ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Οι μηδενικές τιμές στις ΑΠΕ | Τα “απόνερα” στα τιμολόγια και οι “ριπές” ενεργειακής δημοκρατίας
Απέναντι στο “γόρδιο” δεσμό της ενέργειας βρίσκεται η κυβέρνηση, με δεδομένο το χρηματιστηριακό τρόπο τιμολόγησης, προσπαθώντας αφενός να κρατήσει το ενδιαφέρον για επενδύσεις στις ΑΠΕ, να βρει ισορροπίες σε χωροταξικά θέματα αλλά και να περάσει τον τελικό καταναλωτή ένα σχετικό μέρισμα από τα οφέλη της πράσινης ενέργειας.
Βασικό χαρακτηριστικό της αγοράς ενέργειας, που δημιουργεί “εστίες” προβληματισμού για τη βιωσιμότητα των έργων αλλά και για την “ασυμμετρία” που καταγράφεται με τις χρεώσεις στον τελικό καταναλωτή είναι οι μηδενικές τιμές ή σχεδόν μηδενικές. Από την άλλη, οι καταναλωτές βλέπουν έντονη μεταβλητότητα στα τιμολόγιά τους, ενώ έχουν να αντιμετωπίσουν προβλέψεις για “ακριβό” ρεύμα για μια ακόμη διετία, παρά την άνοδο της διείσδυσης των ΑΠΕ στο μίγμα παραγωγής και τα προαναφερθέντα φαινόμενα των μηδενικών τιμών, που ωστόσο εκτοξεύονται τις ώρες αιχμής, το μεσημέρι και το βράδυ, λόγω του χρηματιστηριακού τρόπου διαπραγμάτευσης, με “βάση” τη λεγόμενη “οριακή τιμή”, που προσφέρεται καλύπτοντας τη ζήτηση, είτε από θερμικές μονάδες φυσικού αερίου και λιγνιτών, από εισαγωγές ή τα υδροηλεκτρικά.
Mε δεδομένο το πλαίσιο της ΕΕ η κυβέρνηση προσπαθεί, αφενός να κρατήσει το ενδιαφέρον για επενδύσεις στις ΑΠΕ, να βρει ισορροπίες σε χωροταξικά θέματα αλλά και να περάσει τον τελικό καταναλωτή ένα σχετικό μέρισμα από τα οφέλη της πράσινης ενέργειας.
Οι μηδενικές τιμές
Να σημειωθεί ότι τις Κυριακές 13 και 20 Οκτωβρίου οι τιμές καταγράφηκαν μηδενικές ή σχεδόν μηδενικές ακόμη και κατά τις βραδινές ώρες στο Χρηματιστήριο Ενέργειας, ενώ την 28η Οκτωβρίου το κόστος ανά MWh ήταν στο 1 ευρώ για δύο ώρες για να εκτοξευθεί στα 145,90 ευρώ στις 4 το απόγευμα, σημειώνοντας ποσοστιαία αύξηση 14.590%.
Αξίζει, επίσης, να επισημάνουμε ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του ευρωπαϊκού οργανισμού των διαχειριστών συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας ENTSO-e, η Ελλάδα το πρώτο τρίμηνο του 2024 είχε για 33 ώρες μηδενικές ή σχεδόν μηδενικές (κάτω από 1 € /MWh) τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στη χονδρεμπορική αγορά της επόμενης μέρας (DAM), εκ των οποίων οι 31 ώρες ήταν τον Μάρτιο. Την ίδια περίοδο του 2023 αυτό συνέβη για 10 ώρες, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2022 κάτι τέτοιο δεν συνέβη ποτέ.
Τα στοιχεία για την αγορά και τις ΑΠΕ το 2024
Συνολικά, δε, αποκλιμάκωση των τιμών χονδρικής ρεύματος, συνοδευόμενη από μεγάλη αύξηση της παραγωγής ΑΠΕ, χαρακτήρισε την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας το β’ τρίμηνο του 2024, με το φαινόμενο ωστόσο των αρνητικών τιμών να γίνεται συχνότερο.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την έκθεση τριμήνου της ΕΕ για την αγορά ηλεκτρισμού, η μέση τιμή στη χονδρική αγορά διαμορφώθηκε στα 60 ευρώ/MWh, υποχωρώντας κατά 33% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023 και 11% συγκριτικά με το πρώτο τρίμηνο του 2024.
Σε ότι αφορά τις τιμές λιανικής, διαμορφώθηκαν κατά μέσο όρο στα 239 ευρώ/MWh, καταγράφοντας ετήσια μείωση 8% και 3% σε σχέση με το α’ τρίμηνο. Έτσι, το πρώτο εξάμηνο του 2024, η μέση λιανική τιμή ήταν στα 243 ευρώ/MWh, 10% χαμηλότερα από την ίδια περίοδο το 2023.
Η πτωτική αυτή τάση στη χονδρική είχε ως αποτέλεσμα οι ώρες που καταγράφηκαν αρνητικές τιμές να αυξηθούν σημαντικά. Συγκεκριμένα, κατά το τρίμηνο αυτό έφτασαν τις 4.166 ώρες, με μια άνοδο 189% σε σχέση με το 2023. Οι περισσότερες καταγράφηκαν τον Μάιο (1.573), στο μεγαλύτερο μέρος των ευρωπαϊκών αγορών. Όπως σημειώνει η Κομισιόν, σηματοδοτούν την ανάγκη για ευελιξία, περισσότερες διασυνδέσεις και κίνητρα για λύσεις απόκρισης ζήτησης και αποθήκευσης ενέργειας.
Υπενθυμίζεται, δε, ότι οι αρνητικές τιμές στην Αγορά Επόμενης Ημέρας επιδεινώνουν τα έσοδα των μονάδων ΑΠΕ σε συμβάσεις Feed-in-Premium (Συμβάσεις Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης – ΣΕΔΠ).
Μάλιστα ακόμα και όταν υπάρξουν μηδενικές (και όχι αρνητικές) τιμές για τουλάχιστον 2 ώρες, αναστέλλεται η καταβολή λειτουργικής ενίσχυσης από τον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ) για τις μονάδες με συμβάσεις Λειτουργικής Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) (δηλαδή αποζημιώνεται και από τις αγορές ενέργειας και από τον Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης – ΔΑΠΕΕΠ), με αποτέλεσμα να προκύπτει πρόβλημα αποζημίωσης και βιωσιμότητας των εν λόγω μονάδων, που αποτελούν το 50% περίπου του εν λειτουργία εγχώριου «πράσινου» χαρτοφυλακίου.
Παράλληλα, οι μηδενικές και οι αρνητικές τιμές ενέργειας στην Αγορά Επόμενης Ημέρας επιδεινώνουν τις εισροές του ΕΛΑΠΕ και, κατά συνέπεια, το ισοζύγιό του. Πάντως, ο πολλαπλασιασμός των μηδενικών τιμών συμβάλει στην περαιτέρω αποκλιμάκωση της μέσης χονδρεμπορικής τιμής στην αγορά επόμενης ενέργειας, γεγονός που εν γένει δύναται να αποβεί σε όφελος του τελικού καταναλωτή.
Τα μηνύματα για τη χονδρική
Ωστόσο το φαινόμενο αυτό των “απόνερων” των μηδενικών τιμών δεν είναι διαρκές και κυρίως εμφανίζεται περιόδους με χαμηλή ζήτηση και υψηλή παραγωγή από αιολικά, κυρίως, αλλά και φωτοβολταϊκά, δηλαδή το φθινόπωρο και την άνοιξη. Δεν μπορεί όμως να “κουρέψει” σε μόνιμη βάση την τιμή στη χονδρεμπορική αγορά αλλά και να διαμορφώσει ένα πλαίσιο ασφαλούς προβλεψιμότητας, καθώς η έλλειψη υποδομών αποθήκευσης ενισχύει τη λεγόμενη “στοχαστικότητα” των ΑΠΕ, δηλαδή τις αυξομειώσεις στην συμμετοχή στο εθνικό μείγμα παραγωγής.
‘Ετσι, δεν είναι τυχαίο ότι εν όψει χειμώνα στην Ευρώπη, τις τελευταίες εβδομάδες, η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου, που είναι και το βασικό καύσιμο για τις θερμικές μονάδες, που εξασφαλίζουν ευστάθεια στο σύστημα, εν μέσω προβλέψεων για αύξηση της ζήτησης στην Ευρώπη, δημιουργεί ανατιμητικές πιέσεις για τη χονδρική ρεύματος για τον επόμενο μήνα.
Έτσι, οι τιμές για τα γερμανικά futures το Νοέμβρη κινούνται στα 92,5 ευρώ η μεγαβατώρα, όταν τον Οκτώβρη (18/10) γίνονταν συναλλαγές στα 86,6 ευρώ. Για την Ουγγαρία που επηρεάζει και τη δική μας αγορά λόγω της σύνδεσής της με το «βαλκανικό διάδρομο», τα futures month δείχνουν 112 ευρώ, έναντι συναλλαγών στα 100 ευρώ για τον τρέχοντα μήνα. Στη Ρουμανία,, οι τιμές για το Νοέμβρη κινούνται στα 177 ευρώ έναντι 88 ευρώ τις τελευταίες μέρες. Ανάλγη εικόνα και στην Ιταλία, όπου τα προθεσμιακά συμβόλαια για τον επόμενο μήνα δείχνουν τιμές 124 ευρώ η μεγαβατώρα (από 113 ευρώ στις 18/10), 125 ευρώ για το Δεκεμβρη και το Γεναρη και 128 ευρώ για το Φλεβάρη.
Σε ό,τι δε, αφορά την Ελλάδα, οι τιμές στα παράγωγα για τον Νοέμβρη κινούνται πέριξ στα 116 ευρώ, έναντι 104 ευρώ τον Οκτώβρη, πάντα για τις ίδιες ημερομηνίες (18/10), ώστε να είναι συγκρίσιμα τα μεγέθη. Να σημειωθεί ότι στο πεδίο του φυσικού αερίου, το συμβόλαιο παράδοσης του φυσικού αερίου για τον Νοέμβρη (TTF), έχει καταγράψει άνοδο εσχάτως που ξεπερνά το 22%.
Προφανώς οι ενδεχόμενες αυξήσεις στη χονδρική Νοεμβρίου δεν σημαίνει ότι αναγκαστικά θα αποτυπωθούν και στα τιμολόγια λιανικής του Δεκεμβρίου, ωστόσο παραπέμπουν σε μια “τάση”.
Οι τιμές
Να σημειωθεί ότι με βάση τα στοιχεία της Eurostat που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών με την τελική τιμή ενέργειας χαμηλότερα από τον μέσο όρο των 27 χωρών της ΕΕ. Ειδικότερα, με βάση τα σχετικά στοιχεία που αφορούν στο πρώτο εξάμηνο του 2024 η Ελλάδα βρίσκεται στην 18η θέση της λίστας των 27. Στο ίδιο διάστημα οι μέσες τιμές οικιακής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ε.Ε. κατέγραψαν μικρή άνοδο σε σύγκριση με το δεύτερο εξάμηνο του 2023, από 28,3 ευρώ ανά 100 KWh σε 28,9 ευρώ ανά 100 KWh.
Παρά τις μειώσεις στο κόστος της ενέργειας, της προμήθειας και των υπηρεσιών δικτύου (-2% σε σύγκριση με το δεύτερο εξάμηνο του 2023), οι συνολικές τιμές αυξήθηκαν ελαφρά (+2%), καθώς οι κυβερνήσεις μείωσαν τις επιδοτήσεις, τα επιδόματα και τις φορολογικές περικοπές για τους καταναλωτές (συνολικοί φόροι αυξήθηκε κατά 16%, από το δεύτερο εξάμηνο του 2023). Σε σύγκριση με το πρώτο εξάμηνο του 2023 (29,4 ευρώ ανά 100 kWh), οι τιμές παρουσίασαν μικρή πτώση.
