ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Eurobank | Τρόποι για να καταστεί βιώσιμο το ελληνικό χρέος
Η τράπεζα Eurobank έκανε μια μελέτη σχετικά με τους τρόπους για να καταστεί βιώσιμο το χρέος. Η μελέτη αυτή παρουσιάζει μια επικαιροποιημένη ανάλυση βιωσιμότητας του ελληνικού δημοσίου χρέους, ασκήσεις προσομοίωσης για τη μακροχρόνια εξέλιξη των δανειακών υποχρεώσεων της Γενικής Κυβέρνησης και του λόγου δημοσίου χρέους-ΑΕΠ, βάσει σειράς σεναρίων για τη δομή ενός νέου πακέτου ελάφρυνσής του από τους επίσημους δανειστές, και ανάλυση των σημαντικότερων προϋποθέσεων για τη σταθεροποίηση της δημοσιονομικής θέσης της χώρας σε μεσοπρόθεσμη βάση. Τη συγγραφή της έκθεσης επιμελήθηκε ο Δρ. Πλάτων Μονοκρούσος, Επικεφαλής Οικονομολόγος του Ομίλου Eurobank.
Οι βασικές επισημάνσεις και τα συμπεράσματα της έκθεσης παρατίθενται ακολούθως:
Όπως έχει ήδη γίνει γνωστό, οι πρόσφατες μακροοικονομικές και δημοσιονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα έχουν, μεταξύ άλλων, επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις στον τρόπο με τον οποίο οι Ευρωπαίοι εταίροι και το ΔΝΤ αξιολογούν το βαθμό βιωσιμότητας του ελληνικού δημοσίου χρέους.
Πιο συγκεκριμένα, ενώ στο προηγούμενο πρόγραμμα προσαρμογής (και βάσει των αποφάσεων του Eurogroup του Νοεμβρίου 2012) η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους εξασφαλιζόταν μέσω της προβλεπόμενης επίτευξης συγκεκριμένων στόχων για το λόγο χρέους-ΑΕΠ (124% το 2020 και σημαντικά χαμηλότερος του 110% το 2022), στο νέο (3ο) πρόγραμμα η βιωσιμότητα απαιτεί οι μέσες ετήσιες δαπάνες Γενικής Κυβέρνησης να μην υπερβαίνουν το 15% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα.
Σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη επίσημη μελέτη βιωσιμότητας του ελληνικού δημοσίου χρέους «Οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες προς το ΑΕΠ στο δυσμενές σενάριο εκτιμούνται κατά μέσο όρο γύρω στο 12% την περίοδο 2020 – 2030, ενώ αναμένεται να υπερβούν το όριο του 15% τις επόμενες δεκαετίες» (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Αύγουστος 2015).
Επιπροσθέτως, σημειώνεται ότι βάσει του νέου βασικού μακροοικονομικού σεναρίου, ο λόγος δημοσίου χρέους-ΑΕΠ της Ελλάδας αναμένεται να ανέλθει στο 200% περίπου το επόμενο έτος, παραμένοντας υψηλότερος του 120% την επόμενη 15ετία.
Οι ανωτέρω επισημάνεις αποτελούν σαφή αποδοχή της αναγκαιότητας περαιτέρω ελάφρυνσης του ελληνικού δημοσίου χρέους που, όπως άλλωστε επισημαίνεται και στη νέα δανειακή σύμβαση, αναμένεται να συζητηθεί κατόπιν της επιτυχούς ολοκλήρωσης της 1ης αξιολόγησης του νέου προγράμματος.
Σύμφωνα με σειρά πρόσφατων δηλώσεων υψηλόβαθμων Ευρωπαίων αξιωματούχων, η δομή ενός νέου πακέτου ελάφρυνσης του ελληνικού δημοσίου χρέους αναμένεται, δυνητικά, να περιλαμβάνει: α) περαιτέρω επιμήκυνση των μέσων χρόνων ωρίμανσης των ευρωπαϊκών δανείων που έλαβε η χώρα στο πλαίσιο των διαδοχικών προγραμμάτων προσαρμογής, και β) περίοδο χάριτος στις αποπληρωμές τόκων και χρεολυσίων επί των δανείων αυτών. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τις ανωτέρω δηλώσεις, το ενδεχόμενο απομείωσης της ονομαστικής αξίας των εν λόγω δανείων έχει είτε αποσιωπηθεί είτε παντελώς αποκλεισθεί.
Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις ανωτέρω εξελίξεις, η παρούσα μελέτη εξετάζει τις δυνητικές επιπτώσεις ενός βασικού (θεωρητικού) πακέτου ελάφρυνσης του ελληνικού δημοσίου χρέους στην προβλεπόμενη εξέλιξη των δανειακών υποχρεώσεων της Γενικής Κυβέρνησης και του λόγου χρέους-ΑΕΠ τις επόμενες δεκαετίες.
Η δομή του εν λόγω βασικού πακέτου ελάφρυνσης είναι η ακόλουθη:
20ετής επέκταση του χρόνου ωρίμανσης του συνόλου των ευρωπαϊκών δανείων (GLF, EFSF και ESM) που έλαβε (ή αναμένεται να λάβει) η Ελλάδα στο πλαίσιο των τριών διαδοχικών προγραμμάτων διάσωσης, σε συνδυασμό με νέα 10ετή περίοδο χάριτος στις αποπληρωμές τόκων και χρεολυσίων.
Στην περίπτωση του ανωτέρω θεωρητικού σχήματος εξετάζονται τρία σενάρια για το ύψος των αντίστοιχων επιτοκίων: αμετάβλητα επιτόκια ή, εναλλακτικά, μετατροπή των υφιστάμενων επιτοκίων από κυμαινόμενα σε σταθερά 0,25% ή 0,50%, αντίστοιχα.
Κάποια από τα κύρια αποτελέσματα της ανάλυσης των δυνητικών επιπτώσεων του προαναφερθέντος βασικού σεναρίου παρατίθενται ακολούθως:
i. Αμελητέα επίπτωση στην προβλεπόμενη μεσοπρόθεσμη εξέλιξη του λόγου χρέους-ΑΕΠ, ιδιαίτερα εάν δεν υπάρξει περαιτέρω διευθέτηση σε σχέση με τα υφιστάμενα επίπεδα των επιτοκίων των εν λόγω δανείων, δηλαδή περαιτέρω μείωση ή/και μετατροπή τους από κυμαινόμενα σε σταθερά.
ii. Η όποια ευνοϊκή επίπτωση όσον αφορά το μέγεθος του χρέους αναμένεται να επιτελεσθεί σε όρους καθαρής τρέχουσας αξίας (NPV).
iii. Σημαντική ελάφρυνση των ακαθάριστων δανειακών υποχρεώσεων της Γενικής Κυβέρνησης τις επόμενες 3-4 δεκαετίες, κυρίως εάν υπάρξει περαιτέρω μείωση των επιτοκίων επί του συνόλου ή μέρους των ευρωπαϊκών δανείων προς την Ελλάδα στα πλαίσια των τριών προγραμμάτων προσαρμογής.
Για παράδειγμα, η προαναφερθείσα μέση ετήσια ελάφρυνση (ως ποσοστό του ονομαστικού ΑΕΠ του 2014) των ακαθάριστων δανειακών υποχρεώσεων της Γενικής Κυβέρνησης την περίοδο 2016-2050 υπολογίζεται σε: i) 1.3 ποσοστιαίες μονάδες (π.μ.) εάν δεν υπάρξει μείωση των επιτοκίων, και ii) 2.7 π.μ. εάν τα επιτόκια του συνόλου των δανείων αυτών μετατραπούν σε σταθερό 0,5%.
Έν κατακλείδι, είναι πολύ χρήσιμο για την πολιτική ηγεσία να γινονται τέτοιες μελέτες ιδιατερα απο χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που γνωρίζουν την αγορά, προκειμένου να παίζουν υποστηρικτικό ρόλο στο δύσκολο έργο της Κυβέρνησης. Θα πρέπει τώρα η πολιτική ηγεσία να λάβει υπόψη της σοβαρά τους τρόπους αυτούς προκειμένου να προσαρμόσει την οικονομική της πολιτική πάνω σε αυτές τις μεθόδους.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πιερρακάκης: Η κοινή ευρωπαϊκή εποπτεία είναι το «κλειδί» για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup μίλησε στο EU Finance Podcast για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, τις επενδύσεις, την τραπεζική ενοποίηση, το ψηφιακό ευρώ και την ελληνική εμπειρία.
