Νέο τοπίο διαμορφώνεται στις μεταβιβάσεις ακινήτων από την 1η Ιανουαρίου 2024 καθώς καταργείται η βεβαίωση για μη οφειλή του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) ενώ τα πιστοποιητικά που είναι απαραίτητα για να ολοκληρωθεί μια μεταβίβαση ακινήτων θα συγκεντρώνεται ηλεκτρονικά από τον συμβολαιογράφο μέσα από την πλατφόρμα του Ηλεκτρονικού Φακέλου Ακινήτου.

Με τη νέα ρύθμιση, οι πολίτες απαλλάσσονται από το πιστοποιητικό μη οφειλής ΤΑΠ για το οποίο ήταν υποχρεωμένοι να περιμένουν τουλάχιστον από έναν έως και εννέα μήνες προκειμένου να το παραλάβουν από τους Δήμους.

Με βάση το νέο καθεστώς το Κτηματολόγιο θα ενημερώνει τον δήμο ο οποίος με τη σειρά του θα ελέγχει αν υπάρχει οφειλή ΤΑΠ και εφόσον υπάρχει τότε θα βεβαιώνεται το χρέος και θα εισπράττεται μέσω της εφορίας. Με αυτό το τρόπο οι ιδιοκτήτες και αγοραστές ακινήτων δεν θα ταλαιπωρούνται στις ουρές στις δημοτικές υπηρεσίες.

Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις:

1. Βεβαίωση ΤΑΠ. Το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ελληνικό Κτηματολόγιο», με την ολοκλήρωση καταχώρισης κάθε εγγραπτέας πράξης με την οποία μεταβιβάζεται η κυριότητα ακινήτου, ενημερώνει τον Δήμο, στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το ακίνητο, α) για το εμβαδόν του ακινήτου, του οποίου η κυριότητα μεταβάλλεται, και β) για τα στοιχεία του δικαιοπάροχου και του αποκτώντα την κυριότητα του ακινήτου, όπως αυτά καταχωρίζονται στη βάση δεδομένων του Ελληνικού Κτηματολογίου με την καταχώριση κάθε εγγραπτέας πράξης. Μετά την ενημέρωση τυχόν οφειλή Τέλους Ακίνητης Περιουσίας βεβαιώνεται και εισπράττεται από τον υπόχρεο δικαιοπάροχο του αποκτώντα κατά τις ισχύουσες διατάξεις στην Ταμειακή Υπηρεσία του δικαιούχου Δήμου.
2. Κτηματολογικό διάγραμμα. Καταργείται η πολλαπλή προσκόμιση αποσπάσματος κτηματολογικού διαγράμματος σε περίπτωση διηρημένων ιδιοκτησιών που βρίσκονται εντός του ιδίου οικοπέδου. Σήμερα, εάν κάποιος ενδιαφέρεται να αγοράσει ξεχωριστές οριζόντιες ιδιοκτησίες σε μια πολυκατοικία πρέπει να επισυνάψει στο συμβόλαιο τρία αποσπάσματα κτηματολογικού διαγράμματος τα οποία δείχνουν ακριβώς το ίδιο οικόπεδο με το αντίστοιχο κόστος.
3. Ηλεκτρονικός Φάκελος Ακινήτου. Παράλληλα με την εφαρμογή του Ηλεκτρονικού Φακέλου Ακινήτου η συλλογή των εγγράφων θα πραγματοποιείται από τον συμβολαιογράφο που συντάσσει το συμβόλαιο μεταβίβασης ακινήτου μετά από εξουσιοδότηση των συμβαλλόμενων. Ο συμβολαιογράφος τον οποίο εξουσιοδοτούν ο αγοραστής και ο πωλητής του ακινήτου αναλαμβάνει να συγκεντρώσει ηλεκτρονικά τα πιστοποιητικά μέσω της πλατφόρμας e-Μεταβίβαση η οποία «τρέχει» στη ψηφιακή πύλη του δημοσίου gov.gr Το νέο σύστημα αφορά αποκλειστικά συμβάσεις μεταξύ φυσικών προσώπων επί εμπραγμάτων δικαιωμάτων επί ακινήτων σε περιοχές που έχουν κτηματογραφηθεί και λειτουργεί Κτηματολογικό Γραφείο. Μέσω της νέας πλατφόρμας θα αντλούνται ηλεκτρονικά όλα τα δικαιολογητικά που είναι απαραίτητα για να ολοκληρωθεί μια αγοραπωλησία μέσα σε λίγα 24ωρα.

