Το meteokav.gr δημοσίευσε βίντεο που καταγράφει την πορεία της αφρικανικής σκόνης πάνω από την Ελλάδα, με ιδιαίτερη έμφαση στην περιοχή της Καβάλας. Όπως φαίνεται στο υλικό, η σκόνη παρέμεινε στην ατμόσφαιρα της πόλης την Τρίτη 26 Μαρτίου και αναμένεται να αρχίσει σταδιακά να υποχωρεί την Πέμπτη 27 Μαρτίου.

Η πλήρης «αποχώρησή» της από τη βόρεια Ελλάδα και την Καβάλα προβλέπεται να ολοκληρωθεί την Παρασκευή 28 Μαρτίου. Το φαινόμενο προκάλεσε σημαντική επιβάρυνση στην ατμόσφαιρα, με περιορισμένη ορατότητα και επιπτώσεις στην αναπνοή, ιδιαίτερα για ευπαθείς ομάδες.

Η παρακολούθηση τέτοιων φαινομένων είναι κρίσιμη για την έγκαιρη ενημέρωση των πολιτών και τη λήψη προληπτικών μέτρων.

To υπουργείο Υγείας, μετά τις μετεωρολογικές προγνώσεις αναφορικά με την εκδήλωση φαινομένων μεταφοράς αφρικανικής σκόνης από αύριο 9/5, εξέδωσε εγκύκλιο με θέμα «Προστασία της Δημόσιας Υγείας στην περίπτωση μεταφοράς αφρικανικής σκόνης».

Με την εν λόγω εγκύκλιο παρέχονται συστάσεις και γενικά μέτρα προφύλαξης της υγείας του πληθυσμού εξαιτίας της επιβάρυνσης της ποιότητας της ατμόσφαιρας.

Τι αναφέρεται στη νέα εγκύκλιο του υπουργείου Υγείας
Η μεταφορά σκόνης από την έρημο Σαχάρα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της συγκέντρωσης των αιωρούμενων σωματιδίων στην ατμόσφαιρα. Ανάλογα με την εκτίμηση των μέσων ημερήσιων (24ωρων) επιπέδων συγκέντρωσης των αιωρούμενων σωματιδίων, όπως ανακοινώνεται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες (Υπουργείο Περιβάλλοντος, Υπηρεσίες Περιβάλλοντος των Π.Ε.) και για συγκεντρώσεις μεγαλύτερες από 50 μg/m3, οι συστάσεις και τα μέτρα προστασίας του πληθυσμού έχουν ως εξής:

Διευκρινίζεται ότι σε ό,τι αφορά τις προτεινόμενες συστάσεις και μέτρα προστασίας του πληθυσμού για την Περιφέρεια Αττικής, το κοινό μπορεί να ενημερώνεται από την ιστοσελίδα του υπουργείου Υγείας, ενώ για τις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας η αρμοδιότητα ενημέρωσης ανήκει στον οικείο περιφερειάρχη

Η λήψη μέτρων που προτείνει το υπουργείο για την προφύλαξη του πληθυσμού:
«Παραμονή σε κλειστούς χώρους. Σε περίπτωση που κατοικημένες περιοχές βρίσκονται εντός της ζώνης εκδήλωσης του επεισοδίου και επηρεάζονται από τη μεταφορά της σκόνης, προτείνονται η ελάττωση των άσκοπων μετακινήσεων και η παραμονή σε κλειστούς χώρους χωρίς απευθείας επικοινωνία με τον εξωτερικό αέρα (κλείσιμο παραθύρων, πορτών και λοιπών διόδων αέρα προς το εσωτερικό).

Εφόσον οι κατοικίες διαθέτουν σύστημα κλιματισμού, προτείνεται η χρήση του στη λειτουργία ανακύκλωσης του εσωτερικού αέρα, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η επιβάρυνση της ποιότητας του αέρα στους εσωτερικούς χώρους. Η επιλογή εισαγωγής “φρέσκου αέρα” που παρέχεται από ορισμένα συστήματα κλιματισμού πρέπει να απενεργοποιείται κατά τη διάρκεια του επεισοδίου για να αποφευχθεί η εισροή καπνού από το εξωτερικό περιβάλλον. Επίσης, είναι απαραίτητη η σωστή συντήρηση των φίλτρων των συστημάτων κλιματισμού».

