Πώς κλείστηκε η εκεχειρία ΗΠΑ–Ιράν

Το παρασκήνιο πίσω από τη συμφωνία για δίμηνη κατάπαυση πυρός μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αποκαλύπτει το Axios, φωτίζοντας τις έντονες διεργασίες σε Ουάσινγκτον, Τεχεράνη και Τελ Αβίβ.

Καθοριστικό ρόλο φέρεται να έπαιξε ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος έδωσε το «πράσινο φως» στους διαπραγματευτές του Ιράν να κινηθούν προς συμφωνία, για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου.

Χαοτικές διαπραγματεύσεις

Τη Δευτέρα, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ απευθυνόταν σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο, ο απεσταλμένος του, Στιβ Γουίτκοφ, χαρακτήριζε «καταστροφή» την αρχική ιρανική πρόταση.

Ακολούθησε μια έντονη και «χαοτική» διαδικασία διαπραγματεύσεων, με το Πακιστάν να λειτουργεί ως βασικός διαμεσολαβητής, ενώ Αίγυπτος και Τουρκία συνέβαλαν στην προσπάθεια γεφύρωσης των διαφορών.

Ο ρόλος Χαμενεΐ

Η εμπλοκή του Χαμενεΐ ήταν μυστική και καθοριστική, καθώς — υπό τον φόβο δολοφονίας — επικοινωνούσε μέσω αγγελιαφόρων.

Πηγές χαρακτηρίζουν την έγκρισή του ως «σημείο καμπής», χωρίς το οποίο «δεν θα υπήρχε συμφωνία».

Τα κρίσιμα τηλεφωνήματα

Την Τρίτη, παρά τις απειλές του Τραμπ για κλιμάκωση, οι συνομιλίες προχωρούσαν. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς είχε επαφές με μεσολαβητές, ενώ ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου βρισκόταν σε συνεχή επικοινωνία με την Ουάσινγκτον.

Τελικά, ο Τραμπ εξασφάλισε τη συναίνεση του Ισραήλ και επικοινώνησε με τον στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, πριν δώσει εντολή για παύση των επιχειρήσεων.

Τι ακολουθεί

Ο Αμπάς Αραγτσί επιβεβαίωσε ότι το Ιράν θα τηρήσει την εκεχειρία και θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ υπό όρους.

Ωστόσο, παραμένουν σημαντικές διαφωνίες για το πυρηνικό πρόγραμμα και τους βαλλιστικούς πυραύλους, με το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης να παραμένει ανοιχτό.