Τα πιστοποιητικά που περιέχει ο «Ηλεκτρονικός Φάκελος Ακινήτου» είναι:

• Τίτλος κτήσης (συμβόλαιο ή αντίγραφο κτηματολογικού φύλλου)
• Πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ
• Αποδεικτικό ενημερότητας
• Αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας.
• Πιστοποιητικό Πληρότητας Ταυτότητας Κτιρίου/ Διηρημένης Ιδιοκτησίας, Τυχόν δήλωση υπαγωγής στον ν. 4178/2013 ή στον ν. 4495/2017 και βεβαίωση εξόφλησης του οικείου προστίμου κατά τα οριζόμενα στους ανωτέρω νόμους,
• Σχέδια (κατόψεις) του μηχανικού
• Πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης
• Τοπογραφικό διάγραμμα και στοιχεία/σχέδια οικοδομικής άδειας (στέλεχος, διάγραμμα κάλυψης, κατόψεις, τοπογραφικό)
• Απόσπασμα Κτηματολογικού Διαγράμματος.

Ακόμα και στο μισό μπορεί να μειωθεί ο χρόνος για μια μεταβίβαση ακινήτου με την κατάργηση της βεβαίωσης μη οφειλής Τέλους Ακίνητης Περιουσίας που προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης «Επιτάχυνση των διαδικασιών ολοκλήρωσης του Ελληνικού Κτηματολογίου» το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση.

Σύμφωνα με την νέα διάταση η βεβαίωση μη οφειλής ΤΑΠ από «πονοκέφαλος» για το πολίτη γίνεται «άγχος» για τους δήμους. Με το που προχωράει μια μεταβίβαση το Κτηματολόγιο θα ενημερώνει για την πράξη αυτή τον Δήμο ο οποίος με τη σειρά του θα ελέγχει αν υπάρχει οφειλή ΤΑΠ. Εαν υπάρχει, τότε θα βεβαιώνεται το χρέος και θα εισπράττεται μέσω της Εφορίας.

Έτσι οι δήμοι δεν θα χάνουν τα χρήματα τους ενώ οι ιδιοκτήτες και αγοραστές ακινήτων δεν θα ταλαιπωρούνται στις ουρές που δημιουργούνται στις δημοτικές υπηρεσίες. Οι δε συμβολαιογράφοι θα μπορούν πιο εύκολα να ετοιμάζουν το φάκελο του ακινήτου ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2024 ενεργοποιείται ο ψηφιακός φάκελος ακινήτου.

Σύμφωνα με τη διάταξη του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου:

Το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ελληνικό Κτηματολόγιο», με την ολοκλήρωση καταχώρισης κάθε εγγραπτέας πράξης με την οποία μεταβιβάζεται η κυριότητα ακινήτου, ενημερώνει τον Δήμο, στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το ακίνητο,

α) για το εμβαδόν του ακινήτου, του οποίου η κυριότητα μεταβάλλεται, και

β) για τα στοιχεία του δικαιοπάροχου και του αποκτώντα την κυριότητα του ακινήτου, όπως αυτά καταχωρίζονται στη βάση δεδομένων του Ελληνικού Κτηματολογίου με την καταχώρηση κάθε εγγραπτέας πράξης.

Μετά από την ενημέρωση, τυχόν οφειλή Τέλους Ακίνητης Περιουσίας βεβαιώνεται και εισπράττεται κατά τις ισχύουσες διατάξεις στην Ταμειακή Υπηρεσία του δικαιούχου Δήμου.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, καθορίζονται η διαδικασία ενημέρωσης του πρώτου εδαφίου και ρυθμίζονται ειδικότερα ζητήματα διαλειτουργητικοτήτων με άλλα πληροφοριακά συστήματα ή μητρώα του δημόσιου τομέα, τα τεχνικά και οργανωτικά μέτρα για την ασφάλεια της επεξεργασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και κάθε αναγκαία, τεχνική ή άλλη, λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος».