Η Γερμανία προωθεί ένα φιλόδοξο εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους σχεδόν 12 δισ. ευρώ, με στόχο τη δημιουργία ενός πολυεπίπεδου οπλοστασίου πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς και την ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος απέναντι στη Ρωσία.

Σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα του γερμανικού υπουργείου Άμυνας που επικαλείται το Politico, το Βερολίνο επιδιώκει να αποκτήσει τη δυνατότητα συμβατικών πληγμάτων εναντίον στρατιωτικών στόχων εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες χιλιόμετρα πίσω από τη γραμμή του μετώπου.

Στο επίκεντρο βρίσκονται κέντρα διοίκησης, στρατιωτικά αεροδρόμια, εκτοξευτές πυραύλων, εγκαταστάσεις ανεφοδιασμού και άλλες κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές. Το πρόγραμμα θεωρείται υψηλής προτεραιότητας τόσο για τη Γερμανία όσο και για την ενίσχυση της συνολικής αποτρεπτικής ικανότητας του ΝΑΤΟ.

Οι πρώτοι πύραυλοι από το 2027

Το πρώτο σκέλος του σχεδιασμού αφορά την απόκτηση νέων, χαμηλότερου κόστους πυραύλων cruise, οι οποίοι θα μπορούν να παράγονται σε μεγάλους αριθμούς και να ενταχθούν στις γερμανικές δυνάμεις ήδη από το 2027.

Μεταξύ των συστημάτων που εξετάζονται είναι ο Anthem της Covenant Industries, ο ουκρανικός BARS και ο Flamingo της Fire Point. Η Γερμανία βρίσκεται ήδη σε διαπραγματεύσεις με δύο από τους πιθανούς προμηθευτές, επιδιώκοντας να παραλάβει πυραύλους για πιστοποίηση μέσα στην επόμενη χρονιά.

Η επιλογή όπλων που μπορούν να παραχθούν μαζικά συνδέεται με τα διδάγματα από τον πόλεμο στην Ουκρανία, όπου η χρήση μεγάλου αριθμού drones και πυραύλων έχει αναδείξει τη σημασία της δυνατότητας κορεσμού της αντίπαλης αεράμυνας.

Cruise Tomahawk για την κάλυψη του κενού

Ο δεύτερος πυλώνας του γερμανικού σχεδίου αφορά την απόκτηση αμερικανικών πυραύλων cruise Tomahawk και την ανάπτυξή τους σε γερμανικό έδαφος.

Το Βερολίνο επιδιώκει να αποκτήσει έως το τέλος της δεκαετίας μια αρχική επιχειρησιακή δυνατότητα με αμερικανικούς εκτοξευτές Typhon εξοπλισμένους με πυραύλους cruise Tomahawk.

Η συγκεκριμένη επιλογή θα επιτρέψει στη Γερμανία να καλύψει άμεσα ένα σημαντικό επιχειρησιακό κενό, αξιοποιώντας ένα ήδη δοκιμασμένο όπλο μεγάλου βεληνεκούς μέχρι να ολοκληρωθούν τα νέα ευρωπαϊκά προγράμματα.

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει παρουσιάσει την απόκτηση των πυραύλων cruise Tomahawk ως μέρος της προσπάθειας ενίσχυσης των γερμανικών δυνατοτήτων πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς.

Κοινά όπλα με τη Βρετανία άνω των 2.000 χιλιομέτρων

Οι δύο τελευταίοι πυλώνες του προγράμματος αναπτύσσονται σε συνεργασία με το Ηνωμένο Βασίλειο.

Βερολίνο και Λονδίνο εργάζονται πάνω στην ανάπτυξη ενός νέου προηγμένου πυραύλου cruise, καθώς και ενός υπερηχητικού όπλου ολίσθησης. Στόχος είναι τα νέα συστήματα να μπορούν να πλήττουν στόχους σε αποστάσεις μεγαλύτερες των 2.000 χιλιομέτρων.

Η πρώτη επιχειρησιακή δυνατότητα τοποθετείται στα μέσα της δεκαετίας του 2030, ενώ πρόκειται για το ακριβότερο τμήμα του συνολικού σχεδιασμού.