Τις θέσεις του για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας, την ανάγκη εμβάθυνσης της οικονομικής ολοκλήρωσης και τον ρόλο της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union – SIU) παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, στο EU Finance Podcast της Γενικής Διεύθυνσης Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών και Ένωσης Κεφαλαιαγορών (DG FISMA) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις για την Ευρωπαϊκή Ένωση, τονίζοντας ότι η κινητοποίηση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων προς παραγωγικές επενδύσεις μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Όπως επισήμανε, η διοχέτευση περισσότερων από 10 τρισ. ευρώ αποταμιεύσεων στην πραγματική οικονομία, σε συνδυασμό με την άρση των εμποδίων στις ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές, μπορεί να δημιουργήσει υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης για όλα τα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Κοινή εποπτεία των κεφαλαιαγορών
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη δημιουργίας ισχυρότερης ευρωπαϊκής εποπτείας στις κεφαλαιαγορές, σημειώνοντας ότι η τεχνολογική εξέλιξη καθιστά αναποτελεσματική τη διατήρηση 27 διαφορετικών εποπτικών μηχανισμών.
«Δεν μπορεί να υπάρξει Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων χωρίς έναν ουσιαστικό βαθμό κεντρικής εποπτείας των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ευρωπαϊκοί «πρωταθλητές» και τραπεζική ενοποίηση
Ο πρόεδρος του Eurogroup υποστήριξε ότι η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερους ισχυρούς επιχειρηματικούς και τραπεζικούς ομίλους με διεθνή παρουσία, επισημαίνοντας πως οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις αποτελούν βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε ως χαρακτηριστικά παραδείγματα στην εξαγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών από τη Euronext, αλλά και στην απόκτηση ποσοστού άνω του 30% της Alpha Bank από τη UniCredit, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για κινήσεις που ενισχύουν την ευρωπαϊκή τραπεζική ενοποίηση.
Ψηφιακό ευρώ και καινοτομία
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης στάθηκε επίσης στις προοπτικές του ψηφιακού ευρώ, υπογραμμίζοντας ότι η Ευρώπη πρέπει να συνδυάσει δημόσιες ψηφιακές υποδομές με την ιδιωτική καινοτομία, ώστε να ενισχύσει τον διεθνή ρόλο του ευρώ και να εκσυγχρονίσει τις ψηφιακές πληρωμές.
Όπως σημείωσε, ένα ασφαλές, αξιόπιστο και διαφανές ευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας.
Η ελληνική εμπειρία
Αναφερόμενος στην Ελλάδα, ο υπουργός τόνισε ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους και η ευρεία χρήση των ηλεκτρονικών πληρωμών συνέβαλαν καθοριστικά στη μείωση της φοροδιαφυγής και της παραοικονομίας, επιτρέποντας τη δημιουργία σημαντικών δημοσιονομικών πλεονασμάτων.
«Ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα που είναι ψηφιακά μετασχηματισμένο, καινοτόμο, διαφανές και αξιόπιστο μπορεί μόνο να δημιουργήσει προστιθέμενη αξία», υπογράμμισε ο κ. Πιερρακάκης.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Πιερρακάκης: Πρόταση για αξιοποίηση των εσόδων από το φάσμα συχνοτήτων υπέρ της ΕΕ
Την πρότασή του για τον ευρωπαϊκό συντονισμό των δημοπρασιών φάσματος συχνοτήτων και την αξιοποίηση μέρους των σχετικών εσόδων για τη χρηματοδότηση στρατηγικών επενδύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσιάζει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του στο POLITICO.
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, ο κ. Πιερρακάκης προτείνει τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού πλαισίου για τις δημοπρασίες φάσματος, με στόχο τη μείωση του κατακερματισμού στην αγορά τηλεπικοινωνιών και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης.
Σύμφωνα με την πρότασή του, το 75% των εσόδων από τις δημοπρασίες θα μπορούσε να κατευθύνεται στον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο), ενώ το υπόλοιπο 25% θα επενδύεται μέσω ειδικού επενδυτικού ταμείου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
Ο υπουργός επικαλείται ως παράδειγμα την ελληνική δημοπρασία του 2020 για το φάσμα 5G, μέσω της οποίας το 25% των εσόδων κατευθύνθηκε στο επενδυτικό ταμείο «Φαιστός», με στόχο τη στήριξη καινοτόμων επιχειρήσεων και εφαρμογών πέμπτης γενιάς.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υποστηρίζει ότι μια ενιαία ευρωπαϊκή προσέγγιση θα δημιουργούσε περισσότερους διαθέσιμους πόρους για στρατηγικές επενδύσεις, ενώ παράλληλα θα διευκόλυνε την ανάπτυξη ισχυρών ευρωπαϊκών τηλεπικοινωνιακών παρόχων.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά, «η μείωση του κατακερματισμού και η προσέγγιση μιας πραγματικής ενιαίας αγοράς θα αποτελούσαν μια μεγάλη νίκη», προσθέτοντας ότι η αξία μιας τέτοιας μεταρρύθμισης για τους ευρωπαϊκούς τηλεπικοινωνιακούς οργανισμούς είναι προφανής ακόμη και πριν από τη συζήτηση για τα έσοδα.