Οι υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των φόρων, για τους οικιακούς καταναλωτές το πρώτο εξάμηνο του 2024 εντοπίζονται στη Γερμανία (39,5 ευρώ ανά 100 KWh), ακολουθούμενη από την Ιρλανδία (37,4 ευρώ ανά 100 KWh) και τη Δανία με 37,1 ευρώ ανά 100 KWh.
Στην Ελλάδα η τιμή διαμορφώθηκε στα 21,5 ευρώ ανά 100 KWh ενώ χωρίς τους φόρους η τιμή ήταν στα 18,3 ευρώ ανά 100 KWh. Όμως αυτό αφορά, κύρια, τον οικιακό καταναλωτή, που έχει και ως “ανάχωμα” επιδοτήσεις, ενώ οι βιομηχανικοί αντιμετωπίζουν τιμές ανάλογες, μεν, αλλά με τους ανταγωνιστές τους να έχουν ως “σύμμαχο” τις κρατικές ενισχύσεις, αντιμετωπίζουν ζητήματα βιωσιμότητας.
Να σημειωθεί ότι η Ουγγαρία είναι η πιο φθηνή με τιμή κάτω από τα 20 ευρώ ανά 100 KWh ενώ στην ίδια άκρη της κλίμακας βρίσκονται και τα νοικοκυριά στη Βουλγαρία με 11,9 ευρώ ανά 100 KWh όπως και στη Μάλτα με 12,6 ευρώ ανά 100 KWh.
Οι επόμενες κινήσεις
Τούτων δοθέντων, η κυβέρνηση επιχειρεί το επόμενο διάστημα, να απαντήσει στις νέες προκλήσεις που καταγράφονται στην αγορά ενέργειας, προωθώντας αλλαγές στη λιανική αγορά, κύρια, αφήνοντας τη βιομηχανία, όπως αναφέρουν στελέχη της “εκτός”.
Ουσιαστικά η κυβέρνηση επιχειρεί, να προωθήσει την αναμόρφωση του μηχανισμού για τις έκτακτες κρίσεις, με έννοια κύρια τον οικιακό καταναλωτή, θέλοντας να “χτίσει” τη λιανική σε μια νέα βάση, όπου θα γίνεται βέλτιστη χρήση του φτηνού “πράσινου’ ρεύματος, με την έλευση, σταδιακά, των “έξυπνων” μετρητών, αλλά και θα “ενεργοποιείται” ο πολίτης – καταναλωτής στο να αναζητά βέλτιστες λύσεις στην αγορά, ως προς την επιλογή τιμολογίου.
Κλείνοντας, πάντως, χθες τη συζήτηση για το πολυνομοχέδιο του ΥΠΕΝ ο κ. Σκυλακάκης, και απαντώντας στην κριτική της Αντιπολίτευσης, η οποία αμφισβήτησε την αποτελεσματικότητα των στόχων του νομοσχεδίου και έκανε λόγο για έλλειψη ενεργειακής δημοκρατίας, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας αντέτεινε ότι “πραγματική ενεργειακή δημοκρατία υπάρχει όταν επιτυγχάνουμε χαμηλές τιμές”.
“Εμάς δεν μας ενδιαφέρουν οι επιχειρηματίες. Μας ενδιαφέρουν οι καταναλωτές και πως θα εξασφαλίσουμε χαμηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στους παρόχους. Υιοθετούμε κύκλους, εν γένει, στη πράσινη ανάπτυξη. Πάμε με σωφροσύνη να αμβλύνουμε τα προβλήματα που υπάρχουν στην ενεργειακή αγορά και να εξασφαλίσουμε χαμηλές τιμές”, τόνισε ο κ. Σκυλακάκης και συμπλήρωσε:
“Η μεγαλύτερη αλλαγή που γίνεται με το νομοσχέδιο είναι ότι εμείς λέμε στους επενδυτές, ελάτε χωρίς επιδοτήσεις. Κάντε αποθήκευση, βάλτε μπαταρίες. Έτσι θα πέσουν οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας”. Έμφαση έδωσε ο κ. Σκυλακάκης, στη τροπολογία που θα κατατεθεί την ερχόμενη Πέμπτη, η οποία θα ρυθμίζει το ζήτημα των τηλεθερμάνσεων στη Δυτική Μακεδονία, τονίζοντας ότι “κανένα κόμμα δεν έχει φέρει καμία πραγματική εναλλακτική πρόταση και δεν υπάρχει μέχρι αυτή τη στιγμή, εναλλακτική λύση από το φυσικό αέριο”.
Όπως τόνισε, από το βήμα της επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου. πραγματική ενεργειακή δημοκρατία υπάρχει όταν επιτυγχάνονται χαμηλές τιμές για τους καταναλωτές:
“Αν έχουν υψηλές τιμές, τότε προφανώς δεν υπάρχει κάτι το δημοκρατικό. Το net metering που πλέον καταργείται στέλνει το λογαριασμό στους καταναλωτές. Μπορούσε να λειτουργήσει στην πρώτη φάση της μετάβασης όσο οι ΑΠΕ δεν είχαν την πλειοψηφία της παραγωγής. Οι τιμές δεν ακολουθούσαν τότε τη καμπύλη την τωρινή και πράγματι ήταν ένας εύκολος και γρήγορος τρόπος για τη διείσδυσή τους. Όταν περνάς το 50% ΑΠΕ, και εμείς περνάμε το 60% σήμερα, τότε δημιουργείται το φαινόμενο των πολύ χαμηλών τιμών το μεσημέρι και με το net metering στέλνεις ακριβό λογαριασμό στον καταναλωτή”, εξήγησε.