Σύμφωνα με τα εσωτερικά έγγραφα, σχεδόν 9 δισ. ευρώ προβλέπονται για την ανάπτυξη και προμήθεια αυτών των όπλων, ενώ επιπλέον κονδύλια προορίζονται για τη συντήρηση και επιχειρησιακή υποστήριξή τους.

Άλλα 1,8 δισ. ευρώ προορίζονται για την ανάπτυξη και αγορά πυραύλων cruise. Συνολικά, το γερμανικό υπουργείο Άμυνας υπολογίζει ότι οι χρηματοδοτικές ανάγκες του προγράμματος θα προσεγγίσουν τα 12 δισ. ευρώ, με την τελική έγκριση να απαιτεί την έγκριση της Bundestag.

Αλλάζει το γερμανικό δόγμα αποτροπής

Το πρόγραμμα σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή στη στρατιωτική στρατηγική της Γερμανίας. Αντί να βασιστεί σε ένα μόνο μελλοντικό ευρωπαϊκό σύστημα, το Βερολίνο σχεδιάζει ένα οπλοστάσιο πολλαπλών επιπέδων.

Οι φθηνότεροι πύραυλοι cruise μαζικής παραγωγής προορίζονται να προσφέρουν αριθμητική ισχύ, οι αμερικανικοί πύραυλοι cruise Tomahawk να καλύψουν το άμεσο επιχειρησιακό κενό και τα νέα γερμανοβρετανικά όπλα να εξασφαλίσουν μελλοντικά δυνατότητα πληγμάτων σε αποστάσεις άνω των 2.000 χιλιομέτρων.

Η επιτάχυνση του σχεδιασμού πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η γερμανική στρατιωτική ηγεσία προειδοποιεί ότι η Ρωσία θα μπορούσε έως το τέλος της δεκαετίας να αποκτήσει την ικανότητα επίθεσης σε έδαφος του ΝΑΤΟ.

Η νέα στρατηγική βασίζεται στην αντίληψη ότι η αποτροπή δεν περιορίζεται στην προστασία του γερμανικού και συμμαχικού εδάφους, αλλά απαιτεί και τη δυνατότητα πλήγματος κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών ενός αντιπάλου σε μεγάλο βάθος.

Νέα διάσταση φαίνεται να αποκτά η στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας και Βόρειας Κορέας, καθώς το Κίεβο υποστηρίζει ότι η Πιονγκγιάνγκ έχει αναπτύξει επιπλέον στρατιωτικό προσωπικό στη Ρωσία, μεταξύ του οποίου βρίσκονται εκατοντάδες χειριστές μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Ο αναπληρωτής επικεφαλής της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, Βαντίμ Σκιμπίτσκι, δήλωσε ότι περίπου 8.500 Βορειοκορεάτες στρατιώτες βρίσκονται ήδη στη Ρωσία. Κατά την εκτίμησή του, η Μόσχα θα μπορούσε να ζητήσει έως και 50.000 επιπλέον στρατιώτες μετά τη συνάντηση του Βλαντίμιρ Πούτιν με τον Κιμ Γιονγκ Ουν τον Σεπτέμβριο.

Η εξέλιξη αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα σηματοδοτήσει σημαντική διεύρυνση της στρατιωτικής συνεργασίας των δύο χωρών, οι οποίες έχουν υπογράψει συμφωνία αμοιβαίας άμυνας.

Εκατοντάδες χειριστές drones

Σύμφωνα με την ουκρανική πλευρά, οι περισσότερες βορειοκορεατικές δυνάμεις έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή του Κουρσκ. Μεταξύ αυτών βρίσκονται περίπου 1.000 μηχανικοί και ειδικοί στην αποναρκοθέτηση, καθώς και περίπου 400 χειριστές drones.

Οι τελευταίοι εκτιμάται ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αποστολές αναγνώρισης αλλά και σε επιθέσεις εναντίον ουκρανικών στόχων.

Το Κίεβο θεωρεί πιθανότερο οι Βορειοκορεάτες να χρησιμοποιηθούν κυρίως σε ρωσικό έδαφος και στα μετόπισθεν, επιτρέποντας στη Μόσχα να μεταφέρει περισσότερες δικές της δυνάμεις στην πρώτη γραμμή.

