Παρέμβαση Μανιάτη και Αιχμηρή Απάντηση Κάλας για την Τουρκία και το Ενεργειακό Καλώδιο

Ελληνικό ενδιαφέρον είχε η πρόσφατη κλειστή ενημέρωση της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας, στην ομάδα των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε κυρίως σε διεθνή ζητήματα όπως η Ουκρανία, η Ρωσία, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και τα Δυτικά Βαλκάνια. Ωστόσο, η ελληνική διάσταση της ενημέρωσης ήρθε στο προσκήνιο με την παρέμβαση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Γιάννη Μανιάτη, ο οποίος έθεσε ένα ζήτημα υψηλής ευαισθησίας για την Αθήνα.

Η Ερώτηση Μανιάτη για Τουρκία και Κυπριακό

Ο κ. Μανιάτης ρώτησε ευθέως πώς αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη στάση της Τουρκίας, η οποία, όπως σημείωσε, επιχειρεί να παρουσιαστεί ως αμυντικός εταίρος της ΕΕ, ενώ ταυτόχρονα:

• Κατέχει το 37% της Κύπρου,

• Διατηρεί το casus belli απέναντι στην Ελλάδα,

• Παραβιάζει τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο ευρωβουλευτής στο ευρωπαϊκό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης, γνωστό και ως “το καλώδιο”, με χρηματοδότηση 650 εκατ. ευρώ, το οποίο, όπως είπε, παρεμποδίζεται συστηματικά από την τουρκική πλευρά.

Απάντηση – Έκπληξη από την Κάλας

Η απάντηση της Κάγια Κάλας αιφνιδίασε πολλούς από τους παριστάμενους ευρωβουλευτές:

«Εγώ η ίδια ζήτησα τρεις φορές από τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών να σταματήσει τις παρεμβάσεις και τα αποτελέσματα είναι αυτά που ξέρετε», φέρεται να δήλωσε, αφήνοντας να εννοηθεί η περιορισμένη αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής διπλωματίας απέναντι στην Άγκυρα.

Η δήλωση αυτή προκάλεσε έκπληξη, ειδικά σε όσους είναι γνώστες των ελληνοτουρκικών σχέσεων και των δυσκολιών που αντιμετωπίζει το στρατηγικό έργο διασύνδεσης.

Συνεχής Πίεση από τον Μανιάτη

Αξίζει να σημειωθεί ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που ο Γιάννης Μανιάτης θέτει το συγκεκριμένο ζήτημα στην Κάλας. Είχαν προηγηθεί δύο επίσημες επιστολές προς την Ύπατη Εκπρόσωπο, με στόχο την ενεργοποίηση της Επιτροπής απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα και την προστασία των ευρωπαϊκών συμφερόντων στον τομέα της ενέργειας.

Μόνιμο αγκάθι στις διμερείς σχέσεις παραμένει το Κυπριακό.

Έντονη -αν και ανεκδήλωτη ως τώρα- είναι η ανησυχία της ελληνικής κυβέρνησης για τη συμπεριφορά της Τουρκίας, ενόψει της συνάντησης κορυφής μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τον Σεπτέμβριο στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Η αποκλιμάκωση και τα σύννεφα

Παρά το γεγονός ότι η ελληνοτουρκική προσέγγιση έχει πετύχει μια πολύμηνη αποκλιμάκωση της έντασης στο Αιγαίο, την τακτική επαφή των δυο ηγετών και τον τελευταίο καιρό την εγκατάσταση της «κόκκινης τηλεφωνικής γραμμής» Αθήνας- Άγκυρας, τα σύννεφα που καταγράφει η ελληνική πλευρά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν μπορούν να αγνοηθούν.

Αντίθετα δημιουργούν απαισιοδοξία για μια ουσιαστική προσπάθεια επίλυσης του θέματος της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ μεταξύ των δυο χωρών, κάτι που προετοιμάζεται με πολλή προσοχή και θα μπορούσε υπό προϋποθέσεις να εκκινήσει τον Σεπτέμβριο.