ΑΠΕ και βίαιοι κύκλοι
Σε σχέση με την αγορά των ΑΠΕ εν γένει, ο υπουργός είπε ότι “θα έχουν βίαιους κύκλους, τους οποίους θα πρέπει να απαλύνουμε”.
“Όμως, οι κύκλοι αυτοί είναι εγγενείς στην πράσινη μετάβαση και οφείλονται στο σχεδόν μηδενικό οριακό κόστος. Συνεπώς, πρέπει να τους αμβλύνουμε, αλλά μην ξεχνάμε ότι σημαίνουν πολύ χαμηλές τιμές για τους καταναλωτές. Θα πρέπει να κινηθούμε σε μια μέση οδό για αυτό και το νομοσχέδιο ανταποκρίνεται στην ανάγκη των επενδυτών να έχουν περισσότερο χρόνο. Μειώνουμε 70% τις εγγυητικές επιστολές και επιταχύνουμε την αποθήκευση. Οι μπαταρίες χωρίς επιδοτήσεις είναι το κλειδί αυτού του νομοσχεδίου”, πρόσθεσε ο κ. Σκυλακάκης, εκτιμώντας ότι με το συνδυασμό μεγάλων ποσοτήτων ΑΠΕ και μπαταριών θα πέσουν οι τιμές.
Μιλώντας για το ενεργειακό κόστος, ο υπουργός είπε ότι η Ελλάδα έχει χαμηλότερες λιανικής από το μέσο όρο Ε.Ε. “Στη χονδρική είμαστε ακριβοί από το 2015 γιατί είχαμε το λιγνίτη και σήμερα είναι απολύτως απαγορευτικός σε όρους κόστους”.
Καθώς η λύση είναι περισσότερες ΑΠΕ, ο κ. Σκυλακάκης δήλωσε ότι “την περίοδο ως το 2019 παραλάβαμε μια TWh ανανεώσιμης παραγωγής ετησίως, πλέον έχουμε αύξηση στις 2 TWh και πάμε ολοταχώς για 2,5-3 TWh. Αυτό μας έχει βοηθήσει να κρατήσουμε την τιμή σε λογικά επίπεδα. Το μοντέλο του ΕΣΕΚ δεν πιάνει αυτή τη δυναμική. Οι τιμές θα είναι χαμηλότερες από ότι προβλέπει”, επανέλαβε.
Νέα τιμολόγια
Ήδη, επανειλημμένα, σε συνεντεύξεις του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θεόδωρος Σκυλακάκης έχει δώσει το στίγμα για την αλλαγή, από το σημερινό σύστημα με το νυχτερινό ρεύμα σε ένα νέο διζωνικό τιμολόγιο, όπου τις μεσημεριανές ώρες και το Σαββατοκύριακο, το ρεύμα θα είναι πιο φτηνό. Συγκεκριμένα, ο κ. Σκυλακάκης έχει εξηγήσει ότι το σύστημα με το νυχτερινό τιμολόγιο, δεν ανταποκρίνεται πλέον στα δεδομένα της αγοράς, δεδομένου ότι τις ώρες εκείνες το ρεύμα είναι πια ακριβότερο. Η όλη μετάβαση, βέβαια, κρίνεται από την αντικατάσταση των αναλογικών μετρητών, που επιτρέπουν την ύπαρξη δύο ζωνών, με τους “ψηφιακούς και έξυπνους” μετρητές.
«Αυτό, νομίζω, μέχρι την αρχή του χρόνου θα μπορέσουμε να το εισάγουμε» πρόσθεσε ο υπουργός. «Θα περάσουμε από το λεγόμενο νυχτερινό ρεύμα σε ένα διζωνικό τιμολόγιο. Έχουμε αυτή τη στιγμή ένα απομεινάρι του παλιού ηλεκτρικού συστήματος, που όταν δεν υπήρχε ζήτηση το βράδυ έδινε η τότε ΔΕΗ το νυχτερινό τιμολόγιο. Τώρα το βράδυ είναι η πιο ακριβή ώρα της ημέρας, και οι πιο φθηνές είναι τα μεσημέρια, όταν δουλεύουν τα φωτοβολταϊκά, και τα Σαββατοκύριακα, προπαντός τις Κυριακές.
Έχει λοιπόν νόημα να μετακινήσουμε τη ζήτηση εκεί που υπάρχει η φθηνή τιμή, γιατί αυτό θα επιτρέψει να είναι φθηνότερα τα τιμολόγια που θα δίνουν οι πάροχοι. Έχουμε αυτή τη στιγμή αναλογικούς μετρητές, που δεν είναι «έξυπνοι», αλλά έχουν δύο ζώνες. Με αυτό το δεδομένο, θα πάμε σε δύο ζώνες, μία τις μεσημεριανές ώρες και τα Σαββατοκύριακα -όλο το Σαββατοκύριακο. Αυτό, νομίζω, μέχρι την αρχή του χρόνου θα μπορέσουμε να το εισάγουμε» δήλωσε ο Θεόδωρος Σκυλακάκης.
www.news247.gr
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥΠΟΛΗ
Αλεξανδρούπολη: Καθυστερήσεις στον αγωγό αερίου βάζουν «φρένο» στη νέα ηλεκτροπαραγωγική μονάδα
Εμπόδια στις συνολικές δοκιμές αλλά και στην απρόσκοπτη λειτουργία της νέας ηλεκτροπαραγωγικής μονάδας στην Αλεξανδρούπολη αναμένεται να δημιουργήσει η καθυστέρηση στον διπλασιασμό του αγωγού φυσικού αερίου Καρπερή – Κομοτηνή.
Το ζήτημα επισημαίνει η εταιρεία «Ηλεκτροπαραγωγή Αλεξανδρούπολης», η κοινοπραξία των ΔΕΗ και ΔΕΠΑ Εμπορίας, στο πλαίσιο της διαβούλευσης για το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2035.