Η πρώτη μεγάλη ανάπτυξη βορειοκορεατικών στρατευμάτων είχε πραγματοποιηθεί στα τέλη του 2024, με την Πιονγκγιάνγκ να επιβεβαιώνει μήνες αργότερα τη συμμετοχή στρατιωτών της στις επιχειρήσεις.

Βαλλιστικοί πύραυλοι για τη Ρωσία

Η συνεργασία δεν περιορίζεται στο ανθρώπινο δυναμικό. Σύμφωνα με τον Σκιμπίτσκι, η Βόρεια Κορέα έχει προμηθεύσει τη Ρωσία με τουλάχιστον 150 βαλλιστικούς πυραύλους KN-23 και KN-24, ενώ έχει συμφωνηθεί η παράδοση επιπλέον πυραύλων.

Οι συγκεκριμένοι πύραυλοι δημιουργούν πρόσθετη πίεση στην ουκρανική αεράμυνα, καθώς η αντιμετώπιση βαλλιστικών απειλών απαιτεί προηγμένα συστήματα αναχαίτισης, όπως τα Patriot.

Το Κίεβο υποστηρίζει ακόμη ότι Βορειοκορεάτες στρατιωτικοί έχουν μεταφερθεί στη ρωσική περιοχή του Βορόνεζ προκειμένου να συνδράμουν στις εκτοξεύσεις.

Το S-400 ως πιθανό αντάλλαγμα

Η ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών εκτιμά ότι η Βόρεια Κορέα αξιοποιεί παράλληλα τον πόλεμο ως πεδίο πραγματικών δοκιμών για τους πυραύλους της, συγκεντρώνοντας δεδομένα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητάς τους.

Ως αντάλλαγμα για την αποστολή στρατιωτών, πυραύλων και πυρομαχικών, η Πιονγκγιάνγκ φέρεται να επιδιώκει πρόσβαση σε προηγμένη ρωσική στρατιωτική τεχνολογία.

Σύμφωνα με τις ουκρανικές πληροφορίες, η Βόρεια Κορέα έχει ζητήσει από τη Μόσχα προηγμένα συστήματα αεράμυνας S-400, ενώ φέρεται να έχει ήδη παραλάβει σύστημα Pantsir-1.

Η εξέλιξη της συνεργασίας Μόσχας και Πιονγκγιάνγκ παρακολουθείται στενά από το Κίεβο, καθώς η ενίσχυση της Ρωσίας με προσωπικό, πυρομαχικά και βαλλιστικά συστήματα μπορεί να επηρεάσει άμεσα την πορεία των επιχειρήσεων στην Ουκρανία.

Η ένταση γύρω από την Ταϊβάν κλιμακώνεται, καθώς η Κίνα ενισχύει σταδιακά την πίεση προς το νησί, χρησιμοποιώντας στρατιωτικά, διπλωματικά και οικονομικά μέσα με στόχο να περιορίσει τα περιθώρια κινήσεων της Ταϊπέι.

Το Πεκίνο εξακολουθεί να θεωρεί την Ταϊβάν αναπόσπαστο τμήμα της κινεζικής επικράτειας, παρότι η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας δεν έχει ασκήσει ποτέ έλεγχο στο νησί. Η κινεζική ηγεσία έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι προτιμά την ειρηνική «επανένωση», χωρίς όμως να αποκλείει τη χρήση στρατιωτικής ισχύος.

Τα τελευταία χρόνια, η κινεζική στρατιωτική παρουσία γύρω από την Ταϊβάν έχει ενισχυθεί σημαντικά. Μαχητικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία πραγματοποιούν όλο και συχνότερες επιχειρήσεις κοντά στο νησί, ενώ οι διελεύσεις κινεζικών αεροσκαφών από τη ζώνη αναγνώρισης αεράμυνας της Ταϊβάν έχουν εξελιχθεί σε σχεδόν καθημερινό φαινόμενο.