Ωστόσο τον τελευταίο καιρό είναι πολλά τα σημάδια που δείχνουν ότι η πολιτική ηγεσία της γειτονικής μας χώρας δεν είναι διατεθειμένη να απαρνηθεί το παραμικρό από τις αναθεωρητικές της απόψεις, που τη φέρνουν σε πλήρη αντίθεση με όλες τις χώρες που αποδέχονται το Διεθνές Δίκαιο και, κυρίως, το Δίκαιο της Θάλασσας.

Η πιο πρόσφατη ένδειξη της τουρκικής αδιαλλαξίας ήταν το επεισόδιο νότια της Κάσου και της Καρπάθου, όπου η Τουρκία ,επικαλούμενη το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αξίωσε από το ιταλικό ερευνητικό πλοίο να ζητήσει την άδεια της Άγκυρας για τις έρευνές του!

Η κρίση απειλήθηκε με άμεση κλιμάκωση, ωστόσο το κόκκινο τηλέφωνο μεταξύ των δυο πρωτευουσών αποσόβησε τα χειρότερα. Αυτό που έμεινε όμως είναι η εμμονή της Τουρκίας σε πρακτικές και συμπεριφορές που κάθε άλλο παρά ευνοούν τον καλόπιστο διάλογο με την Ελλάδα, η επιβεβαίωση ότι αποτελεί αμετάθετη στρατηγική απόφαση της Άγκυρας η «Γαλάζια Πατρίδα», με δεδομένο ότι αυτή η κρίση δεν ήταν η πρώτη.

Το μόνιμο αγκάθι

Είχε προηγηθεί πριν μερικές εβδομάδες η απίστευτη τουρκική αξίωση να ζητηθεί από την κυβέρνησή της… άδεια από την Ελλάδα για τη δημιουργία δυο θαλασσών πάρκων, ένα στο Αιγαίο κι άλλο ένα στο… Ιόνιο πέλαγος! Δηλαδή η Αθήνα έχει καταγράψει ότι με κάθε ευκαιρία η Άγκυρα δείχνει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την ανελαστική της απόφαση να διεκδικήσει σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο τη συγκυριαρχία της, με κάθε κόστος.

Κι είναι εύλογο, διπλωματικοί κύκλοι στην ελληνική πρωτεύουσα να αναρωτιούνται αν με τέτοια συμπεριφορά εκ μέρους της Τουρκίας, είναι δυνατή η έναρξη, έστω, συζητήσεων για οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, όπως μερικοί φιλοδοξούν να δρομολογήσουν στη συνάντηση του Σεπτεμβρίου.

Και βέβαια, μόνιμο αγκάθι στις διμερείς σχέσεις παραμένει το Κυπριακό, με τον τουρκοκύπριο ηγέτη Ερσίν Τατάρ να αρνείται την πρόταση του ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, για συνάντηση των αντιμαχόμενων πλευρών με την απεσταλμένη του ΟΗΕ στις 13 Αυγούστου. Η μια αδιάλλακτη στάση πίσω από την άλλη…

Πολλοί αποδίδουν αυτή τη σκλήρυνση της στάσης Ερντογάν, στα αδιέξοδα που ο ίδιος έχει οδηγήσει τη χώρα του: Η τουρκική οικονομία συνεχίζει να βυθίζεται, η οξεία αντιπαράθεση με το Ισραήλ απομακρύνει ακόμα περισσότερο τη σημερινή Τουρκία από τη δημοκρατική Δύση, ενώ το κυβερνών κόμμα και ο ίδιος ο Ερντογάν υφίστανται μια σοβαρή δημοσκοπική καθίζηση, καθώς το βασικό αντιπολιτευόμενο κόμμα των Κεμαλιστών, προηγείται στις μετρήσεις της τουρκικής κοινής γνώμης έως και 7%.

Παρ’ όλα αυτά η Αθήνα δεν αλλάζει τη βασική της στρατηγική, που είναι η διατήρηση των χαμηλών τόνων ανάμεσα στις δυο πλευρές του Αιγαίου, και η προσπάθεια η συνάντηση του Σεπτεμβρίου να δρομολογήσει εξελίξεις ουσιαστικής προσπάθειας επίλυσης του θέματος της υφαλοκρηπίδας. Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές.

www.imerisia.gr

Αγκυρα αντιμετωπίζει τα ελληνοτουρκικά αντικατοπτρίζουν οι δηλώσεις του προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, λίγα 24ωρα πριν από την επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην τουρκική πρωτεύουσα (13 Μαΐου).