Mε ποιον τρόπο μπορείτε να μειώσετε τις πηγές ρύπανσης του αέρα εντός του σπιτιού
«Μείωση των πηγών ρύπανσης του εσωτερικού αέρα εντός του σπιτιού. Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου πρέπει να αποφεύγονται το κάπνισμα στο εσωτερικό των κατοικιών, το μαγείρεμα με τη χρήση ψησταριάς, η χρήση τζακιού για ψήσιμο/μαγείρεμα/θέρμανση, η χρήση αεροζόλ και οποιασδήποτε άλλης πηγής που ενδέχεται να επιβαρύνει την ποιότητα του εσωτερικού αέρα».

Πληροφορίες σχετικά με την πρόγνωση της εξέλιξης των φαινομένων μεταφοράς σκόνης μπορούν να αναζητηθούν στη σελίδα του προγράμματος «Κοπέρνικος» της ΕΕ εδώ

Το υπουργείο Υγείας, τέλος, παρακολουθεί την εξέλιξη του φαινομένου και ανάλογα με την εκτίμηση των μέσων ημερήσιων επιπέδων συγκέντρωσης των αιωρούμενων σωματιδίων, όπως αυτή αποσταλεί από το αρμόδιο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, θα εκδώσει άμεσα συστάσεις για την προστασία του πληθυσμού, οι οποίες θα δημοσιευτούν στην ιστοσελίδα του υπουργείου.

iefimerida.gr

Το νέφος σκόνης έφτασε πάνω από την πόλη της Καβάλας στις 20:00 της 1/4/2024 και αποχώρησε στις 8:00 της 2/4/2024. Στο διάστημα αυτών των 12 ωρών η μέση συγκέντρωση του νέφους ήταν 344 μg/m3, με μέγιστη τιμή τα 955 μg/m3 στις 05:00 της 2/4.

Η δεύτερη εικόνα καταγράφηκε χθες 1/4 από τον Ευρωπαϊκό δορυφόρο Sentinel 5P και τον αισθητήρα TROPOMI και δείχνει την κατανομή του δείκτη αερολυμάτων (Aerosol Index), έναν ποιοτικό δείκτη που υποδεικνύει την αυξημένη παρουσία αερολυμάτων όπως η Αφρικανική σκόνη, η καύση βιομάζας και η ηφαιστειακή τέφρα.

Η μεταφορά σύννεφων σκόνης από την έρημο Σαχάρα γίνεται ολοένα και πιο συχνή και πιο εκτεταμένη, με την μεταφορά αιωρούμενων μεσόκοκκων (PM10) και λεπτόκοκκων (PM2.5) σωματιδίων, τα οποία καλύπτουν συχνά την Βαλκανική, την Ιταλική και την Ιβηρική χερσόνησο, και όχι μόνο.

Σύννεφα Αφρικανικής σκόνης, προερχόμενα κυρίως από την δυτική Σαχάρα, διασχίζουν πλέον τακτικά τον Ατλαντικό Ωκεανό και μεταφέρονται σε περιοχές της Καραϊβικής, την Λατινικής Αμερικής και των νοτίων πολιτειών των ΗΠΑ.

Το χειμώνα και την άνοιξη, η σκόνη της Βόρειας Αφρικής τείνει να μεταφερθεί προς το Ηνωμένο Βασίλειο και τη δυτική Ευρώπη, σε σχετικά χαμηλά υψόμετρα. Αντίθετα, από τα τέλη της άνοιξης έως τις αρχές του φθινοπώρου, οι άνεμοι της Σαχάρας μεταφέρουν τη σκόνη ψηλότερα στην ατμόσφαιρα και προς τα δυτικά, κατά μήκος του Ατλαντικού Ωκεανού.

Γενικά, παρατηρήθηκε μια απότομη αύξηση στη συχνότητα και την ένταση των εισβολών σκόνης από τη Σαχάρα τον χειμώνα στην Ευρώπη κατά την περίοδο 2020-2022, σε σύγκριση με την περίοδο 2003-2019.

Ενώ ο χειμώνας του 2023 ήταν συγκριτικά ήρεμος όσον αφορά τη σκόνη, τα ακραία φαινόμενα επιστρέφουν το 2024. Εκτός από την εισβολή Μαρτίου, ισχυροί άνεμοι έστειλαν σκόνη της ερήμου πάνω από τα Κανάρια Νησιά και βόρεια προς το Ηνωμένο Βασίλειο τον Ιανουάριο του 2024.