Παράλληλα, η Κίνα επεκτείνει τις δυνατότητες του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, επενδύοντας σε πυραυλικά συστήματα μεγάλης εμβέλειας, πυρηνικές δυνάμεις, κυβερνοπόλεμο, τεχνητή νοημοσύνη και τεχνολογίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μια πιθανή σύγκρουση υψηλής έντασης.

Η αβεβαιότητα για τη στάση των ΗΠΑ

Καθοριστικός παράγοντας για τις εξελίξεις παραμένει η στάση της Ουάσινγκτον. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν επίσημη διπλωματική σχέση με την Ταϊβάν, ωστόσο βάσει του Taiwan Relations Act έχουν δεσμευθεί να παρέχουν στο νησί τα μέσα που απαιτούνται για την άμυνά του.

Η αμερικανική πολιτική παραδοσιακά βασίζεται στη λεγόμενη «στρατηγική ασάφεια», δηλαδή στην αποφυγή μιας ξεκάθαρης δέσμευσης για το εάν οι ΗΠΑ θα επέμβουν στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης.

Η πολιτική αυτή έχει κατά καιρούς γίνει λιγότερο σαφής, καθώς Αμερικανοί πρόεδροι έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον θα μπορούσε να συνδράμει στρατιωτικά την Ταϊβάν. Το αποτέλεσμα είναι να ενισχύεται η αβεβαιότητα τόσο στο Πεκίνο όσο και στην Ταϊπέι για το πώς θα αντιδρούσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε μια πραγματική κρίση.

Τα μικροτσίπ κάνουν την Ταϊβάν κρίσιμη για την παγκόσμια οικονομία

Η γεωπολιτική σημασία της Ταϊβάν δεν περιορίζεται στη στρατηγική της θέση στον δυτικό Ειρηνικό. Το νησί αποτελεί βασικό κέντρο της παγκόσμιας βιομηχανίας ημιαγωγών και φιλοξενεί μερικές από τις σημαντικότερες εγκαταστάσεις παραγωγής προηγμένων μικροτσίπ.

Η TSMC βρίσκεται στην καρδιά της συγκεκριμένης εφοδιαστικής αλυσίδας και παράγει μεγάλο ποσοστό των πιο προηγμένων ημιαγωγών που χρησιμοποιούνται σε υπολογιστές, smartphones, αυτοκίνητα, συστήματα τεχνητής νοημοσύνης και αμυντικές εφαρμογές.

Μια στρατιωτική σύγκρουση στα Στενά της Ταϊβάν θα μπορούσε επομένως να προκαλέσει τεράστιες διαταραχές στην παγκόσμια παραγωγή τεχνολογικών προϊόντων, επηρεάζοντας βιομηχανίες και οικονομίες σε ολόκληρο τον κόσμο.

Αμερικανικές εκτιμήσεις έχουν στο παρελθόν προειδοποιήσει ότι η απώλεια της παραγωγικής δυνατότητας της Ταϊβάν θα μπορούσε να προκαλέσει οικονομικό πλήγμα τεράστιας κλίμακας.

Ο κίνδυνος μιας ευρύτερης σύγκρουσης

Μια κρίση γύρω από την Ταϊβάν δύσκολα θα περιοριζόταν μόνο στο νησί. Η Ιαπωνία, οι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή και οι διαφορές γύρω από τα νησιά Σενκάκου/Ντιαογιού θα μπορούσαν να εμπλακούν σε ένα ευρύτερο στρατιωτικό επεισόδιο.

Η Ταϊβάν αποτελεί επίσης κρίσιμο τμήμα της λεγόμενης «πρώτης νησιωτικής αλυσίδας», η οποία έχει ιδιαίτερη στρατηγική σημασία για την αμερικανική παρουσία στον δυτικό Ειρηνικό. Ενδεχόμενος κινεζικός έλεγχος του νησιού θα μπορούσε να αλλάξει δραστικά τις στρατιωτικές ισορροπίες στην περιοχή.

Για τον λόγο αυτό, η αντιπαράθεση Κίνας – Ταϊβάν αποτελεί πλέον ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά μέτωπα διεθνώς, καθώς συνδυάζει στρατιωτικό ανταγωνισμό, αμερικανοκινεζική αντιπαράθεση και τεράστιο οικονομικό διακύβευμα.