Η κοινοπραξία, στην οποία η ΔΕΗ συμμετέχει με ποσοστό 71% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 29%, υλοποιεί τον νέο σταθμό ηλεκτροπαραγωγής στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης.
Σύμφωνα με την τοποθέτηση της εταιρείας, ο διπλασιασμός του συγκεκριμένου τμήματος του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου αποτελεί προϋπόθεση για την αδιάλειπτη παροχή φυσικού αερίου στη μονάδα.
Ωστόσο, με βάση το νέο Πρόγραμμα Ανάπτυξης, η έναρξη λειτουργίας του έργου και η ένταξή του στο σύστημα μετατίθενται κατά ένα έτος. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί προβληματισμό, καθώς η νέα μονάδα ηλεκτροπαραγωγής προγραμματίζεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του 2027.
Η «Ηλεκτροπαραγωγή Αλεξανδρούπολης» σημειώνει ότι, κατά τη σύναψη της Σύμβασης Σύνδεσης με τον ΣΕΣΦΑ, είχε προβλεφθεί πως η πλήρης ένταξη της μονάδας στο σύστημα με αδιάλειπτη λειτουργία εξαρτάται από την ολοκλήρωση του διπλασιασμού του κλάδου υψηλής πίεσης Καρπερή – Κομοτηνή.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η εταιρεία είχε βασιστεί σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για ένα έργο που έχει επανειλημμένα χαρακτηριστεί ως έργο προτεραιότητας στα Προγράμματα Ανάπτυξης.
Σύμφωνα με την εταιρεία, η νέα μετάθεση του χρονοδιαγράμματος κατά έναν ολόκληρο χρόνο δεν ήταν αναμενόμενη και, όπως αναφέρεται, δεν συνοδεύεται από επαρκή αιτιολόγηση.
Η καθυστέρηση αυτή, όπως υποστηρίζει η κοινοπραξία, μπορεί να επιφέρει σημαντικές καθυστερήσεις στην έναρξη της απρόσκοπτης εμπορικής λειτουργίας του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, καθώς και οικονομικές επιπτώσεις για την εταιρεία.
Στην τοποθέτησή της ζητά την πραγματική προτεραιοποίηση του έργου και την ανάληψη των απαραίτητων ενεργειών για την επίσπευση της κατασκευής του.
Στόχος, σύμφωνα με την εταιρεία, είναι η ημερομηνία ένταξης του έργου στο σύστημα να μην υπερβεί τον Σεπτέμβριο του 2027, ώστε να μην επηρεαστεί περαιτέρω η λειτουργία της νέας ηλεκτροπαραγωγικής μονάδας στην Αλεξανδρούπολη.
ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Άνοδος 35% σε τριμηνιαία βάση για την παραγωγή της Energean στο γ΄τρίμηνο
Στις 176 χιλιάδες βαρέλια ισοδυνάμου πετρελαίου διαμορφώθηκε η παραγωγή του ομίλου Energean (LSE: ENOG, TASE: אנאג) στο τρίτο τρίμηνο του έτους, παρουσιάζοντας άνοδο 35% σε τριμηνιαία βαση. Σύμφωνα με την καθιερωμένη χρηματιστηριακή ενημέρωση (Trading Statement & Operational Update) η μέση παραγωγή για το εννεάμηνο έως 30 Σεπτεμβρίου 2025 ήταν 151 kboed (85% φυσικό αέριο), εντός της καθοδήγησης για ολόκληρο το έτος (145–155 kboed). Τα έσοδα για την περίοδο ήταν 1,290 δισεκ. δολάρια και τα προσαρμοσμένα κέρδη προ φόρων, τόκων και αποσβέσεων ( EBITDAX) ήταν 828 εκατ. δολάρια.
Ο κ.Μαθιός Ρήγας, Διευθύνων Σύμβουλος της Energean, δήλωσε:
«Η παραγωγή αυξήθηκε το τρίτο τρίμηνο, σημειώνοντας άνοδο 35% σε τριμηνιαία βάση, κατά μέσο όρο στα 176 χιλ. βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου ημερησίως (kboed), αντανακλώντας την επιχειρησιακή μας αριστεία και τη ισχυρή θερινή ζήτηση φυσικού αερίου στο Ισραήλ. Παρά το δύσκολο γεωπολιτικό και μακροοικονομικό περιβάλλον, η επιχειρηματική μας δραστηριότητα παρέμεινε ανθεκτική, παράγοντας 828 εκατ. δολάρια σε προσαρμοσμένα EBITDAX για την περίοδο και διατηρώντας σταθερό ετησίως το Κόστος Παραγωγής (εξαιρουμένων δικαιωμάτων) στα 6 δολάρια/βαρέλι. Αναμένουμε ότι η παραγωγή για όλο το έτος θα κινηθεί εντός του εύρους καθοδήγησης και συνεχίζουμε να εφαρμόζουμε αυστηρή πειθαρχία κεφαλαίου και έλεγχο δαπανών ώστε να βελτιστοποιήσουμε τις ταμειακές ροές.
Ένα σημαντικό ορόσημο της περιόδου ήταν η υποδοχή της ExxonMobil στο Block 2, στο Βορειοδυτικό Ιόνιο, μια συνεργασία που ενισχύει σημαντικά τη θέση μας στην περιοχή και απελευθερώνει μια νέα σημαντική ευκαιρία για την Energean. Η συνεργασία αυτή υπογραμμίζει τη στρατηγική αξία του ελληνικού χαρτοφυλακίου και αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη
εμπιστοσύνη στην ικανότητά μας να δημιουργούμε αξία σε αυτή την ανερχόμενη ενεργειακή λεκάνη.
