Γενική Συνέλευση ΟΗΕ – Εντάσεις και προσδοκίες για τα Ελληνοτουρκικά

Η 80ή Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη εξελίσσεται σε πεδίο πολιτικών και διπλωματικών μηνυμάτων με αιχμή τα Ελληνοτουρκικά. Αν και υπήρχε προγραμματισμένη συνάντηση μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αυτή τελικά αναβλήθηκε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας κρίσιμης συνάντησης τις επόμενες ημέρες.

Η αναβολή της συνάντησης

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν αναβλήθηκε μετά από αίτημα της τουρκικής πλευράς, καθώς ο πρόεδρος Ερντογάν επέλεξε να συμμετάσχει σε ξεχωριστή συνάντηση ηγετών αραβικών και μουσουλμανικών χωρών, υπό την αιγίδα του Ντόναλντ Τραμπ.
Παρά την αναβολή, συνεχίζονται οι προσπάθειες ώστε να βρεθεί νέος χρόνος για την πραγματοποίησή της εντός της εβδομάδας, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία που αποδίδεται σε μια πιθανή ελληνοτουρκική προσέγγιση.

Οι παρεμβάσεις Ερντογάν στη Γ.Σ. του ΟΗΕ

Ο Τούρκος πρόεδρος επέλεξε να τοποθετηθεί σε μια σειρά από ζητήματα υψηλής πολιτικής:

• Κυπριακό: Κάλεσε για τερματισμό της «απομόνωσης» των Τουρκοκυπρίων, ζητώντας από τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει την τουρκοκυπριακή κοινότητα ως ισότιμο συνομιλητή.

• Μέση Ανατολή: Αναφερόμενος στη Γάζα, έκανε λόγο για «γενοκτονία» και χαρακτήρισε τις ισραηλινές επιχειρήσεις «βάρβαρες και αδίστακτες».

• Χαμάς: Χαρακτήρισε τη Χαμάς ως «οργάνωση αντίστασης» και όχι ως τρομοκρατική, προκαλώντας νέες αντιδράσεις στη Δύση.

• Ανατολική Μεσόγειος: Υπογράμμισε την ανάγκη για σταθερότητα στην περιοχή, χωρίς όμως να παρουσιάσει νέες θέσεις για τα ελληνοτουρκικά ζητήματα που αφορούν θαλάσσιες ζώνες και κυριαρχικά δικαιώματα.

Παρέμβαση Τραμπ για το μεταναστευτικό

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ και νυν βασικός παίκτης στη διεθνή σκηνή, Ντόναλντ Τραμπ, στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση άσκησε κριτική στις ευρωπαϊκές πολιτικές μετανάστευσης, κάνοντας ειδική αναφορά στην Ελλάδα. Υπογράμμισε ότι χώρες όπως η Ελλάδα αντιμετωπίζουν έντονες πιέσεις και ότι η Ευρώπη χρειάζεται να αναθεωρήσει τις πολιτικές της.

Η ελληνική αποστολή

Η ελληνική πλευρά, αν και δεν έχει τοποθετηθεί ακόμη δημόσια με νέες δηλώσεις γύρω από τα Ελληνοτουρκικά, αναμένεται να αξιοποιήσει την ομιλία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ενώπιον της Γ.Σ. του ΟΗΕ για να επαναβεβαιώσει τις πάγιες ελληνικές θέσεις:

• σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου και της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας,

• υπεράσπιση της ελληνικής κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων,

• στήριξη σε πολιτικές σταθερότητας και ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Αντιδράσεις αντιπολίτευσης

• ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.: Η Ρένα Δούρου κατήγγειλε ότι η αναβολή αποκαλύπτει «περιθωριοποίηση της Ελλάδας» λόγω της «έλλειψης συνεκτικής εθνικής στρατηγικής». ertnews.gr+2in.gr+2

• ΠΑΣΟΚ / Κίνημα Αλλαγής: Ο Δημήτρης Μάντζος έκρινε πως η εξέλιξη στέλνει «λάθος μήνυμα σε κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία» και ότι η Ελλάδα χάνει ευκαιρίες επειδή δεν διεκδικεί πιο ενεργά τα δικαιώματά της. ΤΑ ΝΕΑ+1

• ΚΚΕ: Επισημαίνει ότι η τουρκική πλευρά εκμεταλλεύτηκε τη συνάντηση με τον Τραμπ, θεωρεί ότι η αναβολή αποτελεί «διπλωματική επίδειξη δύναμης», και κατηγορεί την κυβέρνηση ότι διαμορφώνει σχετικά χαλαρό πλαίσιο, προτιμώντας την αποφυγή εντάσεων παρά τη διεκδίκηση. ertnews.gr+1

• Ελληνική Λύση: Έκφραση έντονης αγανάκτησης ότι η Ελλάδα «απαξιώνεται», με τον Κυριάκο Βελόπουλο να μιλάει για «εθνικό έγκλημα» και για κυβέρνηση που δεν αντιδρά επαρκώς.

Ανάλυση και προοπτικές

Η αναβολή της συνάντησης Μητσοτάκη-Ερντογάν αποτυπώνει τις δυσκολίες και τα εμπόδια στη διαχείριση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ακόμη και όταν υπάρχει διάθεση για διάλογο. Η παρέμβαση Ερντογάν στο Κυπριακό και η σκληρή ρητορική του για τη Γάζα ενισχύουν το μήνυμα ότι η Τουρκία επιδιώκει να προβάλει διεθνώς μια εικόνα περιφερειακής δύναμης με ενεργό ρόλο σε όλα τα μέτωπα.

Για την Ελλάδα, η συμμετοχή στη Γενική Συνέλευση αποτελεί ευκαιρία να προβάλλει τις σταθερές της θέσεις, αλλά και να επιδιώξει διεθνή στήριξη απέναντι σε τυχόν τουρκικές προκλήσεις. Το βλέμμα παραμένει στραμμένο στις επόμενες ημέρες, όπου πιθανή πραγματοποίηση της συνάντησης Μητσοτάκη-Ερντογάν θα μπορούσε να αποτελέσει το καθοριστικό σημείο για το αν οι δύο χώρες θα προχωρήσουν σε νέο κύκλο διαλόγου ή αν θα παραμείνουν εγκλωβισμένες στη διπλωματική στασιμότητα.

Συμπέρασμα

Η Νέα Υόρκη φιλοξενεί έναν ακόμη γύρο διεθνούς διπλωματικού σκακιού, με την Ελλάδα και την Τουρκία να παραμένουν σε περίπλοκη ισορροπία. Η αναβολή της πολυαναμενόμενης συνάντησης προσθέτει αβεβαιότητα, ενώ οι δηλώσεις Ερντογάν και οι παρεμβάσεις Τραμπ φέρνουν ξανά τα Ελληνοτουρκικά στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης. Το αν η εβδομάδα αυτή θα φέρει πρόοδο ή νέα ένταση, θα κριθεί από τις επόμενες κινήσεις και τις διπλωματικές ισορροπίες εντός και εκτός ΟΗΕ.