Η πρόταση εντάσσεται, σύμφωνα με τον ίδιο, στη γενικότερη συζήτηση για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, όπως αυτή αποτυπώνεται στις εκθέσεις των Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέττα, ενώ εκφράζει την εκτίμηση ότι μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2028-2034.
Ο πρόεδρος του Eurogroup αναφέρει επίσης ότι η βασική φιλοσοφία της πρότασης έχει ήδη βρει θετική ανταπόκριση από αρκετούς Ευρωπαίους ομολόγους του, επισημαίνοντας πως το επόμενο βήμα είναι η εκπόνηση αναλυτικής μελέτης επιπτώσεων και η περαιτέρω εξειδίκευση της πρότασης.
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Ανακαίνιση Κατοικίας: Διευρύνονται τα κριτήρια για τις κλειστές κατοικίες
Διευρύνονται τα κριτήρια επιλεξιμότητας για τις κλειστές κατοικίες που εντάσσονται στη δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» του ΕΣΠΑ 2021-2027, προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, δίνοντας τη δυνατότητα σε περισσότερους ιδιοκτήτες να προχωρήσουν σε ανακαίνιση και ήπια ενεργειακή αναβάθμιση των ακινήτων τους.
Η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση υπογράφηκε από τους συναρμόδιους υπουργούς και προβλέπει σημαντικές αλλαγές στα κριτήρια ένταξης, στο πλαίσιο των μέτρων για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος.
Τι αλλάζει
Με τις νέες ρυθμίσεις:
- Το ελάχιστο ποσοστό πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας μειώνεται από 50% σε 20%, διευρύνοντας τον αριθμό των δικαιούχων.
- Αυξάνεται από 50 kWh σε 100 kWh το ανώτατο όριο κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας για κατοικίες που παραμένουν ουσιαστικά κλειστές, χωρίς να έχει γίνει διακοπή ηλεκτροδότησης.
Σύμφωνα με τη νέα απόφαση, οι κατοικίες θα πρέπει να εμφανίζουν συνολική κατανάλωση μικρότερη από 100 kWh για τα έτη 2024 και 2025, ενώ και για το διάστημα από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως την υποβολή της αίτησης, η κατανάλωση δεν θα πρέπει να υπερβαίνει αναλογικά το ίδιο όριο, βάσει των στοιχείων του ΔΕΔΔΗΕ.
Παράταση για τις αιτήσεις
Η προθεσμία έκδοσης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας παρατείνεται έως και τη Δευτέρα 31 Αυγούστου 2026 αποκλειστικά για τις κλειστές κατοικίες.
Για τα ανοικτά ακίνητα εξακολουθεί να ισχύει η προθεσμία της 31ης Ιουλίου 2026.
Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας εκδίδεται μέσω της πλατφόρμας www.anakainisi.gov.gr ή μέσω του gov.gr, στην ενότητα Περιουσία και Φορολογία – Επιδοτήσεις πολιτών.
Πάνω από 61.000 βεβαιώσεις
Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί περισσότερες από 61.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας, ενώ περισσότεροι από 250.000 χρήστες έχουν χρησιμοποιήσει την ηλεκτρονική πλατφόρμα.
Σε δεύτερη φάση του προγράμματος, οι δικαιούχοι που θα αποκτήσουν Βεβαίωση Επιλεξιμότητας θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση χρηματοδότησης για τις εργασίες ανακαίνισης μέσω νέας ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Η δράση «Ανακαίνιση Κατοικίας» εντάσσεται στο ΕΣΠΑ 2021-2027 και αποσκοπεί στην επαναφορά ανενεργών κατοικιών στην αγορά, την αύξηση του διαθέσιμου οικιστικού αποθέματος, τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των ακινήτων και την ενίσχυση της πρόσβασης των πολιτών σε οικονομικά προσιτή κατοικία.
![Γιατροί ΕΟΠΥΥ ΚΑΒΑΛΑΣ](https://www.enanews.gr/uploads/2018/11/giatroi-eopyy.png")