Σε άλλα σημεία του χαρτοφυλακίου, τα έργα Katlan και Irena εξελίσσονται εντός χρονοδιαγράμματος και προϋπολογισμού. Στην Αίγυπτο, βρισκόμαστε σε προχωρημένες διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση σχετικά με τη συγχώνευση παραχωρήσεων, ενώ παράλληλα προετοιμαζόμαστε για τη διάτρηση των πρώτων γεωτρήσεων στην χερσαία παραχώρηση EBEN.
Έχουμε επίσης σημαντική πρόοδο στο έργο Αποθήκευσης Άνθρακα στον Πρίνο, με την έκδοση της περιβαλλοντικής άδειας για την πρώτη φάση και την επιτυχή παραλαβή της πρώτης δόσης της χρηματοδότησης από την ΕΕ — ένα σημαντικό ορόσημο για την ανάπτυξη της πρώτης ολοκληρωμένης λύσης CCS στην Ελλάδα.
Κοιτώντας μπροστά, το μέλλον μας είναι λαμπρό. Οι βασικές μας προτεραιότητες είναι η ενίσχυση των ταμειακών ροών μέσω αύξησης των πωλήσεων στο Ισραήλ — τόσο στην spot αγορά όσο και μέσω νέων εξαγωγικών διαδρομών (Nitzana και Κύπρος) — η επίτευξη περαιτέρω βελτιστοποίησης κόστους και η ενίσχυση του ισολογισμού. Η Energean συνεχίζει να απολαμβάνει ισχυρή στήριξη από τις κεφαλαιαγορές, όπως αποδεικνύεται από την επιτυχή αναχρηματοδότηση του εταιρικού ομολόγου μας με εξαιρετικά ελκυστικούς όρους, επιμηκύνοντας τη μέση διάρκεια του χρέους μας και εξαλείφοντας κάθε κίνδυνο αναχρηματοδότησης. Ταυτόχρονα, παραμένουμε προσηλωμένοι στην οργανική ανάπτυξη του υψηλής ποιότητας χαρτοφυλακίου μας, ενώ εξετάζουμε ενεργά νέες ευκαιρίες, ιδίως στη Δυτική Αφρική, όπου εντοπίζουμε σημαντικές προοπτικές για δημιουργία αξίας.
Η Energean παραμένει δεσμευμένη, πειθαρχημένη και προσανατολισμένη στη βιώσιμη ανάπτυξη, με πολλαπλούς βραχυπρόθεσμους καταλύτες και ξεκάθαρη πορεία για μακροπρόθεσμη δημιουργία αξίας.»
Επιχειρησιακά Σημεία
• Η μέση παραγωγή για το εννεάμηνο έως 30 Σεπτεμβρίου 2025 ήταν 151 kboed (85% φυσικό αέριο), εντός της καθοδήγησης για ολόκληρο το έτος (145–155 kboed). Σε σύγκριση, την αντίστοιχη περίοδο του 2024 η παραγωγή ήταν 156 kboed (83% φυσικό αέριο), με τη μείωση να οφείλεται κυρίως — όπως είχε ήδη ανακοινωθεί — στην προσωρινή αναστολή παραγωγής στο Ισραήλ τον Ιούνιο 2025.
o Η παραγωγή από το υπόλοιπο χαρτοφυλάκιο ήταν 42 kboed, με εξαιρετική επίδοση στην Αίγυπτο (29 kboed), μετά τις ενέργειες ενίσχυσης παραγωγής. Αυτό αντισταθμίζει την απόδοση της Cassiopea (Ιταλία), η οποία ήταν χαμηλότερη των αρχικών προσδοκιών του Διαχειριστή. Συνεχίζουμε να συνεργαζόμαστε με τον Διαχειριστή για τη μεγιστοποίηση της ανάκτησης στην ευρύτερη περιοχή Ibleo. Η απόδοση της Cassiopea δεν επηρεάζει την καθοδήγηση παραγωγής για το 2025, χάρη στην υπεραπόδοση των αιγυπτιακών περιουσιακών στοιχείων.
o Μετά το τέλος της περιόδου, τον Οκτώβριο, η παραγωγή στο Rospo Mare (Ιταλία) επανεκκινήθηκε με ασφάλεια στα προ της διακοπής επίπεδα.
• Πολλαπλά έργα βρίσκονται σε εξέλιξη για ενίσχυση παραγωγής και ελεύθερων ταμειακών ροών. o Katlan (Ισραήλ) και Irena (Κροατία): αναμένεται πρώτο αέριο στο Α’ εξάμηνο 2027.
o Στην Αίγυπτο, οι συζητήσεις συγχώνευσης παραχωρήσεων με την EGPC προχωρούν καλά, με στόχο την επίτευξη συμφωνημένων όρων μέχρι το τέλος του έτους. Στόχος είναι η επέκταση της οικονομικής διάρκειας των παραχωρήσεων και η εξασφάλιση νέων αναπτύξεων μέσω βελτιωμένων φορολογικών και τιμολογιακών όρων.
• Αυξανόμενη δυναμική στο έργο CO₂ Πρίνου, με την έκδοση περιβαλλοντικής άδειας από το ΥΠΕΝ για την πρώτη φάση (έως 1 MTPA αποθηκευτική ικανότητα).
• Οι δραστηριότητες κλεισίματος και εγκατάλειψης της γεώτρησης Kilmar (Ηνωμένο Βασίλειο) ολοκληρώθηκαν τον Σεπτέμβριο. Οι πλατφόρμες Tors και Wenlock είναι πλέον ασφαλείς ως προς τους υδρογονάνθρακες και θα παραμείνουν σε κατάσταση «lighthouse mode» έως την καμπάνια απομάκρυνσης του 2026.
• Συνεχίστηκε η έμφαση σε ασφαλείς και αξιόπιστες λειτουργίες, με Δείκτη Συχνότητας Απωλειών Χρόνου Εργασίας (LTIF) 0,47 (9Μ 2024: 0,35) και Δείκτη Ολικών Καταγεγραμμένων Τραυματισμών (TRIR) 0,93 (9Μ 2024: 1,06), επιτυγχάνοντας και τους δύο εταιρικούς στόχους. Επιπλέον, καταγράψαμε σημαντική μείωση στην ένταση εκπομπών scope 1 και 2 στα 7,7 kgCO2e/boe (9Μ 2024: 9,0 kgCO2e/boe).
