο, καθώς συνεχίστηκε με μεγαλύτερη ένταση μέσα στην εβδομάδα που διανύσαμε. Ετσι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, σε ένα μόνο 24ωρο, αυτό της περασμένης Τετάρτης, εκδηλώθηκαν σε διάφορες περιοχές της χώρας συνολικά 67 αγροτοδασικές πυρκαγιές. Από αυτές, σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι 56 αντιμετωπίστηκαν στο αρχικό τους στάδιο, με τις υπόλοιπες 11 να χρειάζονται πολύωρες μάχες από τις πυροσβεστικές δυνάμεις. Σε επίπεδο τριμήνου τώρα, σύμφωνα πάντα με την Πυροσβεστική, το α’ τρίμηνο του 2024 εκδηλώθηκαν συνολικά 2.378 αγροτοδασικές πυρκαγιές, ενώ το αντίστοιχο περσινό διάστημα είχαν εκδηλωθεί 2.367.

Η Πυροσβεστική μπορεί να καταγράφει τις πυρκαγιές που εμφανίζονται πρόωρα και την εξέλιξή τους, όμως αυτό που δεν είναι σε θέση να πει, τουλάχιστον επισήμως, είναι τα αίτια εκδήλωσής τους. Αυτό είναι μια διαδικασία την οποία αναλαμβάνουν τα κατά τόπους ανακριτικά γραφεία, καθώς και τα κλιμάκια της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ). Ομως η πικρή αλήθεια είναι ότι ουσιαστικά πρόκειται για μια… τυπική διαδικασία, καθώς όλοι γνωρίζουμε τον βασικό συνδυασμό παραγόντων που τις ευνοεί: είναι οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες για την εποχή, το παρατεταμένο διάστημα ξηρασίας, που με τη σειρά τους οφείλονται στην κλιματική κρίση και το «Ελ Νίνιο».

Το «Copernicus»
Υπό άλλες συνθήκες, όλα αυτά θα ήταν υπόθεση που αντιμετωπίζουμε συνήθως τον Αύγουστο. Η καταφανέστατα πρόωρη εμφάνιση του προβλήματος έχει οδηγήσει σε πολλές περιπτώσεις τις κατά τόπους αρχές να αιτούνται την κατά συνθήκη άμεση έναρξη της αντιπυρικής περιόδου. Ενδεικτικό του μεγέθους της ανησυχίας που επικρατεί είναι ότι οι πυροσβεστικές και άλλες αρχές διαφόρων περιοχών της χώρας στις οποίες εμφανίστηκαν οι πυρκαγιές πολύ νωρίτερα από το αναμενόμενο αιτήθηκαν την πρόωρη κατ’› εξαίρεση έναρξη της αντιπυρικής περιόδου, παρά το γεγονός ότι ο αρμόδιος υπουργός έχει ήδη προαναγγείλει ότι αυτή ξεκινά πολύ νωρίτερα, αίτημα που έγινε δεκτό. Και παρά το γεγονός ότι οι προετοιμασίες για τη φετινή μάχη με τις πυρκαγιές είναι οργιώδεις από τον χειμώνα ήδη!



Ηλεκτρικό σύστημα: «Stress test» από τρεις συνεχόμενους καύσωνες

Για  πρώτη φορά στην ιστορία το ηλεκτρικό σύστημα θα αντιμετωπίσει τόσο υψηλές θερμοκρασίες για περισσότερες από δύο εβδομάδες

Οι αλλεπάλληλοι καύσωνες δοκιμάζουν τις αντοχές του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας. Οι επίμονες υψηλές θερμοκρασίες  που σαρώνουν την Ελλάδα καταπονούν τα δίκτυα ηλεκτρισμού, αυξάνοντας τον κίνδυνο για διακοπές ρεύματος.  Πάντως, το τελευταίο δεκαήμερο, παρά τους «δίδυμους» καύσωνες,  το σύστημα του ΑΔΜΗΕ ανταποκρίθηκε με ελάχιστα προβλήματα που επιλύθηκαν άμεσα. Όσο για εκείνο του ΔΕΔΔΗΕ αντιμετώπισε πολλές προκλήσεις σε διάφορες περιοχές της Αττικής, καθώς υπερθερμάνσεις σε μετασχηματιστές και γραμμές μέσης τάσης άφησαν δίχως ρεύμα για κάποιες ώρες χιλιάδες καταναλωτές σε διάφορες περιοχές της Ηλιούπολης, των Αγίων Αναργύρων, του Κέντρου της Αθήνας κ.ά..