Η Ελλάδα δέχεται Αφρικανική σκόνη η οποία συνήθως προέρχεται από το Λιβυκό τμήμα της ερήμου Σαχάρα, όταν επικρατούν νότιοι άνεμοι με ταχύτητα που υπερβαίνει τα 15 m/sec. Το νέφος διασχίζει τον Κόλπο της Σύρτης και το Λιβυκό Πέλαγος και φτάνει στην Κρήτη σε εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις.

Ένα τυπικό γεγονός μεταφοράς Αφρικανικής σκόνης στην Ελλάδα διαρκεί συνήθως 2-3 ημέρες, συνήθως την άνοιξη και το καλοκαίρι. Τα επεισόδια μεταφοράς αθροιστικά μπορεί να φτάσουν σε διάρκεια και το 10% του έτους, γεγονός που δείχνει την σημαντική επίδρασή τους στην ποιότητα της ατμόσφαιρας μίας περιοχής που βρίσκεται στην ζώνη επίδρασης της Αφρικανικής σκόνης.

Μέχρι σήμερα δεν παρατηρήθηκαν επεισόδια μεταφοράς άμμου από την Σαχάρα τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο. Το επόμενο πρόβλημα που συνδέεται με την μεταφορά της Αφρικανικής σκόνης, δεν είναι η παρουσία και η συγκέντρωσή της, αλλά η χημική της σύσταση.

Πλήθος μελετών δείχνουν ότι η Αφρικανική σκόνη είναι εμπλουτισμένη σε φώσφορο και βαρέα μέταλλα. Μέταλλα όπως το αλουμίνιο, το πυρίτιο, ο σίδηρος και το τιτάνιο παρουσιάζουν υψηλές συγκεντρώσεις στην σκόνη. Ειδικό ενδιαφέρον έχει η παρουσία φωσφόρου στην σκόνη, καθώς η μεταφορά της εμπλουτίζει το έδαφος και τα επιφανειακά νερά της θάλασσας στο στοιχείο αυτό.

Κορύφωση της μεταφοράς αφρικανικής σκόνης και ένα σύντομο πέρασμα βροχής αναμένονται τις επόμενες ώρες. Επίσης όπως έχουμε ήδη αναφέρει ο καιρός από την Παρασκευή θα μπει σε τροχιά ανόδου της θερμοκρασίας.

Αναλυτικότερα, αύριο το ξημέρωμα-νωρίς το πρωί αναμένεται ένα σύντομο πέρασμα τοπικών βροχών. Έπειτα, ο καιρός θα παρουσιάσει σταδιακή βελτίωση και από το μεσημέρι ο καιρός θα έχει και ανοίγματα. Σχετικά με την αφρικανική σκόνη η μεταφορά που έχει ξεκινήσει θα κορυφωθεί αύριο το ξημέρωμα-πρωί (πιθανή εκδήλωση λασποβροχής). Έπειτα, η κατάσταση προοδευτικά θα βελτιωθεί, ωστόσο περιορισμένες ποσότητες σκόνης θα υπάρχουν κατά περιόδους στην ατμόσφαιρα τουλάχιστον μέχρι και την Τρίτη (πιθανή κάποια νέα μεταφορά μέσα στο διάστημα αυτό θα υπάρξει ενημέρωση).

Την Παρασκευή αίθριος με πιθανότητα για τοπικές θαλάσσιες ομίχλες. Από το Σάββατο μέχρι και την Δευτέρα αναμένονται τοπικές νεφώσεις κατά περιόδους και πιθανότητα για πρόσκαιρες τοπικές ομίχλες (λεπτομέρειες θα εκδίδονται ξεχωριστά για κάθε μέρα).

Η θερμοκρασία θα παρουσιάζει σταδιακή άνοδο μέχρι και την Δευτέρα. Η άνοδος της θερμοκρασίας θα είναι σημαντικότερη ως προς τις ελάχιστες τιμές και θα γίνει ιδιαίτερα αντιληπτή στα ορεινά και στις ηπειρωτικές περιοχές. Σε γενικές γραμμές οι μέγιστες θα φτάσουν κατά μέσο όρο τους 22°C στα ηπερωτικά πεδινά, τους 20°C στα ορεινά και τους 19°C στα παράκτια.

Από την Τρίτη αναμένεται μικρή πτώση της θερμοκρασίας που θα παραμείνει όμως σε ψηλά για την εποχή επίπεδα ενώ δεν διαφαίνεται μέχρι περίπου τις 5 Απριλίου κάποια σημαντική μεταβολή στον καιρό. Για κάθε νεότερο www.meteokav.gr .

menoumekavala.gr