Εμπορικά Σημεία
• Όπως ανακοινώθηκε στις 24 Οκτωβρίου 2025, υπογράφηκε συμφωνία μεταφοράς μέσω Nitzana με την Israel Natural Gas Lines Ltd. για προμήθεια έως 1 δισ. κυβικών μέτρων/έτος για περίοδο 15 ετών. Η Energean υπέγραψε επίσης μη δεσμευτικό term sheet με πελάτη της Ανατολικής Μεσογείου για την απορρόφηση του αερίου της.
• Υπεγράφη LOI μεταξύ Energean Israel και της Cyfield, κορυφαίου κυπριακού βιομηχανικού και ενεργειακού ομίλου, για πιθανή προμήθεια φυσικού αερίου στο σχεδιαζόμενο εργοστάσιο παραγωγής ηλεκτρικής
ενέργειας στη Μαρί, Λάρνακα. Η Energean πρότεινε τον σχεδιασμό, κατασκευή, ιδιοκτησία και λειτουργία νέου υποθαλάσσιου αγωγού που θα συνδέει απευθείας το FPSO Energean Power με την Κύπρο.
• Στο Ισραήλ, το δεσμευτικό term sheet με την Dalia Energy Companies Ltd. μετατράπηκε σε Σύμβαση Πώλησης και Αγοράς Φυσικού Αερίου, η οποία αντιπροσωπεύει πάνω από 2 δισ. δολάρια σε συμβολαιοποιημένα έσοδα.
Οικονομικά Σημεία
• Η οικονομική επίδοση του εννεαμήνου 2025 επηρεάστηκε από τους ίδιους παράγοντες που είχαν ανακοινωθεί στα αποτελέσματα του Α’ εξαμήνου: (1) την προγραμματισμένη διακοπή για βασικές εργασίες ανάπτυξης του δεύτερου oil train τον Μάρτιο και (2) την κυβερνητική εντολή αναστολής παραγωγής για λόγους ασφαλείας τον Ιούνιο, καθώς και τις χαμηλότερες τιμές Brent.
o Τα έσοδα για την περίοδο ήταν 1.290 εκατ. δολάρια (9Μ 2024: 1.363 εκατ. δολάρια) και το προσαρμοσμένο EBITDAX 828 εκατ. δολάρια (9Μ 2024: 894 εκατ. δολάρια).
• Το Κόστος Παραγωγής (εξαιρουμένων δικαιωμάτων) παρέμεινε στα 6 δολάρια/boe σε ετήσια βάση, αποδεικνύοντας πειθαρχημένο έλεγχο δαπανών.
• Δαπάνες ανάπτυξης και παραγωγής 388 εκατ. δολάρια, εκ των οποίων 309 εκατ. σχετίζονται με το Ισραήλ, κυρίως το έργο Katlan.
• Δαπάνες αποξήλωσης 51 εκατ. δολάρια, εκ των οποίων 36 εκατ. στο Ηνωμένο Βασίλειο για τα πεδία Tors και Wenlock.
• Διαθέσιμα και ταμειακά ισοδύναμα 238 εκατ. δολάρια, συμπεριλαμβανομένων 24 εκατ. δολαρίων δεσμευμένων διαθεσίμων, και συνολική ρευστότητα 286 εκατ. δολαρίων.
• Καθαρός δανεισμός 3.245 εκατ. δολαρίων, αυξημένος σε σύγκριση με 30 Ιουνίου 2025, λόγω: πληρωμής 100 εκατ. δολαρίων καθυστερούμενου τιμήματος προς την Edison Spa τον Ιούλιο, πληρωμής εξαμηνιαίου τοκομεριδίου για τα notes της Energean Israel τον Σεπτέμβριο, επενδυτικών δαπανών 172 εκατ. στο Ισραήλ κατά το Γ’ τρίμηνο και αύξησης απαιτήσεων, κυρίως στην Αίγυπτο. Μετά την περίοδο, η EGPC ενημέρωσε την εταιρεία για πρόθεση καταβολής εφάπαξ ποσού 80 εκατ. δολαρίων έως το τέλος του έτους και εξόφληση 100% των νέων μηνιαίων τιμολογίων. Ο καθαρός δανεισμός επηρεάστηκε επίσης από την απόδοση της Cassiopea.
Εταιρικά Σημεία
• Μέρισμα 166 εκατ. δολαρίων (90 σεντ ανά μετοχή) αποδόθηκε στους μετόχους κατά την περίοδο.
o Το μέρισμα Γ’ τριμήνου 2025 ανακοινώθηκε σήμερα και αναμένεται να καταβληθεί στις 29 Δεκεμβρίου 2025.
• Δεν υπάρχουν βραχυπρόθεσμες λήξεις χρέους:
o Τα notes της Energean Israel που έληγαν το 2026 εξοφλήθηκαν και αναχρηματοδοτήθηκαν τον Σεπτέμβριο 2025 μέσω της πλήρους αξιοποίησης του σχετικού term loan.
o Το εταιρικό ομόλογο 2027 αναχρηματοδοτήθηκε με 400 εκατ. ευρώ νέες ανώτερες εξασφαλισμένες ομολογίες 5,625% με λήξη το 2031, μειώνοντας τη σταθμισμένη μέση διάρκεια του χρέους σε λίγο κάτω από έξι έτη και το σταθμισμένο μέσο επιτόκιο στο 6,9%.
• Υπεγράφη συμφωνία farm-out με την ExxonMobil για την παραχώρηση Block 2 της Energean και της HELLENiQ ENERGY στο βορειοδυτικό Ιόνιο. Η Energean παραμένει Διαχειριστής κατά την ερευνητική φάση, διατηρώντας 30% WI.