Το τρίτο συνεχόμενο κύμα καύσωνα ωστόσο, το οποίο έρχεται από εβδομάδα,  θέτει το σύστημα σε κατάσταση συναγερμού. Όπως αναφέρει στον «ΟΤ» τεχνικό στέλεχος  του Διαχειριστή του συστήματος, «είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που αντιμετωπίζουμε τρεις αλλεπάλληλους καύσωνες και με τόσο υψηλές θερμοκρασίες, οπότε έπειτα από ένα καυτό δεκαήμερο και με τα 45άρια να συνεχίζονται και την επόμενη εβδομάδα μπαίνουμε σε …άγνωστα πεδία».

Η ζήτηση

Η  ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας από την ερχόμενη Τρίτη και Τετάρτη εκτιμάται ότι θα κινηθεί σε …τροχιά ρεκόρ, ενδεχομένως και πάνω από 11.000 MW, καθώς αναμένονται ανώτατες θερμοκρασίες μεταξύ  44 και 46 βαθμών Κελσίου  σε  πολλές περιοχές της χώρας.

Σε κάθε περίπτωση, τα στελέχη  του ΑΔΜΗΕ δεν ανησυχούν ούτε για τα υψηλά μεσημεριανά φορτία, ούτε για τις απογευματινές και βραδινές ώρες οπότε παρατηρείται σημαντική πίεση στο ηλεκτρικό σύστημα καθώς σταματά η  παραγωγή των φωτοβολταϊκών. Όταν πέφτει ο ήλιος, το σύστημα στηρίζουν όλες οι διαθέσιμες θερμικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο φυσικό αέριο και λιγνίτη. Άλλωστε και στους δύο προηγούμενους καύσωνες του Ιουλίου περί τα 1.300 MW έδιναν οι δύο νέες μονάδες φυσικού αερίου της Μυτιληναίος στον Άγιο Νικόλαο Βοιωτίας και λιγνίτη της ΔΕΗ στην Πτολεμαΐδα.

Επίσης, σε ικανοποιητικό επίπεδο βρίσκονται και οι ταμιευτήρες των υδροηλεκτρικών της ΔΕΗ. Για τις μεσημεριανές ώρες αιχμής υψηλή είναι η παραγωγή των ηλιακών συστημάτων τις μεσημεριανές ώρες, αλλά και των αιολικών τις ημέρες που φυσάει.

Επίσης, σημαντική ασφάλεια παρέχουν και οι εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες έχουν ενισχυθεί και από τη  νέα γραμμή διασύνδεσης με τη Βουλγαρία που έχει τεθεί  σε δοκιμαστική λειτουργία. Για παράδειγμα την περασμένη Πέμπτη οπότε καταγράφηκε κορύφωση της ζήτησης (με 10.059 MW), η συνεισφορά των μονάδων φυσικού αερίου  στο ενεργειακό μίγμα ήταν στο   42,5%, των ΑΠΕ στο 18,9%,των εισαγωγών στο 16,7%, των λιγνιτικών στο 10,8% και των υδροηλεκτρικών στο 6,5%.

Δοκιμάζεται το σύστημα

Πάντως, από τις 12 Ιουλίου το σύστημα δοκιμάζεται με τη ζήτηση να κινείται στα …υψηλά των προβλέψεων σε απόλυτη συμφωνία με τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας. Ειδικότερα, η αιχμή της ζήτησης (μεσημέρι στις 3 μ.μ.) ήταν χθες στa 9.987 MW, την Πέμπτη στα 10.059 MW,  την Τετάρτη και την Τρίτη στα 9.596 MW. Υψηλά είχε κινηθεί η ζήτηση και τις πρώτες ημέρες του καύσωνα στις 13, 14 και 15 Ιουλίου.

Ο κίνδυνος λόγω των παρατεταμένων υψηλών θερμοκρασιών εντοπίζεται στο ενδεχόμενο πιθανών   βλαβών στις γραμμές μεταφοράς και διανομής ή στις παλιές και καταπονημένες λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ, οι οποίες δουλεύουν εδώ και μέρες στο «φουλ». Γι΄αυτό, το τεχνικό προσωπικό του ΑΔΜΗΕ έχει ξεκινήσει έκτακτους ελέγχους στον κρίσιμο εξοπλισμό του συστήματος προκειμένου να προλάβει τυχόν αστοχίες.