Αν και ο κ. Ερντογάν έκανε άνοιγμα προς την Αθήνα σημειώνοντας ότι δεν υπάρχουν προβλήματα που δεν μπορεί να λυθούν, λίγο νωρίτερα είχε ανακοινώσει τη μετατροπή της Μονής της Χώρας σε τζαμί, με ένα μοντέλο παρόμοιο με εκείνο της Αγίας Σοφίας (δηλαδή με περιορισμένο αριθμό επισκεπτών).

Επί τούτου, πάντως, η ελληνική πλευρά υπενθύμισε τον οικουμενικό χαρακτήρα της Μονής της Χώρας, σημειώνοντας ότι η απόφαση των τουρκικών αρχών «αλλοιώνει και προσβάλλει τον χαρακτήρα της ως μνημείου παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO», που ανήκει στην ανθρωπότητα.

«Εμείς προσπαθούμε να αυξήσουμε τους φίλους μας. Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα που δεν μπορούμε να λύσουμε με τις χώρες της περιοχής μας. Πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει πόρτα που δεν μπορεί να ανοίξει ο διάλογος και οι διαπραγματεύσεις. Αρκεί να υπάρξει προσέγγιση με καλή πρόθεση και να δοθεί ευκαιρία στη διπλωματία.

Η συνέχεια σίγουρα θα έρθει με λίγη προσπάθεια και λίγη θυσία», είπε χαρακτηριστικά στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου ο κ. Ερντογάν, αναφερόμενος στις επισκέψεις του εμίρη του Κουβέιτ, αλλά και του κ. Μητσοτάκη. Μάλιστα, με αφορμή αυτές τις επισκέψεις σημείωσε: «Σαν τον δικέφαλο αετό των Σελτζούκων θα αναζητήσουμε τον τρόπο να αναπτύξουμε τις σχέσεις μας και με την Ανατολή και με τη Δύση στη βάση των κοινών συμφερόντων μας».

Οι προετοιμασίες για την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Αγκυρα έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί και η συνάντηση των δύο ηγετών, που θα ξεκινήσει το μεσημέρι της ερχόμενης Δευτέρας, αναμένεται να πραγματοποιηθεί σε θετικό κλίμα. Στην τουρκική πλευρά θεωρούν πως έχει δημιουργηθεί κλίμα εμπιστοσύνης και συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών και τώρα επιθυμούν την υπογραφή νέων συμφωνιών, όπως πολιτικής προστασίας και επιχειρηματικών πρωτοβουλιών.

Ο πρόεδρος της Τουρκίας και ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται να έχουν κι άλλες συναντήσεις το καλοκαίρι στη σύνοδο του ΝΑΤΟ, όπως και τον Σεπτέμβριο στον ΟΗΕ, γεγονός που θεωρείται πως θα βοηθήσει στη συνεργασία των δύο χωρών.

Ως προς τη Μονή της Χώρας, Τούρκοι αναλυτές τονίζουν πως το επόμενο διάστημα θα υπάρχουν πράξεις και δηλώσεις που θα έχουν στόχο τη συσπείρωση των ισλαμιστών, καθώς η μεγάλη άνοδος του ακραίου ισλαμικού κόμματος Νέα Ευημερία, το οποίο στις δημοτικές εκλογές του περασμένου Μαρτίου έλαβε το 6% των ψήφων, προκαλεί προβληματισμό στο κυβερνητικό επιτελείο. Αυτός ίσως είναι και ο λόγος που ο κ. Ερντογάν μίλησε για «στρατηγική τύφλωση» της Ευρώπης.

Η Τουρκία είναι η μόνη διέξοδος από τη διελκυστίνδα στην οποία έχει εγκλωβιστεί η Ευρώπη εξαιτίας του ανταγωνισμού των δυνάμεων στην Ανατολή και τη Δύση της Ευρώπης. Οσο πιο γρήγορα οι Ευρωπαίοι ηγέτες δουν και αποδεχθούν αυτή την πραγματικότητα, τόσο καλύτερα θα είναι γι’ αυτούς».

kathimerini.gr