Προοπτικές
• Η καθοδήγηση για το 2025 σχετικά με παραγωγή, ταμειακό G&A, εξερεύνηση και αποξήλωση παραμένει αμετάβλητη.
• Η καθοδήγηση για το Κόστος Παραγωγής μειώθηκε σε 550–590 εκατ. δολάρια.
• Η καθοδήγηση για δαπάνες ανάπτυξης/παραγωγής στο Ισραήλ αναμένεται πλέον στα 480–500 εκατ. δολάρια (από 380–400 εκατ.), λόγω της ένταξης του κόστους του αγωγού Nitzana και της ταχύτερης ολοκλήρωσης βασικών οροσήμων στο Katlan. Το συνολικό αναμενόμενο κόστος Katlan παραμένει 1,2 δισ. δολάρια, όπως ανακοινώθηκε στη FID. Το 2026 θα είναι το έτος αιχμής για το Katlan, με δαπάνες διάτρησης και υποθαλάσσιων εγκαταστάσεων. Η καθοδήγηση για το Υπόλοιπο Χαρτοφυλάκιο παραμένει αμετάβλητη.
• Η καθοδήγηση για καθαρό δανεισμό αυξήθηκε σε 3.100–3.200 εκατ. δολάρια, λόγω των αναθεωρημένων δαπανών ανάπτυξης/παραγωγής. Τα στοιχεία που παρατίθενται είναι μη ελεγμένα και ενδέχεται να υποστούν περαιτέρω επανεξέταση και τροποποίηση.
ΕΝΕΡΓΕΙΑ
Ειδική επιστημονική επιτροπή συστήνει η ΕΔΕΥΕΠ για το έργο αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο
Η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ) συμμετείχε στο 2ο Regional Growth Conference ΠΑΜΘ που πραγματοποιήθηκε στην Κομοτηνή στις 21-22 Οκτωβρίου 2025, αναδεικνύοντας το ρόλο της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης ως στρατηγικού κόμβου για το ενεργειακό μέλλον της χώρας. Η ΕΔΕΥΕΠ είναι κρατική εταιρεία, αρμόδια για το σχεδιασμό, την αδειοδότηση, και τη διαχείριση κομβικών ενεργειακών πόρων και τεχνολογιών που θα συμβάλλουν στη μετάβαση της χώρας σε ένα στιβαρό και βιώσιμο ενεργειακό σύστημα.
Την ΕΔΕΥΕΠ εκπροσώπησε ο Δρ. Ευθύμιος Ταρτάρας, Επικεφαλής Γεωεπιστημών και Σύμβουλος Διοίκησης, συμμετέχοντας στο πάνελ «Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: Σταυροδρόμι Ενεργειακών Επενδύσεων». Στην τοποθέτησή του ανέδειξε τον κομβικό ρόλο της Περιφέρειας ΑΜΘ στην υλοποίηση έργων στρατηγικής σημασίας, τα οποία συνδυάζουν περιβαλλοντική υπευθυνότητα, καινοτομία και περιφερειακή πρόοδο, όπως η υπόγεια αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο της Καβάλας και τα πιλοτικά υπεράκτια αιολικά πάρκα στον Έβρο – αμφότερα υπό τη θεσμική εποπτεία της ΕΔΕΥΕΠ.
Το έργο του Πρίνου, τόνισε ο Δρ. Ταρτάρας, αποτελεί παράδειγμα δίκαιης και ασφαλούς μετάβασης από την εξορυκτική δραστηριότητα σε μια νέα εποχή καθαρής ενέργειας, με αξιοποίηση της υφιστάμενης υποδομής και τεχνογνωσίας, και διατήρηση της αναπτυξιακής συνέχειας της περιοχής. Το έργο είναι το πρώτο του είδους του στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους περίπου €270 εκατ. μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) και του προγράμματος Connecting Europe Facility (CEF), και τελεί υπό τη συνεχή εποπτεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της DG CLIMA, η συμμετοχή των οποίων διασφαλίζει πλήρη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο και αυστηρή τήρηση περιβαλλοντικών όρων και προτύπων ασφάλειας.
Στο πλαίσιο περαιτέρω ενίσχυσης της διαφάνειας και της σχέσης εμπιστοσύνης με τις τοπικές κοινωνίες, ο Δρ. Ταρτάρας αναφέρθηκε επίσης στη συγκρότηση Επιτροπής Παρακολούθησης του έργου, η οποία θα αποτελείται από πανεπιστημιακούς και ειδικούς επιστήμονες της ευρύτερης περιοχής, καθώς και εκπροσώπους της τοπικής αυτοδιοίκησης. Η Επιτροπή θα συμβάλλει στην ανεξάρτητη, επιστημονικά τεκμηριωμένη, και συνεχή παρακολούθηση της πορείας του έργου.
Αναφερόμενος στα πιλοτικά Υπεράκτια Αιολικά Πάρκα στον Έβρο, υπογράμμισε ότι η ΕΔΕΥΕΠ ως φορέας ανάπτυξης και υλοποίησης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης ΥΑΠ, προχωρά μεθοδικά στα επόμενα στάδια ωρίμανσης, με στόχο την ορθολογική ανάπτυξη του κλάδου συνολικά. Τα έργα αυτά, όπως σημείωσε, θα αποτελέσουν σημαντικό πυλώνα της ενεργειακής ασφάλειας και της περιφερειακής ανάπτυξης της χώρας, μέσα από ένα αυστηρό πλαίσιο περιβαλλοντικής προστασίας.
Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι τα δύο έργα –η αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο και τα υπεράκτια αιολικά στον Έβρο– τοποθετούν την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη στην πρώτη γραμμή της ενεργειακής μετάβασης, καθιστώντας την περιφέρεια-πρότυπο μηδενικών εκπομπών και πράσινης ανάπτυξης.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
