Μυστικές διαπραγματεύσεις πίσω από τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν

Παρά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης 14 σημείων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, οι δύο πλευρές συνεχίζουν παρασκηνιακές διαβουλεύσεις για κρίσιμες τεχνικές και πολιτικές πτυχές της συμφωνίας, με βασικό αντικείμενο το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το CNN, Αμερικανοί και περιφερειακοί αξιωματούχοι εργάζονται πάνω σε πρόσθετες προτάσεις και έγγραφα εφαρμογής, τα οποία δεν έχουν δημοσιοποιηθεί και παραμένουν υπό διαπραγμάτευση. Ωστόσο, καμία από αυτές τις συμπληρωματικές ρυθμίσεις δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί ή υπογραφεί από την Τεχεράνη.

Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, επιβεβαίωσε ότι ορισμένες από τις λεγόμενες «συμφωνίες κυρίων» έχουν αποτυπωθεί γραπτώς, χωρίς όμως να αποτελούν δεσμευτικά ή τελικά κείμενα. Όπως τόνισε, η Ουάσινγκτον βασίζεται στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων και όχι στις προφορικές διαβεβαιώσεις.

Πηγές που ενημέρωσαν μέλη του αμερικανικού Κογκρέσου αναφέρουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ επέλεξε να προχωρήσει άμεσα στη δημοσιοποίηση του μνημονίου κατανόησης, χωρίς να περιμένει την έγκριση της ιρανικής ηγεσίας για τα επιμέρους τεχνικά κείμενα, προκειμένου να διατηρηθεί η δυναμική των συνομιλιών.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, υπάρχουν και επιπλέον μη δημοσιοποιημένα έγγραφα. Μεταξύ αυτών φέρεται να βρίσκεται επιστολή της ιρανικής κυβέρνησης προς τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, με αίτημα για νέες επιθεωρήσεις και έρευνες σχετικά με τοποθεσίες όπου βρίσκεται εμπλουτισμένο πυρηνικό υλικό, καθώς και για τη συμμετοχή Αμερικανών ειδικών στις διαδικασίες ελέγχου.

Οι τεχνικές προτάσεις χαρακτηρίζονται από διπλωματικές πηγές ως «έγγραφα εργασίας», τα οποία θα αποτελέσουν τη βάση για τις επίσημες διαπραγματεύσεις που αναμένεται να ξεκινήσουν μέσα στους επόμενους δύο μήνες.

Την ίδια στιγμή, η έλλειψη διαφάνειας γύρω από ορισμένες πτυχές των συνομιλιών προκαλεί αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επικριτές του Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζουν ότι η διαδικασία θυμίζει τη συμφωνία του 2015 επί προεδρίας Ομπάμα, κάνοντας λόγο για παρασκηνιακές ρυθμίσεις που δεν έχουν παρουσιαστεί δημόσια.

Ο Λευκός Οίκος απορρίπτει τις κατηγορίες, επιμένοντας ότι δεν υπάρχουν δεσμευτικές συμφωνίες πέραν του μνημονίου και ότι οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν σε επόμενους γύρους διαπραγματεύσεων.

Παρά την πρόοδο που έχει καταγραφεί, σημαντικά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά, όπως τα επίπεδα εμπλουτισμού ουρανίου, οι μηχανισμοί επιθεώρησης και οι εγγυήσεις συμμόρφωσης. Αναλυτές εκτιμούν ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί για το εάν η προσωρινή συμφωνία μπορεί να εξελιχθεί σε μια ολοκληρωμένη και βιώσιμη διπλωματική λύση.